BOLOD.MN - Мэдээллийн нэгдсэн сан


» Үндсэн сайт / Desktop хувилбар /
Сүүлийн үеийн 100 мэдээ

Олон хүний цус, нулимсанд будагдсан “хар баасан гариг”-ийг эргүүлж авчирна гэнэ үү, цагдаагийн дарга

2021 оны аравдугаар сарын 15-нд Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн ивээл дор “Шүүх эрх мэдэл, хууль сахиулах байгууллагын 


алба хаагчдын үндэсний чуулган” Төрийн ордонд болсон юм.

Хэдхэн хоногийн өмнө болсон чуулганы он сарыг ингэж онцолж бичихийн учир нь тус арга хэмжээнд оролцсон Цагдаагийн дарга аль жараад жилийн өмнөх хуулийг Монголд яг тохирох хууль байсан юм гэсэн агуулгатай илтгэл тавьсныг тодотгож буй хэрэг юм.

Тус чуулганаар шүүх, прокурор, тагнуул, АТГ, цагдаа гээд Монголын хүчний байгууллагын бүхий л удирдлагууд Ерөнхийлөгчийн өмнө ярайтал сууж, тус бүр бодлогын илтгэл тавьжээ. Энэ үеэр Цагдаагийн ерөнхий газрын дарга Ж.Болд “Цагдаагийн байгууллагын үйл ажиллагаанд тулгамдаж буй зарим асуудал, шийдвэрлэх арга зам” хэмээх илтгэл тавихдаа “1963 оны Эрүүгийн байцаан шийтгэх хуулийн үзэл баримтлал манай улсын хөрсөнд тохирсон” гэсэн агуулгатай зүйл ярьжээ. Бүр цаашилбал “1963 оны Эрүүгийн байцаан шийтгэх хуулийн зарим эрх зүйн зохицуулалт нь гэмт хэргийг шуурхай, бүрэн илрүүлэхэд ач холбогдолтой байсан гэдэгтэй зарим судлаачид санал нэгдсэн байдаг. Иймээс бид ч энэ асуудалд анхаарал хандуулж, Эрүүгийн хууль, Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хууль, Зөрчлийн хууль, Зөрчил шалган шийдвэрлэх тухай хууль болон бусад хууль тогтоомжуудад өөрчлөлт оруулах, шинэчлэн найруулах хэрэгцээ шаардлага үүсч байгааг тодорхойлохыг зорьсон” хэмээн сэдвээ улам гүнзгийрүүлсэн байх юм. Энэ нөхрийн бодож бэлтгэж ирсэн бодлогын илтгэлээс харвал Эрүүгийн байцаан шийтгэх хуулийг 1963 оныхоор болгоод сүүлийн үед батлагдсан хуулиудыг ч үүндээ тохируулан өөрчлөх бололтой.

Дээрх илтгэлтэй холбогдуулан хүний эрхийн зүтгэлтнүүд, энэ талын мэдрэмжтэй олон хүн цахим орчинд шүүмжилж, дургүйцлээ илэрхийлсэн байна. Уг нь цахим орчид шуугиад өнгөрөх биш, нийтээрээ эсэргүүцэн тэмцмээр сэдэв юм. Хүчний байгууллагын тэргүүн нь ингэж мэдэгдэнэ гэдэг хүний эрхийг дээдэлдэг, ардчилсан үзэл баримтлалтай улсуудад бол аль хэдийнэ ажлаасаа хусагдчихсан байгаа. Гэтэл манайд энэ сэдэв долоо хонолгүй таг дарагдчихсан, өнөө Цагдаагийн дарга хээв нэг ажлаа хийгээд сууж байхыг бодоход хууль өөрчлөх ажлаа хэдийнэ эхэлчихсэн ч явж байж мэднэ гэж хардахаар байна.

