BOLOD.MN - Мэдээллийн нэгдсэн сан


» Үндсэн сайт / Desktop хувилбар /
Сүүлийн үеийн 100 мэдээ

Шүүхийн бие даасан, хараат бус байдлыг ингэж нэмэгдүүлэхээр төлөвлөжээ

Монгол Улсын Үндсэн хуульд оруулсан нэмэлт, өөрчлөлт ирэх тавдугаар сарын 25-наас хэрэгжиж эхэлнэ. 


Энэхүү өөрчлөлтөд шүүх засаглалын бие даасан, хараат бус байдлыг нэмэгдүүлэх зорилгоор гурван заалт оруулсан. Одоо хүчин төгөлдөр үйлчилж буй Үндсэн хуулийн шүүх засаглалтай холбоотой хоёр заалтыг өөрчилсөн бол нэг заалтыг нэмж оруулсан юм. Үндсэн хуульд орсон өөрчлөлтийн дагуу Монгол Улсын шүүхийн тухай хуульд өөрчлөлт оруулах ёстой. Уг хуулийн төслийг Үндсэн хуулийн нэмэлт, өөрчлөлтөд нийцүүлэн боловсруулах үүрэг бүхий ажлын хэсэг төслөө боловсруулж дуусжээ.

Үндсэн хуульд шүүх засаглалтай холбоотой ямар өөрчлөлт орсон, түүний дагуу Монгол Улсын шүүхийн тухай хууль хэрхэн өөрчлөгдөж байгааг танилцуулъя.

Сүүлийн таван жил улс төрийн намд удирдах алба хашсан хүнийг ШЕЗ-ийн гишүүнд нэр дэвшүүлэхгүй

Өмнөх хувилбар: Үндсэн хуулийн 49.5. Шүүхийн ерөнхий зөвлөлийн зохион байгуулалт, үйл ажиллагааны журмыг хуулиар тогтооно.

Шинэ хувилбар: Үндсэн хуулийн 49.5. Шүүхийн ерөнхий зөвлөлийн гишүүдийн тавыг шүүгчид дотроосоо сонгож, бусад таван гишүүнийг нээлттэйгээр нэр дэвшүүлж томилно. Тэдгээр нь дөрвөн жилийн хугацаагаар зөвхөн нэг удаа ажиллах бөгөөд Зөвлөлийн даргыг гишүүд дотроосоо сонгоно. Шүүгчийн хараат бус байдлыг хангахтай холбоотой Зөвлөлийн үйл ажиллагааны тайланг Улсын дээд шүүхэд танилцуулна. Зөвлөлийн зохион байгуулалт, үйл ажиллагааны журам, бүрэлдэхүүнд тавигдах шаардлага, томилох журмыг хуулиар тогтооно.

Энэхүү өөрчлөлтийн дагуу Монгол Улсын шүүхийн тухай хуулийн төслийг боловсруулахдаа Шүүхийн ерөнхий зөвлөлийн гишүүдийн гуравны хоёр нь бүрдсэнээр бүрэн эрхээ хэрэгжүүлэхээр тусгажээ. Шүүхийн ерөнхий зөвлөлийн бүрэлдэхүүнд ажиллах шүүгч гишүүдэд нь шүүгчээр таваас доошгүй жил ажилласан, сахилгын шийтгэл хүлээж байгаагүй гэсэн шаардлага тавих юм байна. Харин бусад гишүүний тухайд хууль зүйн өндөр мэргэшилтэй, мэргэжлээрээ 10-аас доошгүй жил ажилласан, сүүлийн таван жилийн хугацаанд улс төрийн намд удирдах албан тушаал хашиж байгаагүй, эрүүгийн хариуцлага хүлээж байгаагүй гэсэн шаардлага тавигдах аж.

Шүүгчээр 10-аас дээш ажил ажилласан хүнийг Дээд шүүхийн ерөнхий шүүгчээр томилно

Шүүхийн ерөнхий зөвлөл нь шүүгчдийг сонгон шалгаруулах үүрэгтэй байгууллага. Тус байгууллагаас шүүгчдийг сонгон шалгаруулахдаа ямар шаардлага тавихыг Монгол Улсын шүүхийн тухай хуулийн төсөлд тодорхой тусгажээ. Үндсэн хуулийн нэмэлт, өөрчлөлтийг хэлэлцэх үед шүүгчээр томилогдох хүмүүст насны босго тавих санал гарч байсан “Мэргэшсэн байдалд нь өндөр шалгуур тавих нь зөв. Тиймээс насны босго тавих шаардлагагүй” гэж үзсэн юм. Үүнийхээ дагуу шат шатны шүүхийн шүүгчид нэр дэвшигчдэд тавих шаардлагыг дараах байдлаар нэмэгдүүлжээ.

