BOLOD.MN - Мэдээллийн нэгдсэн сан


» Үндсэн сайт / Desktop хувилбар /
Сүүлийн үеийн 100 мэдээ

Тавантолгой-Зүүнбаянгийн төмөр зам бол Монголын том бүтээн байгуулалт

Тавантолгой-Зүүнбаян чиглэлийн төмөр замын их бүтээн байгуулалтыг монголчууд өөрсдийн техник, тоног төхөөрөмж,  монгол инженер техникийн ажилтнуудынхаа хүч хөдөлмөрөөр босгосон юм. 


Энэ том төсөл, их бүтээн байгуулалтыг монголчууд өөрсдөө хийж бүтээнэ гэхэд итгэхгүй, үгүйсгэж байсан цаг ч бий. Гэвч Монголын төмөр замчид хийж, бүтээж чадна гэдгээ бодитоор харуулж, оюун ухаан, итгэл сэтгэлээ зориулж, өөрсдийн гараар үндэсний хэмжээний бахархлаа бүтээсэн гэдэгтэй хэн ч маргахгүй.

Түүх ингэж эхэлсэн

Монголын төмөр замын түүхийн хуудас 1938 оноос анхлан бичигдсэн байдаг. 1938 онд Улаанбаатар-Налайхын хооронд нарийн төмөр зам тавигджээ. Нийт 43 км-ийн урттай энэ төмөр замын гол үүрэг нь нийслэлийн үйлдвэр аж ахуйн газрууд, байгууллага, хүн амыг нүүрсээр хангах явдал байсан юм. Үүний дараа 1938-1939 онд манай улсын Дорнод хязгаарт цэргийн зориулалттай төмөр зам баригдсан нь одоогийн Эрээнцав-Баянтүмэнгийн төмөр зам бөгөөд Халх голын байлдааны үйл ажиллагаанд стратегийн чухал үүрэг гүйцэтгэсэн гэж үздэг.

        Харин БНМАУ болон ЗСБНХУ -ын хооронд байгуулсан хамтын ажиллагааны тухай гэрээний дагуу ЗХУ-ын Наушки өртөөнөөс БНМАУ-ын нийслэл Улаанбаатар хот хүртэл тавигдах төмөр замын барилгын ажил 1947 онд эхэлж, 1949 онд Наушки - Улаанбаатарын 400 км урт шугамыг барьж дуусгасан нь Улаанбаатар төмөр замын түүхэн эхлэл болжээ. Дараа нь Зөвлөлтийн хэлэлцээрийн хүрээнд Улаанбаатар-Замын-Үүдийн төмөр замыг барьсан түүхтэй. Ингэж Монгол оронд ган зам зурайн гялалзаж, галт тэрэг хурдлаж эхэлснээр төмөр замын гол шугамыг дагаж гадны соёл, технологи, хүний нөөц нэвтэрч улсын хөгжилд түүхэн эргэлт болсон гэж үздэг билээ. Төмөр замын дагуу хүн амын 80 орчим хувь суурьшиж, дотоодын нийт бүтээгдэхүүний 80 гаруй хувийг үйлдвэрлэдэг тээврийн коридороос эдийн засгийн коридор болтлоо хөгжсөн нь ч үнэн.

 