1963 онд батлагдаж, 2002 оны хуулиар хүчингүй болсон Монгол Улсын Эрүүгийн байцаан шийтгэх хууль гэж ямар үзэл баримтлалтай хууль байв. Энэ хуульд хүний халдашгүй эрх, эрх чөлөөнд халдахад чиглэсэн ажиллагааг хэрхэн зохицуулсан байдаг талаар мэргэжлийн хуульчдын байр суурийг сонслоо. Энэ чиглэлийн судалгаанууд ч байдаг юм байна. Ерөнхийдөө 1963, 2002 оны Эрүүгийн байцаан шийтгэх хуульд Хойшлуулж болшгүй тохиолдолд прокурорын зөвшөөрөлгүй ажиллагааг явуулж, 24 цагийн дотор прокурорт мэдэгдэнэ гэсэн заалт байдаг юм байна. Энэ нь алдарт “хар баасан гариг”-ийн хэлмэгдүүлэлт, гажуудал үүсгэж байсныг 2017 оны хуулиар засаж, мөрдөгчийн бүхий л ажиллагаа прокурорын зөвшөөрлөөр хийгдэх болсон юм. “Хар баасан гариг”-ийн хэлмэгдүүлэлтэд алдар нэртэй болон энгийн маш олон хүн өртсөн гэдгийг хүмүүс хараахан мартаагүй байгаа биз ээ. Хойшлуулшгүй гэх шалтгаанаар баасан гаригийн орой хэн нэгнийг бариад шоронд хийчихдэг. 24 цагийн дотор прокурорт мэдэгдэнэ гэхээр маргааш, нөгөөдөр нь амралтын өдөр таардаг. Арай гэж ажлын өдөр эхэлж, прокурорт мэдэгдэх гэж бичиг цаас шидсээр байтал орой болдог гээд ямарч хяналтгүйгээр дургүй нэгнээ бүтэн 72 цаг хорьж хашраадаг байсан үзэгдэл 2017 оноос хойш л алга болсон билээ.

Үүнээс гадна 1963 оны Эрүүгийн байцаан шийтгэх хуулиар прокуророос зөвшөөрөл авахгүй, мөрдөгч өөрөө тогтоол гаргаад ажиллагаа явуулж болох олон тохиолдлыг зааж өгчээ. Мөрдөгч өөрөө зохиолоо бичээд, өөрөө хөгжүүлээд, өөрөө шийтгэж болох боломжийг олгож байсан хэрэг юм.

Нээлттэй нийгэм форумын захиалгаар судлаач Л.Галбаатар “Халдашгүй байх зөвшөөрлийн тогтолцоо” хэмээх бодлогын судалгааг өнгөрсөн онд хийжээ. Ингэснээр Үндсэн хуулиар баталгаажуулсан хүний халдашгүй байх эрхэд халдах өнөөгийн тогтолцоо оновчтой эсэх, түүний үндэслэл, зохицуулалт нь Монгол Улсын Үндсэн хууль, хүний эрхийн олон улсын хэм хэмжээнд нийцэж буй эсэх, тэрхүү тогтолцоог хэрхэн өөрчлөх шаардлагатай талаар холбогдох дүн шинжилгээ хийж, дүгнэлт, зөвлөмж гаргажээ. Судалгаанаас харахад 1963 онд батлагдсан Эрүүгийн байцаан шийтгэх хуулинд “... хураан авах, нэгжих, хүний биед нэгжлэг хийх, шуудан цахилгаанаар явуулсан зүйлийг битүүмжлэх, хураан авах, түүнд үзлэг хийх ажиллагаанд мөрдөн байцаагч буюу хэрэг бүртгэгчийн зүгээс үндэслэл бүхий тогтоол гаргаж, түүнийг үндэслэн прокурор зөвшөөрөл өгч байна. Хойшлуулж болшгүй тохиолдолд хураан авах ба нэгжлэг хийх явдлыг прокурорын зөвшөөрөлгүйгээр гүйцэтгэж, энэ тухайгаа 24 цагийн дотор прокурорт мэдэгдэнэ. Албадан саатуулах буюу цагдан хорих арга хэмжээ авахад, хураан авах буюу нэгжлэг хийж байгаа орон байр, бусад газар байсан этгээд хэрэгт холбогдол бүхий эд зүйл буюу баримт бичгийг биедээ нууж байна гэх хангалттай үндэслэл байвал тусгай тогтоол гаргахгүй, прокурорын зөвшөөрөлгүйгээр хүний биед нэгжлэг хийж болно. Харин хөрөнгө битүүмжлэх, үзлэг хийх, хүний биед үзлэг хийх, шинжилгээ хийхэд мөрдөн байцаагч буюу хэрэг бүртгэгчийн зүгээс прокурорын зөвшөөрөл авах шаардлагагүй байхаар хуульд зохицуулжээ” гэсэн байна. Эндээс харахад мөрдөгч онцгой эрх мэдэлтэй байгаа нь харагдаж байна. Үүний цаана хичнээн хүний нэр төр, амь нас, эд хөрөнгө хохирч үлдсэнийг хэн ч үл мэднэ.

