BOLOD.MN - Мэдээллийн нэгдсэн сан


» Үндсэн сайт / Desktop хувилбар /
Сүүлийн үеийн 100 мэдээ

Монгол бичгээ 700 сая юаниар “солих”-ыг ҮАБЗ яагаад зөвшөөрсөн бэ

Хятадын Гадаад хэргийн сайд Ван И Монголд ирээд буцлаа. “COVID-19” цар тахлын улмаас дэлхийн бүх улс орон дор бүрнээ хилээ хааж, 


дотооддоо бүгж буй энэ цаг үед Хятадын Гадаад хэргийн сайдын Монголд хийсэн экспресс айлчлал олон улсын анхаарлыг ч татаад авлаа. 

Учир нь өнгөрсөн зунаас эхлээд Хятадын ӨМӨЗО-ы дунд сургуулиудад монгол бичгийг хориглож, бүх хичээлийг хятад хэлээр явуулах Хятадын төрийн бодлого хэрэгжиж эхлээд байгаа юм.

Тиймээс дэлхийн энд тэнд оршин сууж буй монгол үндэстнүүд сүүлийн хэдэн сарын турш эсэргүүцлээ илэрхийлж, байр сууриа илэрхийлж байна. Монгол Улсад ч тодорхой хүрээнд жагсаал цуглаан болж, монгол бичгээ хамгаалсан эсэргүүцэлд нэгдсэн.

Хэл бол үндэстний дархлаа, соёлынх нь бэлгэ тэмдгийн тогтолцоо юм. Өөрөөр хэлбэл, соёлыг бүрэлдүүлэгч гол цөм нь хэл учраас үгийн санд нь тухайн үндэстний танин мэдэхүй, утгын тогтолцоо, үнэлэмжийн ойлголт илэрч байдаг. Мөн хэл бичигт тухайн үндэстний оюун санаа, шашин шүтлэг, ахуй амьдрал, урлаг,  гоо сайхан, ёс зүй, утга зохиол, нийгэм, хуулийн онцлог шингэсэн байдаг. Энэ утгаараа үндэстэн оршин тогтнох, хадгалж үлдэх хамгийн гол хөшүүрэг нь хэл болж таарч байгаа юм.

Тиймээс дэлхий даяар тархан суурьшсан монгол үндэстнүүд Хятадын төрийн энэ бодлогыг эсэргүүцэн шүүмжилж буй юм.

Учир нь Хятадад болж буй үйл явдал Хүний эрхийн түгээмэл тунхаглал, Иргэний болон улс төрийн эрхийн тухай олон улсын Пакт, Боловсролын талаар алагчилахтай тэмцэх тухай конвенци, Хүүхдийн эрхийн тухай конвенцитэй зөрчилдөж байна.

Мөн Хятадын Үндсэн хуульд ч “...БНХАУ-д бүх үндэстэн ижил тэгш эрхтэй. ... Аливаа үндэсний цөөнхийг ялгаварлан гадуурхахыг хориглоно. ... Үндэсний цөөнхүүд бүгд ярианы болон бичгийн эх хэлээ чөлөөтэй хэрэглэх, хөгжүүлэх ... эрхтэй” гэж тодорхой заасан байна.

Дэлхийд тархсан 10 сая гаруй монголчуудын цөм нь мэдээж хэрэг бидний Монгол Улс. Хэдийгээр ӨМӨЗО-д бараг зургаан сая шахам монголчууд байгаа ч тусгаар Монгол нь энд. Тэр утгаараа монгол хэл, бичгийн тухайд Монгол Улсын байр суурь ямар байх нь онцгой анхаарал байлаа.

Байлаа гэсний учир нь Хятадын Гадаад хэргийн сайд Ван И гэх эр Монголд ирж ганц өдөр болохдоо бүгдийг эргүүлчихээд явж одлоо.

Ван И нь Гадаад харилцааны сайд Н.Энхтайваны урилгаар гэх ч гэнэтийн шахам айлчлалынхаа үеэр Ерөнхийлөгч Х.Баттулга, Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүх нарт бараалхлаа.

