Шинэ toolbar Элгэн нутаг FM 96.9 MGLRadio Mobile хувилбар
www.BOLOD.mn
Fact.mn | Miss.mn | Ord.mn | Choibalsan.mn |
НҮҮР ХУУДАС УЛС ТӨР ЭДИЙН ЗАСАГ ДЭЛХИЙ ДАХИНД УРЛАГ СПОРТ ЗӨВЛӨГӨӨ ТЕХНОЛОГИ ЯРИЛЦЛАГА ХҮМҮҮС ШАР МЭДЭЭ ШАШИН НИЙГЭМ
Фото мэдээ / Видео / Шинэ зар / Шинэ ном / Сэтгэл зүй / Оддын амьдрал / Судалгаа / Иргэдийн захидал / Өгүүллэг / Зурхай / Онигоо / Хууль
|

Архив ангилал
ДЭЛГҮҮР ХУДАЛДААНЫ ТӨВ
» ДАА ХҮРЭЭ (64935)
» ДҮНЖИНГАРАВ ХТ (42865)
» Гранд плаза (44028)
» Боса (19180)
» БӨМБӨГӨР ХТ (43482)
» Замбала (30157)
» Метромолл (35177)
» Миний дэлгүүр (45176)
» Эвридэй (27387)
» Чансаа гутлын дэлгүүр (48606)
» Хар Хорин зах (32086)
» Хүчит Шонхор ХТ (42036)
» ТОСА ХТ (25862)
» Скай их дэлгүүр (23549)
» Сандэй плаза (37265)
» Нарантуул ОУХТ (44536)
» НАРАН ИХ ДЭЛГҮҮР (35076)
» НОМИН (39180)
» АЗ ХҮҮХДИЙН ИХ ДЭЛГҮҮР (30153)
» Оргил худалдааны төв (30348)
» Next Center (26923)
» E-mart (5797)
» БСБ (14168)
» БАРС ХТ (25517)
» UB MART (32546)
ДҮҮРЭГ ХОРОО
» БАГАНУУР (35927)
» ЧИНГЭЛТЭЙ (31343)
» ХАН УУЛ (35164)
» СҮХБААТАР (31370)
» НАЛАЙХ (30829)
» БАГАХАНГАЙ (25521)
» БАЯНГОЛ (33226)
» БАЯНЗҮРХ (33202)
» СОНГИНОХАЙРХАН (36674)
БАЙГУУЛЛАГА
» ГЛОБ ИНТЕРНЭШНЛ ТББ (24278)
» ГААЛЬ (41176)
» ЗАМЫН ЦАГДАА (51800)
» ИНЕГ-МИАТ (44803)
» ММСУХ- Морин спорт (13560)
» Монголын Дарцын холбоо (23842)
» Монголын Залуучуудын Холбоо (34732)
» Монголын Үндэсний Бөхийн Холбоо (28137)
» МЭРГЭЖЛИЙН ХЯНАЛТ (43553)
» МСНЭ (22042)
» МОНГОЛЫН ЗОХИОЛЧДЫН ХОРОО (30802)
» МОНГОЛЫН ЦАХИЛГААН ХОЛБОО (30141)
» МОНГОЛЫН ХӨРӨНГИЙН БИРЖ (42625)
» МОНГОЛЫН САЙТЫН ХОЛБОО (38103)
» МОНГОЛЫН ОЮУТНЫ ХОЛБОО (32686)
» МОНГОЛ УЛСЫН ХҮҮХЭЛДЭЙН ТЕАТР (17216)
» МҮЭХ (30544)
» МҮХАҮТ (25815)
» МҮОНРТ (30367)
» Мэдээлэл технологи шуудан харилцаа холбооны газар (23558)
» ЭМНЕСТИ ИНТЕРНЭШНЛ ОУБ (13051)
» ШШГЕГ (28971)
» ШҮҮХ ПРОКУРОР (41917)
» Шударга өрсөлдөөн хэрэглэгчийн төлөө газар (28118)
» ЧИНГИС ХААНЫ ДЭЛХИЙН АКАДЕМИ (19839)
» Чөлөөт Бүс (27962)
» ЦЕГ (41528)
» Цахилгаан тээвэр (25388)
» ЦОГЦ ХАРИЛЦАА ТӨВ (31367)
» Цөмийн энергийн газар (23443)
» Харилцаа Холбооны зохицуулах хороо (26371)
» ХХЕГ (24103)
» ХҮЧИРХИЙЛЛИЙН ЭСРЭГ ҮНДЭСНИЙ ТӨВ (28219)
» УБЦТС TЭЦ-4, 3 (27414)
» УМБГ (23478)
» Улсын мєрдєн байцаах газар (23279)
» УРЛАГ- УЛСЫН ДРАМЫН ЭРДМИЙН ТЕАТР (26688)
» УРЛАГ- УДБЭТ (24796)
» ТАГНУУЛ (52165)
» ТАТВАРЫН ЕРӨНХИЙ ГАЗАР (36772)
» ТӨМӨР ЗАМ (45750)
» Тээврийн төлөвлөлтийн хэлтэс (21939)
» СОНГУУЛИЙН ЕРӨНХИЙ ХОРОО (27306)
» Сэргээн засалт, сургалт үйлдвэрлэлийн төв (9884)
» НИТХ (4388)
» Нийгмийн даатгал (27245)
» Нийслэлийн агаарын чанарын алба (23032)
» НАББҮХ (21741)
» НҮБ (21923)
» Авлигатай Тэмцэх Газар (46164)
» Авто тээврийн газар (28534)
» ОБЕГ (33026)
» Үндэсний Дата Төв (19728)
» ҮТЕГ (21669)
» ҮНДЭСНИЙ НОМЫН САН (22856)
БАРИЛГА
» Гангар инвест (21386)
» ГАЗАР ХАШАА (48838)
» ГАНДИРС (14037)
» ГАНГАР ИНВЕСТ (27248)
» Барилгын материал (20133)
» БАЯСАХ ТРЕЙД (13483)
» БАРИЛГА-САЙН МЭДЭЭ (27765)
» БАРИЛГА-ҮНЭ ХАНШ (69476)
» БАРИЛГА (52121)
» ЖИГҮҮР ГРАНД (32620)
» ИХ ҮЙЛСИЙН ЭРЭЛД (12408)
» МУУ МЭДЭЭ (38730)
» ЭКО КОНСТРАКШН (30513)
» ШИНЭ БАЙР (48980)
» ЦАСТ ИМПЕКС (24639)
