Шинэ toolbar Элгэн нутаг FM 96.9 MGLRadio Mobile хувилбар
www.BOLOD.mn
Fact.mn | Miss.mn | Ord.mn | Choibalsan.mn |
НҮҮР ХУУДАС УЛС ТӨР ЭДИЙН ЗАСАГ ДЭЛХИЙ ДАХИНД УРЛАГ СПОРТ ЗӨВЛӨГӨӨ ТЕХНОЛОГИ ЯРИЛЦЛАГА ХҮМҮҮС ШАР МЭДЭЭ ШАШИН НИЙГЭМ
Фото мэдээ / Видео / Шинэ зар / Шинэ ном / Сэтгэл зүй / Оддын амьдрал / Судалгаа / Иргэдийн захидал / Өгүүллэг / Зурхай / Онигоо / Хууль
|

Архив ангилал
ДЭЛГҮҮР ХУДАЛДААНЫ ТӨВ
» ДАА ХҮРЭЭ (70106)
» ДҮНЖИНГАРАВ ХТ (47570)
» Гранд плаза (48621)
» Боса (22542)
» БӨМБӨГӨР ХТ (48135)
» Замбала (34204)
» Метромолл (39309)
» Миний дэлгүүр (50030)
» Эвридэй (31342)
» Чансаа гутлын дэлгүүр (52981)
» Хар Хорин зах (36051)
» Хүчит Шонхор ХТ (46041)
» ТОСА ХТ (29850)
» Скай их дэлгүүр (26648)
» Сандэй плаза (41146)
» Нарантуул ОУХТ (48785)
» НАРАН ИХ ДЭЛГҮҮР (38712)
» НОМИН (43609)
» АЗ ХҮҮХДИЙН ИХ ДЭЛГҮҮР (33650)
» Оргил худалдааны төв (34320)
» Next Center (30883)
» E-mart (9215)
» БСБ (17354)
» БАРС ХТ (29354)
» UB MART (36612)
ДҮҮРЭГ ХОРОО
» БАГАНУУР (39961)
» ЧИНГЭЛТЭЙ (35511)
» ХАН УУЛ (39574)
» СҮХБААТАР (35673)
» НАЛАЙХ (35038)
» БАГАХАНГАЙ (29479)
» БАЯНГОЛ (37277)
» БАЯНЗҮРХ (37458)
» СОНГИНОХАЙРХАН (40779)
БАЙГУУЛЛАГА
» ГЛОБ ИНТЕРНЭШНЛ ТББ (27939)
» ГААЛЬ (45892)
» ЗАМЫН ЦАГДАА (56207)
» ИНЕГ-МИАТ (49447)
» ММСУХ- Морин спорт (16472)
» Монголын Дарцын холбоо (27503)
» Монголын Залуучуудын Холбоо (39308)
» Монголын Үндэсний Бөхийн Холбоо (32166)
» МЭРГЭЖЛИЙН ХЯНАЛТ (47891)
» МСНЭ (25840)
» МОНГОЛЫН ЗОХИОЛЧДЫН ХОРОО (34689)
» МОНГОЛЫН ЦАХИЛГААН ХОЛБОО (34194)
» МОНГОЛЫН ХӨРӨНГИЙН БИРЖ (47030)
» МОНГОЛЫН САЙТЫН ХОЛБОО (42730)
» МОНГОЛЫН ОЮУТНЫ ХОЛБОО (36508)
» МОНГОЛ УЛСЫН ХҮҮХЭЛДЭЙН ТЕАТР (19366)
» МҮЭХ (33857)
» МҮХАҮТ (28964)
» МҮОНРТ (33683)
» Мэдээлэл технологи шуудан харилцаа холбооны газар (26348)
» ЭМНЕСТИ ИНТЕРНЭШНЛ ОУБ (15213)
» ШШГЕГ (32062)
» ШҮҮХ ПРОКУРОР (44962)
» Шударга өрсөлдөөн хэрэглэгчийн төлөө газар (32159)
» ЧИНГИС ХААНЫ ДЭЛХИЙН АКАДЕМИ (21990)
» Чөлөөт Бүс (31056)
» ЦЕГ (45013)
» Цахилгаан тээвэр (28096)
» ЦОГЦ ХАРИЛЦАА ТӨВ (34077)
» Цөмийн энергийн газар (26489)
» Харилцаа Холбооны зохицуулах хороо (29154)
» ХХЕГ (27184)
» ХҮЧИРХИЙЛЛИЙН ЭСРЭГ ҮНДЭСНИЙ ТӨВ (30947)
» УБЦТС TЭЦ-4, 3 (30394)
» УМБГ (26537)
» Улсын мєрдєн байцаах газар (26208)
» УРЛАГ- УЛСЫН ДРАМЫН ЭРДМИЙН ТЕАТР (29561)
» УРЛАГ- УДБЭТ (27571)
» ТАГНУУЛ (56026)
» ТАТВАРЫН ЕРӨНХИЙ ГАЗАР (40265)
» ТӨМӨР ЗАМ (50193)
» Тээврийн төлөвлөлтийн хэлтэс (24579)
» СОНГУУЛИЙН ЕРӨНХИЙ ХОРОО (30225)
» Сэргээн засалт, сургалт үйлдвэрлэлийн төв (12277)
» НИТХ (6720)
» Нийгмийн даатгал (29963)
» Нийслэлийн ЗДТГ (595)
» Нийслэлийн газрын алба (696)
» Нийслэлийн агаарын чанарын алба (25680)
» НАББҮХ (24657)
» НҮБ (24908)
» Авлигатай Тэмцэх Газар (49487)
» Авто тээврийн газар (31475)
» ОБЕГ (36299)
» Үндэсний Дата Төв (22381)
» ҮТЕГ (24522)
» ҮНДЭСНИЙ НОМЫН САН (25453)
БАРИЛГА
» Гангар инвест (24006)
» ГАЗАР ХАШАА (52100)
» ГАНДИРС (16213)
» ГАНГАР ИНВЕСТ (30123)
» Барилгын материал (22915)
» БАЯСАХ ТРЕЙД (15533)
» БАРИЛГА-САЙН МЭДЭЭ (30330)
» БАРИЛГА-ҮНЭ ХАНШ (72180)
» БАРИЛГА (55657)
» ЖИГҮҮР ГРАНД (35790)
» ИХ ҮЙЛСИЙН ЭРЭЛД (14408)
» МУУ МЭДЭЭ (41874)
» ЭКО КОНСТРАКШН (33336)
» ШИНЭ БАЙР (52035)
» ЦАСТ ИМПЕКС (27657)
» УЛААНБААТАР ӨРГӨӨ (13503)
» Тахилт өндөр уул (23955)
» АЛТАЙ КОНСТРАКШН (33295)
» АВЗАГА ТРЕЙД (30137)
» Пума констракшн (25450)
БАРАА БҮТЭЭГДЭХҮҮН
» БҮТЭЭГДЭХҮҮН-АРХИ (46976)
» СЭЖИГТЭЙ БАРАА (48510)
БАНК САНХҮҮ
» ДААТГАЛ (26016)
» ГОЛОМТ (36626)
» ББСБ (25913)
» БАНК САНХҮҮ (35938)
» БАНК (30025)
» МУУ МЭДЭЭ (33564)
» МОНГОЛ ДААТГАЛ (24438)
» МОНГОЛ БАНК (38709)
» МОНГОЛ ШУУДАН (24931)
» ЭРЭЛ (24727)
» ЧИНГИС ХААН (24797)
» ХЗХ (28193)
» ХХБ (26378)
» ХАДГАЛАМЖ (29380)
» ХАС (28584)
» ХААН (38044)
» ХӨГЖЛИЙН БАНК (29642)
» УЛААНБААТАР БАНК (28322)
» ТРАНС (24690)
» ТӨРИЙН БАНК -ЗООС (40572)
» Тээвэр хөгжлийн банк (25908)
» САЙН МЭДЭЭ (28217)
» НАЙМАН ШАРГА (45864)
» АНОД (31349)
» ПРАЙМ ДААТГАЛ (13218)
» КАПИТРОН (24407)
» КАПИТАЛ (26939)
» ҮНДЭСНИЙ ХӨРӨНГӨ ОРУУЛАЛТ (23892)
» ҮНЭ ХАНШ (36664)
БААР РЕСТОРАН ЦАЙНЫ ГАЗАР
» Дреам (24076)
» БААР- ДОРГИО (33035)
» Бусад (26022)
» ЗОЧИД БУУДАЛ (37176)
» Жура ресторан (23691)
» МЕТРОПОЛИС (15974)
» ЧАПЛИН РЕСТОРАН (13478)
» Цайны газар- БЭЭЖИН НУГАС (14799)
» Цайны газар- ХААН БУУЗ (14965)
» СТЕЛЛА (21644)
» СТРИНГС КЛУБ (13400)
» СӨҮЛ РЕСТОРАН (25727)
» АМРИТА (14658)
» The Bull (21802)
» RIVER SOUND (22618)
» Loving hut (21456)
» HOLLYWOOD (21786)
» САУН МАССАЖ (33320)
» SS клуб (23235)
ЗӨВЛӨГӨӨ
» БИЗНЕС ТӨЛӨВЛӨГӨӨ (513570)
» ЗУРХАЙ (980576)
» ЗАР (614149)
» ЗӨВЛӨГӨӨ (1095379)
» ИРГЭНИЙ ЭРХ (31183)
» МАРКЕТИНГ МЕНЕЖМЕНТ (34556)
» ХИЧЭЭЛ СУРГАЛТ (61264)
» ХУУЛЬ (571292)
» ХООЛНЫ ЖОР (213064)
» СЕКС ЗӨВЛӨГӨӨ (68224)
» СУРГАМЖ (26530)
» СОНЖОО (94736)
» Сэтгэл зүй (487632)
» РЕКЛАМ БАЙРЛУУЛАХ (14747)
» ПИ АР (45063)
» РЕКЛАМ (36811)
МЭДЭЭ МЭДЭЭЛЭЛ
» ЛАВЛАХ (28236)
» Дартс (22924)
» ГЭМТ ХЭРЭГ (178526)
» ГАДААД МЭДЭЭ (1061163)
» ВИДЕО МЭДЭЭ (756105)
» БИЗНЕС МЭДЭЭ (588440)
» Их хуралдай (28591)
» МЭДЭЭ МЭДЭЭЛЭЛ (344031)
» МЭДЭЭ АЙМААР (123594)
» МЭДЭЭ ҮНЭ ХАНШ (71360)
» ЦУНАМИ (22803)
» Цөмийн хаягдал (23196)
» ХҮНИЙ ХӨГЖИЛ САН (37899)
» ХҮНС (25518)
» ФАКС МЭДЭЭ (27552)
» ФОТО МЭДЭЭ (888523)
» УРЛАГ (918255)
» ТЕХНОЛОГИ (767791)
» ТВ МЭДЭЭ (39709)
» ТАНИН МЭДЭХҮЙ (54148)
» ТОДРУУЛГА (27733)
» СЕКС (1084223)
» СЭРЭМЖЛҮҮЛЭГ (36727)
» СУДАЛГАА (475932)
» СОНИН ХАЧИН (260617)
» СПОРТ (926446)
» СКАНДАЛ (33041)
» НИЙТЛЭЛ (153041)
» НОЦТОЙ МЭДЭЭ (346835)
» Өвөр Монголын мэдээ (25667)
» NEWS /Russia/ (26844)
» NEWS /English/ (25725)
» NEWS /China/ (32811)
ЯРИЛЦЛАГА
» БИЗНЕС (1023951)
» УЛС ТӨР (1026824)
» УРЛАГ (1025317)
» СПОРТ (1023937)
» НИЙГЭМ (1025379)
ЯАМ
» ГАДААД ХАРИЛЦААНЫ ЯАМ (33718)
» Барилга хот байгуулалтын яам (7060)
» БСШУЯ (37179)
» БАТЛАН ХАМГААЛАХ ЯАМ (35811)
» БОАЖЯ (26229)
» ЗТБХБ (22688)
» ЯАМ (24035)
» ЭМЯ (29679)
» ЭРДЭС БАЯЛАГ ЭРЧИМ ХҮЧНИЙ (23846)
» ХХААХҮЯ (22619)
» САНГИЙН ЯАМ (25650)
» НХХЯ (25024)
» ҮХЯ (13102)
» ЯАМ- ХҮНС ХӨДӨӨ АА ХӨНГӨН ҮЙЛДВЭР (21772)
» ХЗДХЯ (22102)
ЭРҮҮЛ МЭНД
» ЙОНСЕЙ эмнэлэг (28633)
» ГЯЛС ТӨВ (18707)
» ГАРЬД МАГНАЙ эмнэлэг (25340)
» МОНОС (29095)
» Мөнх-Үйлстэн (20020)
» ЯТТ 103 (24656)
» ЭМИЙН САН (41433)
» ЭМНЭЛЭГ-АЧТАН (24014)
» ЭМНЭЛЭГ (52264)
» ЭМ БЭЛДМЭЛ (30178)
» ЭХ НЯЛХАС (30252)
» ЭРYYЛ МЭНД (101879)
» ЭРҮҮЛ МЭНД ЗӨВЛӨГӨӨ (127489)
» Шинжлэх ухаан (20873)
» Халдварт Өвчин Судлалын ҮТ (25750)
» ХАВДАР СУДЛАЛ (23214)
» УЛАМЖЛАЛТ АНАГААХ (19033)
» УЛААН ТУУЗ эмнэлэг (24643)
» СЭТГЭШГҮЙ эмнэлэг (22001)
» СОНГОДО эмнэлэг (30127)
» ЁН МЭЛМИЙ эмнэлэг (15310)
ШИНЭ НОМ
» ШИНЭ НОМ (689932)
» НОМ (27476)
ШАР МЭДЭЭ
» ШАР МЭДЭЭ (797796)
ХҮМҮҮС
» Д.Дагвадорж /сумоч/ (44370)
» Д.Сумьяабазар /бөх/ (29990)
» ГАДААД ХҮМҮҮС (52354)
» БОЛОД.М Утга зохиол (42703)
» БОЛОД.М Нийтлэл (37605)
» ИЛТГЭЛҮҮД (34595)
» ИРГЭДИЙН ЗАХИДАЛ (661850)
» ЯРИЛЦЛАГА (870451)
» Ц.Мянганбаяр (31337)
» ХҮМҮҮС-ТҮҮХ НАМТАР (127659)
» ХҮМҮҮС (784259)
» ХҮНИЙ АМЬДРАЛ (99054)
» ТӨРИЙН ХУТГУУР (34679)
» СЭЖИГТЭЙ ХҮМҮҮС (76242)
» С.Жавхлан /дуучин/ (35732)
» ОДДЫН АМЬДРАЛ (890338)
УЛС ТӨРЧ
» Лу.Болд (27664)
» Л.Гантөмөр /АН/ (25713)
» Л.Гансүх АН (25995)
» Л.Гүндалай АН (26952)
» Д.Лүндээжанцан /МАН/ (24901)
» Д.Дондог (22194)
» Д.Дорлигжав /АН/ (26538)
» Д.Дамба-Очир (24869)
» Д.Дэмбэрэл /МАН/ (26311)
» Д.Ганхуяг (26576)
» Д.Балдан-Очир (22694)
