BOLOD.MN - Мэдээллийн нэгдсэн сан


» Үндсэн сайт / Desktop хувилбар /
Сүүлийн үеийн 100 мэдээ

Төрийн тахилгат ууланд олгосон лицензүүд-3

Завхан аймгийн Отгон сумын нутаг, төрийн тахилгат Отгонтэнгэр хайрханыг  тойруулан 2-3  ашигт малтмалын зөвшөөрөл олгосон байсныг Засгийн газар энэ оны эхээр цуцласан. 


Гэвч монголчуудын  хамгийн их  шүтдэг Отгонтэнгэр Очирваань  хайрханд халдаж зүрхэлнэ гэдэг төрийн тахилга гэдэг зүйл тоглоом болсны наад захын   жишээ юм. Бичгийн сурвалжид тэмдэглэснээр одоогоос  1000 гаруй жилийн өмнөөс язгуурын монголчуудын урианхай нар Бурхан Халдун ууланд шүтээн босгон тахиж байсан бол 1778 оноос Богд хан, 1779 оноос Хан Хэнтий, 1818 оноос Отгонтэнгэр уулыг тус тус зарлигаар тахидаг болсон түүхтэй. Монголчууд 1911 онд төрийн тусгаар тогтнолоо сэргээсний дараа Богд хааны зарлигаар дээрх уулсыг тайж, 1918 онд хуучин суртлыг дагаж уулсын тахилгыг явуулах тухай хуульчлан тогтоосон. Гэвч 1930-аад оноос тахилгын зан үйлийг зогсоосон. 1990-ээд оноос уламжлалт уул усны тахилгаа сэргээх талаар олон түмнээс гаргасан санаачилгын үндсэнд Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн зарлигаар 1995 оноос төрийн тахилгат уул усны тахилгыг сэргээхэд Отгонтэнгэр хайрханыг тахих болсон билээ.
Тус аймгийн удирдлагууд уул уурхайгүй Завхан аймаг болох бодлого баримталсны дүнд  өнгөрсөн жилүүдэд ашигт малтмалын лицензүүдийг цөөрүүлсэн хэмээн мэдэгдэж ирсэн. Тодруулбал,  2016 онд  ашигт малтмалын зөвшөөрөл 95 байсныг 48 болгосон.  105 зөвшөөрөл хүссэн хүсэлтэд татгалзсан хариу өгсөн тоо баримт байна. ОҮИТБ-ын 2018 оны \2019, 2020 оны тайлан гараагүй хүлээгдэж байгаа\ тайланд дурдсанаар Завхан аймагт ашиглалтын ес, хайгуулын 60 лицензтэй гэж бүртгэгджээ. Харин 2020 оны наймдугаар сард орон нутгийн удирдлагуудын зүгээс ашигт малтмалын зөвшөөрлийн тоог 50 хувиар бууруулсан гэсэн байр суурийг хэвлэлээр илэрхийлсэн байна. Харин мэдэл хүрэхгүй, цуцлуулж чадахгүй  ч хөөцөлдсөөр ирсэн нь  2002 онд Отгонтэнгэр хайрханы бэлд олгогдсон  хайгуулын хоёр, ашиглалтын нэг тусгай зөвшөөрөл байсныг Засгийн газар  18 жилийн дараа  ийнхүү цуцласан юм.
 