» УЛААНБААТАР ӨРГӨӨ (11377)
» Тахилт өндөр уул (21289)
» АЛТАЙ КОНСТРАКШН (30331)
» АВЗАГА ТРЕЙД (27288)
» Пума констракшн (22698)
БАРАА БҮТЭЭГДЭХҮҮН
» БҮТЭЭГДЭХҮҮН-АРХИ (43453)
» СЭЖИГТЭЙ БАРАА (45093)
БАНК САНХҮҮ
» ДААТГАЛ (23227)
» ГОЛОМТ (33245)
» ББСБ (22993)
» БАНК САНХҮҮ (32387)
» БАНК (26910)
» МУУ МЭДЭЭ (30460)
» МОНГОЛ ДААТГАЛ (21650)
» МОНГОЛ БАНК (35184)
» МОНГОЛ ШУУДАН (22257)
» ЭРЭЛ (21799)
» ЧИНГИС ХААН (21993)
» ХЗХ (25082)
» ХХБ (23049)
» ХАДГАЛАМЖ (26185)
» ХАС (25666)
» ХААН (34318)
» ХӨГЖЛИЙН БАНК (26706)
» УЛААНБААТАР БАНК (25492)
» ТРАНС (21696)
» ТӨРИЙН БАНК -ЗООС (37030)
» Тээвэр хөгжлийн банк (23230)
» САЙН МЭДЭЭ (25336)
» НАЙМАН ШАРГА (43575)
» АНОД (27931)
» ПРАЙМ ДААТГАЛ (11125)
» КАПИТРОН (21392)
» КАПИТАЛ (23993)
» ҮНДЭСНИЙ ХӨРӨНГӨ ОРУУЛАЛТ (21252)
» ҮНЭ ХАНШ (33533)
БААР РЕСТОРАН ЦАЙНЫ ГАЗАР
» Дреам (21119)
» БААР- ДОРГИО (30091)
» Бусад (23090)
» ЗОЧИД БУУДАЛ (33763)
» Жура ресторан (21044)
» МЕТРОПОЛИС (13578)
» ЧАПЛИН РЕСТОРАН (11465)
» Цайны газар- БЭЭЖИН НУГАС (12582)
» Цайны газар- ХААН БУУЗ (13000)
» СТЕЛЛА (19185)
» СТРИНГС КЛУБ (11377)
» СӨҮЛ РЕСТОРАН (23605)
» АМРИТА (12202)
» The Bull (19387)
» RIVER SOUND (20105)
» Loving hut (19084)
» HOLLYWOOD (19382)
» САУН МАССАЖ (29808)
» SS клуб (20728)
ЗӨВЛӨГӨӨ
» БИЗНЕС ТӨЛӨВЛӨГӨӨ (463626)
» ЗУРХАЙ (895425)
» ЗАР (532241)
» ЗӨВЛӨГӨӨ (992606)
» ИРГЭНИЙ ЭРХ (28555)
» МАРКЕТИНГ МЕНЕЖМЕНТ (31591)
» ХИЧЭЭЛ СУРГАЛТ (58805)
» ХУУЛЬ (489842)
» ХООЛНЫ ЖОР (204679)
» СЕКС ЗӨВЛӨГӨӨ (63183)
» СУРГАМЖ (24075)
» СОНЖОО (90989)
» Сэтгэл зүй (405700)
» РЕКЛАМ БАЙРЛУУЛАХ (12595)
» ПИ АР (42416)
» РЕКЛАМ (33807)
МЭДЭЭ МЭДЭЭЛЭЛ
» ЛАВЛАХ (25781)
» Дартс (20433)
» ГЭМТ ХЭРЭГ (174171)
» ГАДААД МЭДЭЭ (954111)
» ВИДЕО МЭДЭЭ (671454)
» БИЗНЕС МЭДЭЭ (537986)
» Их хуралдай (25836)
» МЭДЭЭ МЭДЭЭЛЭЛ (338110)
» МЭДЭЭ АЙМААР (121047)
» МЭДЭЭ ҮНЭ ХАНШ (68652)
» ЦУНАМИ (20124)
» Цөмийн хаягдал (20920)
» ХҮНИЙ ХӨГЖИЛ САН (35214)
» ХҮНС (22940)
» ФАКС МЭДЭЭ (24877)
» ФОТО МЭДЭЭ (802293)
» УРЛАГ (821144)
» ТЕХНОЛОГИ (671956)
» ТВ МЭДЭЭ (37117)
» ТАНИН МЭДЭХҮЙ (51103)
» ТОДРУУЛГА (25040)
» СЕКС (1055616)
» СЭРЭМЖЛҮҮЛЭГ (33953)
» СУДАЛГАА (393910)
» СОНИН ХАЧИН (254372)
» СПОРТ (827325)
» СКАНДАЛ (29966)
» НИЙТЛЭЛ (146794)
» НОЦТОЙ МЭДЭЭ (314948)
» Өвөр Монголын мэдээ (22849)
» NEWS /Russia/ (24089)
» NEWS /English/ (23063)
» NEWS /China/ (29812)
ЯРИЛЦЛАГА
» БИЗНЕС (893706)
» УЛС ТӨР (895287)
» УРЛАГ (894851)
» СПОРТ (893576)
» НИЙГЭМ (894830)
ЯАМ
» ГАДААД ХАРИЛЦААНЫ ЯАМ (30802)
» Барилга хот байгуулалтын яам (3297)
» БСШУЯ (33926)
» БАТЛАН ХАМГААЛАХ ЯАМ (32659)
» БОАЖЯ (23417)
» ЗТБХБ (20071)
» ЯАМ (21426)
» ЭМЯ (26908)
» ЭРДЭС БАЯЛАГ ЭРЧИМ ХҮЧНИЙ (21301)
» ХХААХҮЯ (20212)
» САНГИЙН ЯАМ (23121)
» НХХЯ (22307)
» ҮХЯ (10846)
» ЯАМ- ХҮНС ХӨДӨӨ АА ХӨНГӨН ҮЙЛДВЭР (19486)
» ХЗДХЯ (19842)
ЭРҮҮЛ МЭНД
» ЙОНСЕЙ эмнэлэг (25773)
» ГЯЛС ТӨВ (16431)
» ГАРЬД МАГНАЙ эмнэлэг (23190)
» МОНОС (26441)
» Мөнх-Үйлстэн (17955)
» ЯТТ 103 (22195)
» ЭМИЙН САН (38196)
» ЭМНЭЛЭГ-АЧТАН (21871)
» ЭМНЭЛЭГ (49080)
» ЭМ БЭЛДМЭЛ (27153)
» ЭХ НЯЛХАС (27674)
» ЭРYYЛ МЭНД (98775)
» ЭРҮҮЛ МЭНД ЗӨВЛӨГӨӨ (121034)
» Шинжлэх ухаан (18695)