» Д.Батбаяр /АН/ сумоч (32863)
» Д.Бат-Эрдэнэ /Ажнай/ (23761)
» Д.Зоригт /МАН/ (29125)
» Д.Зоригт /АН/ (22155)
» Д.Загджав МАН (25592)
» Д.Идэвхтэн /МАН/ (22764)
» Д.Энхбат /Ногоон нам/ (28810)
» Д.Эрдэнэ-Бат /АН/ (22613)
» Д.Хаянхярваа (25770)
» Д.Тэрбишдагва (27962)
» Д.Нямхүү (25120)
» Д.Амарбаясгалан /МАН/ (20381)
» Д.Арвин (28571)
» Д.Одбаяр /МАН/ (26106)
» Д.Одхүү АН (24726)
» Д.Очирбат (26789)
» Д.Оюунхорол /МАН/ (26743)
» Г.Батхүү АН (30077)
» Г.БАЯРСАЙХАН (28115)
» Г.Занданшатар /МАН/ (25703)
» Г.Мөнхбаяр (27490)
» Г.Шийлэгдамба МАН (24225)
» Г.Уянга (27240)
» Бадмаанямбуу. Бат-Эрдэнэ /МАН/ (28441)
» Баабар (25914)
» Батж.Батбаяр /АН/ (25811)
» Б.Баттулга (21815)
» Б.Жаргалсайхан /БНН/ (34191)
» Б.Чойжилсүрэн (27742)
» Б.Наранхүү АН (22112)
» Б.Нямтайшир (25398)
» З.Энхболд (30661)
» З.Алтай (25681)
» Ж.Батзандан (24525)
» Ж.Батсуурь (27730)
» Ж.Бат-Эрдэнэ (25802)
» Ж.Мөнхбат /МАН/ (25366)
» Ж.Энхбаяр (28153)
» Ж.Цолмон /ЭМЯ/ (27188)
» Ж.Сүхбаатар /МАН/ (23867)
» М.Зоригт / ИЗН/ (27605)
» М.Энхболд МАН (29437)
» М.Энхсайхан (30134)
» М.Сономпил (20839)
» Я.Батсуурь (23765)
» Э.Батүүл (43783)
» Э.Мөнх-Очир (25675)
» Ш.Сайхансамбуу (32013)
» Ч.Хүрэлбаатар (26185)
» Ч.Улаан (26737)
» Ч.Сайханбилэг (29576)
» Ц.Даваасүрэн (26986)
» Ц.Дашдорж (23832)
» Ц.Батбаяр /МАН/ (28048)
» Ц.БАЯРСАЙХАН (23963)
» Ц.Жанлав МАН Дорнод (14696)
» Ц.Мөнх-Оргил /МАН/ (28561)
» Ц.Элбэгдорж АН (35207)
» Ц.Шинэбаяр (28870)
» Ц.Шаравдорж /МАН/ (24331)
» Ц.Цэнгэл (25841)
» Ц.Сэдванчиг (23485)
» Ц.Нямдорж МАН (34225)
» Ц. Оюунгэрэл (26291)
» Х.Болорчулуун (22001)
» Х.Бадамсүрэн (22591)
» Х.Баттулга АН (34918)
» Х.БАДАМСҮРЭН (22516)
» Х.Жекей (22882)
» Х.Тэмүүжин /АН/ (29116)
» Х.Наранхүү (24227)
» УЛС ТӨРЧ (44255)
» У.Барсболд /МАН/ (21662)
» У.Хүрэлсүх МАН (29205)
» Т.Ганди (26528)
» Т.Бадамжунай /МАН/ (26392)
» Т.Энхтайван (21579)
» Сү.Батболд (28854)
» Су.Батболд МАН (24668)
» С.Ламбаа /АН/ (25532)
» С.Дэмбэрэл /ТАНХИМ/ (24287)
» С.Ганбаатар (27265)
» С.Баяр МАН (35609)
» С.БАЯРЦОГТ /АН/ (33191)
» С.Бямбацогт (28939)
» С.Эрдэнэ АН (31164)
» С.Оюун (29912)
» Р.Гончигдорж (28096)
» Р.Содхүү (26984)
» Р.Раш (27305)
» Р.Амаржаргал /АН/ (28267)
» Н.Ганбямба (27376)
» Н.Болормаа (26887)
» Н.Батбаяр /АН/ фортуна (33007)
» Н.Баяртсайхан (22972)
» Н.Энхбаяр (55566)
» Н.ЭНХБОЛД (27760)
» Н.Удвал МАХН (25479)
» Н.Номтойбаяр МАН (31930)
» Н.Алтанхуяг АН (33342)
» А.Мөнхбат МЗХ (21061)
» А.Тлейхан (22640)
» Ё.ОТГОНБАЯР (27520)
» О.Магнай (24889)
» О.Чулуунбилэг /АН/ (18230)
» О.Чулуунбат (26771)
» П.Алтангэрэл АН (22473)
» Ө.Энхтүвшин МАН (25430)
» Ч.Ганхуяг (27115)
УЛС ТӨР
» ЕРӨНХИЙЛӨГЧ (52364)
» ЕРӨНХИЙ САЙД (33980)
» Гал үндэстэн (23547)
» БХЯ Цэрэг (23164)
» ЗАСГИЙН ГАЗАР (42853)
» ЗАСАГ ДАРГА (23155)
» ИРГЭНИЙ ХӨДӨЛГӨӨН (28097)
» МАХН /new/ (25652)
» МҮАН нам (20870)
» ЭЛЧИН (23443)
» УЛС ТӨР (937574)
» УИХ-дарга (23880)
» УИХ (43073)
» Төлбөртэй (5759)
» Тєрийн ордон (23501)
» Нам- Монголын консерватив нам (9688)
» НАМЗХ /МАСЗХ/ (20940)
» НАМОХ /МАСОХ/ (20592)
» НАМ-ИРГЭНИЙ ЗОРИГ (23726)
» НАМ-НН (20996)
» НАМ- АРДЧИЛСАН НАМ (49771)
» НАМ - МАН (38657)
» НАМ (40971)
» ҮНДСЭН ХУУЛИЙН ЦЭС (20703)
» Өргөдлийн байнгын хороо (2803)
УУЛ УУРХАЙ
» ДАРХАНЫ ТӨМӨРЛӨГИЙН ҮЙЛДВЭР (25537)
» ДОРНОТ УРАНЫ ОРД (22595)
» ГАШУУН СУХАЙТ (21226)
» ГАЦУУРТ ХХК (30213)
» БАГАНУУР УУРХАЙ (26640)
» БАГАНУУР (22304)
» БОРОО ГОУЛД (29844)
» БОРОО ОРД (22144)
» БҮРЭН ХААН ОРД (11938)
» МАРДАЙ (24785)
» МАК /МОНГОЛ АЛТ/ (30381)
» МОНГОЛРОСЦВЕТМЕТ (25024)
» МОНГОЛ ГАЗАР (21374)
» МОНГОЛ 999 (21446)
» ЭМЭЭЛТ МАЙНЗ (13379)
» Энержи ресурс (24783)
» ЭРДЭНЭТ (33806)
» ЭРДЭНЭС МЖЛ (22179)
» ЭРДЭНЭС ТАВАНТОЛГОЙ (30994)
» ШИВЭЭ ОВОО ОРД (30280)
» Чалко (19721)
» ЦАЙРТ МИНЕРАЛ (12777)
» ЦАГААН СУВАРГА (23109)
» ХАН РЕСОРСЕЗ Инк (21438)
» ХӨШӨӨТИЙН УУРХАЙ (95635)
» УУЛ УУРХАЙ (74251)
» УРАН (25946)
» Тавантолгой Түлш ХХК (4209)
» ТАВАНТОЛГОЙ (39943)
» ТӨМӨРТЭЙН ОВОО (23005)
» ТӨМӨРТЭЙН ОРД (24036)
» РИО ТИНТО (25150)
» НИНЖА (24962)
» Нийтлэлч Болормаа (5444)
» НАРИЙН СУХАЙТ (21855)
» АЙВЕНХОУ МАЙНЗ (21272)
» АЛТАНДОРНОД МОНГОЛ (28415)
» АДУУНЧУЛУУН ХК (21510)
» АЖНАЙ (25312)
» АШИГТ МАЛТМАЛ (24133)
» Арева “Кожеговь” (17241)
» ОЛОН ОВООТ (29183)
» ОЮУТОЛГОЙ (73794)
» ПЕТРО ЧАЙНА ДАЧИН ТАМСАГ (37497)
» ПОЛО РЕСОУРСЕС (12023)
УРАН ЗОХИОЛ
» ДУУНЫ ҮГ (58296)
» ЗҮЙР ЦЭЦЭН ҮГ (49242)
» ШИНЭ ДУУ (51954)
» ШҮЛЭГ (116399)
» ХАЙРЫН ЗАХИДАЛ (30138)
» ХYYХДИЙН ЗОХИОЛ (32687)
» УТГА ЗОХИОЛ (39039)
» ТЭМДЭГЛЭЛ (39862)
» ТҮҮХ (56771)
» АФОРИЗМ (68113)
» АРДЫН УРАН ЗОХИОЛ (32589)
» ОНИГОО (736479)
» ОНЬСОГО (39566)
» ӨГҮҮЛЛЭГ (899961)
СОНГУУЛЬ
» СОНГУУЛЬ (62873)
НИЙГЭМ ЭДИЙН ЗАСАГ
» БАЙГАЛ ОРЧИН (80950)
» БАЯР НААДАМ (76472)
» ЭДИЙН ЗАСАГ-ДЭЛХИЙ (41006)
» ЭДИЙН ЗАСАГ (853131)
» ШИНЖЛЭХ УХААН (34889)
» ШАШИН (807244)
» ХУВЬЦАА (30124)
» УЛААНБААТАР ХОТ (86740)
» ТАТВАР (27549)
» НИЙГЭМ (745424)
» ОЮУТАН (34584)
» ОРОН НУТАГ (59528)
АЙМАГ
» Дорноговь (36660)
» ДУНДГОВЬ (41145)
» ДАРХАН УУЛ (39043)
» ДОРНОД (46395)
» Говьсүмбэр (31054)
» ГОВЬ-АЛТАЙ (43265)
» Баян-Өлгий (41229)
» БУЛГАН (33276)
» БАЯНХОНГОР (44748)
» ЗАВХАН (36198)
» ЭРДЭНЭТ (32569)
» ХЭНТИЙ ӨНДӨРХААН (39942)
» ХОВД (39795)
» ХӨВСГӨЛ (44835)
» Увс (40802)
» ТӨВ (31795)
» СЭЛЭНГЭ (44057)
» АРХАНГАЙ (35185)
» ОРХОН (33254)
» ӨМНӨГОВЬ (41219)
» Өвөрхангай (38030)
» СҮХБААТАР (37675)
КОМПАНИ
» Дацан трейд (27730)
» ДЭВШИЛ (13436)
» ДАШВААНЖИЛ (29554)
» ДОНШИН (26214)
» ГОВЬ (29874)
» ГОЁО (15093)
» Витафит (26854)
» Витсамо Фрутт Жүүс ХХК (31604)
» Вагнер Ази (32751)
» ВОЯАЖ (13685)
» БИШРЭЛТ (25962)
» БИТ ХЭВЛЭХ (12875)
» Боорчи (32944)
» БУЯН ХОЛДИНГ (16087)
» БАМБУУШ (13232)
» БYТЭЭГДЭХYYН-КОКА КОЛА (13815)
» Бөхбат (29538)
» БӨXӨГ (12651)
» Зиг Заг (13163)
» ЖЕМ (29760)
» ЖИ МОБАЙЛ (38775)
» Жигүүр гранд (41002)
» ЖУУЛЧИН (12965)
» ЖАСТ ОЙЛ ШТС (33610)
» ИММО ТРЕЙД ХХ (24623)
» Имарт (783)
» Изинис Эйрвэйс (31261)
» Их-Өвөр (38286)
» МИГ даатгал (27307)
» Монгол газар (38138)
» Монгол Шилтгээн ХК (27692)
» Монгол тамхи СО ХХК (32790)
» Мон-ад (27840)
» Мон Эн Ко (47241)
» Макс групп (37398)
» МЦХ, МОНГОЛ ШУУДАН (28581)
» МАХ ИМПЕКС (35260)
» МАК (46168)
» МОБИКОМ (53196)
» МОНДАВС ХХК (16367)
» МОНГОЛ МАХ ЭКСПО (13362)
» МОНФРЭШ (32692)
» МОНСУДАР (13007)
» МОНРОУД (24964)
» МОННИС (30648)
» МОН УРАН (38665)
» Мөнхийн үсэг (25308)
» ЮНИТЕЛ (44283)
» ЭДМОН (15353)
» ЭРЭЛ ХХК (27466)
» ШУНХЛАЙ ШТС (31842)
» Хамо (23810)
» Хаан хүнс хк (28412)
» ХОС ГАРЬД ХХК (14175)
» Хүннү-Эйр (28980)
» УЛУСНЭТ (12946)
» УЛААНБААТАР ПРИНТ (12896)
» УРЛАХ ЭРДЭМ ХЭВЛЭХ (13499)
» ТЭСО (481)
» ТАЛХ ЧИХЭР (35579)
» ТАВАН БОГД (26260)
» Тэнгэр даатгал (24054)
» Тэнүүн-Огоо (27041)
» СББ (27349)
» Синчи-Ойл (40437)
» Саун- ТҮНДЭМҮН (17358)
» СЭЖИГТЭЙ БАЙГУУЛЛАГА (48308)
» СОДМОНГОЛ ШТС (37756)
» СОЁМБО ХЭВЛЭХ (14696)
» СКАЙТЕЛ (31285)
» СҮҮ ХК (36396)
» НОМИН ХОЛДИНГ (33102)
» АЛЕЙСК ИМПЕКС- Алейка гурил (15633)
» АЛТАЙ КАШМЕР (16854)
» АЛТАН ТАРИА (33990)
» АДМОН (13495)
» Алко групп (25815)
» Алтай Констракшн (26691)
» Алтай хүдэр (27261)
» АЭРОМОНГОЛИА ХХК (27580)
» АТАР ӨРГӨӨ (35354)
» АСА групп (26108)
» АПУ (37911)
» ОБ КАПИТАЛ (13392)
» ПЕТРОВИС НИК ШТС- (44838)
» КОМПАНИУД (33226)
» UFC (38702)
» Prophecy resource (34078)
» ӨГӨӨЖ (27792)
» Ospring (12880)
» MАГНАЙ ТРЕЙД ШТС (33238)
» MILL HOUSE-АТАР ГУРИЛ (19864)
» MCS (50166)
   