Энэ бол ардчиллыг дарангуйлах сонгодог хууль байж. Монгол Улс ардчиллын замаар замнаад 30 гаруй жил болж байна. Гучин жил энэ нийгмийн өөрчлөлтийн хаагуур нь явсан юм гэмээр хачирхалтай зүйлийг Цагдаагийн дарга, генарал Ж.Болд онцолж байна. Монгол Улс Үндсэн хуулиараа хүний халдашгүй эрх, эрх чөлөөг тунхаглаж өгсөн. Мөн хүний эрхтэй холбоотой НҮБ болон олон улсын бүхий л гэрээ конвенци, пактуудад нэгдэн орсон байдаг. Мөн л элсэн орсон олон улсын гэрээ, пактыг чандлан мөрдөнө гэдгийг Үндсэн хуулиндаа заасан. Ж.Болд генаралын хэлснээр Эрүүгийн байцаан шийтгэх хуулийг 1963 оны үзэл баримтлал руу буцаах юм бол Үндсэн хуулиа төдийгүй Олон улсын олон конвенци, пактуудыг зөрчиж байна. Хичнээн олон жил өчнөөн олон хүний цус нулимсаар дэвтсэн хуулиуд шинэчлэгдэн сайжирсаар өнөөдрийг хүрсэн. Цаашид улам л төгс төгөлдөр рүү тэмүүлсэн өөрчлөлт хийх ёстой байтал огт эсрэг зүйл ярьж байгаа хүнээр Цагдаагийн байгууллагыг удирдуулж болохгүй. Даруйхан халж явуулах хэрэгтэй.

Цагдаагийн дарга, генарал Ж.Болдын Үндэсний зөвлөгөөн дээр тавьсан илтгэл манай цагдаагийн байгууллагын өнөөдрийн мөн чанар, үзэл баримтлал мөнөөс мөн юм. Хүчний байгууллага нь ийм бодлого баримталж байхад юун ардчилсан, хүмүүнлэг нийгэм байгуулах билээ. Яаж хүний эрх, эрх чөлөөг хамгаалах билээ. Ийм ноцтой зүйл төлөвлөөд илтгэл тавьж байхад парламентад байгаа гурван намын төлөөлөл, УИХ-ын гишүүд яагаад амаа хамхиад суудаг билээ. УИХ-ын дарга Г.Занданшатар та үүнийг анзаарав уу. Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ та энэ муйхар даргаа даруйхан халж явуулахгүй бол Засгийн газрын бодлого хүний эрхийг хааж боосон, ардчиллаас ухарсан үзэл баримтлалыг дээдэлдэг болжээ гэж ойлгогдож байна.

Г.ГЭНДЭНДАРАМ

Өдрийн сонин

Олон хүний цус, нулимсанд будагдсан “хар баасан гариг”-ийг эргүүлж авчирна гэнэ үү, цагдаагийн дарга
Бусад мэдээ ▼

1
12-09
Д.Басан: Эрэгтэй 60, эмэгтэй 55-тайдаа нас, жил ухрахгүйгээр шууд тэтгэвэр тогтоолгох боломж бүрдсэн

2
12-09
Койн/токеныг худалдан авахад учирч болох эрсдэл

3
12-09
Нийслэлийн зургаан сургууль "Шударга ёсны танхим"-тай болов

4
12-09
Шинэ жилээр нарийн ногоо тасрахгүй

5
12-09
Хуулийн төсөл: Хүний нууцыг задруулбал зургаан сараас таван жил хүртэл хорино