» Халдварт Өвчин Судлалын ҮТ (23329)
» ХАВДАР СУДЛАЛ (21027)
» УЛАМЖЛАЛТ АНАГААХ (17047)
» УЛААН ТУУЗ эмнэлэг (22419)
» СЭТГЭШГҮЙ эмнэлэг (19822)
» СОНГОДО эмнэлэг (27925)
» ЁН МЭЛМИЙ эмнэлэг (13389)
ШИНЭ НОМ
» ШИНЭ НОМ (606447)
» НОМ (24659)
ШАР МЭДЭЭ
» ШАР МЭДЭЭ (695077)
ХҮМҮҮС
» Д.Дагвадорж /сумоч/ (41228)
» Д.Сумьяабазар /бөх/ (27436)
» ГАДААД ХҮМҮҮС (49477)
» БОЛОД.М Утга зохиол (39771)
» БОЛОД.М Нийтлэл (35067)
» ИЛТГЭЛҮҮД (32138)
» ИРГЭДИЙН ЗАХИДАЛ (579986)
» ЯРИЛЦЛАГА (774454)
» Ц.Мянганбаяр (28202)
» ХҮМҮҮС-ТҮҮХ НАМТАР (123612)
» ХҮМҮҮС (685290)
» ХҮНИЙ АМЬДРАЛ (96602)
» ТӨРИЙН ХУТГУУР (32220)
» СЭЖИГТЭЙ ХҮМҮҮС (73545)
» С.Жавхлан /дуучин/ (33148)
» ОДДЫН АМЬДРАЛ (802270)
УЛС ТӨРЧ
» Лу.Болд (24882)
» Л.Гантөмөр /АН/ (23362)
» Л.Гансүх АН (23450)
» Л.Гүндалай АН (24634)
» Д.Лүндээжанцан /МАН/ (22758)
» Д.Дондог (19839)
» Д.Дорлигжав /АН/ (24230)
» Д.Дамба-Очир (22693)
» Д.Дэмбэрэл /МАН/ (23818)
» Д.Ганхуяг (23947)
» Д.Балдан-Очир (20556)
» Д.Батбаяр /АН/ сумоч (30289)
» Д.Бат-Эрдэнэ /Ажнай/ (21217)
» Д.Зоригт /МАН/ (26430)
» Д.Зоригт /АН/ (20057)
» Д.Загджав МАН (23441)
» Д.Идэвхтэн /МАН/ (20614)
» Д.Энхбат /Ногоон нам/ (26349)
» Д.Эрдэнэ-Бат /АН/ (20532)
» Д.Хаянхярваа (23456)
» Д.Тэрбишдагва (25525)
» Д.Нямхүү (22440)
» Д.Амарбаясгалан /МАН/ (18326)
» Д.Арвин (25966)
» Д.Одбаяр /МАН/ (23767)
» Д.Одхүү АН (22343)
» Д.Очирбат (24362)
» Д.Оюунхорол /МАН/ (24480)
» Г.Батхүү АН (27485)
» Г.БАЯРСАЙХАН (25662)
» Г.Занданшатар /МАН/ (23358)
» Г.Мөнхбаяр (24926)
» Г.Шийлэгдамба МАН (22008)
» Г.Уянга (24726)
» Бадмаанямбуу. Бат-Эрдэнэ /МАН/ (26267)
» Баабар (23609)
» Батж.Батбаяр /АН/ (23380)
» Б.Баттулга (19522)
» Б.Жаргалсайхан /БНН/ (30726)
» Б.Чойжилсүрэн (25296)
» Б.Наранхүү АН (19852)
» Б.Нямтайшир (22558)
» З.Энхболд (27980)
» З.Алтай (23075)
» Ж.Батзандан (21816)
» Ж.Батсуурь (25239)
» Ж.Бат-Эрдэнэ (23829)
» Ж.Мөнхбат /МАН/ (23028)
» Ж.Энхбаяр (25529)
» Ж.Цолмон /ЭМЯ/ (24616)
» Ж.Сүхбаатар /МАН/ (21869)
» М.Зоригт / ИЗН/ (25473)
» М.Энхболд МАН (27027)
» М.Энхсайхан (27150)
» М.Сономпил (18386)
» Я.Батсуурь (21395)
» Э.Батүүл (40274)
» Э.Мөнх-Очир (23178)
» Ш.Сайхансамбуу (29429)
» Ч.Хүрэлбаатар (24017)
» Ч.Улаан (24015)
» Ч.Сайханбилэг (26882)
» Ц.Даваасүрэн (24827)
» Ц.Дашдорж (21366)
» Ц.Батбаяр /МАН/ (25637)
» Ц.БАЯРСАЙХАН (21778)
» Ц.Жанлав МАН Дорнод (12722)
» Ц.Мөнх-Оргил /МАН/ (26307)
» Ц.Элбэгдорж АН (32523)
» Ц.Шинэбаяр (26273)
» Ц.Шаравдорж /МАН/ (21967)
» Ц.Цэнгэл (23394)
» Ц.Сэдванчиг (21173)
» Ц.Нямдорж МАН (31481)
» Ц. Оюунгэрэл (24044)
» Х.Болорчулуун (19674)
» Х.Бадамсүрэн (20496)
» Х.Баттулга АН (32488)
» Х.БАДАМСҮРЭН (20555)
» Х.Жекей (20435)
» Х.Тэмүүжин /АН/ (26515)
» Х.Наранхүү (21439)
» УЛС ТӨРЧ (41616)
» У.Барсболд /МАН/ (19592)
» У.Хүрэлсүх МАН (26550)
» Т.Ганди (23755)
» Т.Бадамжунай /МАН/ (23839)
» Т.Энхтайван (19248)
» Сү.Батболд (26153)
» Су.Батболд МАН (22529)
» С.Ламбаа /АН/ (23135)
» С.Дэмбэрэл /ТАНХИМ/ (21829)
» С.Ганбаатар (24979)
» С.Баяр МАН (32656)
» С.БАЯРЦОГТ /АН/ (30501)
» С.Бямбацогт (26555)
» С.Эрдэнэ АН (28630)
» С.Оюун (27247)
» Р.Гончигдорж (25871)
» Р.Содхүү (24460)
» Р.Раш (24952)
