BOLOD.MN - Мэдээллийн нэгдсэн сан


» Үндсэн сайт / Desktop хувилбар /
Сүүлийн үеийн 100 мэдээ

Их сургуулиудын төлбөр нэг сая төгрөгөөр нэмэгджээ

Зуны улиралд эл хуль байдаг багшийн дээд хичээлийн шинэ жил эхлэх дөхсөнийг сануулах мэт хүний хөлд дарагджээ. Их сургуулиудын ойр орчмын гарц дээр ногоон гэрэл асахыг хүлээж буй хүмүүсийн ихэнх нь оюутан залуус харагдав. 


Тэдгээр хүмүүс гарцны цагаан зураасандаа багтаж ядан зөрцгөөж байлаа. Жил бүрийн өдийд хүүхдээ их, дээд сургуульд бүртгүүлсэн эцэг эхчүүд дараагийн асуудал болох сургалтын төлбөрт санаагаа чилээдэг. Улсын эдийн засгийн байдал хүндэрч, данс улайсан энэ үед их, дээд сургуулийн сургалтын төлбөр өссөн гэх тул энэхүү сурвалжилгаараа тодруулан хүргэж байна.


 

ХААИС, ШУТИС ТӨЛБӨРӨӨ 30 ХУВЬ НЭМЖЭЭ

Их, дээд сургуулиуд наймдугаар сарын 26-наас танхимаар хичээллэж эхэлнэ. Энэ хичээлийн жилд 88 их, дээд сургуульд 140 мянга гаруй оюутан суралцана гэж салбар яамнаас мэдээлсэн. Энэ жилийн хувьд бүх их дээд сургуулиудын хэмжээнд 18 мянга гаруй оюутан шинээр элсээд байгаа аж. Өнгөрсөн хичээлийн жилийн нийт суралцагчдыг мэргэжлийн ерөнхий чиглэлээр авч үзэхэд хамгийн олон нь буюу 43 мянган оюутан бизнес, удирдахуй, хууль, эрх зүйн мэргэжлийн чиглэлд, хамгийн бага нь буюу 2000 оюутан хөдөө аж ахуй, мал эмнэлгийн салбарын мэргэжлийг сонгон суралцсан байгаа юм.

Нийгмийн байдал, үзэл хандлагаас шууд хамаарч ямар мэргэжил илүү эрэлттэй, ирээдүйд өсөж дэвшихээр байна, цалин хэд байгааг судалж сонгодог болжээ. Тийм ч учраас санхүүгийн мэргэжил бол хувь хүнд ч, улс нийгэмд ч үргэлжид чухал нөлөөтэй мэргэжил хэмээн дийлэнх оюутнууд сонгож байна.

“Төрийн өмчит их дээд сургуулиудын төлбөрийг нэмэхгүй байх зарчмыг барьж ажиллана” гэж Боловсрол, шинжлэх ухааны сайд Л.Энх-Амгалан саяхан л мэдэгдэж байсан.

Гэвч бодит байдал дээрээ төрийн өмчийн ХААИС болон ШУТИС нь сургалтын төлбөрөө 30 хувиар нэмчихлээ. Бид энэ талаар тодруулахаар Шинжлэх ухаан, технологийн их сургуулийг зорив. Тус сургууль руу ороход элсэлт бүртгэлийн ажил хийгдээгүй болох нь ажиглагдлаа. Харин сургалтын албаны хүмүүс ажилдаа оржээ.

ШУТИС-ийн Сургалтын хөтөлбөр бүртгэлийн алба хариуцсан мэргэжилтэн Д.Батдорж “Бүртгэлийн ажил энэ сарын 15-наас эхэлнэ. Жилд дунджаар 15 мянга гаруй оюутан суралцдаг. Шинээр 4000 орчим оюутан элсэж байна. Оюутан жилд 30-40 кредит хичээл судалдаг. Энэ жил курс, салбар сургууль харгалзахгүй  нэг кредит хичээл дунджаар 138 мянган төгрөг болсон” гэв. Харин 2021-2022 болон түүнээс өмнөх оны элсэгчдийн нэг кредитийн төлбөр мэргэжил, курсээсээ хамааран 83-105 мянган төгрөгийн хооронд байсан юм. Тэгвэл 2021-2022 оны хичээлийн жилд оюутан 35 кредит хичээлийн 3.675.000 төгрөгийн сургалтын төлбөр төлдөг байсан бол энэ жил 4.830.000 төгрөгийг сургалтын төлбөрт төлнө. Ингээд бодохоор ШУТИС-ийн сургалтын төлбөр 1.155.000 төгрөгөөр нэмэгджээ.