6
12-09
"Улаанбаатарын хүн ам бараг гурав дахин нэмэгдсэн боловч усан хангамж нэмэгдээгүй байгаа нь хямралд орох нөхцөлийг бүрдүүлж байна"

7
12-09
Ногоон карт системийн хүрээнд Монголын тээврийн хэрэгслийг улс орнуудад саадгүй зорчуулахад хамтран ажиллахаар тохиролцов

8
12-09
Хүний хувийн мэдээлэл, нууцыг задруулсан бол зургаан сараас таван жил хүртэл хорих ял оногдуулна

9
12-09
Д.Басан: Иргэд тэтгэврийн даатгалын шимтгэлийг нөхөж төлснөөр жил ухрахгүйгээр тэтгэвэр тогтоолгох боломж бүрдсэн

10
12-09
"Омикрон" хувилбарыг давахын тулд шинэ оны амралтыг 5-6 хоног сунгах шаардлагатай

11
12-09
ДЭМБ: “Омикрон” хувилбар 57 улс оронд илрээд байна

12
12-09
Хүүхдийн дэргэд гэр бүлийн хүчирхийлэл үйлдсэн иргэнд 300 мянган төгрөгийн давхар шийтгэл торгожээ

13
12-09
Их аварга Хакүхо 5 амжилтаар ГИННЕСИЙН НОМД бичигдлээ

14
12-09
Б.МӨНХЖИН: Эрээний хил маргааш нээгдэнэ

15
12-09
Хятад улс коронавирусийн эмчилгээний эмийг бүтээжээ

16
12-09
"Маргаашнаас ЭРЭЭНИЙ хилийг НЭЭХ ШИЙДВЭР гарлаа"

17
12-09
МАН-ын ХЕХ-ны даргаар Б.Баярбаатар улиран сонгогдлоо

18
12-09
Маргаашнаас автозамын тээвэрлэлт эхэлнэ

19
12-09
Дараах 11 улсаас ирсэн иргэдийг тусгаарлана

20
12-09
Б.Пүрэвдорж:Тэтгэврийг таван жилийн дунджаар тогтоох хууль түүхий биш

21
12-09
ЭМЯ: Ковидын 338 тохиолдол бүртгэгдэж, 3 хүн энджээ

22
12-09
Украинд халдлага үйлдсэн тохиолдолд Оросын Холбооны Улс “бодит үнийг” төлнө гэж Лондон мэдэгдэв

23
12-09
Өмнөговь аймагт 5.4 магнитудын хүчтэй газар хөдлөлт болжээ

24
12-09
ЭДИЙН ЗАСАГ: Импорт өнгөрсөн сард 200 хувиар өсжээ

25
12-09
Э.Бат-Үүлийг шүүх хурал гурав дахь өдрөө үргэлжилж байна

26
12-09
Монгол, Хятадын ЗГКХ-ын ажлын баг хуралдав

27
12-09
Нийслэлд өнөөдөр 9000 иргэнийг дархлаажуулна

28
12-09
Маргаашнаас ихэнх нутгаар хүйтэрнэ

29
12-09
Дархан-Уул аймаг гэр оронгүй иргэдээ гурван сар дулаан байраар хангана

30
12-09
Өнөөдөр ажиллах шинжилгээний цэгүүд

31
12-09
"Омикроны оргил үеийг хойшлуулахад шинэ жилийн баярын амралтыг 5-6 өдрөөр сунгах, зайнаас ажиллах, сурах саналыг олон улсын эрдэмтэд гаргасан"

32
12-09
Германы шинэ Канцлераар Олаф Шольц сонгогдлоо

33
12-09
Газрын наймааны гол цэг Цагаан хад болж, 0,5 га 25-45 сая төгрөгөөр зарагдаж байна

34
12-09
Ирэх онд хоёр тэрбум төгрөг хүртэлх зээлийг батлан даана

35
12-09
Зүүн Азийн олимпын хороодын зөвлөлд Б.Баттүшиг, Ч.Наранбаатар нар багтлаа

36
12-09
Н.Түвшинбаярыг онц харгис хэрцгийгээр хүний эрүүл мэндэд хүнд хохирол учруулсан гэж яллах дүгнэлт үйлджээ

37
12-09
Айгаад, эсвэл “ах дүү” болж, бэр аваад бүгдийгээ өгдөг Монголын “бодлого” зогсох нээ!