Ерөнхийлөгч, Ерөнхий сайд хоёр Ван И сайдад машид найрсаг хандаж, түүнийгээ биеийн хэлэмжээрээ ч хангалттай үзүүлцгээлээ. Зарим нэгэн экс сайд нар Ван И-гийн гарыг Далай ламынхаас ч гүн сүсэг бишрэлтэй атгаж байгаа зураг хөрөг нь тараад байна.

Гэхдээ Хятадын Гададаад хэргийн сайд Ван И-гийн айлчлал эхнээсээ уламжлал, дипломат ёсыг мартсан маягтай болсныг энд дурдах хэрэгтэй.

Ийм Гадаад хэргийн сайдын хэмжээний дипломат айлчлал бол хамгийн их дүрэм журмыг барьдаг. Тэгвэл Хятадын Гадаад хэргийн сайд Ван И Чингис хаан нисэх онгоцны буудалд буунгуутаа л протокол зөрчөөд эхэлсэн. Манай Гадаад харилцааны яамныхан хадаг, мөнгөн аягатай сүү барьсан “Дүүриймаа” бэлдээд байв. Гэтэл Ван И сүү амсахаас татгалзсанаа гараараа дохиж илэрхийлээд явж одсон. Уг нь айлчлалаас өмнө хоёр талын Гадаад яамныхан хөтөлбөр дээрээ яг таг тохирсон байдаг. Тэр нь энд алдагдав.

Албан ёсны мэдээлэлд дурдаагүй ч Ван И сайд Монголд 700 сая юанийн буцалтгүй тусламжийн бэлэгтэй иржээ. Ийм хэмжээний тусламж үзүүлэх эдийн засаг, техникийн хамтын ажиллагааны тухай хэлэлцээрт хоёр улсын Гадаад харилцааны сайд нар гарын үсэг зуржээ.

Асуудлын гол нь Хятадын 700 сая юанийн тусламжийн хариуд Монгол Улс монгол бичгийнхээ асуудал дээр амаа хамхих “зарлиг” аваад үлдчихлээ.

“COVID-19” цар тахлын үед Ван И яах гэж наашаа зүглэв ээ. 700 сая юанийн буцалтгүй тусламжийн хэлэлцээрт ийм яаралтай гарын үсэг зурах хэрэгцээ Хятадын талд яагаад үүсэв ээ. Хариулт нь тов тодорхой юм.

Харин алган дээр байгаа юм шиг ил тод байгаа монгол бичгээ 700 сая юаниар “солих” шийдлийг манай ҮАБЗ яагаад зөвшөөрчихөв гэдэг л их сонин байна. Яагаад гэвэл Ван И-гийн халаасанд ирж яваа 700 сая юанийг ҮАБЗ мэдэж байсан нь ойлгомжтой. ҮАБЗ-өөр Хятадын ийм хэмжээний дүнтэй тусламжийн асуудал орохгүй өнгөрнө гэж үгүй.

Юутай ч Ван И-гийн авчирсан бэлгийг манайхан алга хавсарч байгаад авчихлаа. Хариуд нь Гадаад харилцааны сайд маань “Хятад, Монгол харилцан бие биеийнхээ бүрэн эрх, тусгаар тогтнол, нутаг дэвсгэрийн бүрэн бүтэн байдлыг хүндэтгэж, бие биеийнхээ дотоод хэрэгт хөндлөнгөөс оролцохгүй” гэж мэдэгдлээ. Дипломат бусаар “орчуулах” юм бол “...Бид монгол бичгийнхээ төлөө дахин дуу гаргахгүй ээ” гэчихэж байгаа юм.

Угтаа энэ бүхэн Монгол Улсын байр суурийг дэлхийд дэндүү тодорхой харуулчихлаа.

