5.19. НИЙГМИЙН БОДЛОГО

Үндсэн хуулинд заасан хувь хүний үндсэн эрхүүдийг амьдрал баталгаажуулах бодлого явуулна. Монгол хүний амьдралын стандартыг тогтоож, Монгол хүн Монгол газар нутагт  нэгдүгээрт байхыг баталгаажуулна.
Нэг ч Монгол хүнийг төрийн хамгаалалтын гадна байлгахгүй байх бодлогыг хэрэгжүүлнэ.

Нийгмийн халамжийн бодлого нь ажилгүйдэл, ядуурал, эмэгтэйчүүд, хүүхдүүд, ахмад настан, залуучуудын мэдлэг боловсрол эзэмших асуудал, иргэний хамгааллын асуудлыг шийдэхэд чиглүүлэн хэрэгжүүлнэ. Ид хийж бүтээх насандаа ажлаас халагдсан хүмүүсийн ажилгүйдэл, ядуурлын эсрэг бодлого ямар байх вэ? Эмэгтэйчүүд, хүүхдүүдэд чиглэсэн бодлого ямар байх вэ? Гавъяаныхаа амралтанд гарсан ахмадууд, мэдлэг боловсрол эзэмшиж буй залуучуудын бодлого ямар байх вэ? Монголын иргэнээ хамгаалах нийгмийн бодлого ямар байх вэ?
 Үйлдвэрчний эвлэлтэй бүх талаар хамтран ажиллаж, цалин хөлс, тэтгэвэр тэтгэмжийг ДНБ-ний өсөлтийг жигнэж жил бүр нэмэгдүүлнэ.

ЗАРЧИМ БАРИМТАЛНА

Холч хараатай байх
Тэгш байх
Эрх чөлөөтэй байх
Ирээдүйгээ харах
Төр боломж олгох
Шударга байх
Хүртээмжтэй байх
Ялгаварлалгүй байх
Оновчтой байх
Эхлэлээс нь зөв залах
Хариуцлагатай байх
Зохион байгуулалттай байх

5.19.1. МОНГОЛ ХҮҮХДЭД ТОХИРСОН МОНГОЛ ХҮН ҮЗЛИЙГ БАГААС НЬ СУУЛГАНА.

Зөвшөөрөхгүй..,
Монгол хүүхдийг тоглох газаргүй, хүмүүжих орчингүй, зөнгөөрөө өсөхийг, өрөнд баригдсан ирээдүйтэй байхыг..,

Ингэж шийднэ..,
Монгол хүүхдийг Монголын ирээдүй хэмээн хүндэтгэж Монгол хүүхдэд тохирсон Монгол гэсэн сэтгэлгээг хөгжүүлэх залгамж үеийн бодлогыг хэрэгжүүлнэ.
Монгол хүүхдийг хэвлийд байхаас нь төрийн хамгаалалтанд авч, Монгол ухаанаараа хүмүүжүүлэх шалгарсан аргуудыг хэрэгжүүлэн хэвшүүлэх, эрүүл саруул Монгол хүн болон хүмүүжих, боловсрох үндсэн суурийг бий болгож анхаарч ажиллана.
Монгол хүүхэд бол Монгол үндэстний ирээдүй учир хайрлаж, хамгаалж өсгөх ёстой. Ирээдүйд Монгол улсаа авч явах боловсон хүчин учраас хамгийн орчин үеийн мэдлэг боловсрол эзэмшихэд шаардлагатай суурь мэдлэгүүдийг бүгдийг нь эзэмшүүлж, өндөр ёс суртахуунтай хүн болгон төлөвшүүлэхэд анхаарах болно.
Монголхүүхдэдзориулсанбагаасньхүмүүжил,иргэнийболовсрололгох“ЭЗЭНХҮН 78/22”хөтөлбөрийгболовсрууланхэрэгжүүлж,Монголынирээдүйгбагаасньхөгжүүлнэ.

5.19.2. МОНГОЛ ОЮУТНЫГ ҮНЭ ТӨЛБӨРГҮЙГЭЭР ТУХТАЙ ОРЧИНД СУРАХ БОЛОМЖООР ХАНГАНА.