» Р.Амаржаргал /АН/ (26077)
» Н.Ганбямба (24903)
» Н.Болормаа (24316)
» Н.Батбаяр /АН/ фортуна (30348)
» Н.Баяртсайхан (20917)
» Н.Энхбаяр (52496)
» Н.ЭНХБОЛД (25315)
» Н.Удвал МАХН (23275)
» Н.Номтойбаяр МАН (29276)
» Н.Алтанхуяг АН (30748)
» А.Мөнхбат МЗХ (18874)
» А.Тлейхан (20275)
» Ё.ОТГОНБАЯР (24892)
» О.Магнай (21997)
» О.Чулуунбилэг /АН/ (16158)
» О.Чулуунбат (24217)
» П.Алтангэрэл АН (20351)
» Ө.Энхтүвшин МАН (23214)
» Ч.Ганхуяг (24485)
УЛС ТӨР
» ЕРӨНХИЙЛӨГЧ (49474)
» ЕРӨНХИЙ САЙД (31574)
» Гал үндэстэн (21338)
» БХЯ Цэрэг (20671)
» ЗАСГИЙН ГАЗАР (40255)
» ЗАСАГ ДАРГА (20698)
» ИРГЭНИЙ ХӨДӨЛГӨӨН (25501)
» МАХН /new/ (23186)
» МҮАН нам (18584)
» ЭЛЧИН (20813)
» УЛС ТӨР (837006)
» УИХ-дарга (21371)
» УИХ (40151)
» Төлбөртэй (3575)
» Тєрийн ордон (21171)
» Нам- Монголын консерватив нам (7684)
» НАМЗХ /МАСЗХ/ (18747)
» НАМОХ /МАСОХ/ (18581)
» НАМ-ИРГЭНИЙ ЗОРИГ (21580)
» НАМ-НН (18803)
» НАМ- АРДЧИЛСАН НАМ (46796)
» НАМ - МАН (35396)
» НАМ (38256)
» ҮНДСЭН ХУУЛИЙН ЦЭС (18634)
» Өргөдлийн байнгын хороо (734)
УУЛ УУРХАЙ
» ДАРХАНЫ ТӨМӨРЛӨГИЙН ҮЙЛДВЭР (23240)
» ДОРНОТ УРАНЫ ОРД (20419)
» ГАШУУН СУХАЙТ (19194)
» ГАЦУУРТ ХХК (27755)
» БАГАНУУР УУРХАЙ (24428)
» БАГАНУУР (20129)
» БОРОО ГОУЛД (27064)
» БОРОО ОРД (19636)
» БҮРЭН ХААН ОРД (9891)
» МАРДАЙ (22132)
» МАК /МОНГОЛ АЛТ/ (27908)
» МОНГОЛРОСЦВЕТМЕТ (22796)
» МОНГОЛ ГАЗАР (19257)
» МОНГОЛ 999 (19148)
» ЭМЭЭЛТ МАЙНЗ (11204)
» Энержи ресурс (22448)
» ЭРДЭНЭТ (30684)
» ЭРДЭНЭС МЖЛ (19885)
» ЭРДЭНЭС ТАВАНТОЛГОЙ (28575)
» ШИВЭЭ ОВОО ОРД (27823)
» Чалко (17315)
» ЦАЙРТ МИНЕРАЛ (10761)
» ЦАГААН СУВАРГА (20621)
» ХАН РЕСОРСЕЗ Инк (19368)
» ХӨШӨӨТИЙН УУРХАЙ (92081)
» УУЛ УУРХАЙ (70842)
» УРАН (23289)
» ТАВАНТОЛГОЙ (36740)
» ТӨМӨРТЭЙН ОВОО (20743)
» ТӨМӨРТЭЙН ОРД (21744)
» РИО ТИНТО (22596)
» НИНЖА (22550)
» Нийтлэлч Болормаа (3573)
» НАРИЙН СУХАЙТ (19751)
» АЙВЕНХОУ МАЙНЗ (19149)
» АЛТАНДОРНОД МОНГОЛ (26055)
» АДУУНЧУЛУУН ХК (19375)
» АЖНАЙ (22852)
» АШИГТ МАЛТМАЛ (21729)
» Арева “Кожеговь” (15124)
» ОЛОН ОВООТ (26810)
» ОЮУТОЛГОЙ (70770)
» ПЕТРО ЧАЙНА ДАЧИН ТАМСАГ (34824)
» ПОЛО РЕСОУРСЕС (10228)
УРАН ЗОХИОЛ
» ДУУНЫ ҮГ (53484)
» ЗҮЙР ЦЭЦЭН ҮГ (46062)
» ШИНЭ ДУУ (49435)
» ШҮЛЭГ (111786)
» ХАЙРЫН ЗАХИДАЛ (27878)
» ХYYХДИЙН ЗОХИОЛ (30385)
» УТГА ЗОХИОЛ (35894)
» ТЭМДЭГЛЭЛ (37065)
» ТҮҮХ (53495)
» АФОРИЗМ (63561)
» АРДЫН УРАН ЗОХИОЛ (30446)
» ОНИГОО (652400)
» ОНЬСОГО (36691)
» ӨГҮҮЛЛЭГ (801530)
СОНГУУЛЬ
» СОНГУУЛЬ (59676)
НИЙГЭМ ЭДИЙН ЗАСАГ
» БАЙГАЛ ОРЧИН (78106)
» БАЯР НААДАМ (73408)
» ЭДИЙН ЗАСАГ-ДЭЛХИЙ (38648)
» ЭДИЙН ЗАСАГ (756199)
» ШИНЖЛЭХ УХААН (32564)
» ШАШИН (711731)
» ХУВЬЦАА (27843)
» УЛААНБААТАР ХОТ (83546)
» ТАТВАР (25285)
» НИЙГЭМ (647514)
» ОЮУТАН (31912)
» ОРОН НУТАГ (56783)
АЙМАГ
» Дорноговь (33626)
» ДУНДГОВЬ (38091)
» ДАРХАН УУЛ (36075)
» ДОРНОД (42946)
» Говьсүмбэр (28558)
» ГОВЬ-АЛТАЙ (39775)
» Баян-Өлгий (37854)
» БУЛГАН (30832)
» БАЯНХОНГОР (41067)
» ЗАВХАН (33373)
» ЭРДЭНЭТ (30229)
» ХЭНТИЙ ӨНДӨРХААН (37114)
» ХОВД (36839)
» ХӨВСГӨЛ (41260)
» Увс (37816)
» ТӨВ (29423)
» СЭЛЭНГЭ (40695)
» АРХАНГАЙ (32476)
» ОРХОН (30756)
» ӨМНӨГОВЬ (38452)
» Өвөрхангай (35029)
» СҮХБААТАР (34681)
КОМПАНИ