Хятадын Гадаад хэргийн сайд Ван И Монголд ирлээ. 700 сая юанийн тусламж өглөө. Манайхан хариуд нь “...Танай хэрэгт хөндлөнгөөс оролцохгүй” гэлээ.

Үүнийг дэлхий “Монгол Улс монгол бичгийнхээ төлөө, ӨМӨЗО-д болж буй асуудлаар дахин өөрөө байр суурь илэрхийлэхгүй юм байна” гэдгийг ойлгочихлоо. Нэг үгээр “...Монгол Улс Бээжинг дэмжинэ” л гэчихэв.

Гэтэл Хятадын төр яагаад монгол хэл, бичгийг хориглох бодлогыг хэрэгжүүлсэн бэ. Гадаад хэргийн сайд Ван И гэнэт Монголд ирж “гал дарах” болсон нь ямар учиртай вэ гэдгийг манай улстөрчид анзаарч чадсан уу. Олонх нь үгүй.

Эдгээрийн учир шалтгааныг хэлж, ухаж байгаа монгол хүмүүс цөөхөн байна.

Зөвхөн ганцыг нь дурдахад бид Монгол хэлний тухай хуульд зааснаар 2025 оноос төрийн албан хэргийг кирилл болон үндэсний монгол бичгээр хөтлөн явуулна. Хэрвээ манай энэ хууль хэрэгжээд эхэлбэл Монгол Улс, ӨМӨЗО нэг бичигтэй болчихож байгаа юм. Энэ бол Хятадын бодлогын үндэс байж мэднэ.

Хамгийн гол нь одоо бид “..Монгол бичиг минь” гэж гонгинох хэрэггүй болсон. Энэ хил дотроо л гэхээс биш Хятадад болж буй халдлага сэлтэд бууж өглөө.

Зуун жилийн өмнө, 1920-оод оны үед Хүрээнд гарсан нэгэн дуунд

“...Магнаг дээлтэй сайдууд гуай

Манийгаа худалдаж гялайв уу

Хүрэн дээлтэй Шанзав гуай

Хүрээгээ худалдаад гялайв уу

Хайрцаг дүүрэн янчаанаар

Халхаа худалдсан Шанзав гуай

Богц богц мөнгөөр

Богдоо худалдаад гялайв уу?

Дэнс дэнс мөнгөөр

Дэлхийгээ худалдсан сайдууд гуай

Уут уут мөнгөөр

Улсаа худалдсан Шанзав гуай” гэсэн мөрүүд бий.

Тухайн үед Хятадын Сю Шүжан манай ноёдын урилгаар ирсэн. Цэргийнх нь “хамгаалалт” дор манай ноёд түшмэд өөрсдөө автономио устгасан гэх түүх гарч ирээд байна. Тэр ноёдын ясыг түүх өндөлзүүлж байна.

Ерөөс түүх бүгдийг шүүдэг. Өнөөдрийн үйл явдал буюу “...Монгол бичгээ 700 сая юаниар сольчихлоо” гэдэг ойлголт түүхийн жим дээр хэрхэн бичигдэх нь удахгүй тодорхой болно.

Эх сурвалж: “Зууны мэдээ” сонин

2020.9.18 БААСАН № 181 (6406)

Монгол бичгээ 700 сая юаниар “солих”-ыг ҮАБЗ яагаад зөвшөөрсөн бэ
Бусад мэдээ ▼

1
10-24
30 мянган хонины талаар урд хөршийнхөн хэрхэн бичив

2
10-24
“Эрдэнэтийн эхлэл-Эрдмийн уурхай”-н шилдгүүд тодорлоо

3
10-24
В.Зеленский: Дайныг зогсоож чадахгүй бол би суудлаа өгнө

4
10-24
IQ нь 210-тай гоц ухаантан хүүгийн амьдрал гэнэт өөрчлөгдөв?