 

“МУИС ТӨЛБӨРӨӨ НЭМЭХГҮЙ”

Их, дээд сургууль, коллежийн сургалтын төлбөрийг сүүлийн жилүүдэд жил бүрийн хэрэглээний үнийн индекс, инфляцын өөрчлөлттэй уялдуулан 5-20 хүртэл хувиар нэмэгдүүлсээр ирсэн байдаг. Гэтэл энэ жил 30 хувьд хүртэл сургалтын төлбөрөө нэмсэн сургуулийн нэг бол Хөдөө аж ахуйн их сургууль. Тус сургуулийн нэг кредитийн төлбөр мэргэжил, курсээсээ хамааран өнгөрсөн жил л гэхэд 111-128 мянган төгрөгийн хооронд байсан бол энэ жил 127-156 мянган төгрөг болж, 30 хувиар нэмэгдсэн аж.

Энэ талаар ХААИС-ийн захирал Т.Хэрүүга “Их дээд сургуулиуд төсвөө арванхоёрдугаар сард батлуулдаг. Тэр үед их дээд сургуулиуд төлбөрөө нэмэх эсэхээ шийддэг. ШУТИС болон манай сургууль төлбөрөө 30 орчим хувиар нэмсэн. Энэ батлагдсан төсвөөрөө энэ оноо дуусгана. Цааш нэмэх эсэхээ арванхоёрдугаар сард шийднэ” гэжээ. Монгол Улсын их сургууль, Монгол Улсын Боловсролын их сургуулиар ороход элсэлт, бүртгэлийн үйл ажиллагаа явагдаж байлаа. МУБИС нь салбар сургууль болон хичээлээсээ хамаарч  нэг кредит хичээлийн төлбөр 78-96 мянган төгрөг байна. Тус сургуулийн сургалтын төлбөр өмнөх жилийнхтэй ижил буюу нэмэгдээгүй байгаа аж.

Харин МУИС-ийн нэг кредитийн үнэлгээ ерөнхий суурь хичээл 98600 төгрөг. Мэргэжлийн суурь болон бусад хичээлийн төлбөр  100.700-120.800 төгрөгийн хооронд байна.

Тус сургуулийн Элсэлт хариуцсан ахлах мэргэжилтэн Б.Наранцогт “Бакалаврын түвшний 16 мянган оюутан суралцаж байна. Сургуульд элсэн орох бүртгэл өнөөдрөөр дуусаж байна. Хувиараа авсан хүүхдүүд сургуулийн системийн нэвтрэх кодоо авч байгаа. Тэр хичээлийн жилд хэдэн кредит хичээл үзэхээ оюутан өөрөө шийднэ. Шинээр элсэгчид маань нэг кредит хичээлээ 98600 гэж тооцож төлбөрөө хийнэ. Одоогоор төлбөр нэмэх асуудал хэлэлцээгүй байгаа” гэлээ.

 

СЭЗИС-ИЙН СУРГАЛТЫН ТӨЛБӨР 12 ХУВИАР ӨСЖЭЭ

Төрийн болон төрийн бус өмчийн зарим сургуулийн сургалтын төлбөрийн мэдээллийг хүргэе.