» Дацан трейд (25215)
» ДЭВШИЛ (11355)
» ДАШВААНЖИЛ (27010)
» ДОНШИН (23778)
» ГОВЬ (27377)
» ГОЁО (12806)
» Витафит (24392)
» Витсамо Фрутт Жүүс ХХК (29528)
» Вагнер Ази (30351)
» ВОЯАЖ (11474)
» БИШРЭЛТ (23620)
» БИТ ХЭВЛЭХ (10622)
» Боорчи (30669)
» БУЯН ХОЛДИНГ (13922)
» БАМБУУШ (11191)
» БYТЭЭГДЭХYYН-КОКА КОЛА (11903)
» Бөхбат (27123)
» БӨXӨГ (10466)
» Зиг Заг (10950)
» ЖЕМ (27377)
» ЖИ МОБАЙЛ (36167)
» Жигүүр гранд (38712)
» ЖУУЛЧИН (10804)
» ЖАСТ ОЙЛ ШТС (31331)
» ИММО ТРЕЙД ХХ (22737)
» Изинис Эйрвэйс (29189)
» Их-Өвөр (35859)
» МИГ даатгал (24754)
» Монгол газар (35819)
» Монгол Шилтгээн ХК (25563)
» Монгол тамхи СО ХХК (30194)
» Мон-ад (25558)
» Мон Эн Ко (44885)
» Макс групп (35015)
» МЦХ, МОНГОЛ ШУУДАН (26591)
» МАХ ИМПЕКС (32671)
» МАК (43900)
» МОБИКОМ (50261)
» МОНДАВС ХХК (13820)
» МОНГОЛ МАХ ЭКСПО (11300)
» МОНФРЭШ (30192)
» МОНСУДАР (10796)
» МОНРОУД (22647)
» МОННИС (27888)
» МОН УРАН (35856)
» Мөнхийн үсэг (23244)
» ЮНИТЕЛ (41381)
» ЭДМОН (13115)
» ЭРЭЛ ХХК (25097)
» ШУНХЛАЙ ШТС (29155)
» Хамо (21628)
» Хаан хүнс хк (26309)
» ХОС ГАРЬД ХХК (12161)
» Хүннү-Эйр (26536)
» УЛУСНЭТ (10638)
» УЛААНБААТАР ПРИНТ (10931)
» УРЛАХ ЭРДЭМ ХЭВЛЭХ (11457)
» ТАЛХ ЧИХЭР (32690)
» ТАВАН БОГД (23883)
» Тэнгэр даатгал (22040)
» Тэнүүн-Огоо (24761)
» СББ (24809)
» Синчи-Ойл (38097)
» Саун- ТҮНДЭМҮН (15197)
» СЭЖИГТЭЙ БАЙГУУЛЛАГА (45902)
» СОДМОНГОЛ ШТС (34749)
» СОЁМБО ХЭВЛЭХ (12819)
» СКАЙТЕЛ (28901)
» СҮҮ ХК (33758)
» НОМИН ХОЛДИНГ (30776)
» АЛЕЙСК ИМПЕКС- Алейка гурил (13560)
» АЛТАЙ КАШМЕР (14679)
» АЛТАН ТАРИА (31155)
» АДМОН (11329)
» Алко групп (23310)
» Алтай Констракшн (24463)
» Алтай хүдэр (24896)
» АЭРОМОНГОЛИА ХХК (25301)
» АТАР ӨРГӨӨ (32650)
» АСА групп (23767)
» АПУ (34438)
» ОБ КАПИТАЛ (11121)
» ПЕТРОВИС НИК ШТС- (41674)
» КОМПАНИУД (30628)
» UFC (35981)
» Prophecy resource (31980)
» ӨГӨӨЖ (25387)
» Ospring (10388)
» MАГНАЙ ТРЕЙД ШТС (31026)
» MILL HOUSE-АТАР ГУРИЛ (17722)
» MCS (47040)
   

Б.Наминчимэд: Дархан хүний бурхан ухаан

Б.Наминчимэд: Дархан хүний бурхан ухаан
2019-03-25

Олхонудын их дархан Балжирийн гайхшийг барсан учир явдал ийн ажээ. 1950-иад он, хаврын адаг сар гарч, Хүрэн голын адаг хар саараг, бор садаргаар таана, хөмүүл хөхөртөөд, хөх униараас хүртэл үнэр нь сэнгэнэх цагаар Баян сумын1 “Говийн гэрэл” нэгдлийн сангийн да нярав Пүг хэмээх Санжив түлхүүрийг нь гээчихсэн цоож дарханд авчирчээ. 

- Хэр баргийн цоожийг уул нь нэг муу юм түлхчихээд л байдаг юм. Монхооног гайхлын энэ цоожыг л бүр ядчихлаа. Дархан хүн бурхан ухаантай гэж... Ай бас, хэцүү еэ. Эрхбиш эгэлгүй дархан Та л нэг учрыг нь олж дөнгөх буй за гэжээ. 
Энэ мэт муу цоож цуурга төдийхөнтэй зууралдахыг бүүр тэвчиж чаддаггүй Балжир дархан энэ удаад Урианханы дархан Монхооногийн2 нэрийг сонсоод сонь нь босож, цоожыг авч тоомжиргүйхэн эргүүлж тойруулж үзэв. Байдаг л нэг цоож, гагцхүү хүхээгний ам, хуг хоёр нь гүн, төмөр нь гөлийсэн хөхөлбий өнгөтэй аж. 
- Тэр гайхал юу л хийгээ бол доо. Хүний сэдээгүйг сэддэг айхтар хэцүү хүн шүү. Одоо даанчиг тэднийд хүрэхэд хол, Алтай давах болно хэмээн Пүг Санжив үглээд, гаансны толгойгоо тамхины түнхэгтээ шургуулаад нухаж сууна.