Зөвшөөрөхгүй..,
Оюутнуудыг сурах орчингүй, амьдралын баталгаа болохгүй мэдлэг боловсрол эзэмшүүлж, заах зээлд өрсөлдөх чадваргүй, хөрвөх чадваргүй бэлгэж буйтай, төлбөртөө тэнцэх хэмжээний мэдлэгийн өгөөж өгөхгүй байгааг..,

Ингэж шийднэ..,
Монгол оюутнуудыг Монгол үндэстний ирээдүйг авч явах учир өндөр ёс суртахуунтай боловсон хүчин болгон бэлтгэхэд нийгмийн бодлого чиглэгдэнэ. Залуучуудын мэдлэг боловсрол эзэмшихээр сурч буйг ариун хөдөлмөрт тооцох ёстой. Улс, үндэстэн, эх орныхоо төлөө мэдлэг эзэмшин түүнийгээ эх орныхоо гэрэлт ирээдүйд зориулахаар суралцаж байгаа учраас хөдөлмөрлөж байгаад тооцох ёстой.
Даяарчлагдсан ирээдүйд Монголын залуучуудад зориулсан нийгмийн бодлогын нэг гол хэсэг нь тэтгэлэг байх болно. Монгол залуу хүний суралцахад гарах бүх зардал болон тэтгэлгийг шийднэ.
Их дээд сургуулиудыг орчин үеийн технологиор хийсэн эрдэм шинжилгээ, судалгааны иж бүрэн лаборатори, хамгийн багадаа 5 сая номтой номын сантай, багш оюутны амьдрах байртай сурах бүх бололцоог цогцоор нь шийдсэн хотхон хэлбэрт оруулах болно. Энэ бүх зардлыг Үндэстний Хөрөнгө Оруулалтын Сангаас хийх ёстой.
Сургалтын төлбөрийг нь үнэ төлбөргүй болгоно. Монгол оюутныг тусгай зорилго өвөртлүүлэн гадаадын их, дээд сургуульд сургаж, бэлтгэх замаар мэдлэгт суурилсан дэлхийн утган хөгжих үйлдвэрлэлүүдийг хөгжүүлэх боловсон хүчнээ бэлдэнэ.., /72 000/22 000 хөтөлбөрөөс харах/

5.19.3. МОНГОЛ ЗАЛУУСЫГ ЧАДВАРЖУУЛАХ, МЭДЛЭГЖҮҮЛЭХ “ЭЗЭН МЭДЛЭГ-72/22” ХӨТӨЛБӨРИЙГ ХЭРЭГЖҮҮЛНЭ.

Зөвшөөрөхгүй..,
Гадаадын их дээд сургуульд эрх мэдэлтэнгүүдийн хүүхдүүд явдаг, эргэж ирдэггүй, төрийн зардлаар сурчаад хувийн амьдралаа болгохын төлөө явагсад, бодлогогүй байдлыг..,

Ингэж шийднэ..,
Монгол залуусыг Монголыг дахин хүчирхэгжүүлэхэд зүтгэх хүч хэмээн хүндэтгэж, тэднийг гадаадын нэр хүнд бүхий 100 их сургуулиуд, нарийн мэргэжлийн сургуулиудад, төрийн 100 хувийн зардлаар тодорхой зорилго, тусгай гэрээний дагуу бэлтгэх, чадваржуулах, мэдлэгжүүлэх ажлыг хэрэгжүүлнэ.
Тэднийг шинэ физик, шинэ биологи, шинэ математик, шинэ хими, шинэ сансар судлал, инженерчлэл: шинэ химийн инженерчлэл, шинэ механик инженерчлэл, шинэ электроникийн инженерчлэл, шинэ цахилгааны инженерчлэл, шинэ материалын инженерчлэл, шинэ сансарын инженерчлэл, шинэ биоинженерчлэл, шинэ наноинженерчлэл гэсэн нарийн мэргэжлүүдээр мэргэшүүлэн бэлтгэнэ.

Мөн санхүүгийн, маркетингийн, менежментийн, борлуулалтын, хүний нөөцийн, мөнгөний, олон улсын капиталын зах зээл, философи, хэлний философи, оюуны философи, улс төрийн философи, эдийн засгийн философи, этикийн философи, шинжлэх ухааны философи, метафизикийн философи, хуулийн философи, улс төрийн шинжлэх ухаан, социологийн шинжлэх ухаан, хуулийн шинжлэх ухаан гэх мэт холч хараатай бодлогоор боловсон хүчнээ зохион байгуулалтайгаар бэлтгэнэ.

