BOLOD.MN - Мэдээллийн нэгдсэн сан


» Үндсэн сайт / Desktop хувилбар /
Сүүлийн үеийн 100 мэдээ

Дэлхийн зөгийн өдөрт зориулав: Зөгийн нийгэмд үзүүлэх ач холбогдол

Зөгий гэхээр та шууд л дүнгэнсэн дуу, эсвэл аймар хатгалтын талаар бодож байна уу? 


Зарим хүмүүс хортон шавьж ч гэж бодож байж магадгүй юм. Гэтэл нийгэмд болон байгаль дэлхийд үзүүлэх ЗӨГИЙН ач холбогдол маш өндөр байдаг. Тавдугаар сарын 20-ны энэ өдөр Дэлхийн Зөгийн Өдөр хэмээн НҮБ-аас тогтоол гаргасан билээ.

Зөгий бол хүн төрөлхтөнд төрөл бүрийн эрүүл мэндийн ач холбогдолтой бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэдэг цорын ганц шавьж юм. Тэр бүтээгдэхүүн нь мэдээж ЗӨГИЙН БАЛ. Зөгийн балны хамгийн наад захын ач холбогдол бол ханиад томуу, элдэв халдвар, хоолойн өвчлөлийг дарна, нойронд тустай, дархлааны системийг дэмжих байдаг.  

Сүүлийн үед дэлхийн улс, орнууд бүтээгдэхүүн борлуулалтаасаа тодорхой хувийг зөгийн тоог нэмэгдүүлэх ач холбогдлыг ойлгуулахад зарцуулдаг болсон байна. Жишээлбэл: зарим орнуудад сургуулийн насны хүүхдүүдэд зөгийн нийгэмд үзүүлэх ач холбогдлыг ойлгуулах сургалтууд хүртэл хийгдэж байна.

Ургамлын ургалтанд...

Зөгийгүйгээр ургамал цэцэг навч багасах болно. Энэ нь мэдээж нийгэмд сөргөөр нөлөөлнө. Ургамал өөрөө бидний хоол хүнс, эм тариа, хамгийн чухал нь хүчил төрөгчөөр биднийг хангагч шүү дээ. Харин ургамлын тоос хүртээж үржих процесст амьтад дэмжлэг үзүүлдэг. Зарим ургамлууд харилцан тоос хүртээж байхад зарим нь зөгийнд найдаж, харин зарим нь салхиар тоос хүртдэг. Зөгий тоос хүртээхдээ эр цэцгийн тоосон уутанцараас тоос авч эм цэцэгт хүртээдэг. Харин энэхүү процесс нь самар, жимс болон үр тариаг бий болгодог юм.

Тоос хүртээх процессийн хувьд

Тэгэхээр зөгий ургамлын ургалтыг тэтгэж бидний дэлхийг үзэсгэлэнтэй сайхан болгодог. Зөгийгүйгээр цэцэрлэг, нуга болон бусад хүчилтөрөгчөөр хангадаг бүхэн мэдэгдэхүйц буурах болно. Түүнээс гадна, цэцэг навч, ургамал нь амьтдын гэр орон болдог. Жишээлбэл: хэрэм, шувууд, шавьжнууд модонд байрладаг. Ингээд бодохоор зөгийгүйгээр байгалийн гинжин хэлхээ алдагдаж сөнөх магадлалын эрсдэл үүсдэг гэсэн үг юм.

Хоол хүнсний эх

Хүний өргөн хэрэглээний бүтээгдэхүүн болох үр тариа, самар, жимсийг ЗӨГИЙ бий болгодгийг бид ойлголоо. Тэгвэл хүний хэрэглээний бүтээгдэхүүний 84%-ийн ургалтыг зөгий хийдэг гэж үздэг байна. Зөгийний ачаар хүн төрөлхтөн брокколи, спаржа, канталуп, өргөст хэмх, хулуу, нэрс, тарвас, бүйлс, алим, цангис, интоор гэх мэт жимс жимсгэнэ, хүнсний ногоог хэрэглэж байна. Жимс, хүнсний ногооноос гадна зөгий нь сүүний үнээ болон бусад өвсөн тэжээлтэй амьтдыг хоол хүнс болох ургамлыг ургахад тусалж махны үйлдвэрлэлд хувь нэмэр оруулдаг. Ингээд харахаар үр тариа, шавьж зэрэг жижиг зүйлүүд орчин үеийн энэ нийгэмд хэр их хувь нэмэр оруулж байгааг харж болно.