Завхан аймагт судалгаа явуулсан зарим  ТББ, судлаачид  тус аймагт ашигт малтмалын зөвшөөрлийн тоог 30 хувиар бууруулсан гэж  үзэж мэдээлсэн баримтууд бас байдаг. Тэд албаны эх сурвалжуудын зүгээс 50 хувь бууруулсан хэмээн мэдээлж байгааг  тайлбарлахдаа тухайн компанийн  зөвшөөрлийн  хугацаа дуусч, дахин сунгуулахаар хүсэлт өгсөн байх хугацаа нь тайлан судалгаанд  хугацаа дуусч цуцлагдсан мэт харагддагтай холбоотой гэсэн юм. Харин Завхан аймагт АМГТГ-ын 2019 оны нэгдүгээр сарын 1-ний  байдлаар гаргасан кадастрын бүртгэлээр уул уурхайн 63 компани 71 тусгай зөвшөөрлөөр 8.253.959.20 га газар эзэмшиж байна гэж мэдээлжээ. Үүнээс 442.655.05 га буюу 5.36 хувь ашигт малтмалын талбай  гэсэн байна.
Тэгвэл, Завхан аймгийн олборлох салбарт мониторинг хийх, уул уурхайн бүс нутагт ажиллаж амьдарч байгаа малчин эмэгтэйчүүдийг чадавхжуулах дэд төслийг хэрэгжүүлж байгаа эмэгтэйчүүдийн “Өрнөх Хөгжил” ТББ-ын тэргүүн М.Дуламжав хэвлэлд өгсөн ярилцлагадаа   “...энэ тоо нь бага  мэт харагдаж байгаа боловч бэлчээрийн мал аж ахуй эрхэлдэг манай нутгийн хувьд анхаарах ёстой асуудал юм. 
Эдгээр 71 тусгай зөвшөөрлөөс хамгийн олон нь Ургамал суманд 21, Дөрвөлжинд 16, Завханмандалд 18, Эрдэнэхайрханд тав, Сантмаргац суманд тав, Шилүүстэйд найм, Цагаанчулуутад тав гэхчлэн тусгай зөвшөөрөл байна. Уул уурхайгүй байсан Завхан аймаг аль хэдийн уул уурхайд өртсөн аймаг болоод буй баримт энэ юм” гэсэн байна.
Отгонтэнгэр хайрхантай холбоотой  Ерөнхий сайдын  “Төрийн тахилгат, ард иргэдийн шүтээн хайрханд олборлолт хайгуул хийхийг зөвшөөрөхгүй. Лицензийг цуцлана”  гэсэн мэдэгдлийг  хөдөөгийн малчид, иргэд  тусгай хамгаалалттай  болон  дархан цаазат  газар, нутаг нутгийн тахилга шүтээн бүхий уул, овоо, байгалийн үзэсгэлэнт болон цогцолборт газар хамаатай гэж ойлгож хүлээж авсан  байдаг. Тэгэхээр аймаг, сум бүрт нутгийн уугуул иргэдийн тахиж шүтэж ирсэн  уул, овоо бий. Гэтэл Уул уурхайн сайд асан Д.Сумъяабазар  асуудалд мухар сүсгээр хандаж болохгүй гэж  хэлсэн удаатай. Энэ мэт тодорхойгүй, нэг мөр хариу хүлээсэн асуудлууд иргэдийн дунд одоо ч байсаар.
Монгол Улс  тахилгатай уулынхаа ойролцоо лиценз өгөх нь буруу гэдгийг Ерөнхий сайд нь батлан хэлсэн. Энэ шийдвэртээ цаашид ч  тууштай байна гэж үзвэл Завхан аймаг олон  хутагт, хувилгаан төрж гарсан нутаг бөгөөд тахилгатай уул ус олон бий.  Байгалийн ховор тогтоцтой үзэсгэлэнт газрууд, түүнчлэн  түүх,  соёлын дурсгалт газар,  зөвхөн тэнд л ургадаг эмийн үнэт ховор ургамлууд  гэж бий.  Үүнээс  тус аймагт уул уурхайн үйл ажиллагаа явуулах ямар ч боломжгүй гэдэг нь харагдана. Тиймээс ч орон нутгийн удирдлагууд, иргэд, малчид нь  нутагтаа зөвхөн аялал жуулчлал хөгжүүлье гэж уул уурхайгүй Завхан аймаг гэсэн хөгжлийн бодлогыг дэвшүүлж ирсэн биз ээ.
 