Түүх ингэж үргэлжилсэн

Төмөр замд анхаарлаа хандуулж гаргасан Монгол төрийн нэг гол бодлого бол 2010 онд гарсан “Төрөөс төмөр замын тээврийн талаар баримтлах бодлого” юм. УИХ 2010 онд энэхүү бодлогын баримт бичгийг баталж, төмөр зам барих тусгай зөвшөөрөл болон концессийн эрхийг “Монголын төмөр зам” компанид олгосноор Монголын нэрийн хуудас болсон нэгэн шинэ бүтээн байгуулалт эхлэх нь тэр. Энэ бол Тавантолгой-Зүүнбаян чиглэлийн 414,6 км төмөр зам юм. Мэдээж хэрэг, Тавантолгой–Зүүнбаян чиглэлийн төмөр замыг нэг өдөр барья гээд шийдчихээгүй нь тодорхой. Тиймдээ “Монголын төмөр зам” компани 2012 оноос шинэ төмөр зам барих бүтээн байгуулалтаа эхлүүлжээ. Ер нь төмөр замын дотоодын нэгдсэн сүлжээтэй болох асуудлыг Улсын Их Хурлаар хэлэлцэн баталж хэрэгжүүлэхтэй холбоотой олон тогтоол шийдвэрийг удаа дараа гаргаж байжээ.  Үүний хүрээнд “Монголын төмөр зам” компани  өмнөх судалгаанд тулгуурлан шинээр өгөгдсөн техникийн даалгаврын дагуу техник эдийн засгийн үндэслэл /ТЭЗҮ/-ийг дахин шинэчлэн боловсруулж, ажлын зураг төсөл, холбогдох бусад суурь судалгаа бүгдийг шинэчилж ЗТХЯ-аар батлуулснаар ажлаа эхэлсэн байдаг. Ингэж суурь судалгаагаа нягт нямбай боловсруулж, удаа дараа шинэчлэн сайжруулж байсны үр дүнд жил гаруй хугацаанд шинэ төмөр замтай болсон төдийгүй хамгийн гол нь эхний ээлжинд манай улс дэлхийд тавд орох стратегийн томоохон орд газраа  үндсэн төмөр замын шугамтай холбож чадсан нь том үр дүн гэдгийг онцлох хэрэгтэй.

Төмөр замыг таван зэрэглэлд ангилдаг бөгөөд Тавантолгой-Зүүнбаянгийн төмөр замыг дэлхийн жишгээр тооцож үзвэл манай улс гуравдугаар зэрэглэлийн төмөр зам барьжээ.

 

 

        Одоо байдал ямар байна вэ?

        “Монголын төмөр зам” ТӨХК нь Тавантолгой-Зүүнбаян чиглэлийн 416,1 км төмөр замыг зүгшрүүлэх анхны туршилтаар “Оюутолгой” ХХК-ийн 6482 тонн зэсийн баяжмалыг 2022 оны гуравдугаар сарын 5-ны өдөр амжилттай тээвэрлэжээ. Зүгшрүүлэх тээвэрлэлт амжилттай үргэлжилж байгаа бөгөөд тавдугаар сарын 11-ний байдлаар нийт 1537 вагон буюу 82907,56 тонн ачаа тээвэрлэсэн үзүүлэлттэй байна.

Тухайлбал,

-       -Цогтцэций-Эрээн чиглэлд 6482 тонн зэсийн баяжмал, 9506.20 тонн нүүрс

-       -Цогтцэций-Толгойт чиглэлд 2922.70 тонн утаагүй түлшний түүхий эд

-       -Зүүнбаян-Ханги мандал чиглэлд 168.10 тонн ивүүр мод, 62854.16 тонн төмөр замын барилгын ачаа

-       -Тавантолгой-Зүүнбаян чиглэлд 128.33 тонн төслийн ачааг тус тус тээвэрлэжээ.

 

        Үндэсний төмөр замын сүлжээний эхлэл цэг

        Өмнөговь аймгийн Цогтцэций сумын нутаг дэвсгэрт байрлах Тавантолгойн бүлэг ордоос зүүн тийш Дорноговь аймгийн Сайншанд сумын Зүүнбаян өртөө чиглэлд нийтдээ 416.1 км үргэлжлэх Тавантолгой-Зүүнбаян чиглэлийн төмөр зам нь төрөөс төмөр замын тээврийн талаар баримтлах бодлогод тусгагдсан Монголын үндэсний төмөр замын сүлжээний эхлэл зангилаа болж байгаа юм. Үүгээр дараах 8 чиглэлийн төмөр замын трасстай холбогдож, дэлхийн зах зээлд хүрч тээвэрлэлт хийнэ. Үүнд: 

1.    -УБТЗ-ын трасстай Зүүнбаян өртөөгөөр холбогдон, урд чиглэлд Замын Үүд-Эрээн боомтоор