ЗӨГИЙН БАЛ

Дээр дурьдсанчлан, зөгий бол бал үйлдвэрлэдэг цорын ганц шавьж. Зөгийн баланд хүний амьдралд хэрэгтэй маш олон чухал шимт бодисууд агуулагддаг. Гэхдээ боловсруулсан зөгийн бал (processed honey) болон түүхий зөгийн балнуудын (raw honey) ялгааг сайн ойлгох хэрэгтэй. Учир нь боловсруулсан зөгийн бал бол том хүнсний үйлдвэрүүдийн бүтээгдэхүүн бөгөөд зөгийн хорыг нь ялгаад авчихсан, амт сайтай байх магадлалтай ч үйлдвэрийн халуун боловсруулалтанд оруулдаг учир хамаг шимт бодисууд нь устчихсан, амт, үнэр оруулагч нэмсэн байдаг. Харин түүхий зөгийн бал нь боловсруулалтанд оруулаагүй учир бүх шим тэжээлт бодисууд, антиоксидант агуулагдсан байдгаараа хүний эрүүл мэндэд үнэлэшгүй их тустай. Боловсруулсан баланд нэмдэг фруктоз өндөртэй эрдэнэ шишийн сироп нь таргалалтыг үүсгэгч, цаашлаад элэг гэмтээгч, даралт ихсэх зэрэг өвчний шалтгаанууд болдог. Тэгэхээр түүхий балыг сонгож авах нь чухал юм. Ихэнхдээ түүхий гэж бичсэн балыг хайж худалдан авах, зөгийн аж ахуй дээрээс нь авах, эсвэл органик бүтээгдэхүүн зардаг хэсгүүдээс авах нь зүйтэй юм.

Ингээд зөгийн балны ач холбогдлыг мэдсэн юм чинь одоо зөгийнүүд яаж бал хийдэг процессыг тайлбарлая.

Юуны өмнө, зөгий таалагдсан гоё цэцэгнүүд рүүгээ нисч очоод цэцэгнүүдээс шим тэжээлээр баялаг цэцгийн шүүс цуглуулдаг. Цуглуулсан шүүсээ балт гүеэндээ (гэдсэндээ) хадгалж ниссээр үүрэндээ ирээд гулигаж амаараа дамжуулан шүүс хүлээн авдаг зөгийнд дамжуулдаг. 

Зөгийн ходоодонд агуулагддаг маш чухал шимт бодисууд болох амилаза, инвертаза болон диастеза нар нь бал болгон боловсруулахад тусалдаг бөгөөд маш олуулаа нийлж 20 минут дамжуулснаар бал болох үйл явц 50 хувьтай явагдаж хадгалах бэлтгэл хангагдана. Ингээд бэлэн болж байна гэж тооцсон үедээ балыг сархиаган дотор хийнэ. Энэ үед зөгийн бал шингэн усан суурьтай, мөн байгалийн исгэгч агуулдаг тул тэр чигээр нь үлдээвэл исэж сагана. Иймээс зөгийнүүд эргэлдэн нисч далавчаараа сэвж усыг нь ууршуулан зөгийн сахарын концентрацийг нэмэгдүүлдэг. Харин дараа нь бэлэн болсон балнуудаа зөгийн лаваараа таглаж хааж тавьдаг.

Хаагаагүй шингэн балтай сархиаг

Сэвж дуусаад хаасан балтай сархиаг

Бусад зөгийн бүтээгдэхүүнүүд

Зөгий нь балнаас гадна өөр олон хэрэгтэй бүтээгдэхүүнийг үйлдвэрлэдэг. Зөгийн лав бол зөгийн биеийн гадна талд байрлах лавны булчирхайгаас ялгардаг байгалийн лаа юм. Лаваараа зөгийнүүд сархиаг барьдаг. Сархиаг нь авгалдайн гэр, тоос хадгалах гэр ч болдог.

Харахад энэ нь хүн төрөлхтөнд хэрэггүй мэт харагдаж байгаа боловч зөгийн лавыг гоо сайхны бүтээгдэхүүний гол суурь бүтээгдэхүүн болгож ашигладаг.

Зөгийн бал болон лаванд хоолойны өвчнөөс эхлээд арьсны экземийн хүртэл эмчлэх маш олон орц агуулагддаг. Иймээс зөгийн лаваар экзем эмчлэх тос хийдэг. Зөгийн лавд витамин А агуулагддаг тул гэмтсэн арьсын төвөггүй эмчилдэг байна. Түүнчлэн таны арьсыг элдэв хорт зүйлсээс хамгаалдаг. Та өөртөө энэ тосыг хийж болох ба тун удахгүй яаж хийх мэдээллийг оруулъя. Тосноос гадна зөгийн лаваар лаа хийдэг. Энэхүү лаа нь маш удаан асч сайхан үнэр гаргадаг ба лааны мөнгийг чинь мөн хэмнэх болно.