Хэдий Завхан аймаг ашигт малтмалын зөвшөөрлийн тоог цөөрүүлсэн ч  орон  нутгийн удирдлагуудын эрх мэдэл хүрэхгүйгээс цөөнгүй нь  цулагдаагүй үлдсэн гэдгийг дээр дурдсан. Өнөөдрийг хүртэл  нэг мөр шийдэгдэлгүй иргэдийн дунд  хэл ам таталсаар байгаа нь ч байна.  Тухайлбал,  тус аймгийн Эрдэнэхайрхан сумын   Баянзүрх, Багануур багийн нутаг Ар Баян айрагт  уул уурхайн олборлолт явуулж буй “Баян Айраг эксплорэйшн”  компанийн үйл ажиллагааг зогсоож, зөвшөөрлийг цуцлуулахаар  тус сумын Засаг дарга, ИТХ, иргэд хамтран  өнгөрсөн наймдугаар сард шүүхэд хандсан байдаг. Шийдвэр гараагүй учраас уурхайн өрөмдлөгийн  үйл ажиллагааг түр түдгэлзүүлээд байгаа. Энэ компанийн зөвшөөрөл нь Хятадын 100 хувь хөрөнгө оруулалттай Шин Жун Чи компанийн мэдэлд байдаг  гэлцдэг ч мэдээлэл нь ил тод биш, эзэн нь тодорхойгүй. Зөвшөөрлийн хугацаа 2019 оны наймдугаар сарын 1-нд дууссан. Хайгуулын ажил дууссан учраас ашиглалтын зөвшөөрөл авахаар хүсэлтээ өгөх үед иргэд эсэргүүцэж ийнхүү түр саатуулжээ.
Завхан аймгийн Эрдэнэхайрхан сумын   Ар Баян Айрагт  яагаад уул уурхай, алтны хайгуул олборлолтын үйл ажиллагаа явуулж болохгүй вэ гэвэл энэ нутаг  Монголын үзэсгэлэнт байгаль бүхий цогцолбор газрын нэг Улаагчны хар нууртай  хаяа залгаа. Цаашлаад Жаахан нуур, Бага нуур гээд олон нуур, голтой холбоотой. Энд дээрх компани алт олборловол гадаргын болон гүний ус ихээр ашиглах учраас  байгаль орчныг доройтуулах эрсдэлтэй.
Бүс нутаг, зэргэлдээх сумдын давс, хужир, шүүний хэрэгцээг хангадаг бор давс тус газарт бий. Өөр хаана ч ургадаггүй эмийн ургамал, чулуулаг бодис олонтой. Ар Баян Айраг уул нь нутгийн айлуудын цаг хүндэрсэн үед орж өвөлждөг гол түшиц газар. Одоогоор 34 айлын эзэмшил өвөлжөө  тэнд байдаг. Дээр нь энэ нутгийн хөрс эмзэг, сул шороо ихтэй. Иймээс уул уурхайн хөлд нэрвэгдэх аваас цөлжих аюул нүүрлээд байгааг малчид, иргэд ярьж байгаа юм.
Төр, засгийн зүгээс төрийн тахилгат Отгонтэнгэр хайрханыг уул уурхайн лицензээс чөлөөлсөн бол бүс нутгийг цогц байдлаар хамгаалах, тусгай хамгаалалтад орсон  байгалийн үзэсгэлэнт  цогцолбор  газруудыг цогцоор нь хамгаалах нэгдсэн шийдвэр гаргаасай.
 
 
Ч.Олдох
Эх сурвалж: “Зууны мэдээ” сонин

Төрийн тахилгат ууланд олгосон лицензүүд-3
Бусад мэдээ ▼

1
01-28
Ц.Мөнхцэцэг: Засгийн газар солигдсон ч Монгол Улсын хөгжлийн бодлого, МАН-ын амлалт өөрчлөгдөхгүй

2
01-28
Халдварын голомт хумигдсан тул хоёрдугаар сарын 1-нээс нээгдэхээр болжээ

3
01-28
Д.Амарбаясгалан: Би сайд болохгүй, намдаа ажиллана

4
01-28
ЭМЯ: Коронавирусийн 25 тохиолдол нэмэгдэж, улсын хэмжээнд халдварын 1692 тохиолдол боллоо

5
01-28
Байгальд ээлтэй М.Оюунчимэг гишүүнд байгалиа даатгая Л.Оюун-Эрдэнэ сайд аа!

