BOLOD.MN - Мэдээллийн нэгдсэн сан


» Үндсэн сайт / Desktop хувилбар /
Сүүлийн үеийн 100 мэдээ

Цагаан жалгын төлөөх дайн

Шинэ Дели, Бээжин хоёр Энэтхэг, Хятадын хилийн бүсэд цэргээ байрлуулаад байна. 


Цөмийн зэвсэгт хоёр гүрний хоорондын сөргөлдөөн зэвсэгт мөргөлдөөнд хүргэж болзошгүй гэж шинжээчид сэрэмжлүүлж, газар зүйн болон цэрэг, техникийн хүчин зүйлсийг тодорхойлжээ. Газар нутгийн маргаан дэгдээгээд буй Хятад, Энэтхэгийн хилийн уулархаг бүсэд талууд нэмэлт хүч төвлөрүүлээд буй тухай "Newsweek" сонинд мэдээлсэн. Гэхдээ хоёр тал хурцадмал байдлыг намжаах чиглэлээр хүчин чармайлт гаргаж, өнгөрсөн бямба гарагт  хоёр улсын цэргийн төлөөлөл уулзалт хийсэн билээ. Маргааны “буруутан” болоод буй бүс нутаг нь БНХАУ-ын Шинжаан Уйгурын өөртөө засах орон, Пакистан, Энэтхэгийн хилийн заагт орших Аксай Чин. Эл нутаг Хятадын газар нутагт багтдаг ч Энэтхэг улс Ладакх холбооны нутагт дэвсгэрт хамруулдаг. Аксай Чин нь уйгар хэлээр “цагаан жалга” гэсэн утгатай. Далайн түвшнээс 5000 метрийн өндөрт өргөгдсөн энэ бүс нутаг нь өргөн уудам давсан цөл нутаг. Газар зүйн хувьд Аксай Чин Төвөдийн өндөрлөгийн хэсэг юм. БНХАУ-ын гадаад хэргийн яамны албан ёсны төлөөлөгч Жао Лизян Бээжин хоёр талын гэрээ, хэлэлцээрээр хүлээсэн үүргээ биелүүлэх ч үндэсний газар нутгийнхаа бүрэн бүтэн байдал, аюулгүй байдлыг хамгаалж, Хятад, Энэтхэгийн хилийн бүсэд энх тайван, тогтвортой байдлыг хангах болно гэж мэдэгдэв. Энэтхэгийн гадаад хэргийн яамны албан ёсны төлөөлөгч Анураг Шривастава Энэтхэгийн Зэвсэгт хүчний хилээ хамгаалах хариуцлагатай хандлагыг өндрөөр үнэлж, хилийн бүсэд үүсэж болзошгүй аливаа асуудлыг шийдвэрлэхдээ Хятад улстай байгуулсан хоёр талын гэрээ, хэлэлцээрт заасан процедурыг мөрдөх болно гэж мэдэгдсэн байна. Ингэхдээ Энэтхэг улс үндэсний аюулгүй байдлыг хангах тал дээр хатуу байр суурь баримтлах болно гэж тэрбээр онцолжээ. Эдгээр мэдэгдлийг өнгөрсөн сард Пангонг, Галван, Демчок, Даулат Бег Олди зэрэг дөрвөн газарт гарсан зэвсэгт бус сөргөлдөөний дараа хийсэн билээ. 