2.   - УБТЗ-ын трасстай холбогдсоноор хойд чиглэлд Сүхбаатар-Наушки боомтоор

3.    -Зүүнбаян-Ханги чиглэлийн трасст холбогдон, Ханги-Мандал боомтоор

4.    -Тавантолгой-Гашуунсухайт чиглэлийн трасст холбогдон, Гашуунсухайт-Ганцмод боомтоор

5.  -Зүүнбүсийн босоо тэнхлэгийн төмөр замын трасст Сайншанд-Хөөт чиглэлийн төмөр замаар холбогдсоноор урд зүгт Бичигт-Зүүнхатавч боомтоор

6.   -Зүүнбүсийн босоо тэнхлэгийн төмөр замын трасст холбогдсоноор хойд чиглэлд Эрээнцав-Соловьевск боомтоор

7.   -Баруун бүсийн босоо тэнхлэгийн төмөр замын трасст Даланзадгад-Нарийнсухайт чиглэлийн төмөр замаар холбогдсоноор урд чиглэлд Шивээхүрэн-Сэхэ боомтоор

8. -Баруун бүсийн босоо тэнхлэгийн төмөр замын трасст холбогдсоноор хойд чиглэлд Арцсуурь-Цагаантолгой боомтоор тээвэрлэлт хийнэ.

Яагаад Үндэсний бүтээн байгуулалт гэж нэрлэв?

100 хувь дотоодын өөрийн хүчээр барьж байгуулагдсан бүтээн байгуулалт. Санхүүжилтийг “Эрдэнэс тавантолгой” ХК гаргаж, төслийг “Монголын төмөр зам” ТӨХК удирдан ажилласан.Төмөр замын доод бүтцийн ажлын ерөнхий гүйцэтгэгчээр Зэвсэгт хүчний жанжин штабын Барилгын цэргийн удирдах газар, харин доод бүтцийн ажлын ерөнхий гүйцэтгэгчээр “Улаанбаатар төмөр зам” ХНН тус тус ажилласан бөгөөд үндэсний 106 компани, аж ахуйн нэгж туслан гүйцэтгэгчээр оролцсон юм. Төслийн бүтээн байгуулалтын ажилд нийтдээ 10,000 гаруй хүн оролцож, 3000 гаруй машин техник дайчлагджээ. Тиймээс төслийн үр ашиг, өгөөжийг дотоодын олон арван мянган аж ахуйн нэгж, байгууллага, иргэддээ хүртээсэн үндэсний бүтээн байгуулалт гэж зүй ёсоор нэрлэгдэнэ.  

 

        Төслийн бүтээн байгуулалтын ажлыг тоо хэмжээгээр илэрхийлбэл:

        -25.1 сая метр куб бүхий төмөр замын далан, ухмалын барилгын ажил

¨              -27 байршилд нийтдээ 2427 урт/метр гүүр

¨              -595 ширхэг ус зайлуулах хоолой болон мал амьтны гарц

¨         -Нэг өртөө, 6 зөрлөгийн барилга байгууламж-Инженерийн бүрэн шугам сүлжээнд холбогдсон 120 айлын орон сууц өртөөнд, 24 айлын орон сууц зөрлөг бүрт

¨             -455,5 км 35 квтын цахилгаан дамжуулах агаарын шугам

¨              -871 км урт шилэн кабель

¨             -842,6 мянган тонн бетон дэр үйлдвэрлэл

¨              -895,3 сая метр куб буталмал чулуун олборлолт

¨              -462,5 км төмөр замын дээд бүтэц

 

        Тавантолгой-Зүүнбаян төмөр замын ач холбогдол юу вэ?

        Жилд 15 сая тонн тээвэр хийх хүчин чадалтай, хүчин чадлаа өртгөтгөж 30 сая тонн-д хүргэх боломжтой. Иймд Монгол улсын жилийн экспортыг хэмжээг 15-30 сая тонноор нэмэгдүүлэх ач холбогдолтой.