Г.Өсөхбаяр: За чи начин болчихно оо, Сумъяабазар, Гантогтох хоёртой л барилдах юм шүү гэж Мөнхбат аварга сануулсан

Г.Өсөхбаяр: За чи начин болчихно оо, Сумъяабазар, Гантогтох хоёртой л барилдах юм шүү гэж Мөнхбат аварга сануулсан
2018-07-19

“Комментатор” нэвтрүүлэг наадмын дугаартаа Монгол Улсын дархан аварга, гавьяат тамирчин Г.Өсөхбаярыг урьж, түүний онцлох барилдаан, өрсөлдөгч, ирлэгч бөхчүүдийн талаар сонирхол татам яриа дэлгэснийг уншигч түмэндээ толилуулж байна.

-“Комментатор” нэвтрүүлгийн энэ удаагийн дугаар бусдаасаа өвөрмөц. Та бид наадмын бичлэг үзнэ. Түүвэрлэсэн тэдгээр бичлэгт Комментатороор ажиллахыг Таниас хүсч байна. 1993 онд Та наадмын зүлэг ногоон дэвжээнд анх удаа гарч байсан байдаг. Тэр үед Өсөхбаяр гэдэг бөхийн тухай хүлээлт нэгэнт үүссэн байсан?
 
-1993 онд анх наадамд барилдсан. Миний өвөө даян аварга Буур Жамъян гэдгийг монголчууд мэднэ. Өвөө маань “20 нас хүргэж байж барилдуулаарай” гэж аав, ээж болон Ж.Мөнхбат аваргад захисан юм билээ. Тэр жил би 20 нас хүрч, өвөөгийн захиасаар төрийн наадамд анх барилдсан даа.
 
–Нас залуугаар нь эрт барилдуулбал зүрхийг нь үхүүлэх, зоригийг нь мохоох гээд байдаг шиг байгаа юм, сонсож дуулж байхад?
 
-Миний өвөөгийн холын ухаан байж. Багад нь томчуудтай барилдуулбал зүрх зориг нь мохохоос гадна гэмтэл бэртэлбас тойрохгүй. Тэр холыг харсан тийм ухаан юм. 20 нас хүрнэ гэдэг эр хүн гарын ая даах хэмжээнд очдог. Тэр үед нь барилдуулаарай л гэж захисан юм билээ.
 
-1995 оны наадам бол таны хувьд онцгой наадам гэж хэлж болох байх?
 
-1995 оны наадам миний хувьд улсын наадамд гурав дахь удаагаа барилдсан түүхийн онцгой хуудас юм. Тэр жил Сонгинын амралтад Ж.Мөнхбат аваргатай цуг наадмын бэлтгэлд гарсан. Зургадугаар сарын 20-ны үед Ж.Мөнхбат аварга маань “За, чи нэг начин болчихно оо, Д.Сумъяабазар, Б.Гантогтох хоёртой л барилдах ёстой юм шүү. Тэр барилдаанаа л чи сайн бод. Тэрэнд л хоёулаа юм бэлдэнэ шүү” гээд байдаг. Тунаж барилдана гээд. Тэгэхэд нь би ч Улсын начин гэдэг юм хаа билээ гэж бодсон. Тэгээд бэлдсэн л дээ. Д.Сумъяабазар, Б.Гантогтох бид чинь чөлөөт бөхөөр барилддаг. Нас зүс ойролцоо, яг ид барилдаж байсан ийм үе. Наадмын барилдаан Ж.Мөнхбат аваргын хэлснээр яг болсон. Начин цолонд хүрээд, зургаагийн даваанд Д.Сумъяабазартай, долоогийн даваанд Б.Гантогтохтой тунаж, аль алиныг нь давж, аймгийн арслангаас шууд Улсын заан цолонд хүрч байсан тийм барилдаан болсон.
 
–Б.Гантогтох таниас өмнө заан цолонд хүрсэн, ид гялалзаж байх үед нь та давж заан цолонд хүрчээ?
 
-Үеийн бөхчүүдээс Б.Гантогтох, Ц.Цэрэнпунцаг хоёр заан болчихсон байсан. Д.Сумъяабазар начин, А.Сүхбат начин, Б.Ганбат бид хоёр л улсын цол аваагүй байсан.
 
–Бөх ярихад л нэг хэсэг зургаан залуу зааныг тойрдоггүй, дайрдаг үе байсан?
 
-Б.Ганбат 1998 онд заан цол авсан байх. Тэр цагаас хойш ард түмэн зургаан заан гэж ярих болсон. Улсын наадамд дээшээ цолонд хүрэх, шөвгийн дөрөв, үзүүр түрүүнд үлдэхийн тулд заавал энэ хэдийнхээ нэг хоёртой заавал барилдаж байж гарч ирэх шалгуур бодитой болчихсон ийм л үе дээ.
 
–Зургаан заанаас Цэрэнпунцагтай таарч барилдсан барилдаан санаанд буухгүй юм?
 
-Би Цэрэнпунцагтай нэг ч таарч барилдаж бай­гаагүй. Улсын наадмаар Д.Сумъяа­базартай л хамгийн олон таарч барилдсан.
 
–Мөн А.Сүхбат, Б.Гантогтохтой ч олон удаа таарч барилдсан байх.
 
-А.Сүхбат, Б.Гантогтохтой хоёр гурван удаа, Б.Ганбаттай ч мөн таарч барилдсан.
 
-1997 оны наадмын барилдааны онцлог?
 
-1997 онд нэг их айхавтар сүрхий барилдаагүй, шөвгөрсөн. Тавын даваанд Д.Сумъяабазар бид хоёр тунасан. Улсын заан цолтой бөхчүүд тавын даваанд тунах бас ховорхон тохиолдол юм билээ. Улсын заан цолтой бөхчүүд тавын даваанд тунасан анхны тохиолдол. Тэгээд Д.Сумъяабазарыг хаясан.
 
–Даваагаа ахиулсан А.Сүхбат та хоёр мөн л дараагийн даваанд тунасан?
 
-Тэр жил миний баруун гарын ядам хуруу гэмтчихээд ерөөсөө гар атгаж болдоггүй, жаахан зүдэргээтэй л барилдсан. Заан болсны дараа жил дөрвийн даваанд нэг унаж аваад, дараа жил нь 1997 онд шөвгөрсөн. А.Сүхбаттай барилдаад баруун хөлөө алдаад унаж байгаа барилдаан. Сэнжигний барьц алдаад, тэндээсээ дамжиж ороод, Сүхбат ч хурдтай, мэдрэмжтэй хүн. Тэгээд хөлөө алдаад ойчсон юм.
 
–Ер нь хараа гүйцэхгүй хурдтай гэж А.Сүхбатыг тайлбарлагчид хэлээд байгаа шүү дээ?
 
-Их хурдаар барилддаг. Хурдтай хүний хийж байгаа мэх, мэдээж яаж бяргүй байхав. Дээр нь бяр хүч нэмчихээр мэх нь даацтай болдог.
 
–Өөрийг чинь давсан жил А.Сүхбат заан цолонд хүрсэн?
 
-Тийм. О.Балжинням аваргаар долоо даваад заан болж байсан юм.
 
–О.Балжинням аварга Б.Гантогтохыг ч бас заан болгосон?
 
-Тийм. Б.Гантогтохыг заан болгож байсан.
 
-1998 оны наадмын барилдааныг сонирхвол?
 
-1998 оны хавар гуравдугаар сард би Герман яваад зургадугаар сар хүртэл гурван сарын хугацаатай чөлөөт бөхийн бэлтгэл сургуулилт хийсэн. Үндэсний бөхийн барилдаанаас нэлээд төсөөрч, хөндийрсөн байсан. Тэр жил үндэсний бөхөөр нэг их олон барилдаагүй. Тэгээд зургадугаар сарын 20-доор ирээд шууд наадмын бэлтгэлдээ гарч барилдсан юм. Тэр жил тавын даваанд Д.Бумбаяр зааныг амлаж аваад унасан.
 
–Заа, 1999 оны наадам. Таны гол гол барилдааныг түүж авсан юм.
 
-1999 оны наадам миний хувьд сайхан жил байсан. Миний өвөөгийн мэндэлсний 100 жилийн ой тэр жил тохиож, Архангай аймгийн Цахир суманд төрсөн нутагт нь өвөөгийн 100 жилийн ойг наадмын дараа өргөн дэлгэр тэмдэглэсэн. Өмнөхөн нь улсын наадмаар би улсын заан цолоо баталсан. Өөрийнхөө хүрсэн цолыг батална гэдэг маань дараагийн цол руу тэмүүлэх, шат ахих тийм боломж харагдаж байна аа гэж дотроо итгэл найдвар төрж байсан ийм наадам л даа.
 
–Аваргуудын хувьд, та бол Ж.Мөнхбат аваргатай ойр хүн.
 
-Би багш шавийн барилдлагатай. Анх 1995 онд багш шавийн барилдлага барьж, тэндээс бэлтгэл сургуулилт эхэлсэн. Бусад үед ч надад байнга зааж зөвлөж явсан. Наадмын дэвжээнд тавын даваанд намайг дэмжиж, улсын начин цолны босго алхуулж өгч байсан ийм сайхан буянтай аварга хүн дээ.
 
–Түүнийг монгол бөхийн ёс жудагт нийцсэн, сайхан өв уламжлал гэдэг?
 
-Дараа дараагийнхаа ирээдүйтэй гэж байгаа залуу бөхийг, тэгээд өөрийнхөө шавь нарыг даваа ахиулдаг уламжлал эртнээсээ байсан байдаг.
 
–Бас тунаанаас гаргадаг?
 
-Тийм.
 
–Хараад байхад Б.Бат–Эрдэнэ аварга ч гэсэн бөхчүүдийг тунаанаас гаргаж байсан тийм зүйл харагддаг?
 
– Б.Бат-Эрдэнэ аваргын тэр үйлдэл авууштай сайхан зүйл. Наадмаар Б.Гантогтохыг нэг жил аваад, дараа жил нь бас намайг авч, түүний дараа жил Д.Сумъяабазарыг тунаанаас гаргаж байсан. Ид барилдаж байсан залуусыг хооронд нь барилдуулалгүй, тунаанаас ингэж гаргаж бодитойгоор дэмжиж байсан шүү.
 
–Гурван сайхан зааныг дээш нь гаргаж өгч байж. Ер нь та тунаанд олон үлдэж байсан. Наадмын тав, зургаагийн даваа л сонирхолтой болдог шүү дээ?
 
-Зургаагийн даваанаас эхлээд долоогийн даваа тэртэй тэрэнгүй ойлгомжтой. Зарим жил, 1997 онд тавын даваанд улсын том цолтой хоёр бөх тунаж байсан. Тэр үед улсын аварга, арслан цолонд хүрээгүй л бол зургаа, долоо, наймын даваанд тунана шүү дээ. Ер нь монгол бөхийн өөрийнх нь өвөрмөц онцлог байна. Том цолтой бөх нь амлаж авдаг. Ид хурц дайчин байгаа хүмүүс нь хоорондоо тунадаг. Тунаж барилдах нэг талдаа сайхан байдаг. Ам авна гэдэг тийм амаргүй ажил шүү дээ. Хэцүү. Тэр олон бөхөөс хэний барилдаан юу билээ гээд барилдаануудыг тооцох амаргүй л дээ. Ялангуяа, гурван хүнээс ам авах хэцүү.
 
–Тунаад барилдвал илүү амар ч юм уу?
 
-Тунавал шууд барилдана. Ам авахад бол наана нь жаахан сэтгэл зүйгээ барна.
 
–Д.Мөнх–Эрдэнэ арслан улсын наадамд олон жил сайн барилдаж, таван удаа үзүүрлэсэн. Наадмын дэвжээнд дээшээ явах даваан дээр л Та бас унаж байсан даа?
 
-Тийм. Яг тэр 1995 онд улсын заан болчихоод Б.Бат-Эрдэнэ аварга, О.Балжинням аваргыг амлаж аваад, би Д.Мөнх-Эрдэнэ арслантай барилдаад ойчсон. Д.Мөнх-Эрдэнэ арслан их хөдөлмөрч хүн л дээ. Тэр хөдөлмөрийнхөө хүчээр төрийн наадамд таван удаа үзүүрлэсэн. Тэр болгон хүнд олдохгүй амжилт шүү. Таван удаа үзүүрлэсэн хүн Монголд ганцхан л байдаг. Тэр бол их хүч хөдөлмөрийн үр дүн. Би Архангайгаас дөнгөж бөх болох гээд ирчихсэн, нутгийнхаа том цолтой бөхчүүдийг дагаж явдаг байсан. Д.Мөнх-Эрдэнэ арслантай олон жил цуг явж, арга мэх юу байдаг юм тэр бүхнийг заалгаж, зөвлүүлж явсан. Мундаг бөх. Цээжний бяр ихтэй….
 
-2000 оны наадмын тухайд?
 
-2000 онд залуу зургаан заан зургуулаа Б.Бат-Эрдэнэ аварга, Д.Мөнх-Эрдэнэ арслантай шөвгөрсөн. Тэр жил Б.Ганбат бид хоёр тунасан. Б.Ганбат тэр жил онцгой сайн байсан. Золголтоос элэг бүсийг нь аваад, зүүн талд нь сууж хонгодоод, хутгаад гараа татаад авахаар шуудаг нь орж ирээд, тэндээсээ нөгөө талд нь, араар нь зүүн хөлөөр мордоод хаясан барилдаан байна.
 
–Д.Сумъяабазар, А.Сүхбат хоёрын барилдаанд бас их шуугиулсан?
 
-Энэ барилдаан Д.Сумъяабазар гар ачуулаад их сүрхий унасан. Б.Бат-Эрдэнэ аварга Д.Мөнх-Эрдэнэ арсланг амлаж аваад бид зургаа хоорондоо тулж барилдсан.
 
–Их цуцна биз.
 
-Наадмын барилдаан эхний өдөр нэг, хоёрын даваа явчихдаг. Тэгээд 12-ны өдөр долоон давааны барилдаан болдог. Угсарсан долоон даваанд барилдана гэдэг амаргүй. Тэгээд ч ямар жирийн нэг хүнтэй ноцолдож барилдаж байгаа биш. Үеийн, тэнцүү хүчтэнгүүдтэй долоон  даваа угсран барилдана гэдэг хүнд. Ялангуяа, нэг даваан дээр удаад үлдчих, цуцчихсан тохиолдолд амралт байхгүй. Дараагийн даваанд гарч, ээлжит учраатайгаа шууд золгодог. Гэхдээ яахав бэлтгэл сургуулилт сайн байхад дараагийн даваанд хүний бие сэргэдэг. Бэлтгэл жаахан дутуу хүн бол нэг барилдаан дээрээ ноолуулаад дараагийн даваанд сэхэж өгдөггүй. Тэгэхээр бэлтгэлийг сайн тааруулж тохируулж хийх нь чухал.
 
-2000 оны наадамд Б.Бат–Эрдэнэ аварга тахимаа өгчихсэн билүү?
 
-Б.Бат-Эрдэнэ аварга Б.Гантогтохыг амлаж, тахимаа өгч, тунаанаас гаргаж өгч байсан.
 
–Б.Гантогтох заан дараачийн даваанд Ц.Цэрэнпунцаг заантай таарсан. Энэ хоёрын барилдааны тухайд?
 
-Энэ хоёрын барилдаан их сонин юм болсон юм. Тохно, Пунцаг сугадаж… дараа нь ахиж хоёулаа давхар шуудагнаас барилдаад Цэрэнпунцаг тохоод, жаахан тэвчээр алдсан уу яасан, ойчсон. Б.Гантогтох давсан.
 
–Б.Бат–Эрдэнэ аварга 2000 он гэхэд улсын наадамд хэд давсан байлаа?
 
-Долоо давсан байсан. Яагаа ч үгүй ид сайхан байсан үе нь л дээ.
 
–Та энэ барилдаанд хэдэн кг жинтэй байсан үе вэ? их л зэгзгэр байж дээ. /барилдаан үзэж ярьж байна./
 
-Би 120 орчим л байсан байх. Улсын заан болохдоо 103 кг-тай байсан, чөлөөт бөхөөр их бэлтгэл хийдэг байсан. Улсын шигшээ, залуучуудын шигшээ багт бэлтгэл хийдэг байсан.
 
–Нэг айлын хүү, хүргэн хоёр улсын наадмын үзүүр түрүүнд барилдах бас сэтгэл хөдлөм зүйл шүү?
 
-Бас л ховорхон тохиолдол. Х.Баянмөнх аварга ч гэсэн зүлэг ногоон дэвжээндээ мөргөөд үзэгчиддээ сэтгэлийн хүндлэлээ илэрхийлж л байсан. Энэ жилийн наадамд А.Сүхбат бид хоёр тунав аа, хөөрхий. Заан цолоо хоёр удаа баталсан. Энэ барилдаан дээр хөлөө алдаад, айхтар сүлбүүлээд, урдуураа гар ачуулаад л…
 
–Энэ их тэмцэлтэй барилдаан болсон шүү ер нь. Роозонгийн Энхбатын авсан сайхан зураг та хоёрын барилдаанаас ургасан. Ховор агшинг буулгасан байсан?
 