Геополитикийн нөхцөл байдал

Хятадын коммунист намын хэвлэл болох “Global Times” сонин Хятадын хилийн цэргийн зэвсэглэлийг Type 15 танк, Z-20 нисдэг тэрэг, GJ-2 нисэгчгүй нисдэг аппарат зэрэг шинэ загварын зэвсэг, цэргийн техникээр бэхжүүлсэн тухай мэдээлсэн. Бээжин мөргөлдөөн гарсан тохиолдолд давуу байдлаа хадгалахыг илт эрмэлзэнэ гэж Хятадын цэргийн шинжээчид үзжээ. Энэтхэгийн хэвлэлүүдэд бичсэнээр, Хятадын зүгээс хилийн бүсэд 5000 цэрэг татсан нь Шинэ Делийг тус бүсэд өөрийн хүчийг бэхжүүлэхэд хүргэв. Хятад, Энэтхэгийн хилийн бүсэд үүсээд буй нөхцөл байдал АНУ-ын анхаарлыг татсан. АНУ-ын Ерөнхийлөгч Доналд Трамп талуудын хооронд зуучлагчийн үүрэг гүйцэтгэх санал тавьсан ч Бээжин, Шинэ Делигийн албан ёсны төлөөлөгчид асуудлыг хоёр талын дипломат шугамаар шийдвэрлэхийг илүүд үзэн, Цагаан ордны тэргүүний саналаас татгалзсан билээ. Хятад улс Энэтхэгийн газар нутгийн ихээхэн хэмжээний нутгийг санаархсан нь 1962 оны зэвсэгт мөргөлдөөнд хүргэж байв. Энэ мөргөлдөөний үеэр Хятад Хималай уулсын Энэтхэгийн эзэмшлийн тал хэсгийг эзэлсэн. Хятад улс Энэтхэгийн Аруначал Прадеш мужийн нутаг дэвсгэрт санаархаж байгаа нь Энэтхэгт зүүн нутгаа бүхэлд нь алдах аюул нүүрлэж байгаа юм гэж шинжээчид үзэж байна. Сүүлийн жилүүдэд талууд энхийн хэлэлцээ хийсээр ирсэн бөгөөд хоёр талын худалдаа асар их хэмжээнд эргэлддэг. Гэхдээ газар нутагтай холбоотой хурцадмал байдал арилаагүй төдийгүй зарим тохиолдолд ноцтой хэмжээнд хүрэх нь ч бий. Хятад улс нь Энэтхэгийн өрсөлдөгч болох Пакистаны стратегийн гол холбоотон юм. Пакистан улс Хятадын геополитикийн “Бүс ба Зам” төслийн гол оролцогчдын нэг бол Энэтхэг улс энэ төслийг үгүйсгэдэг. Тиймээс ШХАБ, БРИКС-ын хүрээнд холбоотон тус хоёр улс бодит байдал дээр улс төр, цэргийн сөргөлдөгчид бөгөөд үүнийгээ ч нуудаггүй. Шинжээчдийн ярьж буйгаар, Энэтхэг, Хятадын хооронд дайн дэгдэх эрсдэл бий. Энэ нь Энэтхэг, Пакистаны ээлжит сөргөлдөөний үр дагавар болох боломжтой. Сүүлийн арав гаруй жилд Хятад, Энэтхэгийн эдийн засаг, цэргийн хүч нэмэгдэж, улмаас геополитикийн нөлөө асар их өссөн. Ингэхдээ Хятад нь эдийн засаг, цэргийн хүчээрээ Энэтхэгийг мэдэгдэхүйц тэргүүлдэг нь Энэтхэгт нэг хэлбэрийн дутуугийн комплексыг төрүүлдэг.