5
10-24
ЭРДЭНЭТ: Мэргэжлийн баяраараа мод тарив

6
10-24
“Microsoft”, “SpaceX компаниуд сансрын хиймэл дагуулуудад суурилсан үүлэн технологийн сүлжээ байгуулна

7
10-24
Монгол Улс “FATF”-ын саарал жагсаалтаас гарлаа

8
10-24
Улаанбаатар хотын 35 дахь дарга Д.Сумъяабазар

9
10-24
ЭМЯ: Есөн хүнээс коронавирус илэрч, эмчлүүлж байгаа 14 хүний биеийн байдал хүндэвтэр байна

10
10-24
О.Тэгшгэрэл: MNB World сувгийг хаах асуудлыг би, байгууллагадаа сэтгэл дундуур бусад сувгийн уран бүтээлчид ч шийдэхгүй

11
10-24
Д.Сумьяабазарыг УИХ-ын гишүүнээс чөлөөллөө

12
10-24
М.Эрдэнэбат: МҮОНРТ 20 эсвэл 2 жил ажилласан хэн нэгний бус Монголын өмч, ард түмний өмч

13
10-24
BOLOD ДОЛОО ХОНОГЫН ТОЙМ: Нийслэл шинэ засагтай болсон ДОЛОО ХОНОГ

14
10-24
ШУУРХАЙ: Монгол улсыг “Саарал жагсаалт”-аас гаргаснаа ФАТФ-аас албан ёсоор мэдэгдлээ

15
10-24
Томуугийн вакцинаас болж БНСУ-д хүн нас барсан гэх мэдээлэл нотлогдоогүй

16
10-23
Г.Батзаяа: Уучлаарай, ”Алтан төлийн эзэн” Монголын радиогийн өмч, Хэнбугай нь ч сарвалзах эрхгүй

17
10-23
Хятадын хэвлэл: “Mongolian Airlines”-ээр ирсэн таван хятад иргэнээс COVID-19-ийн халдвар илэрсэн

18
10-23
НИТХ-ын тэргүүлэгчидтэй танилц

19
10-23
Тайландын Ерөнхий сайдад огцрох гурав хоногийн хугацаа өглөө

20
10-23
Танилц: НИТХ-ын шинэ дарга, тэргүүлэгчид

21
10-23
Д.Сумъяабазарыг УИХ-ын гишүүнээс чөлөөлж, Ерөнхий сайд батламжлах л үлдлээ

22
10-23
ШӨХТГ-ын дарга Б.Бат-Эрдэнэ сар бүр цалингаа “Ид шидийн орон”-д хандивлахаар болжээ

23
10-23
Д.Нямхүү: Сиатлын онгоцоор ирсэн иргэнээс 20 дахь хоног дээрээ коронавирус илэрсэн

24
10-23
БНХАУ-ын найруулагчид "Фантастик Продакшн" МОНГОЛ БИЧГЭЭР татгалзсан хариу хүргүүлжээ

25
10-23
МИАТ компани Солонгосын шүүх дээр 20 гаруй тэрбум вонын өрөнд унах эрсдэлд оржээ

26
10-23
Хонь хүлээлгэн өгөх ёслол болов

27
10-23
“Lady first” эмэгтэйчүүд уламжлалтын эмнэлэг “VIPEXPO”-д нэгдлээ

28
10-23
Э.Сноуден ОХУ-д хугацаагүйгээр оршин суух зөвшөөрөл авчээ

29
10-23
Стандартгүй авто зам

30
10-23
Б.Ундармаа: Шударга ёс яллаа!!

31
10-23
Шинээр баригдаж буй барилгад гал гарлаа

32
10-23
МҮОНРТ-ээр хэн оролдов

33
10-23
Ерөнхийлөгчийн сонгуулийн гол хөзөр

34
10-23
Өөрөөсөө засаг хүлээж авсан Ерөнхий сайдын “танилцах аялал” үргэлжлэв

35
10-23
Ц.Элбэгдоржийн Ерөнхийлөгч Х.Баттулгатай хийх "дайн" АН-ыг сэргээх үү, сөхрүүлэх үү

36
10-23
Дэгийн тухай хуульд оруулж буй нэмэлт, өөрчлөлт

37
10-22
“ЖДҮ-чин” Б.Ундармаа суллагдаад олон хохирогчтой хэргээ сарниулах уу?

