BOLOD.MN - Мэдээллийн нэгдсэн сан


» Үндсэн сайт / Desktop хувилбар /
Сүүлийн үеийн 100 мэдээ

Хүн төрөлхтнийг хүлээж буй 2022 оны шинжлэх ухааны нээлтүүд

Ларж Адрон Коллайдерын цөмийн хурдасгуур бүрэн ажиллагаанд орно


2022 оны гуравдугаар сард Европын Цөмийн Судалгааны Байгууллагын туршиж буй дэлхийн хамгийн их цөмийн хурдасгуур болох Ларж Адрон Коллайдерыг бүрэн ажиллагаатай болгохоор ажиллаж байна.

Ларж Адрон Коллайдерыг 1998-2008 оны хооронд Европын Цөмийн Судалгааны Байгууллага болон 10 мянга гаруй цөмийн эрдэмтэн, 100 гаруй улс, хэдэн зуун их, дээд сургууль, лабораторитой хамтран барьсан. Женевийн ойролцоох Франц-Швейцарын хилийн доор 175 метр гүн, 27 километр тойрогтой хонгилд байрладаг Ларж Адрон Коллайдерын анхны цөмийн мөргөлдөөнийг 2010 онд 3.5 тераэлектронвольт (TeV) эрчим хүчээр хийсэн нь өмнөх дэлхийн амжилтаас дөрөв дахин сайн үр дүн гаргасан юм. Харин дахин шинэчлэлийн дараа нэг цацрагт 6.5 ТеВ хүрсэн нь дэлхийн одоогийн хамгийн дээд амжилт болсон.

          Ларж Адрон Коллайдер нь хурдасгасан хэсгүүд мөргөлдөх дөрвөн огтлолцох цэг, уулзваруудын эргэн тойронд байрлах өөр өөр үзэгдлийг илрүүлэх зориулалттай долоон илрүүлэгчээс бүрддэг. Уг цөмийн хурдасгуураар гол төлөв протоны цацрагийг мөргөлдүүлдэг ч, хүнд ионы цацрагийг ч хурдасгаж чаддаг аж.
          Дэлхийн цөмийн физик, бөөмийн физикийн хамгийн агуу бүтээн байгуулалтуудын нэг болох Ларж Адрон Коллайдерын үйл ажиллагааг их засвар, шинэчлэл хийхээр 2018 оны арванхоёрдугаар сард зогсоосон. Тэгвэл ирэх оны гуравдугаар сард Ларж Адрон Коллайдер цөмийн хурдасгуур бүрэн ажиллагаанд шилжих юм.

 

Бархасбадь гаригийг судлуулахаар JUICE сансрын хөлгийг хөөргөнө

          Бархасбадь нь манай нарны аймгийн хамгийн том гариг бөгөөд түүнийг тойрон 60 гаруй сар эргэдэг нь нарны аймгийн бусад гаригаасаа илүү ялгаатай болгодог. Тэгвэл нарны аймгийн бусад гаригаасаа илүү ялгаатай Бархасбадийг судлах Jupiter Icy Moons Explorer буюу Juice сансрын хөлгийг ирэх 2022 оны зургадугаар сард сансарт хөөргөхөөр бэлтгэж байгаа юм.

          Juice хөлгийн Бархасбадь гаригт хүрэх аялал долоон жил үргэлжлэх бөгөөд 2022 онд дэлхийгээс хөөрч, 2029 онд Бархасбадь гаригт хүрэхээсээ өмнө нарны аймаг даяар аялах гэнэ. Уг аяллын дараа Juice хөлөг Бархасбадь гаригийн хүрээлж байдаг 60 гаруй сарыг судална. Зарим эрдэмтний үзэж байгаагаар “Тэр олон сарны аль нэг гадаргуу дээр далай байх боломжтой” тул хэрэв ус, далай байгаа бол амьдрал зайлшгүй байгаа гэж үзсэний үр дүнд эл судалгааг эхэлж байгаа юм.

 

Энэтхэгийн Сансар судлалын байгууллагаас Chandrayaan-3 сансрын хөлгийн сарны ажиллагааг эхлүүлнэ

          Бүгд Найрамдах Энэтхэг Улс гурав дахь удаагийн сарны ажиллагаандаа Chandrayaan-3 сансрын хөлгийг 2022 онд гуравдугаар улирал хөөргөхөөр төлөвлөжээ. Энэ талаар Холбооны сансар судлалын яамны Төрийн сайд Житендра Сингх “Chandrayaan-3-ыг хөөргөх ажил хуваарийн дагуу хурдацтай ажиллаж байгаа бөгөөд цаашид хэвийн үргэлжилнэ” хэмээсэн байна.