Эрдэнэс Тавантолгойн уурхайн экспортын хэмжээг нэмэгдүүлэх, гуравдагч зах зээлд хүргэхийн зэрэгцээ төмөр замын трассын бүс нутагт байрлаж буй бусад уул уурхайнуудын экспортыг дэмжинэ. Энэ бүс нутагт шинээр уул уурхай нээх, тэдгээртэй холбогдох үйлдвэрлэл хөгжүүлэхэд түлхэц болно.

 

Эхний жилүүдэд УБТЗ-ын гол трасстай холбогдож, цаашид баригдах төмөр замын трассуудтай холбогдсоноор экспортын найман гарцаар дамжин экспортын тээврийг хийж, дэлхийн зах зээлд хүргэнэ. Ингэснээр нэг зах зээлээс хараат байдлаас гарч, 1 худалдан авагч, нэг зах зээлээс хамаарсан үнийн өрсөлдөөнгүй байдлыг алга болгоно.

Автозамтай харьцуулахад тээврийн өртгийг 2 дахин бууруулна.

Төмөр замын трассын дагуу ойжуулалт хийгдэх тул цөлжилтийг бууруулж, элсний нүүдлийг зогсооно.

 Төмөр замын трассын дагуух сум, орон нутаг нь томоохон суурьшлын төв болон хөгжинө.  Хүн амын суурьшил дагасан хөнгөн болон хүнд үйлдвэр хөгжинө.

Төмөр зам бүрэн хүчин чадлаараа ажиллах үед 1200 орчим ажлын байр бий болно.

Төмөр замаар зөвхөн уул уурхайн бүтээгдэхүүн бус хүнс, мал аж ахуйн салбар, арьс ширний үйлдвэрлэлийн бүтээгдэхүүн тээвэрлэгдэх ба орон нутгийн үйлдвэрлэж буй бүтээгдэхүүнийг УБ, дэлхийн зах зээлд хүргэнэ, орон нутгийн иргэд, аж ахуйн нэгж УБ, гадаадаас шаардлагатай бараагаа хямд үнээр тээвэрлэн авчирч хэрэглэнэ.

Орон нутгийн төсөвт төвлөрүүлэх татварын хэмжээ хэд арав дахин нэмэгдэж, орон нутгийн хөгжилд жинтэй хувь нэмэр оруулна.

    Ийм ирээдүйтэй их бүтээн байгуулалтыг монголчууд өөрийн гараар бүтээгээд байна. Энэ шинэ төмөр замын үйл ажиллагаа эхэлснээс хойш 20 жилийн хугацаанд 13.5 их наяд төгрөгийн орлого олно гэдгийг хэдийнэ тооцоолжээ.

Тавантолгой-Зүүнбаянгийн төмөр зам бол Монголын том бүтээн байгуулалт
Бусад мэдээ ▼

1
06-25
BOLOD ДОЛОО ХОНОГИЙН ТОЙМ: Барилгын ХАБ хангалтгүйн улмаас хоёр хоногийн дотор 3 хүн амь насаа алдлаа

2
06-25
Амарсанаагийн гудамжны авто зогсоолын шинэчлэнэ

3
06-25
Улаанбаатарт өдөртөө 27 хэм дулаан байна

4
06-25
Долоо хоногт гурван хүүхэд зам тээврийн ослоор амиа алдлаа

5
06-24
Нүүрснээс 503.9 тэрбум төгрөг төсөвт төвлөрчээ

6
06-24
Монголын бурханы шашинтны шинэ төвийн тэргүүн, Монголын их хүрээ хийдийн хамба номун хан З.Санждоржтой ярилцлаа.

7
06-24
З.Санждорж: Д.Чойжамц бид хоёр, хоёулаа “Хамба номун хан” гарцаагүй мөн шүү дээ !!!