38
10-22
Турк Азербайжан руу цэргүүдээ илгээхэд бэлэн гэв

39
10-22
Д.Тогтохсүрэн: СХД-т нөхөн сонгууль явуулна

40
10-22
Д.Сумъяазар УИХ-ын гишүүнээс татгалзаж, хотын даргад нэр дэвшихээр болжээ

41
10-22
Чуулганы хуралдааныг анх удаа эмэгтэй гишүүн удирдлаа

42
10-22
“The Woman” шилдэг продюсерын шагнал хүртжээ

43
10-22
Д.Амарбаясгалан: Төрийн албан тушаалд очихгүй, МАН-ыхаа ажлыг хийнэ

44
10-22
"ХААХҮ-ийн сайдын Шилэн дансны холион бантан"

45
10-22
Эрүүл мэндийн даатгалын сангийн 136 тэрбумын оронд үл хөдлөх хөрөнгө авахаар болжээ

46
10-22
Т.Бадамжунай хаана явна?!

47
10-22
Зургаа дахь оролдлого буюу монголчуудад хаалттай казино байгуулъя

48
10-22
300 тэрбумын эх үүсвэрээр наймыг зургаан хувь руу шилжүүлэх хувилбар

49
10-22
Боловсролын салбар алдагдсан жилүүдээ хэрхэн нөхөх вэ?

50
10-22
Ц.Элбэгдорж АН-ын гишүүнчлэлээ сэргээнэ

51
10-21
Нийслэлийн ИТХ-ын анхдугаар хуралдааны тов гарлаа

52
10-21
“Хуралдай” зөвлөлдөх танхим анхны хурлаа хийлээ

53
10-21
Ирэх жил шатахуун, түлшний үнийг тогтвортой барихыг даалгав

54
10-21
Норвегид коронавирусний шинэ төрөл илэрчээ

55
10-21
"Таван сургуулийн тусгай зөвшөөрлийг цуцлах, гурван сургуулийн хөтөлбөрийг хаах дүгнэлт ирсэн"

56
10-21
8000 хүүхэд тутамд хүүхдийн нэг байцаагч ажиллана

57
10-21
Тогооч робот 19 төрлийн хоол хийж сурчээ

58
10-21
Оросын албан тушаалтнууд криптовалюттай эсэхээ мэдүүлдэг болно

59
10-21
Дохио!!! Цаг агаарын аюултай үзэгдлээс сэрэмжлүүлэх мэдээ

60
10-21
Дэлхийн анхны эвхэгддэг зурагтын үнэ 87 мянган ам.доллар

61
10-21
Нүүрсний экспортоо өндөр төсөөлж сонгуулийн мөнгөө баталгаажуулдаг уу

62
10-21
Ш.Батхүү, Г.Алтан нарыг 12 дахь өдрөө шүүж байна

63
10-21
НАСА агентлаг “Nokia”-тай хамтран саран дээр 4G сүлжээ байгуулна

64
10-21
Томуугийн эсрэг вакцины явц 80 орчим хувьтай үргэлжилж байна

65
10-21
Ард түмний мөнгөөр тансагласан гэх Монголбанкныханд хугацаатай үүрэг өгчээ

66
10-21
Шилэн Цогоо: Г.Ёндон сайд анхаар!