          Энэтхэгийн Chandrayaan-2 хөлөг 2019 оны есдүгээр сард сарнаас 2.1 километрийн зайд ослын буулт хийж, сансрын гадаргуу дээр буусан. Тэгвэл энэ удаад Chandrayaan-3 сансрын хөлгөөр хэрхэн саран дээр зөөлөн газардах тухай харуулахыг зорьж байгаа аж. Chandrayaan-2 хөлгийг даалгавар бүтэлгүйтсэнээс Chandrayaan-3-ыг хөөргөнө гэж урт хугацааны турш ярьсан ч 2020, 2021 онд цар тахлын нөхцөл байдалтай холбоотойгоор тасалдсан ажиллагаа ирэх орны гуравдугаар улиралд эхлэх юм.

 

Розалинд Франклин робот Ангараг руу хөрнө

          Европын Сансрны агентлаг болон Roscosmos ExoMars-ын хамтран бүтээсэн Розалинд Франклин гэх зургаан дугуйтай астробиологийн робот лаборатори 2022 онд Ангараг гариг руу хөөрнө. Розалинд Франклин Ангарагийн Оксиа Планум гэж нэрлэгддэг 4-4.1 тэрбум жилийн настай газар буух бөгөөд роботыг хөөргөх багийн үзсэнээс Оксиа Планумд далайн эрэг орчмын хэсэг байж магадгүй гэнэ. Тиймээс Розалинд Франклины даалгавар Ангараг гариг дээр амьдрал байгаа эсэх боломжит шинж тэмдгийг хайх чухал ажиллагаа болж байгаа юм.
          Розалинд Франклин ровер нь Ангараг гариг дээр 2023 он хүртэл хөрсний гүнд өрөмтлөг хийж, робот лабораторийн дотоод хэсэгтээ хадгалсан дээжээс мэдээлэл цуглуулж, мэдээллээ шилжүүлж ажиллана.

 

НАСА астероид 16 Psyche руу сансрын хөлөг хөөргөнө

          Астероидыг нарны аймгийн хамгийн жижиг гариг буюу өөрөөр сансар дахь томоохон хэмжээний чулуу ч гэж хэлж болно. Харин астероид 16 Psyche нь бусад астероидоосоо металлаар баялгаараа онцгой. Зарим эрдэмтэн астероид 16 Psyche-ыг сүйрсэн гаригийн цөм байж болзошгүй гэж үздэг.
          Астероид 16 Psyche нь Ангараг болон Бархасбадь гарагийн хоорондын зайд тойрон эргэдэг бөгөөд дэлхийгээс 497 сая километрийн зайд оршдог 226 километрийн диаметртэй астероид. Астероид 16 Psyche нарны тойрог замаа туулахын тулд таван жилийн хугацааг зарцуулдаг бол тэнхлэгээ тойрч эргэхэд дөрвөн цаг л зарцуулдаг.

          Тэгвэл энэ онцгой бөгөөд олон эрдэмтний сонирхол татсан астероид НАСА-гийн дараагийн том сансрын ажиллагааны гол дүр болж байна. НАСА-гийн сансрын хөлөг 2022 оны наймдугаар сард астероид 16 Psyche руу хөөрөх бөгөөд Ангараг гарагийн таталцлын тусламжтайгаар 2026 оны эхээр астероидод хүрэх аж.


https://ergelt.mn/news/184/single/16027

Хүн төрөлхтнийг хүлээж буй 2022 оны шинжлэх ухааны нээлтүүд
Бусад мэдээ ▼

1
01-21
ФОТО: Хотын төвөөс зүүн тийш Жуковоос цааш үзэгдэх орчин хязгаарлагдаж утаан хөшиг татжээ

2
01-21
УИХ-ын дарга Г.Занданшатар “Монгол Улсын Үндсэн хууль” сэдвээр нээлттэй хичээл заав

3
01-21
Шүүхийн байранд халдвар дэгдсэн тул долоо хоног хаахаар болжээ

4
01-21
АТГ-аас яам, агентлаг, 21 аймаг, дүүргүүдийн цахим хуудсанд үнэлгээ хийжээ