6
01-28
ХӨСҮТ-ийн захирлаар Д.Наранзул томилогджээ

7
01-28
Сүхбаатар дүүргийн 9 дүгээр хороо "Тэлмүүн таур" хотхоноос халдвар илэрчээ

8
01-28
АОК: Говь-Алтай аймагт сэжигтэй тохиолдол бүртгэгдээгүй

9
01-28
"Х апартмент" хотхоны үйлчлэгчээс халдвар илэрч, СӨХ-ийн 4 ажилтны түргэвчилсэн оношлуур эерэг гарчээ

10
01-28
Төрийн тахилгат ууланд олгосон лицензүүд-7

11
01-28
Х.Баттулга, У.Хүрэлсүх нар нударга зөрүүлсэн үү?

12
01-28
Ч.Хүрэлбаатар: БНХАУ үнэгүй вакцин нийлүүлэхээ мэдэгдсэн

13
01-27
С.Эрдэнэ: Бүхнийг хаяад дараагийнхаа сонгууль руугаа явлаа гэж байгаа бол хариуцлага тооцох эрх нь сонгогчдын л гарт байгаа

14
01-27
Улаанбаатараас Увсад очсон хоёр иргэний түргэвчилсэн шинжилгээ эерэг гарчээ

15
01-27
Монгол Улсын 32 дахь Ерөнхий сайдаар Л.Оюун-Эрдэнэ томилогдлоо

16
01-27
С.Ганбаатар гишүүний амь насаа эрсдэлд оруулж байгаа асуудлыг нэн яаралтай шийдэх ёстой гэж үзэж байна. Миний дүү үүнийг хурдан шийдээрэй

17
01-27
Африкт л байдаг хуурамч шатахууныг Монголд хуулиар дархалжээ

18
01-27
ДЭМБ: “COVID-19”-ийн вакцины хоёр талын гэрээ “COVAX”-ийг эрсдэлд оруулж байна

19
01-27
Ч.Хүрэлбаатар: Энэтхэгээс вакцин оруулж ирэх бэлтгэлээ хийж байна

20
01-27
Ерөнхийлөгч Х.Баттулга Л.Оюун-Эрдэнийг Ерөнхий сайдаар томилох саналаа УИХ-д хүргүүлжээ

21
01-27
Сүүлийн үед хүүхдүүдийн дэлгэцийн хэрэглээ ихсэж байна

22
01-27
МҮОНРТ-ийн Ерөнхий захирлын ажлын байрны нээлттэй сонгон шалгаруулалт зарлаж байна

23
01-27
Б.Мөнхбаатар: Оюу толгойн хөрөнгө оруулагч талд Монгол улсын засгийн газар үндэслэлтэй, баримттай шаардлага тавьж буй

24
01-27
Хилчид хүний амь аварлаа

25
01-27
Эв нэгдлийг илэрхийлэгч Ерөнхийлөгч нийгэмд хямрал үүсгэлээ

26
01-27
ЭМЯ: Наркологийн төв эмнэлэгээс 2, Сүхбаатар дүүргийн 2,5-р хорооны тандалтаар 2 хүний шинжилгээнээс ковид-19 халдвар илэрлээ

27
01-27
Энэтхэг, Хятадын цэргүүд хил орчимд мөргөлджээ

28
01-27
Амстердамын үймээн үүсгэгчид машин, гүүр дэлбэлжээ

29
01-27
УИХ-ын гишүүн С.Ганбаатарыг албадан эмчилгээнд хамруулах шийдвэр гаргажээ

30
01-27
В.Путин, Жо Байден нар утсаар ярьжээ

31
01-27
Хүүхдийнхээ аюулгүй байдалд тоомжиргүй хандахаа хэзээ болих вэ, эцэг эхчүүд ээ

32
01-27
Улаанбаатараас Ховд аймагт очсон 2 хүний ПСР шинжилгээ эерэг гарч, халдвартай нь батлагджээ

33
01-27
Монголын нийгэм сүйрлийн зүг

34
01-27
У.Хүрэлсүхийн тэргүүлсэн Засгийн газар өнгөрсөн хугацаанд юу хийв?