Балжир дархан хясааны шилд байсан нарийн үзүүртэй цоолтуур авч, хугынх нь нүхрүү шургуулж, өргөснийх нь үзүүрт хүргээд, гөжсөнөө огцом сугалж, чихэндээ ойртуулсанд, яг энэ Пүг Санживт таарсан мэт пүг хийсэн бүгдхээн чимээ сонсогдов. Өргөс нь түгжээтэй аж. Тиймгүй бол харимхай гантай нимгэн төмөр өргөсний доргион жингэнэж сонсогдох учиртай. Цоожныхоо өргөсийг түгжиж хийх сөгөөтэй дархан энэ Шаргын говь, түүнийг тойрсон дөрвөн их уулсад л байхгүй юмдаг. Энэ Пүг нохой ч өргөс түгждэгийг хэрхэн мэдэх билээ гэх мэтийг эргэцүүлэв. Пүг Санжив,
- За, яаж байна. Тэр ч хүнээс этгээд л юм хийнэ дээ гээд хэрэгт дурлан, суудал дээрээ займчин дөхөв. Уруул дээрх хэдэн урт үс нь сөрвөгнөөд эвгүй харагдсанд Балжир дархан эгдүүцэж, жаахан ярвайсхийснээ,
- Түлхүүр нь ямаршуу хэв, хэлбэртэй байсан бол?
- Өө, байдаг л нэг түлхүүр, хоёр хашаатай. Үзүүр дээрээ харин нэг сэртэнтэй.
- Тэр сэртэнд чинь л учир бий дээ. Өргөс нь түгжээтэй юм. Тэр түгжээг гаргахгүйгээр цоож онгойхгүй.
- Хээ, тэгнэ вий. Яаа...аг мөн. Хараач тэр. Даанчиг болохгүй байсан юм. Би ч бас нэг муу цоож онгойлгохтойгоо л хүнсэн. Хмм. Күй тэгээд өргөсийг яаж түгждэг байна аа. Онгойсон үед салбарыг нь үзэхнээ, зүгээр л байдаг юм.
- Салбар дээрээ юу гэж түгжээ нь байхав. Хүхээг дотроо байгаа.
- Айхтар улаан лүд шүү...
- За юутай ч та үлдээчихээд яв. Би хоёр гурав хоногоос оролдоё. Өнөөдөө завдалгүй сууна.
Пүг хормой хотоороо нэг хөглөрүүлсэн тамхины хог, үнсээ хясааных нь адаг руу сэгсэрсээр босож, гарч одов. Балжир дархан хуучин Урианхай Дайчин бээсийн хошуу3, эдгээх цагийнхаар бол Биж-Алтайн4 Монхооног дархан гэгчийн тухай нэг бус сонсож байсан билээ. 
Хоёр жилийн өмнө Өгөөмөрийн Суман панз их л ууртай буужээ. Цагийн аясыг дагуулж, төрийн сүлдэнд байдаг таван хошуу малыг давхихыг нь давхиулж, алхахыг нь алхуулан байж, уултай, устай, үүлтэй, нартай нь хамт хуй тойруулан товойлгон цохисон сайн тохой хэт хутга дархлуулж авсан юм. Зөвхөн хуйнд нь л долоон лан5 мөнгө орсон, хэт бэл, наймаар дарсан усан гинжтэйгээ бол талийна. Гэтэл тэр хутгийг нь авчраад хормой дээр нь чулуудчихав. 
- Хар чи, энийгээ. Миний хоёр сайхан шар, бас хоёр сайхан шар халзан зуутыг минь чи ийм юм болгочихсон байж гэж агсамнах аястай ханхалзжээ.
Хутгыг хуйнаас нь сугалж үзвэл ирийг нь халз дараад гуранзадчихсан мэт мөлийтөл тэгшлээд хаячихсан байх юм. Хурууныхаа өндгөөр хүрч үзвэл гуранзны ор биш харин айхавтар хурц иртэй зүйлээр зорж орхисон мэт гэлтийнэ. Юу болсныг Суман Панзаар яриулаад цочих шиг болжээ. 
Өгөөмөрийн адагт Далхаа баяныд хэдэн улс цуглачихсан, Панзын хэт хутгийг гар дамнуулан үзэж, наймаа хэлцээд сууж байх үед явуулын бололтой зүс үл мэдэх хижээл эр орж иржээ. Панзууд голдуу цугласан тул царай дорой, хувцас гандуу явуул эрийг төдийлөн анзаарсангүй, мэнд төдийд өнгөрөөгөөд, өнөөх хутгаа гайхан шогширцгоож, үнэ оноож, хийц урыг нь бахдан байжээ. Шаргын голын Үйзэн Шагдар овоо үнэ хэлж, ер наймаа тохирох дээрээ тулаад сууж байтал өнөөх явуул эр тулганы адгаас өндийж, 
- Аль, би нэг үзээд орхие гэхүй, - Суман Панз яахав хөөрхий, алс газрын юм, сайхан эд харж, бас барьж ч нэг үзэг гээд гар дамжуулан тулганы адаг руу явуулжээ. Тэгэхдээ – Манай Олхонудын их дархан Балжирийн хийц дээ хэмээн бахдангуй өгүүлээд, - Энүүхэн урд Хүрэн голын хүн дээ гэж нэмсэн байна. 
Явуул эр хэт хутгийг авсан авч, гөлийсөн хар булигааран бүрээсэн дээр тодоос тод ялгарах мал амьтад, уул, үүлийн уран сайхан хийц дээр харц нь ер тогтож ажирсан шинжгүй эргүүлж тойруулж суув гэнэ. Хэн нэг нь, 
- Хийц ч гэж хийц шүү. Манай Балжир дарханы хийц ч онцгой, онцгой гэхэд тулганаас дээгүүр суусан бусад нь ам амандаа гүвтнэлдэн, хүч нэмжээ. 
Өнөөх үдээр шиг хөх эр тэдний сайрхуу занг үл мэдсэн аятай, хутгыг хуйнаас нь сугалан, ирэнд нь хурууны өндгөө хүргэж нэг үзсэнээ баруун хөлөө үл ялиг урагш нь жийж, бор эсгий гутлын түрийнээсээ жижигхээн эвхдэг цагаан тонгорог гаргаж иржээ. Тэгээд түүнээ дэлгэж, ир рүү нь нэг үлээснээ өнөөх хэт хутгынх нь торгон ирийг дагуулан яг л мод зорж буй мэт ганцхан шувтарч орхив. Панз тэргүүтэй хэд хэдэн хүн дуу алдан өндөсхийж, хайя, хүүе болох зуур тулганы зах руу эвхэрсэн цагаан зоргодос өнхрөн унаж байлаа. 
- Хээ цэс, ямар юмных нь хутга байхав гэж өнөөх үдээрэн царайт бувтнаад, хутгыг нь буцаан барив. 