-Тийм. Хөлөө нугалаад гарвал гарчихаар тийм боломж байсан л юм билээ, хожим үзэж суухад. Ингээд сүлбүүлээд ардаа алдчихаж байгаа юм. Тэгээд эндээс бас л хэцүү болсон.
 
–Бөхчүүдийг хараад байхад ер нь завсарлагааны хооронд халуун цай л уух гэх юм?
 
-Хүйтэн юм ууж болдоггүй. Хүйтэн юм уухаар гар сарвайгаад байдаг. Тэгээд халуун цай л уудаг юм. 2002 оны наадмаар би Сүүж уулын амралтад бэлтгэлд гарсан. Үндсэндээ Б.Бат-Эрдэнэ аваргыгаа бараадаж. Тэр хүний сайхан өгөөж хишгийг нь хүртэх. Туршлагаас нь суралцах гэж. Сүүж уулын амралт байгаль нь ч их сайхан газар, ээлтэй. Тэгээд Архангайн бөхчүүдээ аваад удирдаад Сүүж уулын амралтанд очиж, Б.Бат-Эрдэнэ аваргынхаа зав чөлөөг нь өмнө нь асууж байгаад очиж, аваргынхаа нөмөр дор бэлтгэлд гарсан юм. Тэгээд анх удаа төрийн наадамд түрүүлсэн. Бодоход би хожуу түрүүлсэн, 29 нас хүрчихсэн байсан даа.
 
 
-1993 онд анх зодоглосон гээд бодоход 2002 онд бараг 10 жилийн ой дээр шахуу түрүүлж байжээ?
 
-Зодоглосноос хойш бараг 10 дахь наадам дээрээ. Заан цолтой 7-8 жил явчихсан. Д.Сумъяабазар бид хоёр долоогийн даваанд тунасан. Б.Гантогтох, Б.Ганбатыг амлаж аваад хаясан.
 
–Яг зургаан залуу заан гэж ид яригддаг байсан үе шүү дээ. Хэнийг ч авч хаядаг тийм л заанууд явсан. Цол гэснээс та нарын хэн ч адил ерөнхийдөө заан цолонд их хайртай байсан байх?
 
-Заан цол хамгийн нүнжигтэй сайхан цол. Улсын заан гэдэг чинь жигтэйхэн сайхан цол. Сүүлд харцага, гарьд гэсэн хоёр цол гарсан. Би бол айхтар дуртай биш. Ер нь бөхийн амжилтыг үнэлэх нь зөв. Улсын наадамд үзүүрлэсэн хүнд гарьд гэдэг цол өгч байна. Тэрийг нь орлох үлэмж бадрах заан юм уу, үлэмж бадрах саруул сайжрах заан гэдэг сайхан чимгүүд бий шүү дээ. Тийм цолтой бөх нь бүх зааныхаа дээр гарч зогсдог ч юм уу. Улсын наадамд зургаа давсан начин бол бусад начингийнхаа дээр зогсдог байх ч юм уу. Ингэж хүний амжилтыг үнэлдэг байх нь зөв. Цаана нь хүний хөдөлмөр явж байгаа учраас. Заавал тэгж өөр бусад нэр өгч цол өгөх нь зөв байсан юм уу, үгүй юм уу. 2003 оноос хойш гэхээр харцага, гарьд цолыг өгөөд олон жил болчихлоо доо.
 
–Тэгсэн хэрнээ одоо болтол харцага, гарьд цол хүмүүсийн санаанд тогтохгүй байгаа. Ер нь начин гэдгээ л улсын цол гэж ойлгочихоод, дараа нь заан гэж сайхан цол байна. Түрүүлсэн бөх нь арслан цолтой болдог, дахин түрүүлбэл аварга болдог?
 
-Үндэсний бөхийн цол чинь өөрөө учир утгатай. Жигүүртэн шувууны хамгийн зоримог эрэмгий нь юу байна гэхээр начин шонхор. Дараагийнх нь заан. Өвсөн тэжээлтэй амьтны хамгийн том нь заан. Араатан амьтнаас хамгийн эрэмгий дайчин, зоригтой амьтан юу вэ гэхээр арслан байдаг. Тэгээд жиргүүртэн шувуу, сүүн тэжээлтэй, өвсөн тэжээлтэй амьтан, тэгээд махан тэжээлтэн араатан амьтан гээд тэднийг дийлж байдаг амьтан юу гэхээр аварга том могой. Аварга могой гэж ярьдаг шүү дээ. Ингээд олон зуун жилээр их бодож тунгааж гаргасан байдаг юм билээ. Иим үндсэн дөрвөн цолтой. Аймагт болохоор начин, заан, арслан гээд гуравхан цолтой. Суманд заан, начин гээд хоёрхон цолтой. Ингээд тогтчихсон мундаг уламжлалтай юм билээ. Улсын наадамд дөрвөн цолтой, аймагт гурав, суманд хоёр байдаг.
 
–Ер нь тэр хуучин руугаа эргээд орж болно шүү дээ?
 
-Яахав, 2003 оноос хойш Үндэсний их баяр наадмын тухай хуулиар төрөөс зохион байгуулж явдаг болсон. Тэгэхээр буцаж орно гэвэл баяр наадмын тухай хуулийг өөрчлөх зүйл яригдана л даа.
 
–Хэрвээ өөрийг тань аваагүй бол бас тунах байсан уу?
 
-Өмнөх жил нь Б.Ган­тогтохыг авсан. Аваргад ам авахад бодогдсон зүйл байсан байх. Тэгээд л намайг авч, сайн барил­даа­рай миний дүү гэж хэлж байсан.
 
–Яг энэ он жилүүдэд наадмын барилдаан онц сонирхолтой байсан. Бөхийн хорхойтнууд их хүлээдэг байж. Та нарын хэрчээсийг давж улсын цолонд хүрэхэд амаргүй болсон байсан. Улсын цолтнууд төрдөггүй шахуу үе байлаа?
 
-Улсын заан гэдэг цолны маань чанар чансаа нь тэр л дээ. Дөрөвт үлдэж байж Улсын заан цол авна гэдэг бас л чанга ажил л даа.
 
–Б.Бат–Эрдэнэ аварга ч тун няхуур шүү?
 
-Тэгэлгүй яахав. Хоёр гарыг нь бид дийлдэггүй байсан. Сүүлд 2006 оны үед Ц.Цэрэнпунцаг, Д.Сумъяабазар бид гурав “Аварга” дээд сургууль дээр очиж бэлтгэл хийсэн юм. Тэгсэн аварга бид гурвыг гурвууланг нь муутгаж хаяад, гурвуулаа цувж үзээд байгаа мөртлөө амьгүй боллоо. “Өө, та гурав яасан бэ, босоод ир” л гээд байдаг. Босдог хүн байдаггүй. Тэгээд нөгөө хоёр маань “Алив, Өсөхөө чи арай чацтайгаараа босооч чи” гэнэ.
 
–Гантогтох заан Сүхбатыг тун хялбар хаяад үзүүр түрүүнд тантай үлдсэн. Та энэ барилдаан дээр яг юу бодож гарсан бэ?
 
-Өнөөдрийг бодвол, тэр үед улсын наадамд тэдийн даваанд тэрэнтэй таарна гэдэг тооцоо бас ч гэж тодорхой байсан байна. Заал танхимын барилдаанд ч гэсэн бид олон гарч барилддаг. Яг энэ наадмын өмнө тамирчдын баярын барилдаан гэж болдог. Тэрэн дээр Б.Гантогтох бид хоёр бас үзүүр түрүүнд үлдээд, хоёулаа шуудагнаас хаялцаж чадахгүй, барьц сонгож шоо хаяад. Шоо хаях чинь хэцүү. Тэр үед барьц сонгох хоёр гурван жилийн өмнөөс эхэлсэн байсан. 1999 оноос эхэл лүү.
Барьц авсан хүн нь шууд хаяна гэсэн баталгаа байхгүй. Ингэж нэг түрүүлсэн дээ. Олон жил заан цолтой явсан. Наадмын дараа олон хүн надтай уулзаж баяр хүргэсэн. Хүмүүс надад,  “Их баярласан шүү” гээд л байсан. Уг нь баяр хүргэе гэдэг шүү дээ. Тэгсэн хүмүүс их баярлалаа гээд байсан. Миний ойлгосноор тэр бол олон жил түрүүлчихээсэй гэж түмэн олон хүлээж байсан юм байна гэж бодсон.
 
–Түмэн олны хүлээлт биелсэн учраас тийн баярласнаа илэрхийлсэн байх. Тэгвэл 2003 оны наадмын тухайд?
 
-2003 оны наадамд сонин шийд гарсан. Шөвгийн дөрвөн бөхийг барьц сонгохыг хориглосон. Шөвгийн дөрөвт Бат-Эрдэнэ аваргатай, Сумьяабазар, Сүхбат бид гурав шөвгөрсөн. Б.Бат-Эрдэнэ аварга маань Сумъяабазарыг амлаж аваад, Сүхбат бид хоёр тунаад… Сүхбат бид хоёрын наймын давааны барилдаан бараг гурван цаг орчим үргэлжилсэн. Тэгэхэд наадмын зүлэг ногоон дэвжээ нэг их сайнгүй байсан. Шороо босоод л. Ам хатаж байгаа гэж жигтэйхэн. Хоёулаа зөвшөөрөл аваад л аяга цай балгадаг. Сүүлдээ наадам удаад байна, хүлээлгэлээ гээд бид хоёрыг чинь цай уулгахгүй гэж загнаад байдаг.
 
Тэгээд баруун, зүүн талаараа бараг 10 гаруй удаа золгосон. Сүүлд нь зүүн золгож байгаад нэг давуулж гуядах мэхээр давсан. Б.Сумъяабазар аль эрт давчихсан, хүлээгээд л суугаад байдаг. Бид хоёр гурван цаг барилдсан.
 
–Хоёр Мөнхийн амжилт руу ойртсон байна?
 
-2 цаг 47 минут билүү 48 минут боллоо гэж байсан. Тэгээд бөхчүүдийн суудал руу ирээд суух гэсэн чинь Ж.Мөнхбат багш, Бат-Эрдэнэ аварга энэ тэр бөхчүүд “Сууж болохгүй” гээд. Суухаар олон цаг зогссон хүн хөшчихдэг юм билээ. Суувал дараагийн барилдаанд сөргөөр нөлөөлнө гээд намайг суулгахгүй байсан. Тэгээд суусан ч үгүй, далбаагаа тайлж нэг сэврээчихээд, аяга цай ууж аваад буцаад гарсан.
 
–Их мэргэн зөвлөгөө өгчээ, хоёр дархан аварга, танд?
 
-Тийм. Суух гэсэн чинь бос гээд, босч тэрүүгээр алхсан. Бид нар зүүн талын асарт сууж байсан. Мэдэхгүй хүн бол тэгээд жаахан суучихвал хөл хөшчих юм билээ. Тэгээд босохоор биеийн хүч байхгүй болж байгаа юм. Тэр олон жилийн томчуулын туршлага л байхгүй юу. Сумьяабазарыг давж, аварга болсон. Аварга болж байгаа хүнд жаахан сэтгэлийн хөдөлгөөн байна. Ногоон дэвжээнээсээ анх удаа адис авсан.
 
–Дараа жил нь олигтой барилдаан үзүүлж чадаагүй. Харин 2005 оны хувьд?
 
-2002, 2003 онд дараалж түрүүлчихээд 2004 онд олимпийн наадамд зодоглох эрх авчихсан байсан. Чөлөөт бөхийн бэлтгэл нэлээд хийчихсэн. Ерөөсөө тамиргүй болчихдог юм билээ. 2003 онд АНУ-д чөлөөт бөхийн дэлхийн аваргад яваад, 2003 онд улсын наадамд түрүүлэхдээ 140 кг жинтэй байсан. Чөлөөт бөхийн дээд жин 120 кг. Тэгээд 20 кг хасаад чөлөөт бөхийн дэлхийн аваргад VIII байрт орж байсан. Олимпийн эрх аваад, олимпийн системтэй бэлтгэл рүү ороод, хавар Орос, Украйн руу хоёр удаагийн ачаалалтай бэлтгэлд ороод, тэгээд наадмаар сэтгэл байгаад байдаг. Тамир хүрдэггүй,  тийм болчихдог. Дөрвийн даваанд Пүрэвжавт унасан. Тэр бэлтгэлийн үр дүнд 2005 онд түрүүлэхдээ би бусад үеийнхээсээ илүү хөнгөхөн гэх юм уу арай нэг өөртөө ачаалал багатай барилдаж түрүүлсэн.
 
–Жин хасна гэдэг их ядардаг. Манай чөлөөтийнхөн бол их халширсан байдаг. Тэрэн шиг хэцүү зүйл байдаггүй гэдэг?
 
-2003 онд наадамд барилдчихаад намар нь Дагестанд очиж бэлтгэл хийгээд жингээ 130 орчим болгоод иртэл Спортын ордон дээр манай найзууд, ах нар тааралдчихаад “Чи чинь яачихаа вэ. Тал чинь алга болчихож” гээд. Жин их хасаад эхлэхээр тэгж харагддаг юм байна лээ.
 
–Сумъяабазартай л бас үзүүр түрүүнд таарчээ?
 
-Б.Сумъяабазартай үзүүр түрүүнд барилдсан. Пүрэв гээд энэ цэнхэр дээлтэй засуул нь Б.Сумъяабазарын нагац ах. Миний засуул. Манай Архангайн Өлзийт сумын хүмүүс. Засуул бол яг энэ дэвжээн дээр гарахад жинхэнэ хань болж, зөвлөгөө өгч байдаг түшиг тулгуур болдог ийм хүмүүс шүү дээ. Хуучны мундаг том засуулууд их зөвлөж байдаг.
Энэ барилдаан дээр бас нэлээн хүч шавх­сан. Татаж, өвдгөн дээрээ давуулж гуядаж давсан. Б.Сумъяабазар толгойгоо боочихсон. Б.Ган­тогтохтойгоо шуудагнаас элдэж хөөгөөд засуулын хаяавчны майхны гадас байдаг, тэрэнд толгойгоо шалбалчихсан. Тэгээд боолгочихсон гарч ирсэн. Миний хувьд тунаанаас гарсан үе. Ямар ч гэсэн зургаа долоогийн даваа хүртлээ ам аваад. Үзүүр түрүүнд л Сумьяабазартай таарсан. Манай Д.Сумъяабазар зүүн ч барилдана, баруун ч барилдана. Хэцүү л дээ. Баруун, зүүн хоёр талаараа барилддаг. Золгооноос ч тэр, сэрвүүгээс ч тэр. Өөрөө зүүн өрдөг мөртлөө баруун хонгодно.
 
–Биеийн хөгжил нь их тэгшхэн, бяртай. Д.Сумъяабазар аварга хоёр үзүүрлээд түрүүлсэн билүү?
 
-Дөрөв үзүүрлэсэн байх шүү. Энэ барилдаан дээр Д.Сумъяабазарын зүүн мөртлөө баруун барилддаг онцлог нь гардаг юм. Ингэж шуудагны барьц тавиулах гэж гар дээр дараад миний зүүн хөл цөмрөнгүүт хутгаад, энэ жил ч явж дууссан л даа. Эрүү рүү нь гараараа тулж тогтоож байж нэг юм тогтсон. Зүүн давхар золгооноос барилдаан шийдэгдсэн.
 