8
06-24
Я.Баяраа: “Гэгээн Муза”-гийн тайзан дээрээс багшийнхаа ариун алдрыг дуудсандаа баяртай байна

9
06-24
РАДИО, ТЕЛЕВИЗИЙН ИНЖЕНЕР Мөнхдэлгэрийн ДАВААНЯМ-ыг танилцуулж байна

10
06-24
Чежүгийн аялал, жуулчлалын салбарынхан Монголд зочилж байна

11
06-24
​Долоон гаригийн давхцал өнөөдөр тохиолоо

12
06-24
ЭМЯ: 15-39 насны залуучууд дунд бэлгийн замын халдвар өндөр хувьтай байна

13
06-24
ЭМЯ: Ковидын 23 тохиолдол бүртгэгдэв

14
06-24
ДЭМБ сармагчны цэцэг өвчний тархалтыг үнэлнэ

15
06-24
Олон улсын бодибилдингийн тэмцээнийг Улаанбаатарт зохион байгуулна

16
06-24
"Apple" ирэх онд 15 инчийн дэлгэцтэй "Macbook air"-ийг танилцуулахаар төлөвлөж байна

17
06-24
Нүүрснээс 503.9 тэрбум төгрөг төсөвт төвлөрчээ

18
06-24
Нүүрс тээврийн жолооч нар согтуурсан үедээ нэгнийхээ аминд хүрчээ

19
06-24
Гашуунсухайт-Ганцмод боомтод автомат удирдлагатай тээвэр нэвтрүүлэх бэлтгэлийг хангаж, энэ сарын 27-28-нд туршилтын тээвэрлэлт эхлэхээр боллоо

20
06-24
Я.Эрдэнэбилэг: Н.Түвшинбаярыг уучлал гуйгаад ирэх байх гэж их хүлээсэн

21
06-24
Монгол, Германы худалдаа, эдийн засгийн харилцааг өргөжүүлнэ

22
06-24
Украин, Молдова ЕХ-нд гишүүнээр элсэх нэр дэвшигчийн статустай боллоо

23
06-24
Осол гарсан барилгад өргөх, зөөх механизмд техникийн магадалгаа хийлгэх мэдэгдэх хуудсыг энэ сарын 7-нд өгсөн байсан

24
06-24
В.Зеленский: “Бид энэ мөчийг 120 хоног хүлээсэн, бас 30 жилийн турш хүлээсэн”

25
06-24
Монгол Улсыг үхрийн цээж өвчнөөс ангид болсныг зарлаж гэрчилгээ олгов

26
06-24
Согтууруулах ундаа хэрэглэсэн үедээ тээврийн хэрэгсэл жолоодохгүй байхыг анхаарууллаа

27
06-24
Чингис Хаан ОУНОБ-аар үйлчлүүлж буй иргэдэд нийтийн тээврийн үйлчилгээ үзүүлж эхэллээ

28
06-24
Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ Элчин сайд нартай уулзан Бичигт, Ульхан боомтын дэд бүтцийн талаар ярилцав

29
06-24
Нийслэлийн албан тушаалтнуудын автомашиныг хурааж эхэлжээ

30
06-24
Эрүүл мэндийн даатгалын ерөнхий газрын нэхэмжлэлтэй иргэний хэргийг шийдвэрлэв

31
06-24
Б.Дуулим: Дуу хөгжимгүйгээр би өөрийгөө төсөөлж чадахгүй

32
06-24
Хагас сарын дотор хоёр унаач хүүхэд сунгаа, үсэргээний үеэр амиа алджээ

33
06-24
Канад НҮБ-ын хүнсний хөтөлбөрт 193 сая ам.доллар олгоно

34
06-24
Шилэн пасадын ажил гүйцэтгэж байсан 2 ажилчин нас баржээ

35
06-23
Нийслэлийн албан тушаалтнуудын автомашиныг хурааж эхэлжээ

36
06-23
Батлан хамгаалахын дэд сайд Б.Баярмагнай ЗХУ-ын сансрын нисэгчдийг хүлээн авч уулзлаа

37
06-23
Ойрхи Дорнодод Цельсийн 50 хэм давж халж байна

38
06-23
Харааны бэрхшээлтэй иргэнийг халамжийн мөнгөнөөс хассанаас үүдэж, амиа егүүтгэсэн хэрэг гарчээ

39
06-23
“Кран осолдсон компанид МХЕГ-аас шаардлага хүргүүлж байсан”