  • Анагаахын шинжлэх ухааны үндэсний их сургуулийн нэг кредитийн үнэлгээ хамгийн бага нь уламжлалт анагаах ухааны 40700 төгрөг бол эмзүйч, хүний их эмч, шүдний эмч зэрэг бусад мэргэжлүүд хамгийн өндөр 117.610 төгрөг байна. Сургуулийн хэмжээнд хөтөлбөрөөс хамааран 1.5-4.1 сая төгрөгийн төлбөртэй байгаа аж.
  • Санхүү, эдийн засгийн их сургуульд суралцдаг оюутнууд дөрвөн жилийн хугацаанд сонгосон мэргэжлээсээ хамаарч 126-132 кредит хичээл үздэг байна. Өнгөрсөн хичээлийн жилд нэг кредит хичээлийн сургалтын төлбөр 163 мянга байсан бол 2022-2023 оны хичээлийн жилд тус сургуулийн үндсэн болон хамтарсан хөтөлбөрүүдийн нэг кредит хичээлийн төлбөр 185 мянган төгрөг болсон байна. Энэ нь 12 хувиар өссөн үзүүлэлт юм.
  • Соёл, урлагийн их сургуулийн сургалтын төлбөр ангиасаа хамаарч харилцан адилгүй байна. Дунджаар 4.5 сая төгрөг гэдгийг тус сургуулиас мэдээллээ. Худалдаа үйлдвэрлэлийн их сургуулийн бакалавр өдрийн ангийн нэг кредитийн үнэ 95600, орой ангийн нэг кредитийн үнэ 82500 төгрөг байна.
  • Их засаг их сургуулийн сургалтын төлбөр 2.8 сая төгрөг байгаа юм.

Боловсрол, шинжлэх ухааны сайд Л.Энх-Амгалан бүх шатны сургууль, цэцэрлэгийг зэрэг эхлүүлэхгүйгээр үе шаттай нээхээр судалж байгаа аж. Тэрбээр “Энэ жил элсэлтийн ерөнхий шалгалтад 36 мянган хүүхэд оролцсон. 30 мянга нь шинээр оюутан болох таамаг байна. Үүнийг дагасан ачаалал эрс нэмэгддэг учир их, дээд сургуулийн хичээлүүдийг нийслэлийн ачаалалтай уялдуулан зохион байгуулах, ес болон аравдугаар сард ахлах курсийн оюутнуудыг хичээл, практик хийх зохион байгуулалт хийхээр төлөвлөж байна. Жил бүр хөдөө орон нутгаас 20 мянган оюутан ирдэг учир I, II курсийн оюутнуудыг тухайн нутагт байгаа төрийн өмчийн их дээд сургуулиуд дээр суралцуулах төрийн дэмжлэг үзүүлэх, ур чадвартай их дээд сургуулийн багш нарыг хөдөө орон нутагт очиход орон сууцны дэмжлэг үзүүлэх, цалинг нь нэмэгдүүлэх зэрэг бололцоог бүрдүүлнэ” гэсэн юм.  

Төрийн байгууллагад ажилладаг хүний цалин дунджаар 800 мянган төгрөг. Энэхүү цалингаа огт хэрэглэхгүйгээр зургаан сар цуглуулахад нэг хүүхдийн сургалтын төлбөр цугларна. Гэвч Монголчууд цалингаас цалин, өрнөөс өрний хооронд өдөр хоногийг аргацааж амьдардаг. Хүүхдийнхээ сургалтын төлбөрийг нь бүрдүүлэхээс гадна дотуур байр, унаа, хоолны мөнгө гээд тоочоод байвал зардлууд их. Тиймээс иргэд чангалсан байгаа бүсээ дахин чардайтал чангалахаас өөр аргагүй байдалтай байна.

Эх сурвалж: Өглөөний сонин

Их сургуулиудын төлбөр нэг сая төгрөгөөр нэмэгджээ
Бусад мэдээ ▼

1
09-26
Технологи | Гэр ахуйн шинэлэг технологиуд

2
09-26
С.Эрдэнэд ял оноовол АН-ын будлиан шийдэгдэх хувилбар үүсчээ

3
09-26
Зөвлөлтийн 1939 оны Финланд дахь түрэмгийлэл Украины 2022 оны дайнтай хачин адилхан

4
09-26
В.Путинд хандаж “Дайнаа зогсоо” хэмээн уриалсан Ц.Элбэгдоржийг Украины хэвлэл онцолжээ

5
09-26
“Mongolian mining week-2022”: Уул уурхайн салбарын хөгжил зуун жилийн “эморол” дээрээ байна

6
09-26
Тамаваши Б.Мөнх-Оргил сүмо бөхийн дээд зиндаанд хоёр дахь удаа түрүүллээ

7
09-26
Цахим дэлгүүрүүдэд албан ёсны эрх өгдөг больё

8
09-26
Монголчууд Украины дайны тухай & Оросын дайчилгаа

9
09-26
Э.Содномпилжээ Пара пауэрлифтингийн Европын аварга шалгаруулах тэмцээнд түрүүллээ