Аваад үзэхүл мөчийн өмнө шагширцгааж байсан хутганых нь торгон ир яг л илүүрийн шил шиг мөлийгөөд, өргөн мөр гарчихсан байсанд бүгдээр хэсэгтээ дуу ч гаргаж чадсангүй, явуул эрийг гараад явчихсаныг ч мэдэлгүй алмайрцгаасан байна.
Балжир дархан үүнийг сонсоод, миний хатаалтыг нугалж давсан хатаалттай хүн хэн байх билээ хэмээн эргэцүүлж, тэр явуул хэн болохыг мэдэхээр үүгээр түүгээр сураг тавьтал Биж-Алтайн Монхооног дархан тэмээ хайж, Өгөөмөр, Толь, Тунгалагаар6 шогшиж явсан байж таарав. Аанхн, тийм бий хэмээн тэр зуурт Балжир дархан дотроо нэгийг санаад, харин Суман Панзтай нэгэнт цохиод хүртэж орхисон нэг шарнаас нь болж, наймаа буцаах гэж хөөрхөн хэл ам зөрөөд авсан байна. 
Түүнээс өмнө Алтайн өврийн Монхооног гэгчийн хийсэн дээс томдог туйван, нэг дор дөрвөн өлөн зэрэг шувтарч цэвэрлээд, мээтрлээд, эвхээд гаргадаг хэгээс, цай уух зуурт арцны хожуулаар тосолчихсон юм шиг гөлийсөн сампингийн эрх зорчихдог машаан гэх мэт зүйлсийг сонсож байсан ч хүний урманд тоож байсангүй. Хүсэх аваас тэр мэтхэнийг өлхөөн хийчихнэ л гэж боджээ. Ер нь ч хийчихнэ. Гэхдээ ийм ажил нь тогоо шанага цоолдохтой адил энгийн мэт сэтгэгдэж, жижиг дархчуулын л хийх ажилд тооцох бөлгөө. Тийм зүйлтэй зууралдана гэдэг цаг хайран, хайран, тэгснээс зүгээр дээлийн товч хээлж хэвтсэн нь өлзийтэй. 
Пүг Санживыг гэрийнх нь гаднаас мордон гэмц Балжир дархан өнөөх хөхөлбий гөлгөр төмөр цоожыг тэсэлгүй бариад авчээ. Гэвч гурван хоног өнгөрсөн ч цоожыг онгойлгож эс чадав. Нойргүй, хоолгүй улайран ноцолдсоноос, нүд нь улайж, хамар нь шуухитнаж, хүзүү, нуруу нь хөшиж, гар хуруу нь салгалав. Эхнэр нь халаглав. Дөрөв дэх хоног дээрээ онгойлгож эс чадаад, цоожыг гагнаасаар нь задалж үзэхээр халуун зун эхэлж байхад хясаагаа7 галлав. Ганцаараа дийлэхээ байгаад, тав дахь хоног дээрээ ичиж нэрэлхэхээ ч мартан, саахалтын хархүүгээрээ хамжуулж, хоёр сэрхэн хөөргөөр8 ээлж сөгөөгүй хөөрөгдөн, хясаагаа хайлуулчих шахсаны эцэст, тав дахь хоногтоо гагнуурыг нь чүү салгажээ. Ийм айхтар бэрх гагнууртай Балжир дархан урьд өмнө таарч байсангүй. Гагнуурын гадарга мэлтэгнэж, тунарсан атлаа л салж өгөхгүй байлаа. Хаа байгаа Хангайгаас хэрэг зардал болгон авчирсан хамаг хусных нь нүүрс шавхарч, Мааньтын битүү ууранд дутуу жигнэж гаргасан нүүрсний үлдэл дуусах шахжээ. 
Суганых нь булчирхай цочроод гараа хөдөлгөж чадахаа байсан саахалт залуу бушуухан зугтаах түйс болов. Тэгээд цоожыг гагнаасаар нь салгаж, өргөсний түгжээний учрыг нь тайлж чадсан ч эргүүлээд эвлүүлээд гагнаж чадсангүй, өнөөх хөхөлбий гөлгөр төмөр дээр Балжир дархны мэдэх ямар ч гагнуур эс гүйв. Ямар ч байван эс халдав. Тийн ухнатаж байтал арав дахь хоногтоо Пүг Санжив шогшоод иржээ. 
Үнэнд гүйцэгдэн, хулхи нь буусан Балжир дархан үнэнээ өчиж, гурван түлхүүрээр онгойдог шинэ цоож үнэ хөлс гэхгүйгээр хийж өгөе гэв.
- Дээд дархан таныг л мухардуулж байхыг бодоход тэр Монхооног гэгч их нохой болтойдог оо. Мэдэх хүмсийг хэлцэх нь Хөвчийн савдагтай хүйс наймаалж, Алаг нуурын эзэнтэй амь насаа барьцаалж байж дарх заалгасан юм гэдэг. Магад ч үгүй. Ер аюулын чөтгөр шиг байгаа юм гэж Пүгийг толгой сэгсрэхэд
- За, амаргүй цаг даа, Пүг минь. Ийм илбэ, жатга, лус савдаг ярьж яваад дээлээ нөмөрчихөв. Чи ч амаа бөхөлж яв, би ч санаж явьяа гэж сануулах, занахын завсарт хэлжээ. 
Үнэхээр л тэр үед чөтгөр шулам, савдаг тийрэн байтугай бурхан шүтээн ярьсан хүнийг шар пийдаалийн мухар сүсэг түгээж, нам засгийн бодлого эсэргүүцэж, ард түмнийг мунхруулав хэмээн заан чичилж, даварвал аймгийн шоронд аваачаад хатсан гүзээ зулгаалгуулж, хар мод хөрөөдүүлж, хар үсийг нь үгтээлгэж, хамаг үйлийг нь гүйцээх энүүхэнд байв. 
Дархныг далдуураа чухам юуг хүсээд, өгүүлээд буйг гадарласан Пүг Санжив олон үг хэлсэнгүй, намраас ирж гурван түлхүүртэй шинэ цоожоо авахаар болоод сэтгэл тэнэгэр буцжээ. Балжир дархан хэд хоног амарч сэнхрээд, нэг өглөө түнтгэр богц ганзагалан хөтөлгөө морьтой мордов. 