–Сумьяабазарын хувьд айхтар даацтай хутгана. Ц.Цэрэнпунцаг зааныг нэлээд хэдэн удаа хутгаж байсан?
 
-Д.Мөнх-Эрдэнэ арслан, Ц.Цэрэнпунцаг нарыг бас хутгаж хаяж байсан хүн шүү. Зүүн давхар золгооноос нэг гаргаж ирээд ахиж шигшиж байгаад давуулсан юм. Хоёр жил дараалан түрүүлчихээд дараа жилийн наадмаар дөрвийн даваанд унасан. Дээр нь олимпод олигтой барилдаж чадаагүй. Нэг ялж, нэг ялагдаад олимпоо дуусгасан. Тэгээд дотор нэг жаахан юм хураад л явсан юм. Наадамдаа дахин түрүүлснээр тэр нэг буглаа гарсан. Далай аварга цолонд хүрсэн.
 
-2006 оны барилдаан бас сонирхолтой?
 
-2006 онд тэгш ой таарч, 1024 бөх барилдсан. Би энэ даваанд шал дэмий сугадаж цааш нь араар нь мордох гэж байж, өөрөө араараа мордуулж, гишгүүлж их амархан унасан. Одоо ингээд харахаар худлаа унаж байгаа юм шиг харагддаг. Ингэж арай уначихмаар ч үгүй юм шиг байсан. Сугадсан байж байгаад тэндээсээ мушгих гэж байгаа маягтай араар мордуулсан. Ингэж унахааргүй л байсан. Хий гишгэдлийн юмнууд гараад. Энэ барьц дуусаад л золгож барилдах цаг нь болох байсан. Энэ есийн даваа. Найм давж, шөвгийн дөрөвт үлдсэн байгаа юм. Ингэж Сумьяабазар нөхөртөө унасан.
 
–Та тунасан билүү?
 
-Тунасан. Б.Бат-Эрдэнэ аварга Д.Азжаргалыг аваад санамсаргүй ойчсон. Б.Сумъяабазар бид хоёр тунасан. Бид хоёр олон жил тунаж, яс үзэж байлаа шүү дээ.
 
-2009 он. Таны хувьд дээгүүр барилдсан наадмын нэг?
 
-Наймын даваанд Х.Мөнхбаатар арслантай барилдсан. Энэ барилдааныг хүмүүс дараа нь их шүүмжилсэн. Давхар шуудагны барьцнаас барилаа, Б.Ганбаатар арслан араас нь очиж, түшиж аваад давуулчихлаа гэсэн яриа хөөрөө явсан. Хоёр бөх давхар шуудаг барилцаж байгаад барьц тавилцвал, шууд зогсоогоод дараагийн барьцанд шилжинэ гэсэн тийм дүрэм байдаг. Бид хоёр давхар шуудагны барьцнаас барилдаад барьц тавилцангуут Б.Ганбаатар арслан ирж зогсоогоод, дараагийн баруун юм уу зүүнээрээ золгох юм болоод байдаг. Гэтэл дараа нь Б.Ганбаатар арсланг дэмжсэн барьсан гээд жаахан шүүмжилсэн. Тэгэхэд Х.Мөнхбаатар 2007 онд түрүүлсэн, Д.Ганхуяг арслан 2008 онд улсын наадамд түрүүлсэн байсан. Тэгээд Улсын наадамд дараалаад түрүүлсэн хоёр арслантай би шөвгийн дөрөвт үлдээд байсан юм. Би Х.Мөнхбаатарыг амлаж авсан.
 
–Х.Мөнхбаатар арслан­гийн барилдааны онцлог нь юу вэ?
 
-Биднээс хамаагүй нас залуу л даа. Цээжний бяр ихтэй. Самбо, жүдогоор барилддаг болохоор хөл мэхтэй. Хутгана, хавирна. Жин ихтэй болохоор шуудагнаас хамаагүй аван саван уначихдаггүй. Бас төвөгтэй л байсан. Бид хоёр баруун, зүүн золгоод хаялцах барьж сонгоод, шоо хаяулаад. Х.Мөнхбаатар эхэлж надаас барьц аваад, тэрийг нь дарж, хаяулж байж өөрөө барьц авч давж байсан.
2009 онд манай өвөөгийн 110 жилийн ой болсон. Даян аварга цол хүртсэн. Өвөөгийнхөө цолыг хүртсэн тийм сайхан наадам болсон. Өвөөгийнхөө цолонд хүрэх юмсан гэсэн миний дотор байсан мөрөөдлийн нэг.
 
–Тэгэхэд та хэдтэй байв.
 
-37-ны жил орж байсан. Д.Ганхуяг арслан өмнөх жил нь түрүүлсэн байсан. Намайг хаявал аварга болох гээд байдаг. Бас түрүүлж барьц авч алдаад…
2010 оны наадам миний хувьд хамгийн хариуцлагатай наадам байсан. Түрүүлчихвэл дархан аварга цол авна. Тэгээд яахав дор даваануудад өрсөлдөгчдөө хаяад үзүүр түрүүнд харин хариуцлагагүй барилдсан хүн дээ.
 
–Сайн барилддаг бөхчүүдийг унахад наадамчид, үзэгчид их харамсдаг. Наадам их сонирхолтой болох байсан юм гэж?
 
-Дөрөвт үлдээд Д.Рагчаагаа авч барилдаад, тэгээд Б.Ганбаттай үзүүр түрүүнд үлдсэн. Цаг яагаа ч үгүй байхад золгож барилдаад, яг өөрийнх нь дархан мордуулах мэхэнд ороод ойчсон. Золгоон дээр бид хоёр тал таарахгүй, баруун зүүн гээд. Тэгээд Б.Ганбатын талаар золгох болсон. Баруун золгооноос барилдах жаахан эвгүй. Би өөрөө зүүн золгоотой болохоор. Баруун гараа сугалаад авах гэтэл мордоод ойчсон доо. Цагаа гүйцээгээд, жаахан ноолоод, муутгаж байгаад золгосон бол арай өөр байсан байх гэж боддог. Би 2006 оноос хойш Б.Ганбатад унаагүй явсан. Заал танхим, улсын наадмын барилдаанд ерөөсөө унаагүй байсан л даа. Тэгээд золгоход унахгүй юм шиг л бодохгүй юу.
 
–Аливаа нэг юманд эрдэх юм уу, өөртөө хэт итгэх зэрэг…?
 
-Тэрийг л харуулж байгаа юм. Өөртөө хэт итгэлтэй байх, өөрийгөө дутуу үнэлэх гээд юмнууд бий. За, би ер нь барахгүй дээ гэхээр сэтгэлзүйн хувьд ч гэсэн болдоггүй. Өөрийгөө хэт үнэлээд би яаж унах вэ гэхээр бас алдаа гардаг. Б.Ганбат бол арслангийн энтэй сайхан бөх шүү дээ.
 
–Золгооноос их сайн хавсардаг байсан шүү?
 
-Сэрвүү  ч хавирна, гар ачна. Сайхан барилдаантай бөх дөө.
 
–Залуу байхдаа Б.Бат–Эрдэнэ аваргыг нэг хаяж байл уу?
 
-Тийм, цагаан сарын барилдаанд түрүүлж байсан. Эргээд харахаар зарим нэг барилдаан буцаад сэргэж байна. Монгол бөхийн барилдаан их онцлог юм даа, жилд ганцхан болдог. Ямар нэгэн байдлаар унахад дараа жилийн наадмаа л хүлээх шаардлага гардаг. Түүгээрээ улсын цол гэдэг маань үнэ цэнэтэй. Түүнд хүрэхийн тулд бүтэн жил хөдөлмөрлөдөг. Авсан цол нь нутаг орон, ард түмэнд ч хайрлагдаж, хүндлэгдэж байдаг. Ийм зүйл юм. Монгол эр хүн хүүхэд байхаасаа л барилдаж ноцолдож өсдөг. Тэгээд сэтгэл зүйд нь монгол бөх гэдэг бат дархлагдсан ийм л зүйл юм. Бөхчүүд бидэнд ч гэсэн тэр их хайр хүндлэлийг зөв дааж авч явах нь чухал. Бөхөөр амжилт гаргаад, өндөр цолонд хүрэх гэдэг нэг асуудал. Тэрийгээ дараа нь хадгалж хайрлаж, ард түмнийхээ хайр ивээлийг зөв дааж явна гэдэг дутахгүй том хариуцлага, үүрэг гэж залуучууддаа захьдаг даа.
 
Ц.Энхбат
Эх сурвалж: “Зууны мэдээ” сонин


Г.Өсөхбаяр: За чи начин болчихно оо, Сумъяабазар, Гантогтох хоёртой л барилдах юм шүү гэж Мөнхбат аварга сануулсан
Bolod.mn


Сэтгэгдэл (0)


Уншигчдын оруулсан сэтгэгдлийн талаар манай сайт хариуцлага хvлээхгvй болохыг анхаарна уу.
Үгийн санд шүүлтүүр хийсэн болно

   



Цагдаагийн алба хаагчид монгол дээлээр жигдэрчээ
15:04

Улаанбаатар /МОНЦАМЭ/. Нар, хур тэгширсэн зуны дэлгэр энэ сайхан өдөр дэлхийд ганцхан хэмээгддэг “Монгол наадам” түүхэндээ анх удаа алсын зайнаас буюу цахимаар эхэлж байна.

Цагдаагийн алба хаагчид монгол дээлээр жигдэрчээ

Улаанбаатар /МОНЦАМЭ/. Нар, хур тэгширсэн зуны дэлгэр энэ сайхан өдөр дэлхийд ганцхан хэмээгддэг “Монгол наадам” түүхэндээ анх удаа алсын зайнаас буюу цахимаар эхэлж байна.

»»
Налайх дүүрэгт шинэчлэгдэж буй авто замын эхний ээлжийн 3.5 километрийн зорчих хэсгийг нээлээ
14:51

Налайх-Чойрын чиглэлийн авто замын уулзвараас Төмөр замын таван шар байшингийн баруун тал хүртэлх 4.4 километр авто замын өргөтгөл, 

Налайх дүүрэгт шинэчлэгдэж буй авто замын эхний ээлжийн 3.5 километрийн зорчих хэсгийг нээлээ

Налайх-Чойрын чиглэлийн авто замын уулзвараас Төмөр замын таван шар байшингийн баруун тал хүртэлх 4.4 километр авто замын өргөтгөл, 

»»
Үер усны дараа гэдэсний халдварт өвчнөөс сэргийлэх зөвлөмжүүд
14:28

Үер усны дараа гэдэсний халдварт өвчин ихэсдэг тул ЭМЯ-наас үерийн дараа халдваргүйжүүлэх бодисыг бэлтгэх, хэрэглэх зааврыг боловсруулжээ.

Үер усны дараа гэдэсний халдварт өвчнөөс сэргийлэх зөвлөмжүүд

Үер усны дараа гэдэсний халдварт өвчин ихэсдэг тул ЭМЯ-наас үерийн дараа халдваргүйжүүлэх бодисыг бэлтгэх, хэрэглэх зааврыг боловсруулжээ.

»»
Төвийн аймгуудын нутгийн зүүн хэсэг, зүүн аймгуудын ихэнх нутгаар усархаг бороо орно
13:30

Өнөөдөр төвийн аймгуудын нутгийн зүүн хэсэг, зүүн аймгуудын ихэнх нутгаар усархаг бороо, 12, 13-нд зарим газраар дуу цахилгаантай аадар бороо орох тул гэнэтийн үер ус, мөндөр, нөөлөг салхины аюулаас сэрэмжтэй байхыг онцгойлон aнхааруулж байна.

Төвийн аймгуудын нутгийн зүүн хэсэг, зүүн аймгуудын ихэнх нутгаар усархаг бороо орно

Өнөөдөр төвийн аймгуудын нутгийн зүүн хэсэг, зүүн аймгуудын ихэнх нутгаар усархаг бороо, 12, 13-нд зарим газраар дуу цахилгаантай аадар бороо орох тул гэнэтийн үер ус, мөндөр, нөөлөг салхины аюулаас сэрэмжтэй байхыг онцгойлон aнхааруулж байна.

»»
Фото: Үндэсний их баяр наадмын торгон агшин
12:48

Тулгар төрийн 2229, Их Монгол Улсын 814, Ардын хувьсгалын 99 жилийн ой, Үндэсний их баяр наадмын гэрэл зургийг хүргэж байна. 

Фото: Үндэсний их баяр наадмын торгон агшин

Тулгар төрийн 2229, Их Монгол Улсын 814, Ардын хувьсгалын 99 жилийн ой, Үндэсний их баяр наадмын гэрэл зургийг хүргэж байна. 

»»
Гурван тэрбум төгрөгөөр нээлт хийгээгүй, наадаагүй
12:42

Жил бүр УИХ-аар Үндэсний Их Баяр Наадмын зардалд 2,9-3 тэрбум төгрөг баталж өгдөг.

Гурван тэрбум төгрөгөөр нээлт хийгээгүй, наадаагүй

Жил бүр УИХ-аар Үндэсний Их Баяр Наадмын зардалд 2,9-3 тэрбум төгрөг баталж өгдөг.

»»
Баяр наадмын үеэр Мэргэжлийн Хяналтын улсын байцаагч нар хяналт тавьж ажиллана
15:06

Үндэсний их баяр наадмын үеэр Мэргэжлийн хяналтын байгууллага өндөржүүлсэн бэлэн байдалд ажиллан улсын хэмжээнд нийт 240 орчим улсын /

Баяр наадмын үеэр Мэргэжлийн Хяналтын улсын байцаагч нар хяналт тавьж ажиллана

Үндэсний их баяр наадмын үеэр Мэргэжлийн хяналтын байгууллага өндөржүүлсэн бэлэн байдалд ажиллан улсын хэмжээнд нийт 240 орчим улсын /

»»
Сураггүй алга болсон Сөүл хотын захирагч нас барсан байдалтайгаар олджээ
13:59

Сөүл хотын захирагч Паг Вон Сүн өнөөдөр өглөө 0 цаг 1 минутанд нас барсан байдалтайгаар олдлоо.

Сураггүй алга болсон Сөүл хотын захирагч нас барсан байдалтайгаар олджээ

Сөүл хотын захирагч Паг Вон Сүн өнөөдөр өглөө 0 цаг 1 минутанд нас барсан байдалтайгаар олдлоо.

»»
Зөвлөгөө: Машины мотор ус залгисан үед авах арга хэмжээ...
13:53

Аялж зугаалж байх үедээ гол гатлах шаардлагатай тулгардаг. Хэрвээ гаталж байхад машин унтарвал асаах үйлдэл хийхгүйгээр даруй татаж гаргаад 

Зөвлөгөө: Машины мотор ус залгисан үед авах арга хэмжээ...

Аялж зугаалж байх үедээ гол гатлах шаардлагатай тулгардаг. Хэрвээ гаталж байхад машин унтарвал асаах үйлдэл хийхгүйгээр даруй татаж гаргаад 

»»
Нүд тайлсан хүний яриа (Орчин цагийн үлгэр)
13:25

Би Москва орохоор Улаанбаатараас галт тэргээр халамцуухан мордлоо. Улсын аварга малчин хүн гар хоосон, ганзага сул явбал 

Нүд тайлсан хүний яриа (Орчин цагийн үлгэр)

Би Москва орохоор Улаанбаатараас галт тэргээр халамцуухан мордлоо. Улсын аварга малчин хүн гар хоосон, ганзага сул явбал 

»»
Үерийн улмаас найман хүн амь насаа алджээ
13:19

Сүүлийн өдрүүдэд ихэнх нутгаар дуу цахилгаантай, аадар бороо орсны улмаас гол мөрөн үерлэх, уруйн үер бууж, иргэд үерт өртөх 

Үерийн улмаас найман хүн амь насаа алджээ

Сүүлийн өдрүүдэд ихэнх нутгаар дуу цахилгаантай, аадар бороо орсны улмаас гол мөрөн үерлэх, уруйн үер бууж, иргэд үерт өртөх 

»»
Үндэсний их баяр наадмын хөтөлбөр
18:09

Улсын Онцгой Комиссын хуралдаанаас цахимаар үзүүлэх Үндэсний их баяр наадмын хөтөлбөрийг баталсан байна.