Хэн нь хэнийг

2014 онд болсон Олон улсын танкийн биатлон тэмцээн Энэтхэгийн дутуугийн энэ мэдрэмжийг улам батжуулсан. Тухайн үед 12 багаас Хятад улс гуравдугаар байр эзэлсэн бол Энэтхэг зургаад орсон. Сүүлийн 40 жилд Хятадын цэрэг, аж үйлдвэрийн цогцолбор асар их амжилтад хүрч, бүх ангиллын цэргийн техникийг дэлхийн шилдэг загварын түвшинд үйлдвэрлэх хүчин чадалтай болсон. Харин Энэтхэгийн цэрэг, аж үйлдвэрийн цогцолбор энд хүрэхэд хол. Энэтхэгийн цэргийн техникийн төсөл арван жилээр сунжирч, үйлдвэрлэлээс гарахаас өмнө хоцрогддог бөгөөд тактик техникийн үзүүлэлт, найдвартай байдал маш муу тул гаднын техниктэй өрсөлдөж чаддаггүй. Гаднын лицензийн дагуу үйлдвэрлэсэн техникийн чанар маш доогуур байдаг нь Энэтхэгийн нисэх хүчин дэх ослын түвшин маш өндөр байдгаас харагддаг. Тус хоёр улсын хооронд мөргөлдөөн үүсэх магадлалд газар зүй асар их нөлөөлнө гэж шинжээчид үзэж байна. Тус хоёр улсын хуурай газрын хил гол төлөв дэлхийн хамгийн өндөр уулс болох Хималайн уулсаар дайран үргэлжилдэг. Тиймээс энд хүнд техник ашиглан цэргийн ажиллагаа явуулах боломжгүй юм. Түүнчлэн, Хималайн өндөр уулсын эрс тэс уур амьсгал хуурай газрын төдийгүй нисэх хүчний хувьд хүнд нөхцөлийг бүрдүүлдэг. Уулархаг бүс нутагт нисдэг тэрэг нисэхэд туйлын хүнд. Цэргийн онгоцнуудын хувьд доогуур нисэж, маневр хийхэд уулс нь саад болдог байна. Газар нутгийн хувьд томд тооцогддог Төвд Хятадын хувьд аюулгүйн дэр болохын сацуу Хятадын нисэх хүчинд Энэтхэгийн газар нутгийн бүх хэсэгт хүргэх трамплиний үүрэг гүйцэтгэдэг. Мөн л газар нутгийн онцлогоос үүдэн Төвдөд нисэх буудлын сүлжээ сайн хөгжөөгүй нь энэтхэгчүүдэд Хятадын нисэх онгоцны буудлуудыг пуужингийн тусламжтай ашиглалтаас гаргах боломж олгодог. Тиймээс Төвд нь Энэтхэгийн хувьд ч аюулгүйн дэрний үүрэг гүйцэтгэдэг. Тус хоёр улсын хооронд зэвсэгт мөргөлдөөн гарсан тохиолдолд тус хоёр улсын эдийн засаг төдийгүй дэлхийн худалдаа бүхэлдээ хохирол амсана. Хэдийгээр цэрэг, зэвсгийн хувьд Хятад улс илүү ч газар зүйн онцлог талуудад ижил боломж олгож байна.

Хэнгэргээ дэлд

Энэтхэгийг стратегийн хувьд бүслэх Хятадын олон жилийн бодлого үр дүнд хүрэх эсэх нь зарчмын асуудал болоод байна. Өөрөөр хэлбэл Бээжин Энэтхэгийн эсрэг хийх дайнд хөрш орнуудыг татан оролцуулж чадах эсэх. Пакистаны хувьд ямар ч эргэлзээ байхгүй гэж шинжээчид үзэж байна. Мьянмарын хувьд Хятад улс амжилтад хүрэхийг үгүйсгэхгүй. Мэдээж хэрэг Пакистан, Мьянмарын зэвсэгт хүчин нийлээд ч Энэтхэгийн зэвсэгт хүчний хаана ч хүрэхгүй. Гэхдээ энэ тохиолдолд тус хоёр улсын нутаг дэвсгэрт Хятадын хуурай замын хүчин байрлаж, Хималайн занганаас гарах боломжтой. Энэ тохиолдолд Энэтхэгт ялалт байгуулах боломж үлдэхгүй. Энэтхэг ч тэр, Хятад болон Пакистанд цөмийн зэвсэг бий. Тиймээс нийт хүн ам нь гурван тэрбумд хүрэх, төрөл бүрийн аюултай үйлдвэр бүхий хоёр улсын хооронд дайн дэгдэх нь АНУ, ОХУ цөмийн дайн хийхээс дутахгүй сүйрэлд хүргэх аюултай. Энэ нөхцөл байдал өнөөг хүртэл Энэтхэг, Хятад улсын хооронд дайн эхлүүлээгүй төдийгүй ирээдүйд ч сэрэмжлүүлж чадах чухал хүчин зүйл юм.