5.19.4. ЗАЛУУ ГЭР БҮЛИЙГ БАЙРААР ҮНЭГҮЙ ХАНГАНА.

Зөвшөөрөхгүй..,
Монгол залуу гэр бүлийн 20 жилийн хөдөлмөрийн хөлсийг 2-хон өрөө байранд төлж, банкны эзэнд хөдөлмөрөө өгөхийг, 100 сая төгрөгний зээлийг 250 сая болгож банкны эзэнг баяжуулахыг..,

Ингэж шийднэ..,
Монгол залуу хүн бүрийг гэр бүл болоход нь байраар хангаж төрөөс хариуцна. Монгол эх орныхоо төлөө ухаан бодлоо чилээх боломжийг олгоно. Залуу хүмүүсийг байрны төлөө амьдардаг биш Монгол үндэстний төлөө зүтгүүлэх боломжийг нээнэ.

Зах зээлийн эдийн засагтай Сингапур, Норвеги зэрэг орны үнэ төлбөргүй орон сууцжуулах шилдэг туршлагыг үндэслэн үйлдвэрчний эвлэлтэй бүх талаар хамтран ажиллаж, үндэстний хөрөнгө оруулалтын сангуудын орлогын тодорхой хувь хэмжээг иргэдийг төрөөс үнэ төлбөргүй орон сууцаар хангахад зориулна.
Монгол улсын иргэн 21 нас хүрсэн үед төрөөс үнэ төлбөргүй орон сууц авах эрхийг хуульчилж мөрдүүлнэ.

5.19.5. МОНГОЛ ГЭР БҮЛИЙГ ТАЙВАН, АЗ ЖАРГАЛТАЙ АМЬДРУУЛАХЫН ТУЛД ЗҮТГЭНЭ.

Зөшөөрөхгүй..,
Эрүүл мэндийн үйлчилгээ хүрдэггүй эмнэлгийн үйлчилгээг, гэр бүлийг тайван, аюулгүй амьдрах боломжийг бий болгохгүй байгаа бодлогыг..,

Ингэж шийднэ..,
Монгол гэр бүл тайван, сэтгэл зовнилгүй амьдрахыг Монгол улс сайн сайхан болох гэдгээр тодорхойлж, Монгол улсыг улс төр, нийгэм, эдийн засгийн гурвалсан бодлогоор хөгжүүлнэ.
Монгол гэр бүлийн эрүүл амьдрах боломжийг дэлхийн эрүүл мэндийн стандартад нийцүүлэн, иргэдэд хүргэх эрүүл мэндийн үйлчилгээг урьдчилан сэргийлэх үйлчилгээнд тулгуурлан хэрэгжүүлнэ. Эрүүл мэндийн салбарыг тогтолцоогоор нь өөрчилнө.
Монгол гэр бүлийн орлого өндөр байх, чадвартай байх боломжийг хамтын зах зээлийн эдийн засгийг хэрэгжүүлэх замаар иргэнийг орлогожуулах алхамуудыг шат дараалан хэрэгжүүлнэ.
Монгол хүний хүнсний хэрэглээнд онцгой анхаарч эрүүл мэндийн, хэрэглээний стандартыг тогтоож өргөн хэрэглээний бүтээгдэхүүний үнийг төрөөс шууд зохицуулж хямд байх нөхцлийг хангана.

5.19.5. МОНГОЛ ЭМЭГТЭЙГ ЭХ ХҮНИЙ ҮҮРЭГТЭЭ ХОЁРГҮЙ СЭТГЭЛЭЭР ЗҮТГЭХИЙГ ДЭМЖИНЭ.