 Үндэсний их баяр наадмын хөтөлбөр

Улсын Онцгой Комиссын хуралдаанаас цахимаар үзүүлэх Үндэсний их баяр наадмын хөтөлбөрийг баталсан байна.

»»
МУИС-ийн багш, доктор, профессор М.Баярсайхан: Амьтны үр төлийн нэр
17:14

Монгол хэлнийхээ үгийн баялгаас сурч эзэмшиж байх нь жирийн иргэн хэн бүхэнд хамааралтай. Манайхны үг мэдэхгүйгээс бараг 

МУИС-ийн багш, доктор, профессор М.Баярсайхан: Амьтны үр төлийн нэр

Монгол хэлнийхээ үгийн баялгаас сурч эзэмшиж байх нь жирийн иргэн хэн бүхэнд хамааралтай. Манайхны үг мэдэхгүйгээс бараг 

»»
Гадаад байгаа иргэдийн татан авалтыг эрчимжүүлнэ
16:17

УОК-ын 26 дугаар ээлжит хурал боллоо. Засгийн газар байгуулагдаж, УОК-ын бүрэлдэхүүн шинэчлэгсэнтэй холбогдуулан хурлын 

Гадаад байгаа иргэдийн татан авалтыг эрчимжүүлнэ

УОК-ын 26 дугаар ээлжит хурал боллоо. Засгийн газар байгуулагдаж, УОК-ын бүрэлдэхүүн шинэчлэгсэнтэй холбогдуулан хурлын 

»»
Наадмын өдрүүдэд Эрүүл мэндийн байгууллагуудын ажиллах цагийн хуваарь
16:13

-Үндэсний их баяр наадмыг тохиолдуулан ирэх амралтын өдрүүдэд буюу 2020 оны 07 дугаар сарын 10-наас 15-ны өдрийг дуустал нийслэлийн эрүүл мэндийн байгууллагууд дараах хуваарийн дагуу ажиллана.

Наадмын өдрүүдэд Эрүүл мэндийн байгууллагуудын ажиллах цагийн хуваарь

-Үндэсний их баяр наадмыг тохиолдуулан ирэх амралтын өдрүүдэд буюу 2020 оны 07 дугаар сарын 10-наас 15-ны өдрийг дуустал нийслэлийн эрүүл мэндийн байгууллагууд дараах хуваарийн дагуу ажиллана.

»»
Бээжин, Тяньжиньд хамгийн ойрхон “их элсэн сав газар”-ыг цөлжилтөөс ангижруулж буй тухай тэмдэглэл
14:07

Нэгэн цагт хэдэн мянган километр газрыг хамран их элс манхан нүүдэллэдэг байлаа.

Бээжин, Тяньжиньд хамгийн ойрхон “их элсэн сав газар”-ыг цөлжилтөөс ангижруулж буй тухай тэмдэглэл

Нэгэн цагт хэдэн мянган километр газрыг хамран их элс манхан нүүдэллэдэг байлаа.

»»
АТГ: 2020 оны хагас жилийн ажлын тайланг танилцуулж байна
13:39
13 машин мөргөлдөж, 3 айлын хашааг дайрсан ноцтой осол гарчээ
13:33

Өчигдөр шөнө буюу 2020.07.08 22:30д Дэнжийн мянгаас Хайлааст руу урууддаг замд Hovo машин урсгал сөрж 13 машин 3 

13 машин мөргөлдөж, 3 айлын хашааг дайрсан ноцтой осол гарчээ

Өчигдөр шөнө буюу 2020.07.08 22:30д Дэнжийн мянгаас Хайлааст руу урууддаг замд Hovo машин урсгал сөрж 13 машин 3 

»»
Төв аймгийн Эрдэнэ сумын нутагт нас биед хүрсэн 19 минжийг нутагшуулжээ
13:12

Туул голын экосистемийг хамгаалах, урсцыг байгалийн аргаар тохируулах зорилгоор 2012 онд ОХУ болон ХБНГУ-аас 18 бүлийн 

Төв аймгийн Эрдэнэ сумын нутагт нас биед хүрсэн 19 минжийг нутагшуулжээ

Туул голын экосистемийг хамгаалах, урсцыг байгалийн аргаар тохируулах зорилгоор 2012 онд ОХУ болон ХБНГУ-аас 18 бүлийн 

»»
Эмэгтэй хүн бүрийн мэдэх ёстой гоо сайхны 17 нууц
12:32

Охид бүсгүйчүүд өдөр тутамдаа гоо сайхандаа анхаарах, дэгжин харагдах хэрэгцээ гардаг. Гэвч заримдаа тэр болгон анзаараад 

Эмэгтэй хүн бүрийн мэдэх ёстой гоо сайхны 17 нууц

Охид бүсгүйчүүд өдөр тутамдаа гоо сайхандаа анхаарах, дэгжин харагдах хэрэгцээ гардаг. Гэвч заримдаа тэр болгон анзаараад 

»»
Аз жаргалтай амьдралын нууц
12:25

Хөрш хоёр айл байжээ. Нэг айл нь нам тайван амьдардаг байсан бол нөгөө айл нь байнга хэрүүл уруултай.

Аз жаргалтай амьдралын нууц

Хөрш хоёр айл байжээ. Нэг айл нь нам тайван амьдардаг байсан бол нөгөө айл нь байнга хэрүүл уруултай.

»»
Японы ерөнхий сайд ард түмнээсээ уучлал хүслээ
12:20

Японы ерөнхий сайд өчигдөр орой ард түмнээсээ уучлал хүсчээ.

Японы ерөнхий сайд ард түмнээсээ уучлал хүслээ

Японы ерөнхий сайд өчигдөр орой ард түмнээсээ уучлал хүсчээ.

»»
"Улсын Их Хурлын тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай” хуулийн төслийг өргөн барилаа
12:06

УИХ-ын дэд дарга Т.Аюурсайхан, УИХ дахь МАН-ын бүлгийн дарга Д.Тогтохсүрэн, Бүлгийн дэд дарга Х.Булгантуяа нар бүрэн 

УИХ-ын дэд дарга Т.Аюурсайхан, УИХ дахь МАН-ын бүлгийн дарга Д.Тогтохсүрэн, Бүлгийн дэд дарга Х.Булгантуяа нар бүрэн 

»»
"Долдугаар сарын 16,17-ныг амралтын өдөрт шилжүүлэхгүй"
12:01

Тулгар төрийн 2229, Их Монгол Улсын 814, Ардын хувьсгалын 99 жилийн ой, Үндэсний их баяр наадмаар тав хоног амарна.

Тулгар төрийн 2229, Их Монгол Улсын 814, Ардын хувьсгалын 99 жилийн ой, Үндэсний их баяр наадмаар тав хоног амарна.

»»
Израиль улс Палестиний хүүхдүүдийн нүүрийг хүчлээр түлжээ
11:59

Израиль эхлээд Палестиний хуулинд нь өөрчлөлт оруулж газар нутагаас нь өмчилж авсан. Дараа нь тэр өмчөө хамгаалж цэрэг оруулсан.

Израиль улс Палестиний хүүхдүүдийн нүүрийг хүчлээр түлжээ

Израиль эхлээд Палестиний хуулинд нь өөрчлөлт оруулж газар нутагаас нь өмчилж авсан. Дараа нь тэр өмчөө хамгаалж цэрэг оруулсан.

»»
Үндэсний их баяр Наадамд хурдан морь уралдуулах цагийн хуваарь, хөтөлбөр
11:42
Тусгай хамгаалалттай бүсэд хүн амиа алдав
10:42

Төрийн тусгай хамгаалалттай Их тэнгэрийн амны ойролцоо, Маршалын гүүр хэмээн олны нэрлэдэг байгууламжад хүн амиа алджээ. Эх сурвалжуудын мэдээлснээр энэ сарын 4-ний 09.00 цагийн үед энэ талаарх мэдээллийг цагдаагийн байгууллагад ирүүлсэн гэнэ. 

Тусгай хамгаалалттай бүсэд хүн амиа алдав

Төрийн тусгай хамгаалалттай Их тэнгэрийн амны ойролцоо, Маршалын гүүр хэмээн олны нэрлэдэг байгууламжад хүн амиа алджээ. Эх сурвалжуудын мэдээлснээр энэ сарын 4-ний 09.00 цагийн үед энэ талаарх мэдээллийг цагдаагийн байгууллагад ирүүлсэн гэнэ. 

»»
Аварга Э.Оюунболд энэ жилийн наадмыг өнжинө
10:18

Тулгар төрийн 2229, Их Монгол Улс байгуулагдсаны 814, Ардын хувьсгалын 99, Ардчилсан хувьсгалын 30 жилийн ойн үндэсний их баяр наадам болоход хоёрхон хоног үлдлээ. 

Аварга Э.Оюунболд энэ жилийн наадмыг өнжинө

Тулгар төрийн 2229, Их Монгол Улс байгуулагдсаны 814, Ардын хувьсгалын 99, Ардчилсан хувьсгалын 30 жилийн ойн үндэсний их баяр наадам болоход хоёрхон хоног үлдлээ. 

»»
Оросын сэтгүүлчийг Чехийн тусгай албанд мэдээлэл дамжуулсан хэрэгт сэжиглэж байна
09:49

МОСКВА. /TASS/. ОХУ-ын сансар судлалын байгууллага Роскосмосын тэргүүний зөвлөх, сэтгүүлч асан Иван Сафроновыг Ойрхи Дорнод болон Африкт Оросын зэвсгийг нийлүүлэхтэй холбоотой мэдээллийг Чехийн тусгай албанд дамжуулсан хэрэгт сэжиглэж байна гэж өмгөөлөгч Евгений Смирнов мэдээлжээ.

Оросын сэтгүүлчийг Чехийн тусгай албанд мэдээлэл дамжуулсан хэрэгт сэжиглэж байна

МОСКВА. /TASS/. ОХУ-ын сансар судлалын байгууллага Роскосмосын тэргүүний зөвлөх, сэтгүүлч асан Иван Сафроновыг Ойрхи Дорнод болон Африкт Оросын зэвсгийг нийлүүлэхтэй холбоотой мэдээллийг Чехийн тусгай албанд дамжуулсан хэрэгт сэжиглэж байна гэж өмгөөлөгч Евгений Смирнов мэдээлжээ.

»»
С.Чулуун "Би хулгай хийдэг биш, эмхэлдэг цэгцэлдэг судлаач"
17:26

УИХ-ын чуулганаар Засгийн газрын бүрэлдэхүүнийг танилцуулж байна. 

С.Чулуун

УИХ-ын чуулганаар Засгийн газрын бүрэлдэхүүнийг танилцуулж байна. 

»»
Х.Баттулга : Энэ их өрийг дарах уран ухаан, арга залийг Ч.Хүрэлбаатар та мэргэжлийн хүний хувьд бодож шийднэ биз
17:22

Монгол Улсын Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүх шинээр байгуулагдах Засгийн газрын гишүүдийг өнөөдөр Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Х.Баттулгад танилцуулав.

Х.Баттулга : Энэ их өрийг дарах уран ухаан, арга залийг Ч.Хүрэлбаатар та мэргэжлийн хүний хувьд бодож шийднэ биз

Монгол Улсын Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүх шинээр байгуулагдах Засгийн газрын гишүүдийг өнөөдөр Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Х.Баттулгад танилцуулав.

»»
Эрүүл мэндийн сайдаар Б.Цогтбаатарын оронд Т.Мөнхсайханыг томилуулахаар танилцууллаа
11:23

МАН-ын Удирдах зөвлөлийн хурал өчигдөр хуралдан Засгийн газрын гишүүдийг баталсан. 

Эрүүл мэндийн сайдаар Б.Цогтбаатарын оронд Т.Мөнхсайханыг томилуулахаар танилцууллаа

МАН-ын Удирдах зөвлөлийн хурал өчигдөр хуралдан Засгийн газрын гишүүдийг баталсан. 

»»
"Жи Тайм" сүлжээний гэгдэх эрүүгийн хэргийн шүүх хуралдаан дахин хойшлов
11:13

“ЖИ ТАЙМ”-ын гэх тодотголтой Э.Оюунчимэгт холбогдох шүүх хуралдаан товлогдсон боловч шүүгдэгчийн өмгөөлөгч нар хэргийн 

“ЖИ ТАЙМ”-ын гэх тодотголтой Э.Оюунчимэгт холбогдох шүүх хуралдаан товлогдсон боловч шүүгдэгчийн өмгөөлөгч нар хэргийн 

»»
Сөүл-Улаанбаатар чиглэлийн тусгай үүргийн онгоцоор 258 иргэн ирнэ
11:05

 Сөүл-Улаанбаатар чиглэлийн тусгай үүргийн онгоц өнөөдөр 10:00 цагт Улаанбаатараас хөөрлөө.

Сөүл-Улаанбаатар чиглэлийн тусгай үүргийн онгоцоор 258 иргэн ирнэ

 Сөүл-Улаанбаатар чиглэлийн тусгай үүргийн онгоц өнөөдөр 10:00 цагт Улаанбаатараас хөөрлөө.

»»
Бразилын Ерөнхийлөгчийн шинжилгээний хариу эерэг гарчээ
10:49

Бразилын Ерөнхийлөгч Жаир Болсонаругийн коронавирусний шинжилгээний хариу эерэг гарчээ. Түүний бие ням гаргаас тавгүйрхэж эхэлсэн бөгөөд ханиадны шинж тэмдгүүд илэрсэн тул даваа гарагт шинжилгээ өгчээ.

Бразилын Ерөнхийлөгчийн шинжилгээний хариу эерэг гарчээ

Бразилын Ерөнхийлөгч Жаир Болсонаругийн коронавирусний шинжилгээний хариу эерэг гарчээ. Түүний бие ням гаргаас тавгүйрхэж эхэлсэн бөгөөд ханиадны шинж тэмдгүүд илэрсэн тул даваа гарагт шинжилгээ өгчээ.

»»
"Челси" гуравдугаар байр руу орж, "Лестер" дөрөв рүү ухарлаа
10:40

Английн премьер лигийн 34 дүгээр тойргийн эхний тоглолтууд өнгөрсөн шөнө боллоо. Энэ тойрогт хүснэгтийн дөрөвдүгээр байрт бичигдэж байсан "Челси" клуб "Кристал Палас"-ын талбайд зочилж, 2:3-аар буулгаж авлаа.  Ингэснээр 60 оноотой болж, гуравдугаар байр руу орж ирлээ. 

Английн премьер лигийн 34 дүгээр тойргийн эхний тоглолтууд өнгөрсөн шөнө боллоо. Энэ тойрогт хүснэгтийн дөрөвдүгээр байрт бичигдэж байсан "Челси" клуб "Кристал Палас"-ын талбайд зочилж, 2:3-аар буулгаж авлаа.  Ингэснээр 60 оноотой болж, гуравдугаар байр руу орж ирлээ. 

»»
Ц.Нямдоржийг Ерөнхий Сайдын зөвлөхөөр томилжээ
10:34

Ц.Нямдорж УИХ-ын гишүүнээр 1992-2020 оны хооронд тасралтгүй ажиллаж байгаад энэ жил УИХ-ын сонгуульд анх удаа ялагдсан билээ.