Я.Болор   

Эх сурвалж: Zindaa.mn

Цагаан жалгын төлөөх дайн
Бусад мэдээ ▼

1
08-08
ЭНЭ ДОЛОО ХОНОГИЙН ҮЙЛ ЯВДЛЫН ТОЙМ

2
08-08
"ХӨСҮТ-д тусгаарлагдаж байгаа нэг хүний биеийн байдал маш хүнд байна"

3
08-08
А.Амбасэлмаа: Коронавирусний халдвар нэмж илрээгүй

4
08-08
Бейрут хотод жагсаал болжээ

5
08-08
Монгол Улс иргэдээ зохион байгуулалттай нэвтрүүлсээр байна

6
08-08
МҮОХ-ны ерөнхийлөгч, дэд ерөнхийлөгчийн сонгуульд нэр дэвшигчид зарлагдлаа

7
08-08
Хэрэглээний зээлийн эргэн төлөлтийг он дуустал хойшлууллаа

8
08-08
"Нас барсан иргэнээс Covid-19-ын шинж тэмдэг илрээгүй"

9
08-07
Гашуунсухайтын Цагаан хад боомтод нүүрс тээврийн 2 жолооч амиа алдлаа

10
08-07
Халдвар аваад эдгэрсэн 183 хүний тусгаарлан, ажиглах хугацаа дууссан байна

11
08-07
Бейрут: Засгийн газраа эсэргүүцсэн иргэд эмх замбараагүй байдал өдөөжээ

12
08-07
Баянхошууны замд айлын гэр мөргөж хүний амь хохироосон ноцтой осол гарчээ

13
08-07
Гейтс: Цаг уурын өөрчлөлт COVID-19 вирусээс ч илүү хор хөнөөлтэй

14
08-07
Таван хүний аминд хүрч байсан “Эко Алтан заамар”-т дахин осол гарч хүний амь эрсэджээ

15
08-07
Ливаны нийслэлд “атомын бөмбөг” маягийн дэлбэрэлт болсноос 70 гаруй хүн амь үрэгдэж, хэдэн мянган хүн шархджээ

16
08-07
Ээжийгээ скочоор хүлж, амийг нь хөнөөгөөд, хувцасны шүүгээнд хийчихээд, өөрөө зургаан давхраас үсэрч амиа хорлосон бололтой

17
08-07
Ангела Меркелийг шийтгэсэн нь буюу Америкийн цэргийг гаргах шийдвэр

18
08-07
Нийслэлийн 129 дүгээр цэцэрлэгийн багш нар өлсгөлөн зарлана

19
08-07
Богдхан уулын тусгай хамгаалалттай газрыг хятадын хоёр компанид заржээ

20
08-07
Хойд солонгос пуужинд цөмийн төхөөрөмж суурилуулсан байж болзошгүй

21
08-07
55 улсаас 11 мянган иргэн эх орондоо ирэх хүсэлтээ гаргажээ

22
08-07
“Эрэл”-ийн Б.Эрдэнэбатад залилан хийсэн хэргээр долоон жил хорих ял оноолоо

23
08-06
Санхүүгийн дархлааг дэмжих “Витамин ₮” урамшуулалт аяны тухай таны мэдвэл зохих 5 чухал мэдээлэл

24
08-06
Тусгаарлалтанд байгаа иргэд согтууруулах ундаа хэрэглэх зөрчил гаргасаар байна

25
08-06
Улс төрийн “сул хүн”

26
08-06
ХӨСҮТ-д эмчлүүлж байгаа гурван хүний биеийн байдал хүнд байна

27
08-06
Коронавирусийн шинэ тохиолдол бүртгэгдээгүй, 16 хүн эдгэрч ХӨСҮТ-ээс гарлаа

28
08-06
Голомт банк бизнес эрхлэгч та бүхэнд ПОС төхөөрөмжийг онлайнаар захиалах боломжийг олгож байна

29
08-06
COVID-19: Олон орон хөл хориогоо дахин чангатгаж байна

30
08-06
"Туул-Сонгино усны нөөцийн цогцолбор" зэрэг гурван газрыг улсын тусгай хэрэгцээнд авахаар болов

31
08-06
Бейрутын дэлбэрэлт ба Ливанд нүүрлээд буй сорилт

32
08-06
Ниргэсэн хойно нь хашхирах вий

33
08-06
Увс аймгийн Цагаанхайрхан сумын 240 суудалтай соёлын төвийн барилга ашиглалтанд орлоо