Ингээд харахаар зөгий нь ганцхан хатгадаг муухай шавьж биш, харин ч байгаль дэлхий, манай нийгэмд зөгийн балаараа, ургамлын амьдралыг тэтгэдгээрээ, энэ нь цаашлаад маш олон амьтны хоол болдгоороо өндөр ач холбогдолтой юм. Орчин үед зөгий амьдрах орчноо алдсаар байгаа нь ирээдүйд илүү их хор уршгийг дагуулж болох юм. Иймд зөгийн аж ахуйг дэмжиж ажиллах нь нэн чухал юм.

Т.Мөнхтуул

Дэлхийн зөгийн өдөрт зориулав: Зөгийн нийгэмд үзүүлэх ач холбогдол
Бусад мэдээ ▼

1
11-27
КОВИД-19 халдвар хамгааллын олон улсын туршлага: БНХАУ-ын жишээ

2
11-27
Иргэд газрын харилцаатай холбоотой 8 төрлийн үйлчилгээг цахимаар авах боломжтой

3
11-27
Үнийн хөөрөгдлийн талаар иргэд ШӨХТГ-т хэрхэн мэдээлэх вэ?

4
11-27
"И-газар" гар утасны апп-ыг танилцуулж байна

5
11-27
МХЕГ: 1400 албан хаагч МХЕГ, НМХГ, 21 аймгийн Мэргэжлийн хяналтын газар, Хилийн боомтуудад Шуурхай штаб болон эргүүл хяналт, тандалт хийлээ

6
11-27
М.Помпео хамгийн дурсамжтай мөчөөсөө хуваалцжээ

7
11-27
Цар тахлын хөл хорионы энэ үед цахимаар ажиллах мэдээллийг хүргэж байна

8
11-27
Дараалалгүй цахим үйлчилгээ

9
11-27
Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Х.Баттулга: Шударга шүүхээр шүүлгэх иргэдийн эрхийг хөсөр хаяж, шударга бусын хонгилыг хамгаалж огт болохгүй

10
11-27
Авлигын Эсрэг Олуулаа Нэгдье

11
11-27
Иргэдийг орон нутагт нь буцаах хуваарь гарлаа

12
11-27
Монгол Улсын Төрийн албаны шинэтгэлд олон улсын зөвлөхүүд хамтарна

13
11-27
БНАСАУ-ын гимнастикч гурван метрийн өндөр хашаа давж, Өмнөд Солонгос руу зугтжээ

14
11-27
А.Амбасэлмаа: 26 хүнээс COVID-19 илэрч, дотоодын халдварын тохиолдол 300 боллоо

15
11-27
Иргэдийн мэдээлэл хайх, олж авах эрх хангагдахгүй байна

16
11-27
Төрийн тахилгат ууланд олгосон лицензүүд-3

17
11-27
G20: Вакциныг тэгш хүртээмжтэй хуваарилна

18
11-27
Хатуу хөл хорионы 14 хоногт 152 мянган хүн ажилгүй болжээ

19
11-27
Ерөнхийлөгчийн 13 дахь хоригийг эрх баригчид хэрхэх бол?

20
11-27
Жо Байден: АНУ дэлхийд тэргүүлэхэд бэлэн байна

21
11-26
Аргентины Ерөнхийлөгч гурав хоногийн үндэсний гашуудал зарлалаа

22
11-26
КОВИД-19 халдвар хамгааллын олон улсын туршлага: ОХУ-ын жишээ

23
11-26
Хот хооронд зорчих иргэдэд өгөх зааварчилгаа

24
11-26
МҮОНРТ-ийн Үндэсний зөвлөлийн гишүүдийг солино

25
11-26
УОК: Нутаг буцах иргэдийг хувийн болон нийтийн тээврээр арванхоёрдугаар сарын 1-нээс 10-н хооронд явуулна

26
11-26
"Гэрийн хаяг тодорхойгүй, ойрын хавьтлаа нуух зөрчил их байна"

27
11-26
Ши Жиньпин Жо Байденд баяр хүргэжээ

28
11-26
Трамп Үндэсний аюулгүй байдлын туслах асандаа өршөөл үзүүлжээ

29
11-26
Халдвартын үндэсний төвийн урд талын “RAPID MED” төвийн эмчилгээ, оношлогооны газруудаар 11 сарын 02-19-нд үйлчлүүлсэн иргэд ЭМЯ, ХӨСҮТ-тэй яаралтай холбоо барина уу?