10
09-26
Италийн бүх нийтийн сонгуульд барууны төвч үзэлт эвсэл ялах төлөвтэй байна

11
09-26
Цахим дэлгүүрүүдэд албан ёсны эрх өгдөг больё

12
09-26
Ж.Сүхбаатар: Бид түгжрэлийг бууруулахын тулд юун түрүүнд нийтийн тээвэр, явган хүн зорчих, унадаг дугуйгаар аялахад ээлтэй хот байлгахад анхаарч байна

13
09-26
Автомашингүй өдөр хүүхдүүдэд эрх чөлөө, амар тайлан, аюулгүй байдлыг мэдрүүлж байна

14
09-26
Төрийн гурван өндөрлөгийн маршрут

15
09-26
Ройтерс Европын эрчим хүчний системийг шинэчлэхэд ямар хөрөнгө оруулалт хэрэгтэйг олж мэджээ

16
09-26
Согтуудаа 30 метрийн өндөр хясаан дээр автомашинтайгаа гарч, хаданд тэгнэж тогтжээ

17
09-26
ОХУ цэргийн насны эрчүүдийг хилээр гарахыг хориглох гэж байгаа тухай мэдээлжээ

18
09-26
Дархан чиглэлийн 45 километр замын хөдөлгөөнийг шинээр нээжээ

19
09-26
"Төр хувийн хэвшилтэйй өрсөлдөж бизнес хийхгүй" гэсэн биз дээ, Амарбаясгалан даргаа

20
09-26
Хүүхдэд Озон эмчилгээ хийсэн “Сисди мед” тусгай зөвшөөрөлгүй байжээ

21
09-26
RCEP-ийг хэрэгжүүлснээр АСЕАН-ы орнуудын гүнзгий хамтын ажиллагаа гүнзгийрчээ

22
09-26
Шүүгчийн үзэгний үзүүр дэх Монголын газар нутаг буюу Захиргааны шүүхийн бас нэгэн кейс

23
09-23
“Уул уурхайн 7 хоног” арга хэмжээний 4 дөх өдрийн онцлох үйл явдлууд

24
09-23
“The Hu” хамтлаг ирэх аравдугаар сард Европ дахь аялан тоглолтоо эхлүүлнэ

25
09-23
Залуу дуучин EMMA-гийн анхны уран бүтээл “FEEL FREE”

26
09-23
Ч.Хүрэлбаатар сайд аа, попроход учир бий шүү

27
09-23
Буриадад согтууруулах ундаа худалдаалахыг хоригложээ

28
09-23
“GenZ loyalty” урамшуулалт хөтөлбөр эхэллээ

29
09-23
Хааны удмын гэр бүлийнхэн бусдыг ГАДУУРХДАГ тухай хааны үеэл ярив

30
09-23
НҮБ-ын Ерөнхий ассамблейн 77 дугаар чуулганы эргэн тойронд

31
09-23
Улаанбаатар руу нэвтрэх цэгүүдэд “Эрэлч нохой” ажиллаж байна

32
09-23
Коронавируст халдварын 30 тохиолдол шинжилгээгээр батлагджээ

33
09-23
ДЭМБ-ын тэргүүн цар тахал дуусах болоогүй байгааг анхааруулжээ

34
09-23
Ерөнхийлөгч НҮБ-ын Ерөнхий нарийн бичгийн даргатай уулзав

35
09-23
“Хүнс хөдөө аж ахуй, хөнгөн үйлдвэрийн бодлого“ сэдэвт семинар боллоо

36
09-23
Якутын цэргийн бүртгэлийн газар цэргийн албанд дайчлагчид ямар цалин авах талаар мэдээллээ

37
09-23
Нас барсан иргэдийн нэрээр 100 саяын хахууль авсан 14 албан тушаалтан хэн бэ?