Давж заалдах шатны шүүхийн шүүгчид нэр дэвшигч анхан шатны шүүхийн шүүгчээр зургаагаас дээс жил, хяналтын шатны шүүхийн шүүгчид нэр дэвшигч анхан шатны шүүхийн шүүгчээр 10, эсвэл давж заалдах шатны шүүхийн шүүгчээр таваас доошгүй жил ажилласан байх шаардлага тавихаар болсон байна. Мөн хяналтын шатны шүүгчид нэр дэвшигчид өмгөөлөгч, прокуророор 10-аас доошгүй жил ажилласан байх одоогийн шаардлагыг хэвээр үлдээжээ. Ерөнхий шүүгчийн тухайд анхан болон давж заалдах шатны ерөнхий шүүгч тухайн шатныхаа шүүхэд таваас доошгүй ажил ажилласан байх бол Улсын дээд шүүхийн ерөнхий шүүгч шүүгчээр 10-аас дээж жил ажилласан байх шаардлагатай хэмээн тусгасан байна. Улсын дээд шүүхээс бусад шатны шүүхийн ерөнхий шүүгчдийг тухайн шатны шүүхийн шүүгчдийн зөвлөлөөс гурван жилийн хугацаатай сонгож, нэг удаа улираан сонгож болох ажээ.

Шүүгчийн туслахаар эрх зүйч мэргэжилтэй, мэргэжлийн үйл ажиллагаа эрхлэх зөвшөөрөл авсан хүн ажиллана. Шүүгчийн туслахаар гурваас доошгүй жил ажилласан бол анхан шатны шүүхийн шүүгчийн сонгон шалгаруулалтад оролцох эрхтэй болно хэмээн заажээ.

ҮАБЗ-ийн зөвлөмж гарсан тохиолдолд шүүгчид хариуцлага тооцох заалтыг хасжээ

Үндсэн хуулийн +49.6 (шинээр нэмсэн заалт). Хуульд заасан үндэслэл, журмын дагуу шүүгчийг албан тушаалаас нь түдгэлзүүлэх, огцруулах болон сахилгын бусад шийтгэл ногдуулах чиг үүрэг бүхий Шүүхийн сахилгын хороо ажиллах бөгөөд түүний бүрэн эрх, зохион байгуулалт, үйл ажиллагааны журам, бүрэлдэхүүнд тавигдах шаардлага, томилох журмыг хуулиар тогтооно.

Үндсэн хуульд оруулсан энэхүү заалтын дагуу Шүүхийн сахилгын хороо хэмээх байгууллага шинээр байгуулагдах ёстой. Энэхүү байгууллага нь улсын хэмжээг нэг байх юм. Өөрөөр хэлбэл, орон нутагт салбаргүй ажиллана гэсэн үг. Сахилгын хороо нь есөн гишүүний бүрэлдэхүүнтэй байх бөгөөд Шүүгчдийн зөвлөл тав, УИХ-ын Хууль зүйн байнгын хороо хоёр, хууль зүйн асуудал эрхэлсэн Засгийн газрын гишүүн хоёр хүнийг сонгож, томилно. Дээрх гурван субъект тус бүрийн сонгож томилсон гишүүний нэг нь орон тооных, бусад нь орон тооны бус байх юм.

Шүүхийн сахилгын хорооны гишүүнд нэр дэвшигчдэд хууль зүйн өндөр мэргэшилтэй, шүүн таслах ажиллагааны туршлагатай, мэргэжлээрээ 10-аас доошгүй жил ажилласан шүүгч, хуульч гэсэн шаардлага тавихаар Монгол Улсын шүүхийн тухай хуульд тусгажээ. Тэдний бүрэн эрхийн хугацаа нь дөрвөн жил байх бөгөөд нэг удаа улираан сонгож болох юм.