30
11-26
ЭМЯ: Шинээр 13 халдвар илэрч, Монгол улсад батлагдсан 712 тохиолдол боллоо

31
11-26
ТАНИЛЦ: Хот болон орон нутагт гацсан иргэдийг буцаах түр журам БҮРЭН ЭХЭЭРЭЭ

32
11-26
Анхдугаар Үндсэн хуулиа баталж, Бүгд Найрамдах улсаа тунхагласан түүхт өдөр тохиож байна

33
11-26
Архи согтууруулах ундаа худалдан борлуулсан долоон зөрчлийг илрүүлэн шалгаж байна

34
11-26
Хөл хориог сунгах магадлал өндөр байна

35
11-25
Цар тахлын үед ААН-үүд хэрхэн ажиллаж байна? Эдийн засаг цаашид хэрхэх вэ?

36
11-25
Улаанбаатар хот, орон нутагт хязгаарлалтын дэглэмд байгаа иргэдийг 12-р сарын 1-ны өдрөөс эхлэн нутаг буцаана

37
11-25
Иргэн та тээврийн хэрэгслийн QR кодтой холбоотой санал хүсэлтээ 1800-1200 утсаар өгнө үү

38
11-25
2024 оноос устөрөгчийн хөдөлгүүртэй галт тэрэг туршина

39
11-25
Ч.ХҮРЭЛБААТАР: Ерөнхийлөгч алдаагүй хориг тавьж болдоггүй л юм байх даа, арай ч дээ

40
11-25
Хүмүүс жүжигчин А.Энхжинг элдвээр хэлж, хараан зүхэж байна

41
11-25
“Грэмми авардс-2021”-д нэр дэвшигчдийг зарлалаа

42
11-25
Сергей Безруков: Хөл хорионы үеэр манай театр 80 саяыг алдсан

43
11-25
Жо Байдены танилцуулсан АНУ-ын чухал албан тушаалтнууд дунд хоёр ч эмэгтэй багтжээ

44
11-25
Гена матар болон Чебурашкатай зоосон мөнгө гарчээ

45
11-25
УОК: Хөл хориог сунгах санал гаргаагүй

46
11-25
ШӨХТГ: Бараа бүтээгдэхүүний зохиомол хомсдол, үнийн хөөрөгдөл үүсэхээс сэргийлэн ажиллаж байна

47
11-25
Оюу толгойн уурхайн Монгол ажилтнаас ирүүлсэн "гунигт захидал"

48
11-25
Хяналтын постоор нэвтэрч байгаа иргэдийн асуумжийг цахим хэлбэрт шилжүүллээ

49
11-25
Ерөнхийлөгч Х.Баттулга 2021 оны төсвийн тухай хуульд бүхэлд нь хориг тавилаа

50
11-25
Солонгосын дээд лигт драфтаар сонгогдсон монгол залуу Х.Болдсүх

51
11-25
ЭМЯ: Нэг өвчтөнд 8 сая төгрөг зарцуулж байна

52
11-25
В.Путин: Трамп ялагдлаа хүлээн зөвшөөрсөн үед л Байденд баяр хүргэнэ

53
11-25
Аймгуудын онцгой комиссыг хэн удирдаж байна вэ?

54
11-25
Covid-19: Сэлэнгэ 20, Улаанбаатарт 6, Дорноговьд 1 тохиолдол бүртгэгдлээ

55
11-25
Г.Дөлгөөн: Бизнесийн болон хэрэглээний зээлийн үндсэн болон хүүгийн төлбөрийг хойшлуулахаар шийдвэрлэсэн

56
11-25
Орон нутаг руу буцах иргэдийг 119.mn сайтаар бүртгэж эхэллээ

57
11-25
Б.Хурцын хэрэг цайрах тал руугаа оров уу?!

58
11-25
Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Х.Баттулга 2021 оны төсвийн тухай хууль болон дагалдан батлагдсан хуулиудад бүхэлд нь хориг тавилаа

59
11-25
Нохой яагаад хүнээс бага насалдаг вэ гэдэг асуултанд 6 настай хүүгийн өгсөн хариултын гайхшруулам түүх

60
11-25
Байден Төрийн нарийн бичгийн даргаараа сонгосон Энтони Блинкен гэж хэн бэ?

61
11-25
Онцгой комиссынхон онцмуу шийдвэрээ хэрэгжүүлэх үү

62
11-25
Хөл хорио зөрчсөн хүмүүсийг гудамж талбайд дайчилъя

63
11-25
Ардчилсан намын үндсэн дүрмийн өөрчлөлтийг цахимаар хийх боломжтой

64
11-25
Эрүүл Мэндийн Яамныхан өөрсдөө хуурамч мэдээлэл тараагчид болсон уу?