Ц.Нямдоржийг Ерөнхий Сайдын зөвлөхөөр томилжээ

Ц.Нямдорж УИХ-ын гишүүнээр 1992-2020 оны хооронд тасралтгүй ажиллаж байгаад энэ жил УИХ-ын сонгуульд анх удаа ялагдсан билээ.

»»
Наадмаар ТАВ ХОНОГ амарч, долдугаар сарын 16-нд ажил ЦУГЛАНА
10:36

Тулгар төрийн 2229, Их Монгол Улсын 814, Ардын хувьсгалын 99 жилийн ой, Үндэсний их баяр наадам энэ жил Бямба, Ням гарагт тохионо.

Наадмаар ТАВ ХОНОГ амарч, долдугаар сарын 16-нд ажил ЦУГЛАНА

Тулгар төрийн 2229, Их Монгол Улсын 814, Ардын хувьсгалын 99 жилийн ой, Үндэсний их баяр наадам энэ жил Бямба, Ням гарагт тохионо.

»»
ЧУУЛГАН: Засгийн газрын бүтцийг УИХ-ын чуулганаар эцэлсэн баталлаа
10:15

Улсын Их Хурлын Анхдугаар чуулганы өнөөдрийн нэгдсэн хуралдаан эхэллээ.

ЧУУЛГАН: Засгийн газрын бүтцийг УИХ-ын чуулганаар эцэлсэн баталлаа

Улсын Их Хурлын Анхдугаар чуулганы өнөөдрийн нэгдсэн хуралдаан эхэллээ.

»»
Токиогийн олимп болох эсэх нь тодорхойгүй байна
09:41

Цар тахлын улмаас зуны олимпын наадмыг хойшлуулсан. “Токио 2020” олимпын наадмыг зохион байгуулах хорооны дэд дарга 2021 оны гуравдугаар сараас хойш олимп болох эсэхийг шийдэж, хугацааг нь тодорхой болгоно гэжээ.

Токиогийн олимп болох эсэх нь тодорхойгүй байна

Цар тахлын улмаас зуны олимпын наадмыг хойшлуулсан. “Токио 2020” олимпын наадмыг зохион байгуулах хорооны дэд дарга 2021 оны гуравдугаар сараас хойш олимп болох эсэхийг шийдэж, хугацааг нь тодорхой болгоно гэжээ.

»»
Өнөөдөр Дээрхийн Гэгээнтэн 14-р Далай багшийн мэлмий гийж лагшин мэндэлсний 85 насны ойн өдөр
13:50

Өнөөдөр /7-р сарын 6/ Дээрхийн Гэгээнтэн 14-р Далай багшийн мэлмий гийж лагшин мэндэлсний 85 насны ойн өдөр тохиож 

Өнөөдөр Дээрхийн Гэгээнтэн 14-р Далай багшийн мэлмий гийж лагшин мэндэлсний 85 насны ойн өдөр

Өнөөдөр /7-р сарын 6/ Дээрхийн Гэгээнтэн 14-р Далай багшийн мэлмий гийж лагшин мэндэлсний 85 насны ойн өдөр тохиож 

»»
Сураггүй алга болсон эмэгтэйг уулнаас эсэн мэнд олжээ
13:41

Сураггүй алга болсон 25 настай эмэгтэйг уулнаас эсэн мэнд олжээ.

Сураггүй алга болсон эмэгтэйг уулнаас эсэн мэнд олжээ

Сураггүй алга болсон 25 настай эмэгтэйг уулнаас эсэн мэнд олжээ.

»»
Амралтын өдрүүдэд гурван хүн зам тээврийн ослоор амиа алджээ
11:42

Амралтын өдрүүдэд Тээврийн цагдаагийн албаны Жижүүрийн шуурхай удирдлагын хэлтэст 308 зам тээврийн ослын шинжтэй 

Амралтын өдрүүдэд гурван хүн зам тээврийн ослоор амиа алджээ

Амралтын өдрүүдэд Тээврийн цагдаагийн албаны Жижүүрийн шуурхай удирдлагын хэлтэст 308 зам тээврийн ослын шинжтэй 

»»
ОХУ-д 21 сая гаруй хүнд коронавирусний шинжилгээ хийжээ
10:01

МОСКВА. /TASS/. ОХУ-д 21 сая гаруй хүнд коронавирусний шинжилгээ хийсэн гэж тус улсын Хүний эрүүл мэнд, хэрэглэгчийн эрхийг хамгаалах газар өнөөдөр мэдээллээ. ОХУ-д сүүлийн 24 цагийн хугацаанд 317 мянга гаруй хүнд шинжилгээ хийжээ.

ОХУ-д 21 сая гаруй хүнд коронавирусний шинжилгээ хийжээ

МОСКВА. /TASS/. ОХУ-д 21 сая гаруй хүнд коронавирусний шинжилгээ хийсэн гэж тус улсын Хүний эрүүл мэнд, хэрэглэгчийн эрхийг хамгаалах газар өнөөдөр мэдээллээ. ОХУ-д сүүлийн 24 цагийн хугацаанд 317 мянга гаруй хүнд шинжилгээ хийжээ.

»»
ОХУ: 40 эмч коронавирусын улмаас нас баржээ
09:37

Шинэ төрлийн коронавирусын улмаас ОХУ-д 40 эмч  амь насаа алдсан алдсан байна.

ОХУ: 40 эмч коронавирусын улмаас нас баржээ

Шинэ төрлийн коронавирусын улмаас ОХУ-д 40 эмч  амь насаа алдсан алдсан байна.

»»
НӨАТ-ын хоёрдугаар улирлын урамшуулал олгоно
09:30

2020 оны 2-р улирлын цахим төлбөрийн баримтаа 2020.07.08-ны 23:59:59 цагаас өмнө амжиж бүртгүүлэн #НӨАТ-ын буцаан олголтын урамшууллаа аваарай.

НӨАТ-ын хоёрдугаар улирлын урамшуулал олгоно

2020 оны 2-р улирлын цахим төлбөрийн баримтаа 2020.07.08-ны 23:59:59 цагаас өмнө амжиж бүртгүүлэн #НӨАТ-ын буцаан олголтын урамшууллаа аваарай.

»»
Haaдмaap xaмгaaлaлтaд aжиллax цaгдaa нapт мoнгoл бaaтpын дээл өмcгөнө
12:56

Xөл xopиoны улмaac өнөө жилийн улсын нaaдмыг үзэгчгүй зохион байгyyлж, шyyд дамжyyлан үзүүлэхээр болcoн. 

Haaдмaap xaмгaaлaлтaд aжиллax цaгдaa нapт мoнгoл бaaтpын дээл өмcгөнө

Xөл xopиoны улмaac өнөө жилийн улсын нaaдмыг үзэгчгүй зохион байгyyлж, шyyд дамжyyлан үзүүлэхээр болcoн. 

»»
УИХ-ын Халдашгүй байдлын дэд хорооны даргаар Н.Энхболд томилогдов
11:05

УИХ-ын Төрийн байгуулалтын байнгын хорооны хуралдаанаар Халдашгүй байдлын дэд хорооны даргаар Н.Энхболдыг сонголоо.

УИХ-ын Халдашгүй байдлын дэд хорооны даргаар Н.Энхболд томилогдов

УИХ-ын Төрийн байгуулалтын байнгын хорооны хуралдаанаар Халдашгүй байдлын дэд хорооны даргаар Н.Энхболдыг сонголоо.

»»
Д.Лүндээжанцан УИХ-ын даргын зөвлөх болно
10:51

УИХ-ын 2020 оны ээлжит сонгуулиар МАН, АН-ын олон удаа сонгогдсон голдуу гишүүд өвдөг шороодсон.

Д.Лүндээжанцан УИХ-ын даргын зөвлөх болно

УИХ-ын 2020 оны ээлжит сонгуулиар МАН, АН-ын олон удаа сонгогдсон голдуу гишүүд өвдөг шороодсон.

»»
Хүүхдийн паркийн үйл ажиллагаa хэвийн явагдаж эхлэлээ
10:48

УОК-ын шийдвэрийн дагуу ариутгал, халдваргүйжүүлэлтэд хамрагдсан, аюулгүй байдлыг хангасан зарим үйлчилгээний газруудыг нээх шийдвэр гаргасны дагуу өчигдрөөс эхлэн Үндэсний соёл амралтын хүрээлэн буюу Хүүхдийн паркийн үйл ажиллагаагаа нээгээд байна.

Хүүхдийн паркийн үйл ажиллагаa хэвийн явагдаж эхлэлээ

УОК-ын шийдвэрийн дагуу ариутгал, халдваргүйжүүлэлтэд хамрагдсан, аюулгүй байдлыг хангасан зарим үйлчилгээний газруудыг нээх шийдвэр гаргасны дагуу өчигдрөөс эхлэн Үндэсний соёл амралтын хүрээлэн буюу Хүүхдийн паркийн үйл ажиллагаагаа нээгээд байна.

»»
Сураггүй алга болсон Сөүл хотын захирагч нас барсан байдалтайгаар олджээ
13:59

Сөүл хотын захирагч Паг Вон Сүн өнөөдөр өглөө 0 цаг 1 минутанд нас барсан байдалтайгаар олдлоо.

Сураггүй алга болсон Сөүл хотын захирагч нас барсан байдалтайгаар олджээ

Сөүл хотын захирагч Паг Вон Сүн өнөөдөр өглөө 0 цаг 1 минутанд нас барсан байдалтайгаар олдлоо.

»»
Японы ерөнхий сайд ард түмнээсээ уучлал хүслээ
12:20

Японы ерөнхий сайд өчигдөр орой ард түмнээсээ уучлал хүсчээ.

Японы ерөнхий сайд ард түмнээсээ уучлал хүслээ

Японы ерөнхий сайд өчигдөр орой ард түмнээсээ уучлал хүсчээ.

»»
Израиль улс Палестиний хүүхдүүдийн нүүрийг хүчлээр түлжээ
11:59

Израиль эхлээд Палестиний хуулинд нь өөрчлөлт оруулж газар нутагаас нь өмчилж авсан. Дараа нь тэр өмчөө хамгаалж цэрэг оруулсан.

Израиль улс Палестиний хүүхдүүдийн нүүрийг хүчлээр түлжээ

Израиль эхлээд Палестиний хуулинд нь өөрчлөлт оруулж газар нутагаас нь өмчилж авсан. Дараа нь тэр өмчөө хамгаалж цэрэг оруулсан.

»»
Оросын сэтгүүлчийг Чехийн тусгай албанд мэдээлэл дамжуулсан хэрэгт сэжиглэж байна
09:49

МОСКВА. /TASS/. ОХУ-ын сансар судлалын байгууллага Роскосмосын тэргүүний зөвлөх, сэтгүүлч асан Иван Сафроновыг Ойрхи Дорнод болон Африкт Оросын зэвсгийг нийлүүлэхтэй холбоотой мэдээллийг Чехийн тусгай албанд дамжуулсан хэрэгт сэжиглэж байна гэж өмгөөлөгч Евгений Смирнов мэдээлжээ.

Оросын сэтгүүлчийг Чехийн тусгай албанд мэдээлэл дамжуулсан хэрэгт сэжиглэж байна

МОСКВА. /TASS/. ОХУ-ын сансар судлалын байгууллага Роскосмосын тэргүүний зөвлөх, сэтгүүлч асан Иван Сафроновыг Ойрхи Дорнод болон Африкт Оросын зэвсгийг нийлүүлэхтэй холбоотой мэдээллийг Чехийн тусгай албанд дамжуулсан хэрэгт сэжиглэж байна гэж өмгөөлөгч Евгений Смирнов мэдээлжээ.

»»
Бразилын Ерөнхийлөгчийн шинжилгээний хариу эерэг гарчээ
10:49

Бразилын Ерөнхийлөгч Жаир Болсонаругийн коронавирусний шинжилгээний хариу эерэг гарчээ. Түүний бие ням гаргаас тавгүйрхэж эхэлсэн бөгөөд ханиадны шинж тэмдгүүд илэрсэн тул даваа гарагт шинжилгээ өгчээ.

Бразилын Ерөнхийлөгчийн шинжилгээний хариу эерэг гарчээ

Бразилын Ерөнхийлөгч Жаир Болсонаругийн коронавирусний шинжилгээний хариу эерэг гарчээ. Түүний бие ням гаргаас тавгүйрхэж эхэлсэн бөгөөд ханиадны шинж тэмдгүүд илэрсэн тул даваа гарагт шинжилгээ өгчээ.

»»
Их Британи, Хятад хоёр Хонконгчуудыг булаацалдаж эхэллээ
10:31

Хонконгийн үндэсний аюулгүй байдлын тухай хуулийн төслийг  Хятад энэ сарын 1-нд баталснаар дэлхийн улс орнуудын шүүмжлэлийг дагуулаад байна.

Их Британи, Хятад хоёр Хонконгчуудыг булаацалдаж эхэллээ

Хонконгийн үндэсний аюулгүй байдлын тухай хуулийн төслийг  Хятад энэ сарын 1-нд баталснаар дэлхийн улс орнуудын шүүмжлэлийг дагуулаад байна.

»»
АНУ Хятадын нийгмийн сүлжээний хавсралтуудыг хориглох асуудлыг “судалж байна”
14:25

ВАШИНГТОН. /CNBC/. Бид “TikTok” тэргүүтэй Хятадын нийгмийн сүлжээний хавсралтуудыг хориглох талаар “судалж байна” гэж АНУ-ын Төрийн нарийн бичгийн дарга Майк Помпео мэдэгджээ.

АНУ Хятадын нийгмийн сүлжээний хавсралтуудыг хориглох асуудлыг “судалж байна”

ВАШИНГТОН. /CNBC/. Бид “TikTok” тэргүүтэй Хятадын нийгмийн сүлжээний хавсралтуудыг хориглох талаар “судалж байна” гэж АНУ-ын Төрийн нарийн бичгийн дарга Майк Помпео мэдэгджээ.

»»
ОХУ-д 21 сая гаруй хүнд коронавирусний шинжилгээ хийжээ
10:01

МОСКВА. /TASS/. ОХУ-д 21 сая гаруй хүнд коронавирусний шинжилгээ хийсэн гэж тус улсын Хүний эрүүл мэнд, хэрэглэгчийн эрхийг хамгаалах газар өнөөдөр мэдээллээ. ОХУ-д сүүлийн 24 цагийн хугацаанд 317 мянга гаруй хүнд шинжилгээ хийжээ.

ОХУ-д 21 сая гаруй хүнд коронавирусний шинжилгээ хийжээ

МОСКВА. /TASS/. ОХУ-д 21 сая гаруй хүнд коронавирусний шинжилгээ хийсэн гэж тус улсын Хүний эрүүл мэнд, хэрэглэгчийн эрхийг хамгаалах газар өнөөдөр мэдээллээ. ОХУ-д сүүлийн 24 цагийн хугацаанд 317 мянга гаруй хүнд шинжилгээ хийжээ.

»»
ОХУ: 40 эмч коронавирусын улмаас нас баржээ
09:37

Шинэ төрлийн коронавирусын улмаас ОХУ-д 40 эмч  амь насаа алдсан алдсан байна.

ОХУ: 40 эмч коронавирусын улмаас нас баржээ

Шинэ төрлийн коронавирусын улмаас ОХУ-д 40 эмч  амь насаа алдсан алдсан байна.

»»
В.Путин Үндсэн хуулийн нэмэлт, өөрчлөлтийг боловсруулсан ажлын хэсэгтэй уулзана
14:26

МОСКВА. /TASS/. ОХУ-ын Ерөнхийлөгч Владимир Путин тус улсын Үндсэн хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай саналыг боловсруулсан ажлын хэсэгтэй баасан гарагт уулзахаар болсон байна.