5
01-21
НЗДТГ: Иргэдээс ирүүлсэн өргөдөл, гомдлын 97 хувийг шийдвэрлэсэн байна

6
01-21
Согтуурлын зэргийг үлээхгүйгээр тодорхойлдог багаж ашиглаж эхэллээ

7
01-21
Гурван жилийн өмнө Антарктидаас тасарсан нэг их наяд тонн мөсөн уул алга болжээ

8
01-21
Майами-Лондон чиглэлийн нислэгийн нэг зорчигч амны хаалт зүүхээс татгалзсан тул онгоц замаасаа буцжээ

9
01-21
ИНФОГРАФИК: 2020 онд зарим өрхийн мөнгөн орлогын 63%-ийг халамж, тэтгэвэр, тэтгэмж эзэлсэн байна

10
01-21
Гараа тогтмол угааж хэвшсэнээр гэдэсний халдварт өвчний тохиолдол 2-3 ДАХИН БУУРЧЭЭ

11
01-21
Төв цэнгэлдэхийн үзэсгэлэнд оролцож буй иргэд, ААН-ээс түрээсийн төлбөр авахгүй

12
01-21
Түлш савласан гялгар уутаа галдаа шатаахгүй байхыг анхааруулав

13
01-21
Цус бүлэгнэлтийн эсрэг эмийг удаан хугацаагаар хэрэглэснээр эсрэг үр дүн, хүндрэлүүд гарч болно

14
01-21
Вакцин биш, вирусийн халдвар эр хүний үр тогтоох чадварыг бууруулдаг нь АНУ-д явуулсан судалгаагаар тогтоогджээ

15
01-21
Ачилтын компанийн жолооч осол гаргажээ

16
01-21
"Эхлэл", "Амжилт" компаниуд хоёр сая долларын хөрөнгө оруулалт авахаар боллоо

17
01-21
Г.Гангамөрөн: 100 тэрбум төгрөгийн зээлийг зөвхөн нийслэлийн ЖДҮҮ эрхлэгчдэд олгоно

18
01-21
Японд халдварын тохиолдлын тоо гурван өдөр дараалан хамгийн өндөр үзүүлэлтэд хүрчээ

19
01-21
Оны эхний байдлаар суудлын 4452 , ачааны 1241 тээврийн хэрэгсэл орж иржээ

20
01-21
Экспорт өмнөх сараас 68.1 хувиар буурч, импорт 21.7 хувиар өсчээ

21
01-21
Гурван чиглэлийн автобус 05:30-00:30 цаг хүртэл иргэдэд үйлчилж байна

22
01-21
Ц.Билэгтсайхан: PCR-аар эерэг илрэх хувь ТАВ ДАХИН НЭМЭГДЛЭЭ

23
01-21
АРХАНГАЙ: Хууль бусаар вакцин зарах гэсэн иргэдийг шалгаж байна

24
01-21
Цэргийн бүртгэл өнөөдөр дуусна

25
01-21
БНСУ-д “COVID-19”-ийн эмийг хэрэглэх насны хязгаарыг бууруулна

26
01-21
Ц.Чинбаяр: Гурван тун вакцин тариулсан бол хүндрэлээс хамгаалагдах боломжтой

27
01-21
Эрээн, Замын-Үүдийн боомтын үйл ажиллагаа хэвийн байдалд шилжжээ

28
01-21
Төрийн орон сууцны корпораци Хөгжлийн банкнаас хэчнээн төгрөгний зээл авсан бэ?

29
01-21
УЕП: Гэр бүлийн хүчирхийллийн хэрэг 9673 удаа үйлдэгдсэн нь өмнөх оны мөн үеэс 4,8 хувиар буурчээ

30
01-21
УИХ-ын ажлын хэсгүүд хуралдана

31
01-21
Омикрон хувилбараас өөрийгөө болон гэр бүлээ хэрхэн хамгаалах вэ?

32
01-21
Шүлхий тараачихаад, вакцинаас нь ашиг унагах гэв үү?!