34
08-06
БХТ: Хэрлэн сумын багийн төвийн ШИНЭ ЦЭЦЭРЛЭГ ашиглалтад орлоо

35
08-06
Хулгайн самарчид цар тахлыг “өрдөх” вий

36
08-06
Бейрут: Дэлбэрэлтийн улмаас нас барагсдын тоо 135 боллоо

37
08-06
Сангийн сайд Ч.Хүрэлбаатарын өчигдөр, өнөөдөр

38
08-06
Гэрэл зурагчин Ричард Корман Мадоннагийн алдар нэрд гаргахаас өмнөх гэрэл зургуудыг дэлгэжээ

39
08-06
“Жаст”-ын Ш.Батхүүг Монголын шүүх долоон жил шүүж байна

40
08-06
Дэлхий дээрх “хиймэл нар”- эрчим хүчний шавхагдашгүй ундарга

41
08-06
Шинэ Дели-Улаанбаатар чиглэлийн тусгай үүргийн онгоц газардлаа

42
08-06
Хирошимагийн бөмбөгдөлтөөс амьд үлдсэн хүмүүсийн дурсамж

43
08-06
Н.Түвшинбаяр МҮОХ-ны Ерөнхийлөгч болох нь тодорхой болжээ

44
08-05
Төр хувийн хэвшлийн түншлэлээр хог хаягдлын менежментийг сайжруулах төсөл хэрэгжүүлнэ

45
08-05
Б.Жаргалсайхан: Т.Чимгээ, Б.Содномдаржаа нар шоронгоос үхэж л гарна

46
08-05
Дэлхий дахин Ливаны гашуудлыг хуваалцаж байна

47
08-05
ТАНИЛЦ: Засгийн газраас төсвийн тодотголтой холбоотой гаргасан онцлох шийдвэрүүд

48
08-05
НҮБ: Цар тахлаас үүдэлтэй боловсролын хоцрогдол дэлхий дахинд "сүйрэл" дагуулна

49
08-05
Г.Загджав хоол, цай барьж С.Баяр, Г.Солтан, Ж.Эрдэнэбат нарыг ЭРГЭЖ ШОРОНД ОЧСОН УУ

50
08-05
"Жаст"-ын Ш.Батхүүгийн залилан, луйврын 7 хэргийн шүүх хурал эхэллээ

51
08-05
Бэйдөү дэлхийн өнцөг булан бүрийг холбоно

52
08-05
66934 хүн хэрэглэх бодисыг хураажээ

53
08-05
А.Энхманлайд хэзээ хариуцлага тооцож, албан тушаалаас нь чөлөөлөх вэ? Ж.Батбаясгалан даргаа!!!

54
08-05
Ливанд амиа алдсан хүмүүсийн тоо НЭМЭГДСЭЭР БАЙНА

55
08-05
Монголчууд ЖДҮХС-г цөлмөгчдөд ялагдлаа

56
08-05
Найман хэлээр “ярьдаг” ухаалаг маск бүтээв

57
08-05
“Чоно” хочит шинэ Хабиб – Хамзат Чимаев

58
08-05
МҮОХ-ны ерөнхийлөгчид Н.Түвшинбаяр ганцаараа нэр дэвшлээ

59
08-05
Ерөнхий сайд өчигдөр л гарч ирэв

60
08-05
Улаанбаатарт өдөртөө дуу цахилгаантай аадар бороо орно

61
08-05
Бейрут хотод хүчтэй дэлбэрэлт болж 78 хүн амь үрэгдэж, 3,7 хүн шархаджээ

62
08-05
Шатахууны үнэ 60-200 төгрөгөөр өсжээ

63
08-04
Найзыгаа үхэхээс наагуур дэмжиж, хууль бус томилгоо хийсэн А.Энхманлайд хэзээ хариуцлага тооцох вэ?

64
08-04
Жонатан Чебан Нью Жерсигийн Gunpoint дээрэмджээ

65
08-04
Өмнө нь илүү энгийн харагддаг байсан Холливудын үзэсгэлэнт 20 эмэгтэй

66
08-04
Танкны эрлэг зөвлөлтийн нохдын сонирхолтой түүх

67
08-04
ХЗДХ-ийн сайд Х.Нямбаатарын албан тушаалын мялаалга!!!