38
09-23
Хөгжлийн банкны зээлээ зориулалтын бусаар зарцуулсан Д.Болормаа нь тэрбум төгрөгөөр үнэлэгдэх орон сууцтай

39
09-23
Ахмад уурхайчид спортын аваргаа тодрууллаа

40
09-23
Дүүргийн төсвийн хөрөнгө оруулалтаар 19-р сургууль руу явах шороон замыг засварлаж, тохижилтын ажлыг хийнэ

41
09-23
Автомашингүй өдрөөр нийтийн тээврийн 39 чиглэлийг өөрчилнө

42
09-23
ДЭМБ 2040 он гэхэд Монголд жилд хорт хавдрын 11647 тохиолдол илэрнэ гэжээ

43
09-23
Жирэмсний ургийн гажиг тодорхойлох шинжилгээний төлбөрийн дийлэнх хувийг ЭМД-ын сангаас хариуцдаг

44
09-23
Б.ДЭЛГЭРХАНГАЙ: Нэгдүгээр эмнэлгийн таван давхрын цонхоор 28 настай иргэн унаж, амиа алдсан

45
09-23
Х.Нямбаатар: Өчигдөр, өнөөдрийн дүнгээс харахад ОХУ-аас Монгол Улс руу орж ирж буй зорчигчдын хөдөлгөөн ихэссэн

46
09-23
Хятад улс хэт халуунтай нүүр тулж байна: 1.4 тэрбум хүн ам уур амьсгалын өөрчлөлтийг хэрхэн даван туулж байна вэ?

47
09-23
НҮБ-ын Ерөнхий ассамблейн 77 дугаар чуулганы эргэн тойронд

48
09-23
Төрийн томчууд тендерээр хөлждөг

49
09-23
НҮБ-ын Ерөнхий нарийн бичгийн дарга Германы канцлертэй ярилцав

50
09-23
Г.Занданшатар: Засгийн газрын гадаад өр 28.7 их наяд болсон

51
09-23
Г.Занданшатар: Засгийн газрын гадаад өр 28.7 их наяд болсон

52
09-23
Л.Оюун-Эрдэнэ “...Тавантолгой”-гоо мартсан уу?!

53
09-22
Монголын анхны ХАДАНД АВИРАЛТЫН НААДАМ 2022 оны 09 дүгээр сарын 23,24,25-ний өдрүүдэд Горхи-Тэрэлж байгалийн цогцолбор газарт болох гэж байна

54
09-22
"Эрсдэлгүй ирээдүйн баталгаа" уриатай Төрийн банкны ажилчид харилцагчдынхаа мөнгө рүү халдсаар байх уу

55
09-22
Цэргийн дайчилгаанаас зугтсан иргэдэд 15 жилийн хорих ял ногдуулна гэв

56
09-22
Б.Хишигжаргал: УНТЭ бүдүүн гэдэсний хос баллонтой дуранг нэвтрүүлснээр нарийн гэдэсний хавдрыг илрүүлэх боломжтой боллоо

57
09-22
Британичууд Эрдэнэт үйлдвэрт бүтээгдэхүүнээ танилцууллаа

58
09-22
УИХ-ын гишүүн асан Ё.Отгонбаяр сэтгүүлчийг заналхийлж сүрдүүлсэн хэргээр дахин шалгагдаж эхэлжээ

59
09-22
Сэрэмжлүүлэг: “Upper House residence”-д орон сууц худалдан авбал Үл Хөдлөх Хөрөнгийн гэрчилгээ ГАРАХГҮЙ !!!

60
09-22
Чимээгүй алуурчин: Даралт ихсэх нь зөвхөн ахимаг насны "дарамт" биш

61
09-22
Хавдрын мэс засал, хими, хөнгөвчлөх эмчилгээний хүлээгдэл бэрхшээлийг арилгах чиглэлд цогц арга хэмжээ авлаа

62
09-22
Хөгжлийн банкны хэрэгт холбогдуулан Д.Болормаа, Д.Энхбаяр нарыг саатуулжээ

63
09-22
С.Шойгу хэсэгчилсэн дайчилгааны зорилго ба албанд татагдах гурван нөхцөлийг нэрлэв

64
09-22
Хан-Уул дүүрэгт баригдаж буй барилга нурж, хоёр ажилтан дарагджээ

65
09-22
Ч.Мөнхбаярыг 10 жилийн хорих ялаар шийтгэлээ

66
09-22
26 настай, эрэгтэйг бүлэглэн зодож, шатаасан этгээдүүдийг баривчилжээ

67
09-22
Монгол Улсын иргэдэд БНСУ-ын виз олгохдоо уян хатан бодлого баримталж ажиллахаа илэрхийллээ

68
09-22
Д.Баясгалан: Доллар олох нь бизнесмэнүүд, Засгийн газрын ажил, Монголбанк хамаагүй дээ

69
09-22
Самарт явсан 14 иргэний нэг нь сураггүй алга болжээ

70
09-22
“Аэро Монголиа“ компанийн Улаанбаатар-Хөх хот чиглэлийн нислэгийн тийз 3 САЯ төгрөгт хүрсэн үү?