40
06-23
Брэд Питт: Би кино салбараас удахгүй “зодог тайлна”

41
06-23
Төмөр замын дээд сургуулийн захирал У.Мягмарсүрэн 54 оюутныг арын хаалгаар элсүүлж, авлига авсан гэв үү

42
06-23
ОХУ дэлхийд ганцаардаж байна

43
06-23
Өндөгний нийлүүлэлтийг хязгаарлажээ

44
06-23
ШӨХТГ-аас импортын хүнсний бүтээгдэхүүний үнэд хяналт тавин ажиллаж байна

45
06-23
Афганистанд болсон газар хөдлөлтийн улмаас амиа алдсан хүний тоо 1500 давжээ

46
06-23
Афганистанд газар хөдлөлт, үерийн улмаас 1500 гаруй хүн амиа алдав

47
06-23
ДАРХАН-УУЛ: Сяньбигийн хаад язгууртны бунхант булш олдлоо

48
06-23
ЭЕШ | Шалгалт дууссанаас 5 минутын дараа ДҮНГЭЭ ХАРЖ болно

49
06-23
УИХ-ын гишүүн Ж.Эрдэнэбатын эрүүгийн хэрэг хэрхсэн бэ

50
06-23
ДАРХАН-УУЛ: Сяньбигийн хаад язгууртны бунхант булш олдлоо

51
06-23
Ерөнхийлөгч мод үржүүлгийн “Эрдэнэт” цогцолборын бүтээн байгуулалтыг эхлүүллээ

52
06-23
Оросын гадаад валютын өрийг рублиэр төлөх тухай зарлигт гарын үсэг зуржээ

53
06-23
Афганистаны газар хөдлөлтөд нэрвэгдэгсдэд тусламж үзүүлэхийг уриалав

54
06-23
Үндэсний төлбөрийн системийн зөвлөлийн ээлжит хурал боллоо

55
06-23
Ши Жиньпин: Хориг арга хэмжээнүүд дэлхийн эдийн засгийг улс төрийн зэвсэг болгож байна

56
06-23
Коронавируст халдварын эсрэг дархлаажуулалтын цэгүүд 16:00 цаг хүртэл ажиллана

57
06-23
Элсэлтийн ерөнхий шалгалт эхэллээ

58
06-23
Элон маскын трансжендер охин эцгээсээ ТАТГАЗЛАХ ХҮСЭЛТЭЭ өгчээ

59
06-23
ЗХА-ийн аюулгүй байдлын асуудлаарх “Улаанбаатарын яриа хэлэлцээ” олон улсын бага хурал эхэллээ

60
06-23
"Хүүхдүүдийг хооронд нь зодолдуулж байна" гэх мэдээллийн дагуу цагдаагийн байгууллага шалгалтын ажиллагаа явуулж байна

61
06-23
Г.МӨНХЦОЛМОН: Амиа алдсан албан хаагчийг цэргийн дүрмийн дагуу оршууллаа

62
06-23
Украйн дахь нөхцөл байдал ба олон улсын эрх зүй

63
06-23
ЗАВХАН: Г.Алтаншагай: Орон нутгийн замд хурд хэмжсэнээр зам тээврийн осол буурна

64
06-23
Сошиалын сүүдрийг олж харсан эмзэглэл

65
06-23
Донорын тухай хуулийн онцлох таван өөрчлөлт

66
06-23
Хятад улс дэлхий орчмын сансрын орон зайг судлах хиймэл дагуул хөөргөжээ

67
06-22
Хүннү хорооллын баруун талд барилгын кран унаж, хоёр хүн амиа алдлаа

68
06-22
“Хөтөл“-ийн Л.Наранбаатар ажилдаа ирэхгүй 7 ХОНОЖЭЭ

69
06-22
Ц.ГАНБОЛД: Амиа алдсан байлдагчийн ходоод 14 см задарсан байсан

70
06-22
Төргүй улсыг "бүтээсэн" Үндсэн хуулийг үндсээр нь өөрчлөх ёстой

71
06-22
“НОМИН ХОЛДИНГ” ХХК-ИЙН МЭРГЭЖИЛТЭН А.ХАНДСҮРЭН: Осол гарсан барилгыг манай гүйцэтгэгч компани барьж байсан нь үнэн