В.Путин Үндсэн хуулийн нэмэлт, өөрчлөлтийг боловсруулсан ажлын хэсэгтэй уулзана

МОСКВА. /TASS/. ОХУ-ын Ерөнхийлөгч Владимир Путин тус улсын Үндсэн хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай саналыг боловсруулсан ажлын хэсэгтэй баасан гарагт уулзахаар болсон байна.

»»
Мексик халдвараар нас барсан хүний тоогоор Испанийг давжээ
09:54

Мексикт нэг хоногийн дотор коронавирусний халдварын улмаас 741 хүн нас барснаар нас барсан хүний нийт тоо 28510 боллоо гэж тус улсын Эрүүл мэндийн яам мэдээлжээ.

Мексик халдвараар нас барсан хүний тоогоор Испанийг давжээ

Мексикт нэг хоногийн дотор коронавирусний халдварын улмаас 741 хүн нас барснаар нас барсан хүний нийт тоо 28510 боллоо гэж тус улсын Эрүүл мэндийн яам мэдээлжээ.

»»
И.К.Азизов: ОХУ-ын Үндсэн хуулийн нэмэлт өөрчлөлт бүх салбарыг хамарч байгаа учир мэдэгдэхүйц өөрчлөлт авчирна
12:26

Улаанбаатар /МОНЦАМЭ/. ОХУ-ын Үндсэн хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах асуудлаарх бүх нийтийн санал асуулгыг Монгол Улс дахь ОХУ-ын ЭСЯ, Дархан-Уул аймаг дахь Ерөнхий Консулын хэлтэст 6 сарын 27, 7 сарын 1-нд зохион байгууллаа.

И.К.Азизов: ОХУ-ын Үндсэн хуулийн нэмэлт өөрчлөлт бүх салбарыг хамарч байгаа учир мэдэгдэхүйц өөрчлөлт авчирна

Улаанбаатар /МОНЦАМЭ/. ОХУ-ын Үндсэн хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах асуудлаарх бүх нийтийн санал асуулгыг Монгол Улс дахь ОХУ-ын ЭСЯ, Дархан-Уул аймаг дахь Ерөнхий Консулын хэлтэст 6 сарын 27, 7 сарын 1-нд зохион байгууллаа.

»»
В.Путин 80 нас хүртлээ ОХУ-ыг удирдахаар боллоо
11:35

Үндсэн хуульд өөрчлөлт оруулж, үр дүнд нь одоогийн Ерөнхийлөгч Владимир Путин 2036 он хүртэл төрийг удирдах эрхтэй боллоо. Уг хууль батлагдсанаар ерөнхийлөгчийн бүрэн эрхийн 2024 онд дуусах хугацаа дахиад зургаан жилээр хоёр удаа сонгогдох боломжтой боллоо. Бүх насаараа ОХУ-ын төр засгийг удирдах нөхцөл байдал үүсч байна.

В.Путин 80 нас хүртлээ ОХУ-ыг удирдахаар боллоо

Үндсэн хуульд өөрчлөлт оруулж, үр дүнд нь одоогийн Ерөнхийлөгч Владимир Путин 2036 он хүртэл төрийг удирдах эрхтэй боллоо. Уг хууль батлагдсанаар ерөнхийлөгчийн бүрэн эрхийн 2024 онд дуусах хугацаа дахиад зургаан жилээр хоёр удаа сонгогдох боломжтой боллоо. Бүх насаараа ОХУ-ын төр засгийг удирдах нөхцөл байдал үүсч байна.

»»
Герман улс Европын Холбоог даргалж эхэллээ
11:16

БЕРЛИН. /RIA Novosti/.  Герман улс Европын Холбооны /ЕХ/ Зөвлөлийг лхагва гаргаас буюу өнөөдрөөс даргалж эхэллээ.

Герман улс Европын Холбоог даргалж эхэллээ

БЕРЛИН. /RIA Novosti/.  Герман улс Европын Холбооны /ЕХ/ Зөвлөлийг лхагва гаргаас буюу өнөөдрөөс даргалж эхэллээ.

»»
Танзанид ховор үнэт чулуу олборлосон “нинжа” саятан болжээ
16:38

Aфрик тивийн зүүн хэсэгт оршдог Танзани улсын хувиараа олборлогч залуу түүхэнд хамгийн том танзанит эрдэнийн чулуу илрүүлж, саятан болжээ.

Танзанид ховор үнэт чулуу олборлосон “нинжа” саятан болжээ

Aфрик тивийн зүүн хэсэгт оршдог Танзани улсын хувиараа олборлогч залуу түүхэнд хамгийн том танзанит эрдэнийн чулуу илрүүлж, саятан болжээ.

»»
БНАСАУ-ын шийдвэрийг БНСУ сайшаажээ
15:37

СӨҮЛ. /TASS/. БНСУ-д чиглэсэн цэргийн ажиллагааг хэрэгжүүлэх төлөвлөгөөгөө БНАСАУ-ын удирдагч Ким Жөн Ун хойшлуулах 

БНАСАУ-ын шийдвэрийг БНСУ сайшаажээ

СӨҮЛ. /TASS/. БНСУ-д чиглэсэн цэргийн ажиллагааг хэрэгжүүлэх төлөвлөгөөгөө БНАСАУ-ын удирдагч Ким Жөн Ун хойшлуулах 

»»
Путины өгүүллэгийн тухайд
11:34

Оросын Ерөнхийлөгч Владимир Путины бичсэн “Хоёрдугаар дайны 75 жилийн  бодит сургамж” нэртэй өгүүлэл тэр дайны тухай мэтгэлцээнийг өдөөнө гэсэн сэтгэгдлээ уг материалыг нийтэлсэн Америкийн National Interest гэдэг консерватив сэтгүүлийн  ерөнхий эрхлэгч Жейкоб Хайлбранн хэлжээ.

Путины өгүүллэгийн тухайд

Оросын Ерөнхийлөгч Владимир Путины бичсэн “Хоёрдугаар дайны 75 жилийн  бодит сургамж” нэртэй өгүүлэл тэр дайны тухай мэтгэлцээнийг өдөөнө гэсэн сэтгэгдлээ уг материалыг нийтэлсэн Америкийн National Interest гэдэг консерватив сэтгүүлийн  ерөнхий эрхлэгч Жейкоб Хайлбранн хэлжээ.

»»
Орос танкууд дэлхийн топ-5-д оржээ
17:34

Hot Barrel's хэвлэлийн шинжээчид  дэлхийн шилдэг танкуудыг танилцуулж байна.

Орос танкууд дэлхийн топ-5-д оржээ

Hot Barrel's хэвлэлийн шинжээчид  дэлхийн шилдэг танкуудыг танилцуулж байна.

»»
Цагаан арьст залууг аварч байгаа хар арьст залуугийн зураг цахим орчинд хурдацтай тархжээ
21:55

Ройтерс агентлагийн зурагчин Дилан Мартинезийн авсан энэ зураг нийтлэгдсэн даруйдаа цахим сүлжээнд хурдацтай тархжээ. 

Цагаан арьст залууг аварч байгаа хар арьст залуугийн зураг цахим орчинд хурдацтай тархжээ

Ройтерс агентлагийн зурагчин Дилан Мартинезийн авсан энэ зураг нийтлэгдсэн даруйдаа цахим сүлжээнд хурдацтай тархжээ. 

»»
Энэтхэг-Хятадын хилийн маргаантай бүсэд болсон мөргөлдөөний үеэр Энэтхэгийн талаас 20 цэрэг амь үрэгджээ
22:43

Даваа гарагаас Мягмар гарагт шилжих шөнө Кашмирийн Ладакт гарсан хилийн мөргөлдөөний үеэр Энэтхэгийн талаас 20 цэргийн алба хаагч амь үрэгдсэнийг тус улсын батлан хамгаалах яам мэдээлжээ.

Энэтхэг-Хятадын хилийн маргаантай бүсэд болсон мөргөлдөөний үеэр Энэтхэгийн талаас 20 цэрэг амь үрэгджээ

Даваа гарагаас Мягмар гарагт шилжих шөнө Кашмирийн Ладакт гарсан хилийн мөргөлдөөний үеэр Энэтхэгийн талаас 20 цэргийн алба хаагч амь үрэгдсэнийг тус улсын батлан хамгаалах яам мэдээлжээ.

»»
АТГ: 2020 оны хагас жилийн ажлын тайланг танилцуулж байна
13:39
Залуучуудын хөдөлмөр эрхлэлт, гарааны бизнесийг дэмжих хөтөлбөр
13:07
Ахмад мэргэжилтний зөвлөх үйлчилгээ
16:17
Хөдөлмөр эрхлэлтийг дэмжих чиглэлээр 6 хөтөлбөр батлан хэрэгжүүлж байна
11:24

Хөдөлмөр эрхлэлтийн үндэсний зөвлөлөөс 2020 онд буюу энэ жил дараах хөтөлбөрүүдийг батлан хэрэгжүүлж байна. 

Хөдөлмөр эрхлэлтийг дэмжих чиглэлээр 6 хөтөлбөр батлан хэрэгжүүлж байна

Хөдөлмөр эрхлэлтийн үндэсний зөвлөлөөс 2020 онд буюу энэ жил дараах хөтөлбөрүүдийг батлан хэрэгжүүлж байна. 

»»
Ажлын байрыг дэмжих хөтөлбөр
11:19
З.Энхтөр "Амэ трейд"-ээр дамжуулан ноолуур авч, Сүхбаатарчуудыг хулхидсан уу?
22:24
Австралийн VOICE шоунд шүүгчдийг алмайруулсан монгол залуу
23:48

The voice of Australia шоунд монгол залуу Бөхөөгийн Ганбүргэд оролцож шүүгчдийг уяраажээ. Тэрээр тус шоуны   2020 оны шинэ 

Австралийн VOICE шоунд шүүгчдийг алмайруулсан монгол залуу

The voice of Australia шоунд монгол залуу Бөхөөгийн Ганбүргэд оролцож шүүгчдийг уяраажээ. Тэрээр тус шоуны   2020 оны шинэ 

»»
Видео: Далай лам онлайнаар ном айлдлаа
20:46

Дээрхийн Гэгээнтэн Далай Лам Хутагт Нагаржунайн "Эрдэнийн эрхи" номын 1 ба 4-р бүлгийг цахим сүлжээгээр тайлбарлан 

Видео: Далай лам онлайнаар ном айлдлаа

Дээрхийн Гэгээнтэн Далай Лам Хутагт Нагаржунайн "Эрдэнийн эрхи" номын 1 ба 4-р бүлгийг цахим сүлжээгээр тайлбарлан 

»»
Хүчтэй шуурганаар Чита хотын 23 барилгын дээвэр нуржээ
17:23

ОХУ-ын Чита хотод тавдугаар сарын 13-нд хүчтэй салхи шуурсны улмаас 23 барилгын дээвэр хууларч унаснаас гадна тус хотод таван сая гаруй рублийн хохирол учирчээ. 

Хүчтэй шуурганаар Чита хотын 23 барилгын дээвэр нуржээ

ОХУ-ын Чита хотод тавдугаар сарын 13-нд хүчтэй салхи шуурсны улмаас 23 барилгын дээвэр хууларч унаснаас гадна тус хотод таван сая гаруй рублийн хохирол учирчээ. 

»»
АН-ын алтан хараацайнууд анх ингэж "будаалж" байжээ
11:06
МАХН-ын дарга Н.ЭНХБАЯР эрүүдэн шүүлтийн үед ухаан алдан унаж байжээ
17:51

Олны анхааралд орсон сэдэв, хүнийг улайтал нь ухаж мөлждөг, бас “нуугдсан” үнэнийг олны анхааралд оруулж ирдэг “Улаан 

МАХН-ын дарга Н.ЭНХБАЯР эрүүдэн шүүлтийн үед ухаан алдан унаж байжээ

Олны анхааралд орсон сэдэв, хүнийг улайтал нь ухаж мөлждөг, бас “нуугдсан” үнэнийг олны анхааралд оруулж ирдэг “Улаан 

»»
ВИДЕО: COVID-19 цар тахлын үеийн Ялалтын баяр
16:16

Өнөөдөр /05.09/ Аугаа их Эх орны дайны ялалтын баярын өдөр. Энэ өдөр ОХУ-д Ялалтын 75 жилийн ойг тэмдэглэж байна, 

ВИДЕО: COVID-19 цар тахлын үеийн Ялалтын баяр

Өнөөдөр /05.09/ Аугаа их Эх орны дайны ялалтын баярын өдөр. Энэ өдөр ОХУ-д Ялалтын 75 жилийн ойг тэмдэглэж байна, 

»»
Ж.Золжаргал: Ард иргэд сонгууль шударга болоосой гэсэн хүлээлттэй байгаа
15:49
ЭЭЖ нэвтрүүлэг - Ц.МАРУУШ
12:38
Коронавирусын тархалт ихэсвэл 300 ортой эмнэлгийг ашиглана
16:58

Эрүүл мэндийн салбарт нэн шаардлагатай барилга байгууламжийн нэг нь төрөх болон хүүхдийн эмнэлэг. Тэгвэл өнгөрсөн 10 

Коронавирусын тархалт ихэсвэл 300 ортой эмнэлгийг ашиглана

Эрүүл мэндийн салбарт нэн шаардлагатай барилга байгууламжийн нэг нь төрөх болон хүүхдийн эмнэлэг. Тэгвэл өнгөрсөн 10 

»»
ЭМЯ: Коронавирусын хоёр халдвар илэрч, Монголд бүртгэгдсэн тохиолдол 14 боллоо
12:17

ЭМЯ: Коронавирусын хоёр халдвар илэрч, Монголд бүртгэгдсэн тохиолдол 14 боллоо

ЭМЯ: Коронавирусын хоёр халдвар илэрч, Монголд бүртгэгдсэн тохиолдол 14 боллоо

ЭМЯ: Коронавирусын хоёр халдвар илэрч, Монголд бүртгэгдсэн тохиолдол 14 боллоо

»»
“Land Cruiser-200” маркийн автомашиныг модоор сийлж буй бичлэг
13:54

Дэлхий дахинаа тархаад байгаа коронавирусийн халдвараас урьдчилан сэргийлэхийн тулд хөл хорионы арга нийтээр ашиглах 

“Land Cruiser-200” маркийн автомашиныг модоор сийлж буй бичлэг

Дэлхий дахинаа тархаад байгаа коронавирусийн халдвараас урьдчилан сэргийлэхийн тулд хөл хорионы арга нийтээр ашиглах 

»»
"100 Асуулт" - "Shinsegae Med Mongolia” ХХК-ийн Гүйцэтгэх захирал Ц.Жадамбаа
17:48
У.Хүрэлсүх: Арилжааны банкны удирдлагуудаа... Зээлийн хүүгээ түр зогсоо!!!
10:37
"Хонгорын хурд" Морин спорт уяачдын холбооны 8-р хурал хэрүүл уруултай болж өнгөрлөө
11:00










Free Porn Xxx Porn Hd Porn Pornos Kostenlose Pornos Porn Videos Xxx Indian Porn Xnxx Com Deutschen Pornos
русский секс видео

redtube

hd porn

bokep

indo bokep

daily hd porn

porno pornici xxx video

bolod.mn logo
RSS Feeds | Холбоо барих | Рекламын алба | Сэдэв
Мэдээлэл хуулбарлах хориотой. © 2005-2017 Bolod Мэдээллийн сүлжээ сайт. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. Developed by: "Онлайн Хүрээ" ХХК
n