Шүүгчид сахилгын шийтгэл ногдуулахдаа зургаан сар хүртэлх хугацаанд цалингийнх нь 30 хүртэлх хувиар торгох шийтгэлийг хассан байна. Харин тодорхой хугацаанд шүүгчийн ёс зүйн сургалтад хамрагдахыг даалгах, зэрэг дэвийг нь зургаан сараас нэг жилийн хугацаанд бууруулах шийтгэлийг нэмж тусгажээ.

Шүүгчийн бүрэн эрхийг түдгэлзүүлэх үндэслэлээс ҮБАЗ-ийн зөвлөмж гарсан гэдэг үндэслэлийг хасжээ. Өөрөөр хэлбэл, өнгөрсөн жил ҮАБЗ-ийн санал санаачилгаар бий болгосон энэхүү зохицуулалтыг цаашид ашиглахгүй байх нь зүйтэй гэж үзсэн байна.

Огцорсон, тэтгэвэртээ гарсан шүүгч өмгөөлөгчөөр ажиллахыг хориглоно

Мөн шүүгч гурван сараас дээш хугацаагаар эмчилгээ хийлгэх, зургаан сараас дээш хугацаагаар суралцах, эрдэм шинжилгээний ажил хийхээр болсон тохиолдолд бүрэн эрхийг түдгэлзүүлдэг байсныг больжээ. Энэ тохиолдолд Шүүхийн ерөнхий зөвлөлөөс шүүгчид чөлөө олгох юм байна.

Шүүгч өөрийн хүсэлтээр албан тушаалаасаа чөлөөлөгдсөн тохиолдолд түүнээс хойш хоёр жилийн хугацаанд өмгөөллийн үйл ажиллагаа эрхлэхийг хориглохоор хуулийн төсөлдөө тусгажээ. Мөн шүүгч албан тушаалаасаа огцорсон, эсвэл тэтгэвэртээ гарсан тохиолдолд өмгөөллийн үйл ажиллагаа эрхлэхийг хориглох юм байна.

Өмнөх хувилбар: Үндсэн хуулийн 48.1. Шүүхийн үндсэн тогтолцоо Улсын дээд шүүх, аймаг, нийслэлийн шүүх, сум буюу сум дундын, дүүргийн шүүхээс бүрдэх бөгөөд эрүү, иргэн, захиргааны зэрэг шүүн таслах ажлын төрлөөр шүүхийг дагнан байгуулж болно. Дагнасан шүүхийн үйл ажиллагаа, шийдвэр нь Улсын дээд шүүхийн хяналтаас гадуур байж үл болно.

Шинэ хувилбар: Үндсэн хуулийн 48.1. Шүүхийн үндсэн тогтолцоо Улсын дээд шүүх, аймаг, нийслэлийн шүүх, сум буюу сум дундын, дүүргийн шүүхээс бүрдэх бөгөөд шүүхийг тойргийн зарчмаар байгуулж болно. Шүүхийг эрүү, иргэн, захиргааны зэрэг шүүн таслах ажлын төрлөөр дагнан байгуулж болно. Дагнасан шүүхийн үйл ажиллагаа, шийдвэр нь Улсын дээд шүүхийн хяналтаас гадуур байж үл болно.

Энэхүү өөрчлөлтийн дагуу шүүхийг тойргийн зарчмаар байгуулж болно. Тойргийн зарчмаар байгуулахгүй ч байсан болно гэсэн үг. Гэхдээ Монгол Улсын шүүхийн тухай хуулийн төслийг боловсруулахдаа шүүхийг тойргийн зарчмаар байгуулсан тохиолдолд шүүгчдийг хэрхэн томилж ажиллах тухай заажээ. Аль нэг шүүхийг татан буулгасан, өөрчлөн зохион байгуулсан тохиолдолд Шүүхийн ерөнхий зөвлөл шүүгчийн өөрийнх нь саналыг үндэслэн орон тоо дутуу байгаа адил шатны шүүхэд шилжүүлэн ажиллуулахаар тусгасан байна. Харин адил шатны шүүхэд нь орон тоо байхгүй тохиолдолд доод шатны шүүхэд нь шилжүүлэх томилуулах ажээ. Мөн шүүхийг татан буулгасан, өөрчлөн зохион байгуулсантай холбоотойгоор шүүгчийг өөр шүүхэд шилжүүлэн томилохоос Ерөнхийлөгч татгалзах эрхгүй байхаар заасан байна.