68
08-04
Tha Guardian: Монголчууд Газаас ирсэн Палестинчуудтай адил хавчигдсаар байна

69
08-04
У.Хүрэлсүх маань засаглаад байна уу, Ө.Энхтүвшин гуай удирдаад байна уу?

70
08-04
Нүүрсний экспорт 46.4 хувиар буурчээ

71
08-04
Цэцэрлэгийн бүртгэл энэ сарын 17-нд эхэлнэ

72
08-04
АИ92 бензиний үнэ 50 төгрөгөөр НЭМЭГДЖЭЭ

73
08-04
Дундговь аймагт зам тээврийн ослын улмаас хоёр хүн амь насаа алдлаа

74
08-04
Гадаадад ажиллагсдын Монгол руу илгээж буй мөнгөн гуйвуулга 12%-иар буурчээ

75
08-04
АН даагаа нэхэж, МАН амжилтаа бататгахаар зүтгэх орон нутгийн сонгууль

76
08-04
БНСУ-д амиа алдсан талийгаач А.Гантөмөрийн аав А.Алтанхундага: хүү маань зодуулж байхдаа ямар их тарчилж, аврал эрсэн бол гэж бодохоос зүрх өвддөг

77
08-04
А.Амбасэлмаа: Өчигдөр нийт 611 хүнд шинжилгээ хийхэд бүгдэд нь коронавирус илрээгүй

78
08-04
Түгжрэл айсуй

79
08-04
Сансарын ШТС-аас тунель рүү зүүн эргэхийг хоригложээ

80
08-04
100 айлд үйл ажиллагаа явуулдаг 20 гаруй үйлдвэрийн үйл ажиллагааг зогсоожээ

81
08-04
Хүү нь ээжийнхээ амийг хороогоод цонхоор үсэрсэн байж болзошгүй

82
08-04
Алтны үнэ 2000 долларт хүрвэл юу болох вэ?

83
08-04
БНАСАУ цөмийн зэвсгийн хөгжүүлэлтээ үргэлжлүүлж байна

84
08-04
Та хэдэн цагт ус уух ёстой гэдгээ мэдэх үү?

85
08-04
Ардын дайсны хойд дүрүүд

86
08-04
“Ганнамын монголчууд” ба гар зөрүүлсэн сайдуудаас ногдол ашгаа нэхье!

87
08-04
Х.Баттулгаа хорооноогоор далимдуулж 300 сая доллар буюу 850 тэрбум төгрөг завшсан дээрэмчдээ яах гэж байна?

88
08-04
Төрийн албаны тухай хуулийн онцлох заалтууд

89
08-04
Он гарсаар 48 удаагийн усны ослоор 69 хүн амь насаа алджээ

90
08-04
“TikTok”-н эзэмшигч эрх ашгаа хамгаалахад бэлэн байна

91
08-04
Иракийн цэрэг Кувейтэд халдан довтолсон үйл явдлын товчоон /1990-1991/

92
08-04
“Тяньвэнь-1” тойрог замаа амжилттай сольжээ

93
08-04
“Их долоо” Оросгүйгээр өөрийгөө болгоно

94
08-04
Үйлчилгээний байгууллагууд халдвар хамгааллын дэглэмийг “халтуурдаж” байна

95
08-04
Д.Трамп: Коронавирусний халдварт өвчний дэгдэлт буурч байна

96
08-03
100 айлд үйл ажиллагаа явуулдаг 20 гаруй үйлдвэрийн үйл ажиллагааг зогсоожээ

97
08-03
Биткоины ханш 12 мянган долларт хүрлээ

98
08-03
Хятадын эдийн засаг ба нааштай төлөв

99
08-03
Монголбанк, Хятадын Ардын банк хооронд байгуулсан своп хэлцлийг гурван жилээр сунгажээ

100
08-03
“Ковид-19” Монголд нийтдээ 2.5 их наяд төгрөгийн төсвийн дарамт бий болгоод байна