72
06-22
Барилгын салбарын үнийн өсөлтөд магадлал хийж 270 тэрбум төгрөгийн зөрүүг УИХ-д танилцуулахаар боллоо

73
06-22
БНСУ дотооддоо бүтээсэн "Нури" сансрын пуужинг хөөргөжээ

74
06-22
Залуучуудын сонгуульд саналаа өгдөггүй бодит шалтгаан

75
06-22
Герман улсын амласан зэвсэг Украинд иржээ

76
06-22
Хүчтэй салхины улмаас 32 тонны даацтай кран унажээ

77
06-22
ЗГ: Чөлөөт бүсийн ажлыг эрчимжүүлэх талаар хэлэлцэж байна

78
06-22
Цагааннуурт автомашин осолдож нэг хүн амь насаа алджээ

79
06-22
Сүүлийн хоногт халдварын 61 тохиолдол бүртгэгдэв

80
06-22
Бусдын тээврийн хэрэгслээс ₮1.2 тэрбумын үнэт эдлэл хулгайлсан есөн этгээдийг баривчлжээ

81
06-22
Үндэсний их баяр наадмын сорилго барилдаан Ням гарагт болно

82
06-22
Ази тивийн АШТ-ээс Б.Ган-Эрдэнэ хүрэл медаль хүртлээ

83
06-22
Л.Оюун-Эрдэнэ орж ирээд...

84
06-22
Маргасаар байтал наадам болох нь ээ

85
06-22
УИХ-ын Н.Учрал “НАЯН ЗУРГАА ДӨРВӨН ЗУУ” ТББ-аараа тойргийнхоо ахмадуудад бариа засал хийж, төлбөрийг нь төрөөс авдаг

86
06-22
Хавдрын эмнэлгийн дотоод “амьдрал”-ыг сурвалжлахуй

87
06-22
"Өгэдэй, Гүюг, Чингис хаадын тамга хоорондын зайг ижил хэмжээнд бариагүй нь бэлгэдэл бодсон хэрэг"

88
06-22
200 мянга гаруй иргэн тоон гарын үсэг авчээ

89
06-22
Илон Маскийн трансжэндэр хүүхэд эцгээсээ холбоогоо тасалж, нэрээ өөрчлүүлэх хүсэлт гаргажээ

90
06-22
Монгол Улсад анх удаа ойн генетик нөөцийн төв байгуулагдлаа

91
06-22
Монгол Улс, БНХАУ-ын гадаад худалдаа 2021 онд 10.1 тэрбум ам.доллар хүрчээ

92
06-22
Маргасаар байтал наадам болох нь ээ

93
06-22
Элсэлтийн Ерөнхий Шалгалтын үеэр үзэг, ноорог цаас зэрэг бусад эд зүйлсийг авчрахгүй байхыг зөвлөлөө

94
06-22
Монгол Улс “ажиглалтын жагсаалт”-д дахин багтжээ

95
06-21
Баянзүрх дүүргийн засаг дарга Н.Баярмөнх: Манай хамт олон нэг ч нүд хуурсан ажил хийгээгүй

96
06-21
Машин бүрийг халдваргүйтгэлд хамруулж үндэслэлгүй төлбөр авч байжээ

97
06-21
Технологи | Улаанбаатарын жолооч нарт жинхэнэ хэрэгтэй эд бна даа

98
06-21
Монгол-Хятадын эдийн засаг, худалдааны хамтын ажиллагааны олон улсын эрдэм шинжилгээний бага хурал боллоо

99
06-21
БНХАУ “Tesla”-ийн цахилгаан автомашинуудыг Бээжингийн Бэйдайхэ дүүргээр нэвтрүүлэхийг хориглоно

100
06-21
Мөнх-Эрдэнэ: Монголчууд амаараа иддэг лабораторитой ...