С.Шийлэгтөмөр

ЕАGLE.MN

Шүүхийн бие даасан, хараат бус байдлыг ингэж нэмэгдүүлэхээр төлөвлөжээ
Бусад мэдээ ▼

1
04-06
Ерөнхийлөгчийн хэлсэн таван санал

2
04-06
Коронавирусын тархалт ихэсвэл 300 ортой эмнэлгийг ашиглана

3
04-06
Х.Баттулга: НӨОАТ-ын хэмжээг бууруулах, царцаах зэрэг бодитой шийдлүүд гаргах хэрэгтэй

4
04-06
Цар тахал ба санхүүгийн хар зах

5
04-06
Рио Тинтогийн жижиг хувьцаа эзэмшигчид дахин эсэргүүцэл зарлав

6
04-06
Мүн Жэ Иний нэр хүнд хамгийн өндөр түвшинд хүрч өсжээ

7
04-06
“Хэтэрхий чанга шуугилдлаа” гэсэн шалтгаанаар хөршийнхөө таван хүнийг буудан хөнөөжээ

8
04-06
УИХ-ын дарга Г.Занданшатарын Улсын Их Хурлын 2020 оны хаврын ээлжит чуулганыг нээж хэлсэн үг

9
04-06
О.Магнай: Засгийн Газрын шийдвэр НДШ төлдөггүй, хувиараа ажил хийдэг 400 мянган хүнийг орхигдуулсан

10
04-06
Онцгой байдлын жолооч “Хөвсгөл” нууранд машинтайгаа живж, амиа алджээ

11
04-06
Сангийн яам, ГЕГ-ын удирдлагууд харийнхны өмнө бөхийв үү

12
04-06
Хубэй мужид тусалсан Өвөр Монголын сүүлийн ээлжийн эмч, сувилагчид бүгдээрээ буцаж ирлээ

13
04-06
УИХ-ын 2020 оны хаврын ээлжит чуулган эхэллээ

14
04-06
Үхань хотын гудамж талбайд амьдрал өрнөж эхэллээ

15
04-06
Энэ сараас эхлэн эмнэлгийн хэрэгслийг Хятад улсын бүртгэлгүйгээр экспортлох боломжгүй

16
04-06
SKILLUP.MN Монголын анхны ОНЛАЙН СУРГАЛТЫН ПЛАТФОРМ

17
04-06
Авлигыг АН түүчээлэх үү

18
04-06
Төрийн банк харилцагчаа дэмжсэн арга хэмжээнүүдийг авч ажиллаж байна

19
04-06
Л.Мөнхтүшиг : Өнөөдрийн байдлаар гадаадын 45 улсаас 6313 иргэн эх орондоо ирэх хүсэлт гаргасан байна

20
04-06
Төв аймгийнхны итгэлийг хүлээсэн А.Сүхбат...

21
04-06
Засгийн газраас нэхэх НАЙМ дахь арга хэмжээ

22
04-06
Хятадад вирус хувиран шинэчлэгдэж байна

23
04-06
“Codelco” зэсийн төсөлд оруулж буй хөрөнгө оруулалтаа бууруулж эхэлжээ

24
04-06
Нью Йоркийн амьтны хүрээлэнгийн бар коронавирусийн халдвар авчээ

25
04-06
Б.Батзоригийг шүүх хурал хойшилж, хилийн хоригийг хэвээр үлдээв

26
04-06
Туркийн нэг иргэнээс коронавирус илэрч, Монгол улсад 15 дахь тохиолдол бүртгэгдлээ

27
04-06
Таны одоохондоо зүглээд хэрэггүй 7 газар

28
04-06
Ломбардаас дээрэмдсэн үнэт эдлэлээ Дэнжийн мянгад нуусан байжээ

29
04-06
Бар “ковид19”-өөр халдварласан тохиолдол анх удаа гарлаа

30
04-06
Ядуусаа төрийн түшээгээр сонгодог "Монгол"