33
01-21
НОБГ: Өлзийтийн замд чиргүүл унаж, 10 тонн түлш асгарсныг аюулгүй болголоо

34
01-21
ДЭМБ: Омикороноос өөр хувилбарууд гарах магадлалтай

35
01-21
XVII жарны "Буян үйлдэгч" хэмээх усан бар жилийн шинийн нэгний өглөө, зүг мөр гаргах зурхай

36
01-21
Энэ сарын 21-24-ний өдрүүдэд ихэнх нутгаар цас орно

37
01-21
Украины асуудлаар Жо Байдены хэлсэн үгийг Зеленский шүүмжлэв

38
01-21
Эзэнгүй нохой, муур устгахад жилд 1.2 тэрбум төгрөг зарцуулдаг

39
01-21
"Сайжруулсан түлшний баруун бүсийн үйлдвэрийг намар гэхэд бүрэн зогсоож, ногоон төгөл байгуулна"

40
01-21
Хоногт 220 хүнийг эрүүлжүүлж, 73 согтуу жолоочийг илрүүлжээ

41
01-21
Адуу хулгайлаад нядалж, борлуулсан этгээдүүдийг эрэн сурвалжлан олж тогтоожээ

42
01-21
Ирж буй бар жил залууст ээлтэй, нялхаст дунд зэрэг, ахмадуудад машид ширүүн болой

43
01-21
10 сая төгрөгийн супер шагналтай НӨАТ-ын сугалааны тохирол Ням гарагт явагдана

44
01-21
Өнгөрсөн онд зам тээврийн ослын улмаас 383 хүн нас баржээ

45
01-21
Агаарын бохирдлын гол шалтгаан шахмал түлшний “но”-г М.Ганбаатар захирал хэр удаан нуух байсан бол?

46
01-21
Нийт шүүгчийн хуралдаан хойшлогдлоо

47
01-21
Бат-Үүлийн Чулуудай Монгол дахь НҮБ-ын Суурин зохицуулагчийн газарт ханджээ

48
01-21
Бээжингийн 2022 оны өвлийн олимпийн бэлтгэл ажлыг сайшаажээ

49
01-20
Дотроо хүүхэдтэй автомашиныг ачсан компанийн тусгай зөвшөөрлийг цуцалжээ

50
01-20
БОАЖ-ын сайд Б.Бат-Эрдэнэ, Дэд сайд Г.Түвдэндорж нар "Тавантолгой түлш" ХХК-ийн зүүн бүсийн үйлдвэрт ажиллаа

51
01-20
"Нийслэл хүүхэн-2" ОАУСК энэ бямба гарагаас NTV-ээр гарна

52
01-20
Дээд шүүхийн үйл ажиллагаанд хязгаарлалт тогтоохоор болжээ

53
01-20
ИЦББХ: УИХ-ын 2021 оны намрын ээлжит чуулганы хугацаанд Монгол Улсад цахим шилжилт хийх хууль, эрх зүйн орчныг бүрдүүллээ

54
01-20
Гол, мөрөн, нуурын мөсний зузаан 15-75 см нимгэн байна

55
01-20
Хөгжлийн банк чанаргүй зээлдэгчдийг зарлалаа

56
01-20
Т.Тунгалаг: Шүлхийн вирус корона вирустай адил агаар дусал болон хавьтлын замаар халдварладаг

57
01-20
Эхнэрээ хардан, зодож хөнөөжээ

58
01-20
COVID-19: 3119 тохиолдол PCR-аар батлагдлаа

59
01-20
ХӨСҮТ: Халдварын 90 хувийг омикрон эзэлж байна

60
01-20
Нам даралтын зуухны яндангийн шүүлтүүрийг шалгана

61
01-20
Дотроо хүүхэдтэй автомашиныг ачсан ААН-ийн тусгай зөвшөөрлийг цуцлах санал хүргүүлжээ

62
01-20
"Парис-2024" олимпод багтсан брейк бүжгийн улсын аваргууд тодорлоо

63
01-20
Ковидын үзлэг хийх амбулаторийн тоог 12 болгож нэмэгдүүллээ

64
01-20
Төсвийн орлогын 80 хувийг татварын орлогоор бүрдүүлжээ

65
01-20
БНСУ-руу зорчих иргэд 48 цагийн дотор өгсөн PCR шинжилгээний сөрөг хариутай байх ёстой

66
01-20
Дарханы замыг аравдугаар сарын 30-нд нээхээр төлөвлөж байна

67
01-20
Эерэг тохиолдлын 80 хувь нь ажлын байр, гэр бүлээсээ халдвар авчээ

68
01-20
Айл өрх, албан байгууллагуудын хаалгыг эвдэж, эд зүйлс хулгайлдаг байсан этгээдүүдийг баривчилжээ

69
01-20
IV улирлын НӨАТ-ын буцаан олголтыг нэгдүгээр сард багтаан иргэдийн дансанд шилжүүлнэ

70
01-20
З.Санждорж: Алт мөнгө элбэг, ард иргэдэд жаргалтай барс жил гарах гэж байна

71
01-20
Айл өрх, албан байгууллагуудын хаалгыг эвдэж, эд зүйлс хулгайлдаг байсан этгээдүүдийг баривчилжээ

72
01-20
“Nodoublestandart” хөдөлгөөнийхний шүүх хурал өнөөдөр болно

73
01-20
Шүлхий тараачихаад, вакцинаас нь ашиг унагах гэв үү?!