65
11-24
Нийслэлийн ирэх оны төсвийн төслийг өргөн барилаа

66
11-24
Монгол Улс, БНСУ-ын Засгийн газар хоорондын хамтарсан хорооны V хуралдаан боллоо

67
11-24
БНХАУ-ын авлигатай тэмцэх байгууллагаас АНУ-ыг авлигын гэмт хэрэгтэй тэмцэхийг уриалжээ

68
11-24
Я.Содбаатар: Самранд явсан 600 гаруй иргэнийг өнөөдөр галт тэргээр авч ирнэ

69
11-24
Хурлын хороо, дэд хороодыг байгуулж, эрхлэх асуудлыг баталлаа

70
11-24
Коронавирусний анхны тохиолдлын талаар тодорхойгүй зүйл олон бий

71
11-24
Дараах дүүрэг, хороодод коронавирусийн халдвар бүртгэгдээд байна

72
11-24
Хөл хориог сунгах эсэхийг энэ долоо хоногт шийднэ

73
11-24
БНХАУ-ын Гадаад хэргийн сайд Японд айлчилна

74
11-24
Трамп эрх мэдлийг Байденд шилжүүлэн өгөхийг зөвшөөрчээ

75
11-24
Улаанбаатарт 3, Сэлэнгэд 26, Говьсүмбэр аймагт 3 тохиолдол шинээр илэрлээ

76
11-24
Коронавирусийн гурав дахь давлагаа ирэх жил дахин дэгдэнэ

77
11-24
Б.Хурц нарыг суллажээ

78
11-24
Зээлийн эргэн төлөлтийг хойшлуулах, түр зогсоох зохицуулалтыг хуульд тусгаж яаралтай хэлэлцүүлэхийг үүрэгдлээ

79
11-24
Хөл хорионы үеийн хүүхэд хамгаалал

80
11-24
Коронавирустай тэмцэхэд зөв бодлого чухал

81
11-24
Коронавирусийн гурав дахь давлагаа ирэх жил дахин дэгдэнэ

82
11-23
Хурал зургаан хороо, долоон дэд хороотой ажиллахаар баталлаа

83
11-23
ББСБ-аас зээл авсан иргэдийн анхааралд

84
11-23
ВВС: Трамп явсны дараах Америк орон

85
11-23
Сонгинохайрхан дүүрэгт 5 том хүн, 1 хүүхдийн шинжилгээний хариу эерэг гарлаа

86
11-23
ЗАСГИЙН ГАЗАР: Сурагчид арванхоёрдугаар сарын 18-аас хоёрдугаар сарын 1-н хүртэл амарна

87
11-23
Нийслэлийн онцгой комиссоос мэдээлж байна

88
11-23
ТАЗ: Албан бичиг, өргөдөл, мэдээллийг цахимаар хүлээн авч шийдвэрлэж байна

89
11-23
Монголбанк бодлогын хүүгээ бууруулж, 6 хувь болголоо

90
11-23
ОХУ-аас ирсэн хүнсний бүтээгдэхүүнээс коронавирус илэрлээ гэж Хятадын Засгийн газар мэдэгдэв

91
11-23
“The Hu” хамтлаг энэ онд 98 тоглолт хийхээр төлөвлөж байжээ

92
11-23
Монгол, Хятадын Засгийн газар хоорондын комиссын хуралдаан зохион байгуулав

93
11-23
Ерөнхийлөгчийн нэрэмжит тэтгэлгийн материалыг цахимаар хүлээн авна

94
11-23
Улсын хөрөнгийг хувьдаа завшсан хэргээр Хорватын Ерөнхий сайд ял сонсчээ

95
11-23
Багануур ХК: Бүх нийтийн бэлэн байдлын зэрэгт шилжсэнтэй холбогдуулан компанийн хэмжээнд хэрэгжүүлж буй арга хэмжээний тухай

96
11-23
Тэрүнофүжи Г.Ган-Эрдэнэ: Зорилгоо биелүүлсэн ч түрүүлж чадаагүйдээ харамсаж байна

97
11-23
Тархи цэнэглэх таван кино

98
11-23
Covid-19-тэй тэмцсэн Хятад арга

99
11-23
МҮОНРТ-ийн Үндэсний зөвлөлийн гишүүдийг солино

100
11-23
ШӨХТГ: Ногоо, өндөгний үнийг бууруулж, зөрчлийг арилгууллаа