31
04-06
ДЭМБ:Монголчууд хоногт 11 грамм давс хэрэглэдэг нь эрсдэлтэй

32
04-06
С.Эрдэнэ Д.Баттулгыг “жийж”, Ш.Түвдэндоржийг сонгосон уу

33
04-06
Энэ долоо хоногийн теле хичээлийн хуваарь

34
04-06
Л.Амар: Гадны банк орж ирээд ч зээлийн хүү өөрчлөгдөхгүй

35
04-06
Д.Трамп газрын тосны дайнд ялахыг хүсч байна

36
04-06
​УИХ-ын дөрвөн гишүүний бүрэн эрхийг түдгэлзүүлэх санал оруулах бололтой

37
04-06
Дархан-Уул аймагт 72469 толгой төл мал бойжиж байна

38
04-06
ХХ зууны түүхээ түүхийрүүлсээр л байх уу?

39
04-06
Орос улс гадаадад байгаа иргэдээ авчрах тусгай нислэгүүдийг зогсоолоо

40
04-06
Ё.Баатарбилэг: Тавдугаар сард хичээл эхлэх эсэхийг энэ сарын 20-ны үеэр шийднэ

41
04-06
Засгийн шийдвэр ноолуурыг “блоклов”

42
04-06
ЖДҮ-чид Б.Батзоригоор “туг тахиж” асуудлыг намжаах уу

43
04-04
Б.Ууганбаяр: Сэжигтэй тохиолдол илэрсэн хоёр хүнийг онгоцны арын хаалгаар буулгалаа

44
04-04
Кеннедийн гэр бүлийн хоёр гишүүн сураггүй алга болжээ

45
04-04
"Сайн ломбард"-аас 10 сая төгрөг, их хэмжээний үнэт эдлэл дээрэмдсэн этгээдүүдийг БАРИВЧИЛЛАА

46
04-04
Хятадын судлаачид коронавирусийн халдвар нүдний эмч нарт халгаатай гэж дүгнэжээ

47
04-04
Д.Тэмүүжин: “Люмино” бол чанар гэдэг үгний тодорхойлолт

48
04-04
УИХ-ын гишүүн Б.Батзориг чөлөөлөгдөх хүсэлтээ УИХ-ын даргад өгчээ

49
04-04
Оросын үнэн алдартны шашны тэргүүн Москва хотыг коронавирусийн аюулаас аврах залбирал үйлджээ

50
04-04
Урин цаг наашилж, усны шувууд тал нутагт иржээ

51
04-04
Өнөөдөр “Ханш нээх өдөр” тохиож байна

52
04-04
Доналд Трамп: ОХУ-ын тусламжаар бид олон хүний амийг аварч чадна

53
04-04
Монгол хүний цуснаас ямар ч төрлийн вирусийн тархалтыг зогсоох уургийн бэлдмэл гарган авчээ

54
04-04
БНХАУ-ын 800 иргэнээр мөнгө угаалгахыг завдсан толгойлогчдыг нь шалгаж дууслаа

55
04-04
Сайд нараа сэлгэхгүй гэвэл гишүүнээс нь чөлөөлөх гарц бас байна

56
04-04
Үхэх сэхэхийн зааг ба сонгууль

57
04-03
Мягмар гараг бүр “ЗӨВ ӨДӨР”

58
04-03
Криштиану Роналду нэг тэрбум ам.долларын орлого олсон анхны хөлбөмбөгчин болно

59
04-03
Монголын сор болсон уран зургууд хулгайд алдагдаж, хуулбарууд нь музей, галерейд хадгалагдаж байна уу

60
04-03
Коронавирусийн тахлын эрч дөрөвдүгээр сарын сүүлээр суларна гэж Хятадын эрдэмтэн тооцоолжээ

61
04-03
Туркт суугаа Элчин сайд Р.Болдыг эргүүлэн татах шаардлага үүсээд байна!!!

62
04-03
Үнэт эдлэл, эртний эдлэлийн худалдаа эрхлэгчдийн судалгааг эхлүүлжээ

63
04-03
Хятад улс түүхэндээ анх удаа нохой, муурын мах идэхийг хориглолоо

64
04-03
Улсын эдийн засаг чухал уу, сонгууль чухал уу

65
04-03
УИХ-ын гишүүн О.Баасанхүү АН-д элсэх сурагтай

66
04-03
“Цалин нэмэхээр талхаа авч чадахгүй” гэдэг тархи угаалт

67
04-03
БЗД-ийн Татварын хэлтсийн дарга асан Б.Батсүхийг хорьжээ

68
04-03
Зэсийн үнэ унажээ

69
04-03
Монголын Улсын Ерөнхий консул Германы Шүүхэд очих уу?