71
09-22
Сансар судлалын холбооны дээд шагналыг "Тяньвэнь-1" хөлгийн багт олгожээ

72
09-22
ОХУ-ын цэргийн дайчилгаатай холбоотойгоор Буриадаар дамжин Монгол руу гарах урт цуваа үүсчээ

73
09-22
Г.Ёндон: Монгол Улс зэсийн салбарт гол тоглогч болж байна гэдгийг дэлхий дахинд зарлаж байгаа

74
09-22
Буриадад Монгол руу явах тасалбарын эрэлт нэмэгдсэн гэж мэдээлжээ

75
09-22
Ерөнхийлөгч НҮБ-ын Цөлжилттэй тэмцэх конвенцын Гүйцэтгэх нарийн бичгийн дарга Ибрахим Тио-той уулзав

76
09-22
Фил Жексон: Сагсан бөмбөг бол эрч хүч

77
09-22
Туул голын дагуух газар олголтыг бүгдийг шалгах үүргийг Усны газар болон Туул голын сав газрын захиргаанд өгчээ

78
09-22
Нэр нь “ХҮНДЭДСЭН” Улаанбаатар

79
09-22
ЦЕГ: Бүлэглэн хүн шатаасан этгээдийн гурав нь өсвөр насныхан байжээ

80
09-22
Иргэний үнэмлэхийг нотариатаар батлуулах шаардлагагүй боллоо

81
09-22
Орос цэргийн албан хаагчдаа дайчилгаанд бэлдэж эхэллээ

82
09-22
Ерөнхийлөгч НҮБ-ын индрээс дэлхий нийтийг энх тайванд уриалав

83
09-21
Монгол Улсын 16 ба түүнээс дээш насны иргэдэд тоон гарын үсгийг таван жилийн хугацаатайгаар олгож байгаа

84
09-21
Архангай аймгийн засаг даргын эсрэг иргэний зориг гарган тэмцэж байна

85
09-21
В.Путин хэсэгчилсэн дайчилгаа зарлав

86
09-21
Абэгийн төрийн оршуулгыг эсэргүүцсэн эр өөрийгөө шатаажээ

87
09-21
“Улаанбаатар түншлэл-2022” олон улсын үзэсгэлэн дөрөв хоног үргэлжилнэ

88
09-21
Социалист сэтгэлгээг халъя (I хэсэг )

89
09-21
АНУ-д шатахууны үнэ буурчээ

90
09-21
Олимпын гүүрний явган хүний гарцыг угсарч дууслаа

91
09-21
Францын Ерөнхийлөгч НҮБ-ын АЗ-ийг шинэчлэхийг уриалжээ

92
09-21
Цахилгааны тарифын шөнийн хөнгөлөлт үргэлжилнэ

93
09-21
Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх НҮБ-ын Ерөнхий Ассамблейн 77 дугаар чуулганы Ерөнхий санал шүүмжлэлийн нээлтэд оролцлоо

94
09-21
У.Хүрэлсүх: Монгол Улсын “гуравдагч хөрш” Европын Холбоотой хамтын ажиллагааг өргөжүүлэх нь гадаад бодлогын тэргүүлэх зорилтуудын нэг

95
09-21
31 нэр төрлийн сурах бичиг хэвлэлтээс гараагүй байна

96
09-21
ХААН Банк, “АйСиТи” групп хамтран ЖДБ эрхлэгчдэд зориулсан цахим экосистемийг бүрдүүлнэ

97
09-21
РЦНК-гийн газрын "тэмцэл"-ийн ард нам дамнасан улстөрчид байгаа юу

98
09-21
Дэлхийн хамгийн том усан цахилгаан станц бүрэн ашиглалтад орох дөхөж байна

99
09-21
Элчин сайд Ө.Энхтүвшин Итгэмжлэх жуух бичгээ ОХУ-ын Ерөнхийлөгч В.Путинд өргөн барилаа

100
09-21
Хүн засагладаггүй хууль засаглана гэсэн яасан бэ?