74
01-20
Хэрэглэсэн амны хаалтаа тайлж, халаасандаа хийж болохгүй

75
01-20
Улаанбаатарын “шатамхай” нийтийн тээврийн хэрэгсэл хотын иргэдэд айдас төрүүлж байна

76
01-20
Нийслэлд өнөөдөр 8100 иргэнийг дархлаажуулна

77
01-19
Хэрэв омикроны хувилбар давлагаалбал өмнөх 5х9 зарчмаар хичээллэхийг үгүйсгэхгүй

78
01-19
Гаалийн баталгаат талбайд хуримтлагдаад байсан 985 чингэлгээс 433 чингэлгийг татан авчээ

79
01-19
Д.Сумъяабазар: Д.Ихбаярыг ярилцлага өгснөөс болоогүй, утааны асуудлаас болж ажлаас чөлөөлсөн

80
01-19
Засгийн газрын өнөөдрийн хуралдаанаар дараах томилгоог хийлээ

81
01-19
Б.Жавхлан: 7 аймагт 13 тендер л зарласан байгаа нь хангалтгүй тоо

82
01-19
Өвлийн олимпын эрх авсан тамирчдад Засгийн газраас нэг удаагийн урамшуулал олгоно

83
01-19
Аймгуудын Онцгой комисст хязгаарлалт, хорио тогтоохдоо УОК-той зайлшгүй зөвшилцөх үүрэг өгөв

84
01-19
Өдөрт бүртгэгдэх халдварын тоо 20-30 мянгад хүрсэн ч хөл хорих шаардлагагүй гэж үзэж байна

85
01-19
Умайн хүзүүний хорт хавдартай иргэдийн 59 хувь нь таваас дээш жил амьдардаг

86
01-19
Сар шинийн баярт зориулсан хүчит бөхийн барилдаан болно

87
01-19
Ажлын хариуцлага алдсан шалтгаанаар хоёр газрын даргыг чөлөөлөв

88
01-19
ОХУ-тай хөнгөн үйлдвэрийн салбарт хамтран ажиллана

89
01-19
Баруун, зүүн бүсийн төмөр замын ажлыг эрчимжүүлнэ

90
01-19
Бээжин рүү улс орнуудын төрийн өндөр албан тушаалтан, тамирчдыг тээвэрлэх олимпын захиалгат нислэг үйлдэгдэнэ

91
01-19
Хоногт бүртгэгдэж буй коронавирусний халдварын 90 хувийг омикрон хувилбар эзэлж байна

92
01-19
Засгийн газар баруун болон зүүн бүсийн хөндлөн тэнхлэгийн төмөр замын төслийг хэлэлцэнэ

93
01-19
₮10 тэрбумын өртөгтэй 290 шүүлтүүрийн худалдан авалтыг төрийн нууцад хамааруулан шууд хийснийг хуулийн байгууллагаар шалгуулах хэрэгтэй гэж үзжээ

94
01-19
Зэвсэгт хүчний бие бүрэлдэхүүнийг агроэкологийн сургалтад хамруулж эхэлжээ

95
01-19
Халдварын тархалт энэ эрчээрээ өсвөл хоёрдугаар сарын эхээр оргил үедээ хүрч, тохиолдлын тоо 50,000 давна

96
01-19
Дулааны станцын зуух бууджээ

97
01-19
Б.Сувд: Омикрон хувилбар тархсан энэ үед дотоод орчинд амны хаалт заавал зүүгээрэй

98
01-19
АНУ газрын тосны үнэ өсөж буй нөхцөл байдлыг ажиглаж байна

99
01-19
ТАНИЛЦ: Яамны дэд сайд, Төрийн нарийн бичгийн дарга нарыг томиллоо

100
01-19
Б.Бат-Эрдэнэ Байгаль орчин, аялал жуулчлалын сайдын үүрэгт ажлаа хүлээн авлаа