Зөвшөөрөхгүй..,
Монгол эх хүнийг гэр бүлээс авч явахын тулд хүнд хүчир хөдөлмөр эрхлэх, эх хүний үндсэн үүрэгээ биелүүлэхгүй байгааг..,

Ингэж шийднэ..,
Монгол эмэгтэй хүнийг Монгол ирээдүйн хойчийг төрүүлж, өсгөн хүмүүжүүлэх ариун үүргийг нь хүндэтгэн жирэмслэхээс нь эхлээд төрөх, хүмүүжүүлэх, сурч боловсроход нь төрийн зүгээс эдийн засгийн болон баталгаат амьдралын бодлогыг хэрэгжүүлнэ.
Зах зээлийн эдийн засагтай, ардчилсан тогтолцоотой Норвеги орны шилдэг туршлага дээр түшиглэн нярайлсанэхчүүдийнхүүхдээасранхүмүүжүүлэхүйлхэргийгМонголынүүрдоршинтогтнохынтөлөөхариунхөдөлмөргэжүнэлнэ.
Эхчүүдэдхүүхдээцэцэрлэгийннасандхүрэххүртэлүндэстнийдундажцалинтайтэнцэхтэтгэвэртэтгэмжийголгож, нярайхүүхдүүдэдүндэстнийдундажцалингийнтавнынэгтэйтэнцэххэмжээнийтэтгэлгийголгох.
Монгол эмэгтэй хүнийг Монголчууд олуулаа болох зорилгыг хэрэгжүүлэх үүднээс төр анхааралдаа авч, эрчүүдийн гэрээ авч авах үүргийг өндөржүүлж, тэдэнд эдийн засгийн болон эх хүний үүргээ хоёрдмол сэтгэлгүйгээр зүтгэх итгэл үнэмшлийг бий болгож ажиллана.

5.19.6. ГАДААДАД АМЬДАРЧ БУЙ ИРГЭДИЙГ ХАМГААЛНА.

Зөшөөрөхгүй..,
Гадаадад амьдарч буй иргэдийг хүний оронд боолын хөдөлмөр эрхлэх, эх оронгүй мэт байх, сонгуульд санал өгөх боломжгүй байх, хаягдсан мэт байхыг..,

Ингэж шийднэ..,
Монголоос бусад улсад аль ч хэлбэрээр ажиллаж, амьдарч, аялж яваа Монгол улсын иргэдэд зориулсан нийгмийн бодлогыг бас орхигдуулахгүй. Улс, үндэстэн оршин тогтнохын үндэс нь иргэн гэдэг байр сууринаас хандана.
Монгол хүн гадны аль нэгэн улсад явж байгаад ямар нэгэн асуудалд орсон тохиолдолд Монголын төр иргэнийхээ төлөө ажиллах болно. Иргэнтэй холбогдсон зардлыг төрөөс даах болно.

5.19.7. МАЛЧИД, ТАРИАЛАНЧДЫН ЭДИЙН ЗАСГИЙГ ӨСГӨНӨ.

Зөшөөрөхгүй..,
Монгол малыг төрийнхамгаалатанд байна гэсэн үндсэн хуулийн заалт хэрэгжихгүй байгааг, эрүүл ахуйншаардлага хангахгүй, дэлхийн зах зээлд гаргах боломгүй байгааг, малчид нийгмийндаатгалд хамрагдахгүй байгааг, малчин гэсэн тэмдэг, гэрчилгээгээр хуурчбайгааг, малчдын нийгмийн баталгааг хангаж өгч чадахгүй байгааг..,

Ингэж шийднэ..,
Хүн төрөлхтний хүнсний 80 хувь нь мал аж ахуйгаас гаралтай, мал аж ахуй нь газар тариалангаас 20 хувийн ашигтай байдгаас гадна олон наст таримал бэлчээртэй мал аж ахуйн бүтээмж нь өндөр байдаг.
Таримал бэлчээрт тулгуурласан мал аж ахуйгаар хөдөө аж ахуйн хөгжлийн гол чиг хандлага болгож, Монголын өрх бүр өөрийн таримал бэлчээрийн мал аж ахуйтай байхыг хуульчлан тогтоож төрийн хамгаалалтанд авна.
ЦэвэргазартариалангийнсалбарньэдийнзасгийнхувьдтарималжсанбэлчээртэймалажахуйгаасхоринхувиарбагабайдаггэдгийголонулсынтүвшиндбаталсанбөгөөдЕвроазийнбүснутагньэкологийнхувьдхэврэгучраасцэвэргазартариаланэрхлэхньцөлжилтэлсжилтийгсүйрлийнхэмжээндхүргэхаюултайтулМонголулсдээрххүчинзүйлээсүүдэжтарималбэлчээрийнмалажахуйгэрчимжүүлж,тариалантайхослуулах.
Малчдыгнийгмийндаатгалдхамруулж,тэтгэвэртхамрагдахбололцоогхангах, эрүүлмэндийнүйлчилгээгхүртээмжэйболгоно.