67
10-21
Зөвлөгөө мэдээллийн төвөөр 499 иргэн үйлчлүүлжээ

68
10-21
2021 онд авто замд 205, соёлын төвд 78, эмнэлэгт 57, музейд 44, спорт цогцолборт 31 тэрбумыг зарцуулна

69
10-21
Жек Ма Хятадын хамгийн чинээлэг эрхмүүдийн жагсаалтад 2020 онд тэргүүлжээ

70
10-21
Төсөл “төрүүлдэг” Дондогмаа буюу хүүхдээ хайхардаггүй монгол

71
10-21
Эрдэмтэд коронавирусний сул талыг олж илрүүлжээ

72
10-21
Циркийн сургууль 80 жилийн баяраа “майхан”-д тэмдэглэв

73
10-21
Допингтой бөх болгон давж заалдаач

74
10-21
Т.Мөнхсайхан: Эмийн хэрэглээг зохицуулсанаар тураана, эрүүлжүүлнэ гэсэн бүтээгдэхүүний зохицуулалт сайжрана

75
10-20
БГД-т МАХН-аас сонгогдсон төлөөлөгчид МАН-д элслээ

76
10-20
“Gem Oktoberfest” пивоны баярыг зорих 6 шалтгаан

77
10-20
Г.Ариунболд: Хувиараа такси үйлчилгээ эрхлэгчдийг цэгцэлнэ

78
10-20
Дэд сайд Б. Мөнхжин Элчин сайд И.К.Азизовыг хүлээн авч уулзав

79
10-20
9.3 их наяд төгрөгийн өрийг хэрхэн барагдуулсныг Сангийн сайд тайлбарлав

80
10-20
Цементийг үнстэй хольж савлан, худалдаж байсныг илрүүлжээ

81
10-20
Улсын бүртгэлээс олгодог архивын лавлагааг харьяалал харгалзахгүй дүүргээс олгоно

82
10-20
“БАРИЛГА БАЙГУУЛАМЖИЙН ЗУРАГ ТӨСЛИЙН ЧАНАР, ХЯНАЛТЫН ТОГТОЛЦОО” зөвлөгөөн Барилгын хөгжлийн төвд эхэллээ

83
10-20
The Washington Post: Хятад Тайванийг эзлэн түрэмгийлэх аюул заналхийлж байна

84
10-20
Сүмогийн үзэгчдийн тоог хоёр дахин нэмлээ

85
10-20
Хятад- Монголын хамтарсан сурвалжилгын баг: Ядуурлыг бууруулах үйлсэд эрчимтэй ажиллаж буй Ян ян компани

86
10-20
Зургаан хувийн хүүтэй ипотекийн зээл олгох журам

87
10-20
В.Путин: ОХУ, АНУ-ын хооронд дайн дэгдвэл хэн ч үлдэхгүй

88
10-20
Саналаа өгсөн нийт сонгогчдын 11,52 хувийг 25 хүртэл насны залуус эзэлж байна

89
10-20
Монголын спортын алтан хуудас

90
10-20
100 айл дахь Улсын бүртгэлийн үйлчилгээний газраас олгодог архивын лавлагааг 11 дүгээр сарын 1-нээс зогсооно

91
10-20
"Хангарди" ордныг 43 тэрбумаас эхэлж дуудлага худалдаагаар зарна

92
10-20
"Эрэл"-ийн Б.Эрдэнэбатын эхнэр Д.Сэргэлэн анх удаа хэвлэлд ярилцлага өглөө

93
10-20
АН ялсан ч “МАН”-ын засаг даргатай болох вий

94
10-20
Матад сумыг хайгуулын лицензээр авсан нууц эзэн хэн бэ?

95
10-20
Ажиглагч-Анализ: У.Хүрэлсүхийн шинэ сайд нар 100 хоногт юу амжуулсан бэ?

96
10-19
"Эрдэнэс-Тавантолгой" ХК-ийн хувьцаа эзэмшигчдийн ээлжит бус хурал боллоо

97
10-19
Нийслэлчүүддээ зориулсан махны "Сюрприз" худалдаанд гарлаа

98
10-19
Нийслэлийг хэн захирах вэ?

99
10-19
BOLOD.MN ДОЛОО ХОНОГЫН ТОЙМ: Шинэ төлөөлөгчдөө СОНГОЖ, шинэхэн "IPHONE"-той танилцсан ДОЛОО ХОНОГ

100
10-19
Словени улстай харилцан визгүй зорчих хэлэлцээр байгуулав