35
01-27
Хятад улс гадаадын хөрөнгө оруулалтыг хамгийн их татсан орон болжээ

36
01-26
Э.Одбаяр: Жагсаалыг улс төржүүлж турхирсан Женко Х.Баттулгын бүлэглэлийг хууль хяналтыг байгууллагаас шалгахыг шаардаж байна

37
01-26
Э.Одбаяр: Улсын эдийн засгийг 10 гаруй жил гацааж буй Ерөнхийлөгч Х.Баттулгад хууль үйлчлэхгүй байна

38
01-26
БОАЖ-ын сайдаар М.Оюунчимэгийг томилж, эхлүүлсэн ажлыг нь дуусгая

39
01-26
Олон Улсын сэтгүүлчдийн холбооны гишүүнчлэлээ баталгаажууллаа

40
01-26
Сүхбаатарын талбай дээр байсан хоёр иргэний шинжилгээний хариу СӨРӨГ гарсан

41
01-26
Нийслэлийн 4000 өрхөд хүнсний багц хүргүүллээ

42
01-26
Түмэн асуудалтай тулах Л.Оюун-Эрдэнэ

43
01-26
Үсчингээр үйлчлүүлсэн нэг гэр бүлийн гурван хүн халдвар авчээ

44
01-26
ЭМЯ: Сүхбаатар дүүргийн 16 дугаар хорооны нийтийн байрнаас 7 хүнээс халдвар илэрлээ

45
01-26
Оросын залуу үеийнхний шаардлага “Путин зайл”

46
01-26
Хий дамжуулах хоолойн ТЭЗҮ-ийг боловсруулах компанийг Монголд бүртгэв

47
01-26
Дональд Трампт импичмент зарлах тухай тогтоолыг Сенатын танхимд өргөн барив

48
01-26
“Aриг” банкийг дээрэмдэж буй операц

49
01-26
Хурандаа маань фронтоо хаяад хар тавхайгаа гялалзуулан зугтаав

50
01-26
Цар тахал ба хариуцлага-2

51
01-26
Сүхбаатар дүүргийн дараах хороодод энэ сарын 28-ныг хүртэл хөл хорио тогтоолоо

52
01-26
Зуны олимп болох уу?

53
01-26
Энэтхэг, Хятадын цэргүүд хил орчимд мөргөлджээ

54
01-26
МАХН: С.Ганбаатарын амь эрссэн тэмцлийг дэмжихийг уриалж байна

55
01-25
ФОТО: Талбай дээр байгаа иргэдийг тусгаарлалтад, шинжилгээ авч байна

56
01-25
Талбай дээр байгаа иргэдийг тусгаарлан, шинжилгээ авч байна

57
01-25
С.Ганбаатар: Хуурай өлсгөлөн зарлах уу, өөрийгөө шатаах уу гэдгээ эхнэртэйгээ ярьж байж шийднэ

58
01-25
Д.Тогтохсүрэн: Ерөнхийлөгчийн тавьсан хоригийг хүлээн авах боломжгүй

59
01-25
АН Л.Оюун-Эрдэнийг Ерөнхий сайдаар томилохыг дэмжихгүй

60
01-25
Биеэ засаад гэрээ зас, гэрээ засаад төрөө зас Ерөнхийлөгч өө!

61
01-25
ФОТО: УИХ-ын гишүүн С.Ганбаатар өлсгөлөн зарлаж байна

62
01-25
Ази номхон далайн худалдааны хэлэлцээрт элсчээ

63
01-25
Хар тамхины наймааны "хаан" гэгддэг Цэ Чи Лоп баривчлагджээ

64
01-25
Албан ёсны "муу дүн"

65
01-25
Халуун сэдэв: Оросын жагсаалын УЧИГ ТАЙЛАГДАВ уу?

66
01-25
Ерөнхийлөгч Х.Баттулга шүүхийн тухай хуульд хэсэгчилсэн хориг тавилаа

67
01-25
АНУ-д халдвар авсан хүний тоо нэмэгдсэнийг тангараг өргөх ёслолтой холбоотой гэж үзэж байна

68
01-25
ЭМЯ: Тусгаарлалтад байсан иргэдийн давтан шинжилгээ болон БЗД-ийн 4,5,8-р хороо, ЭМЯ-ны нэг ажилтнаас халдвар илэрлээ

69
01-25
ЖДҮ эрхлэгчид ажлын байраа хадгалж чадахгүйд хүрчээ

70
01-25
ХҮН таны замаар ийм жудаггүй явбал мал болоход амархан харагдаж байна

71
01-25
Эсэргүүцлийн жагсаалд Путиний дэмжигчдээс хамаагүй цөөн хүн оролцдог гэв

72
01-25
Энэтхэг улсаас ирэх COVID-19-ийн эсрэг вакцинд итгэж болох уу?