5.19.8. МОНГОЛ ӨНДӨР НАСТНЫГ ТӨРИЙН ХАМГААЛАЛТАНД АВНА.

Зөвшөөрөхгүй..,
Монголын ирдээүйг бүтээлцэж, насны тэтгэвэрт суусан ахмадуудыг амьдралд хүрэлцэхгүй бага тэтгэвэр тогтоох, тэтгэвэрт гарангуут төрийн анхаарал суларч зөнд нь орхиж буйг..,

Ингэж шийднэ..,
Ахмадууд бол бүх залуу нас, бүх амьдрал, бүх эрч хүчээ улсдаа зориулсан хийх бүх юмаа хийчихсэн гавъяаныхаа амралтанд гарсан амарч буй хүмүүс юм.
Монголын ахмад өндөр настангуудыг төрийн хамгаалалтанд авч сэтгэл амар үр хүүхдээ хүмүүжүүлэх боломж орчныг бүрдүүлж өгнө. Монгол өндөр настанд зориулсан чөлөөт цагаа өнгөрөөх төвүүд, амралт, сувилал, эмнэлэгүүдийг байгуулан үнэ төлбөргүй үйлчилнэ.
Тэгтгэврийн ялгааг арилгаж, нэмэгдүүлэх бодлого баримтална. Тэтгэвэрт хамрагдаагүй ахмадуудын судалгааг нэгтгэн гаргаж, амьдралын баталгаажих доод түвшингийн цалинг олгоно.
Гавъяаныхаа амралтанд гарсан ахмадууд хамгийн багадаа үндэстний дундаж цалингаас дээш байхаар тооцоолсон тийм хэмжээний тэтгэвэртэй байхаас гадна эм тариа, эмчилгээ гэх мэт эрүүл мэндийн бүх эмчилгээ үйлчилгээг үнэгүй эдлэх боломжтой болгоно.
Хэрвээ ахмадууд хүсвэл хэзээ ч очиж болдог, байгалийн үзэсгэлэнт газар, орчин үеийн технологиор хийгдсэн бие чийрэгжүүлэлт, эрүүл мэндийн үйлчилгээ, асаргаа сувилгааны бүтэн цогц үйлчилгээтэй асрамжийн газруудыг байгуулах ба уг асрамжийн газрын бүх үйлчилгээ үнэгүй байх болно.
Ахмадад зориулсан нийгмийн бодлогыг хэзээ ч орхигдуулахгүй.
    Ахмадуудад зориулан үндэснийхэмжээний“ИРЭЭДҮЙД ӨВЛӨХ ЭРДЭМ-78/22” хөтөлбөрийгболовсруулж,ахмадынзахиасыгхэрэгжүүлэх“ИРЭЭДҮЙД ӨВЛӨХ ЭРДЭМ”THINK THANK төвийгбайгуулжажиллуулна.

5.19.9. МОНГОЛ ХӨГЖЛИЙН БЭРХШЭЭЛТЭЙ ИРГЭДИЙГ ХАМГААЛНА.

Зөвшөөрөхгүй..,
    Хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэдийг үйлчилдэг газаргүй байлгаж буйг, нийгмээс гадуур үзэж буй явдлыг, тэднийг энгийн хүн мэт амьдрах ахуйн болон хөдөлмөр эрхлэх боломжийг бий болгохгүй байгааг..,

Ингэж шийднэ..,
Хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэдийг онцгой анхаарч, тэднийг энгийн хүн шиг амьдрах баталгаа бий болгоно.
Гудамж талбай, байшин барилга, орц, зам зэрэгт тэдэнд зориулсан гарц замуудыг стандартчилан тогтоож мөрдүүлнэ. Хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэдийн төрийн халамжийн мөнгө, нөхөн олговоруудыг нэмэгүүдэх замаар амьдралын баталгаажих доод түвшингийн мөнгөнийг 3 дахин нэмэгдүүлсэнтэй тэмцэх хэмжээний мөнгө өгч амьдрах итгэл, баталгааг бий болгоно.

МОНГОЛ КОНСЕРВАТИВ НАМ