38
12-09
Судлаач Ганаа: Түүхэн их хурал уу, түүхэн эгзэг үү?

39
12-09
Р.Дагва: Авлигыг таслан зогсоож, хариуцлагатай байдлыг бүх түвшинд хангаж ажиллах нь хөгжих гарц юм

40
12-08
Манай муу хоёр хөрш үүнээс өөр юу хийх вэ

41
12-08
ЖАРГАЛ ДААХГҮЙН ЗОВЛОН /Монгол солонгосчуудын жишээн дээр/

42
12-08
Нийслэлийн 73 байршилд 182 зууханд 130 мянган тн түүхий нүүрс түлж байна

43
12-08
Голомт банк, “М-Ойл” групп, “Гэрэгэ системс”-ийнхэн дижитал шилжилтэд хамтран ажиллана

44
12-08
Парк шинэчлэлтийг гацаасан Тендерийн хуулийг яах вэ...

45
12-08
Монгол Улсын иргэд хил зөрчиж ОХУ-д саатуулагджээ

46
12-08
Н.Багабанди, Х.Баттулгын шадар туслах асан Ч.Содбилэг нар МАН-ын бага хурлын гишүүн болжээ

47
12-08
Засгийн хуралдаанаас гаргасан ШИЙДВЭРҮҮД

48
12-08
Дэлхий дээрх цор ганц "идэж болдог" арал

49
12-08
Бүсгүйчүүдийн краш, Өвөр Монголын бөх С.Төмөрбаатар хуримлажээ

50
12-08
Амьдралд амархан зүйл гэж байхгүй

51
12-08
Санхүүгийн зохицуулах хороо иргэдийг хамгаалах нэрээр хууль зөрчиж байна уу?

52
12-08
МАН-ын генсекээр Д.Амарбаясгаланг улираан томилов

53
12-08
Нурсултан Назарбаевын гэр бүлийн дэлхийг хэрсэн үл хөдлөх хөрөнгө

54
12-08
Японы нэн гайхамшигт Химежи цайз

55
12-08
ХХЕГ: Самар түүхээр явсан иргэд ОХУ-ын хил давж, саатуулагдсан нь үнэн

56
12-08
Э.Энхбат начны дүү Э.Энх-Амгалан: Ах минь БНСУ-д эмчлүүлж байгаа

57
12-08
Б.Адъяахүү: Эр хоёр эндэж, эрэг нэг биш удаа нурлаа...

58
12-08
Хөдөлмөрийн нөхцөлийн үнэлгээ хийхэд шаардлагатай багаж тоног төхөөрөмжийг хүлээн авлаа

59
12-08
Д.Сүндийг нийтийн албанд томилогдох эрхийг ТАВАН ЖИЛ-ээр хасаж, ГУРВАН ЖИЛ-ийн хорих ял оноожээ

60
12-08
Инстаграм компани өсвөр үеийнхний хэрэглээг хязгаарлах арга хэмжээ авав

61
12-08
Зөвшөөрөлгүй хонжворт сугалаа явуулж буй 26 этгээдийг хуулийн байгууллагад шилжүүлжээ

62
12-08
“Омикрон” хувилбар 50 орон, АНУ-ын 19 муж улсад илэрчээ

63
12-08
Өнөөдөр ажиллах дархлаажуулалтын цэгүүд

64
12-08
Хүн төрөлхтнийг хүлээж буй 2022 оны шинжлэх ухааны нээлтүүд

65
12-08
COVID-19: Ахмад настан, архаг хууч өвчтэй хүмүүс юу анхаарах вэ

66
12-08
Гэр оронгүй иргэдийг 3 сар дулаан байранд байлгана

67
12-08
Бразил улс вакцин хийлгээгүй жуулчдад хорио тогтоов

68
12-08
Цахим гэмт хэрэг цадигаа алдлаа - I

69
12-08
Хунгийн чуулганыг энэ жил 12000 гаруй жуулчин үзжээ

70
12-08
“E-Mongolia”: Төр 4.8 тэрбумын “цалин” авч, иргэд 52.8 тэрбумыг хэмнэв

71
12-08
АНУ-д цаг агаар дулаарч, байгалийн хийн үнэ 2019 оноос хойших доод цэгт хүрэв