70
04-03
Коронавирусын халдвартай холбоотойгоор хуурамч эм, оношлуур, вакциныг борлуулах нь нэмэгджээ

71
04-03
Хуульч Х.Бат-ялалт хуурай өлсгөлөн зарлаад 3 хонож байна

72
04-03
Шаардлагатай ариутгал халдваргүйтгэлийн бодис, нэг удаагийн амны хаалт зэргийг хэлтэс, албадад олголоо

73
04-03
Бие даагчдын арми ирж явна

74
04-03
Коронавирусээс болж АМЬ НЬ ТАСРАХ АРДЧИЛАЛ

75
04-03
ЭМЯ: Сэлэнгэ, Дархан-Уул аймагт тусгаарлагдсан хоёр иргэнээс коронавирус илрээгүй

76
04-03
"Монголдоо хайртай" LIVE тоглолт өнөөдөр болно

77
04-03
Б.Чойжав: Залилах гэмт хэргийн үндэс нь хохирогч өөрөө болоод байна

78
04-03
Хоцрогдсон хошин урлагийнхны эмгэнэл

79
04-03
Нэг өнгийн олон хоршил

80
04-03
Дотоодын дайсан: Байгууллагыг сүйрүүлэх сэтгэцийн өвчлөл

81
04-03
Монгол бөхчүүд дэлхийн чансааг тэргүүллээ

82
04-03
Хүнсний гол нэрийн зарим бүтээгдэхүүний импортыг түр хугацаанд дэмжих хуулийн төслийг өргөн барилаа

83
04-03
Улаанбаатар хөгжих үү, “Урт цагаан” үлдэх үү гэдгийг төрийн “төмөр нүүр”-ээр шийдэх хэрэгтэй

84
04-03
В.Путин иргэдийнхээ цалинтай амралтын өдрүүдийг дөрөвдүгээр сарыг дуустал сунгалаа

85
04-03
Европын орнуудаас дамжин тээвэрлэсэн ачаа тээврийг өндөр хяналттай нэвтрүүлж байна

86
04-03
“Ковид-19”-ийн дараа дэлхий яах вэ?

87
04-03
Адууны их хэмжээний өлөн гэдэс хулгайгаар хил гаргахыг завджээ

88
04-03
Баянзүрх дүүргийн татварын хэлтсийн даргын гэрээс 65 сая төгрөг, 10 мянган ам.доллар хураажээ

89
04-03
Монголын нийгэмд хардлага дагасан айдас давамгайлж, хүмүүсийн сэтгэлгээ ихэд хайрцаглагджээ

90
04-03
COVID-19: Дэлхий даяар халдвар авсан хүний тоо нэг саяыг давлаа

91
04-03
Коронавирусний цохилтод Италичууд хамгийн хүндээр өртөж буйн учир

92
04-03
Никарагуагийн хөлбөмбөгийн баг талбай дээр бээлий амны хаалттай тоглов

93
04-03
Төв талбайнхаа хажууд задгай "жорлон"-той улс манайхаас өөр байхгүй

94
04-03
Б.Хурц нарт ял оноох бололтой

95
04-03
Коронавирусийн халдвар нэмэгдсэнтэй холбоотойгоор ОХУ-д дөрөвдүгээр сарыг дуустал бүх нийтээр амарна

96
04-03
Хаврын чуулганы эхэнд ямар асуудлууд шийдвэрлэх вэ?

97
04-03
Өвчин даамжраад байвал гадаадад байгаа 190 мянган иргэнээ татаж л таарах байх даа

98
04-02
Дэлхийн 165 улсад цэцэрлэг, их болон дунд сургуулийн үйл ажиллагааг түр зогсоожээ

99
04-02
СХД-ийн сурагчид үнэгүй дата ашиглан ЭЕШ-д бэлдэх боломжтой боллоо

100
04-02
Баянзүрх дүүрэгт шүлхий өвчнөөс урьдчилан сэргийлэх вакцин хийв