73
01-25
Б.Бат-Эрдэнэ:НӨАТ сугалааг болиулах саналыг хүргүүлнэ

74
01-25
У.Хүрэлсүх хаалга савж, Х.Баттулга хормойдсоор хоцорсны ард юу байв?!

75
01-25
Өнөөдөр 15.00 цагт Ерөнхий сайдыг томилох асуудлыг хэлэлцэнэ

76
01-25
Чуулганаар Монгол Улсын Ерөнхий сайдыг томилох асуудлыг хэлэлцэнэ

77
01-25
Мексикийн Ерөнхийлөгч коронавирусний халдвар авчээ

78
01-24
О.Гэрэлт-Од: Залуучуудаа алт болгоё

79
01-24
Ж.Сандагсүрэн: Иргэд QR кодоо байнга уншуулвал нийслэлд хатуу чанга хөл хорио тогтоох шаардлага үүсэхгүй

80
01-24
АРХИВ: Д.Сумъяабазар "ЭМЯ өөрсдийнхөө амрыг хараад хатуу хөл хорио тогтоох гээд байх юм"

81
01-24
ХӨСҮТ: Халдварын тархалт их, халдварт өртөх эрсдэл өндөр боллоо

82
01-24
А.Отгонбаатар: Жагсаалыг Х.Баттулга засгаа самрах тоглоом болгож завааруулсан

83
01-24
Ясүхиро Ямашита: Олимпийн наадмаа амжилттай зохион байгуулж, дэлхий дахинаа хүч чадлаа илтгэн харуулна

84
01-23
Хотын даргын орлогч Ж.Сандагсүрэн худалдааны төвүүдэд хяналт тавин ажиллаж байна

85
01-23
Нийслэлийн Засаг дарга Д.Сумъяабазар А/25 тоот захирамж

86
01-23
Нийт 16 сул орон тоонд төрийн албаны тусгай шалгалт зарлалаа

87
01-23
“Дэм дэмэндээ 2” аяны хүрээнд 200 өрхөд хүнсний багцын тусламж хүргүүллээ

88
01-23
Хууль тогтоомжийг 2024 он хүртэл боловсронгуй болгох үндсэн чиглэлийг батлав

89
01-23
BOLOD ДОЛОО ХОНОГИЙН ТОЙМ: Хүний эрхийн төлөөх иргэдийн тэмцэлд Засгийн газар буууж өгсөн дуулиант ДОЛОО ХОНОГ

90
01-22
НОК: Маргаашнаас үсчин, бүх төрлийн барааны худалдаа, үйлчилгээг нээнэ

91
01-22
Л.Оюун-Эрдэнийг нэр дэвшүүлэх албан бичгийг Ерөнхийлөгчид гардуулав

92
01-22
Шинэ үеийн “попчин” ХҮНам одоо больё оо!

93
01-22
Яруу найрагч Д.Галсансүхийн өмгөөлөгч ирээгүй тул шүүх хурлыг хойшлуулжээ

94
01-22
Ерөнхийлөгч Авлигын эсрэг хуулийн өөрчлөлтөд хэсэгчилсэн хориг тавилаа

95
01-22
Цагаан ордны веб сайт олон хүйсийн сонголттой болжээ

96
01-22
Улсын хилээр хориотой эд зүйл нэвтрүүлэхийг завджээ

97
01-22
Ганданд жил бүр 12 тэрбум төгрөг төсөвлөх нь гарцаагүй тулгамдсан асуудал мөн үү?

98
01-22
"Баянмонгол" хорооллын нэг иргэнээс халдвар илэрлээ

99
01-22
Дуулиан: Солонгосын Ерөнхийлөгч үрчилж авсан хүүхдээ "сольж" болно гэв

100
01-22
Ажлын хариуцлага алдсан "Хэрээдэй" ХХК-ны асуудал хэрхэн шийдэгдэх вэ Салбарын сайд аа?!