72
12-08
Хятад чихэвчний хэрэглээг хязгаарлая

73
12-07
Зам тээврийн салбарыг дампуурал руу залсан Л.Халтар, С.Батболд

74
12-07
Замын-Үүд боомтоор ачаа бараа татан авах ажил хойшилжээ

75
12-07
БНСУ-ын Ерөнхийлөгчид хандах санал 200,000 ХҮРЛЭЭ

76
12-07
ШӨХТГ: Зарагдсан барааг буцаахгүй гэдэг нь хууль зөрчсөн үйлдэл

77
12-07
БНСУ-д "Омикрон" хувилбарын анхны тохиолдол бүртгэгдлээ

78
12-07
Монгол охины асуудлаар БНСУ-ын Ерөнхийлөгчид хандах санал 199 мянга гаруй болжээ

79
12-07
Гадаад улс орнуудаас ирж буй иргэд асуумжийн дагуу мэдээллээ үнэн зөв өгөхийг анхаарууллаа

80
12-07
Чингэлэг тээврээр ачаа бараа хилээр нэвтрүүлэх бэлтгэл ажил дуусчээ

81
12-07
Гадаад өр эдийн засагт дарамт болох уу?

82
12-07
Л.Оюун-Эрдэнийг МАН-ын даргаар сонголоо

83
12-07
МАН-ын Их хурал хоёр дахь өдрөө үргэлжилж байна

84
12-07
Н.Номтойбаяр: Л.Оюун-Эрдэнэ, Д.Амарбаясгалан нарт мөрөөдлөө биелүүлэх эрх мэдэл гарт тань ирлээ

85
12-07
Г.Занданшатар: Дарга нарын нам гэдэг үг сонсогдох боллоо, жирийн иргэдийн үгийг сонсдог байх хэрэгтэй

86
12-07
Д.Баярбаатар: МАН-д сайн зүйлүүд их, засч залруулах нэлээдгүй олон асуудал байгаа

87
12-07
Аюулгүй байдал, хамгааллын үйлчилгээ авагсдын 74.3 хувь нь хүүхэд

88
12-07
Коронавируст халдварын 296 тохиолдол батлагдав

89
12-07
Бээжингийн олимпыг эсэргүүцэх шийдвэрт тайлбар хийжээ

90
12-07
АНУ Бээжингийн Олимпыг дипломат аргаар эсэргүүцнэ гэдгээ мэдэгдлээ

91
12-07
Харбин хот коронавирусийн халдвар авсан иргэдэд $1,500-тай тэнцэх бэлэн мөнгө олгож эхэлжээ

92
12-07
Нийслэлд өнөөдөр 10200 хүнийг дархлаажуулахаар төлөвлөжээ

93
12-07
296 хүн коронавирусийн халдвар авсан нь батлагдаж, гурван иргэн нас баржээ

94
12-07
ОУХМ С.Жамбалжамц “Tour of Thailand” уралдааны аварга болов

95
12-07
МАН-ынхан дүрэмдээ шинээр 72 заалт нэмнэ

96
12-07
Н.Тавинбэх: Эрдэнэбүрэнгийн станц баригдсанаар баруун таван аймгийг бүрэн хангана

97
12-07
Сингапур “Омикрон”-ыг илрүүлэх оношлуур бүтээжээ

98
12-07
Тээврийн компаниуд 10 жилд олох орлогоо зургаан сарын дотор олжээ

99
12-07
Өмнөговь аймгийн иргэд Р.Сэддоржийг шүүхэд өгөхөөр болжээ

100
12-07
ОХУ-д омикрон хувилбарын хоёр тохиолдол илэрлээ