Хориод жилийн тэртээ Их дархан Өрөлбө Цомбо9 багш нь 
- За, Балжир минь. Чамд би хамаг чадах мэдэхээ зааж шавхав. Миний чамд заасан бүхэн бол дархан хүн дархан хүндээ зааж, өвлүүлж болдог дархны бүхий л эрдэм юм. Үүнээс цаашхийг чадашгүй нь гэхэд, цаана нь бас юм үлдчихжээ гэж сэжиглэсэн Балжир, 
- Багш минь, Таны үзүүлж зааснаас чинад бас ямар эрдэм байх билээ. Үүнээс цааш зааж сургаж болдоггүй, өвлүүлж болдоггүй ямар эрдэм байдаг вэ? гэж асуужээ. Ийн асууж суухдаа залуу Балжирт ер сурахгүй хийгээд чадахгүй зүйл үгүй мэт санагдаж, хорхой нь гозолзоод, хөх инээд нь хүрч байв.
- Байна аа, байлгүй яахав - гэж Өрөлбө дархан шивнэх мэт өгүүлээд, - Дархан хүнд ил гурав, далд нэг ур эрдэм гэж буй. Ил гурав нь Нүдний ур, Гарын ур, Ухааны ур буюу. Чамд энэ гурван ур эрдэм аль аль нь буй. Чамлахааргүй шүү. Харин далд нэг эрдэм гэж байдаг. Түүнийг Бурхан эрдэм гэлээ гээд Өрөлбө дархан мойног хар гараа салгануулан байж хавсран залбирав. Тэгээд - Чухам жинхэнэ дархан хүний эцсийн эрдэм л тэр нь юм гэнэ билээ. Би түүнийг чамд зааж яагаад ч чадашгүй гэв. 
- Та намайг сурч дийлэшгүй хэмээн бодов уу? Эсвэл... та...?
- Хмм... Аль алинд нь буй за. Би тэр эрдмийг бүтэн дүүрэн гартааж эс чадах билээ. Дутуу ухсанаа хэрхэн заах. Чи ч бас заяагаар эс олдсонд бүү шуна. Чамд энэ миний зааж, үзүүлсэн хангалттай. Ойр хавь хэдэн хошуу хотол, сум аймагтаа, бас хэдэн үедээ чиний урд гишгэх уртан үгүй. Одоо болно, болно. Хэрэв заяа чинь байваас чи тэрхүү Буян заяа байваас Дархан хүний Бурхан эрдмийг үзэх цаг ирэх биз. 
Багшийнх нь битүүлэг үгс Балжирийн аагархуу занг хатгаад ер болсонгүй. 
- Багш минь, таны бүтэн дүүрэн гартааж чадаагүй гэх тэр эрдмийг хадгалсан дархан бий юу? Бий бол хаана вэ?
- Миний мэдэхээр хуучин Засагт ханы Тожоон дархан10 л байв даа. Түүнээс хойшхийг би дуулж сонссонгүй. Халхын хавтгайн хаа нэгтээд байдаг л биз. Өнөө эс гэхэд нэгэн цагт тодрох л биз ээ. 
Үүнийг сонсоод Балжирийн урам хугарах шиг болжээ. Өдий хүртэл Тожоон дархан гэгчээс үлдсэн олигтой хийцтэй нэг ч аяга үгүй. Олны дунд түүний тухай хоржоонтой, элэгтэй цуу яриа л үлдсэн төдий. 
- Аан, нөгөө Ардын засаг гардаг жил Арын хүрээнд11 ирсэн чийчаан тэргийг анх харчихаад, тойрч тойрч, үзэж үзэж, дөрвөн дугуйг нэг нэг өшиглөснөө, “Ахиухан төмөртэй бол энэ өнхөрдөг дөрвөн хар юмнаас бусдыг нь хийчих л юм байна” гэж шогширсон гэлцдэг өвгөн мөн үү? гэж асуув. Хоолойнх нь өнгөнд басангуй аяс байгааг өөрөө ч анзаарчээ.
- Мөн мөн.
- Бас Баруун ламд12 баахан орос ланжууны13 замаг хийж өгсөн гэдэг. Хормойлж ирээд өмнө нь шархийтэл асгасан гэлцдэг. Үнэн юм уу?
- Аль аль нь үнэн дээ. Гэхдээ Баруун ламд бол гурван хүний амин үнээр аргагүй шахаагаар хийж өгсөн юм даг. 
- Харимхай ороомог төмрийг нь л хатааж, мушгиж чадвал винтовны замгийг ч хийчихэж болох л байх. Харин чийчаан тэрэг хийнэ гэдэг юу л бол...
- Тожоон дархан бол хийчихнэ ээ. Бэнзээн, тосных нь учрыг олж чадвал бусдыг нь өлхөөн чадна. Харин тэр өнхөрдөг дугуйных нь рэзээн л амаргүй гэдэг нь үнэн.
- Шил толь, жийрэг хавчаар, гуурс гээд... 
- За шиль толь ч гайгүй шүү, хаа ч гэж. Тожоон дархан Ховдын амбаны зарлигаар Хонгор толгойн14 элсээр нүднээс нь гал бадардаг, хөдлөхөд хайрс нь шажигнаж дуугараад гэрэл ойлгодог шил толин луу хийж өгсөн л юмдаг. Бороотойд хайрс бүхэн нь чийгтэж, ус дусагнаад, цээж нь хүрхэрдэг байсансан. 
- Тэр дарханаас үлдэж хоцорсон гайгүй шиг хийцтэй ганц аяга, ядахад эмээлийн мөнгөн баавар ч сонсогдохгүй юм.
- Тийм ганган завхай юмыг тоож хийдэггүй хүн байсан юм аа...
- Ганган нандин юм хийж чаддаггүй байсан юм биш үү?
- Хммм. Чиний чадах ганган чамин хийц бол төгс дээд нь биш юм шүү дээ.
- Тэгвээс, багш аа, төгс дээд чамин хийц гэж юу билээ?
- Алив эрдэм төгсөрхөөрөө эргээд энгүүн болдог нь жам юм гэнэ билээ. Чухам тиймээс эглээс илүү ганган чамин гэж үгүй. Энэ эрдмийг газар тэнгэрт жишиж заадаг юм гэнэ билээ гэж сонссон төдий, би. Миний чамд зааж эс чадах учиг энд л бий. 
Балжирийн чихэнд энэ үг огтоос торсонгүй, хоосон хуурай, хөгийн инээдтэй мэт санагджээ. Тэгээд өнөөх Тожоон дархны тухай сонсож байсан элдэв хөгтэй яриаг эргэн санаад, 
- Олны ярих нь Тожоон дархан гуай баахан худал хөөрдөг хүн байсан шиг ээ..
- Олон яах вэ, ухаж чадахгүй зүйлдээ нэг аваас сүслэн мунхардаг, эс бол худлаа худлаа гэж цуурдаг л юм. Тожоон дархан эгэл олны дунд эгэл явсан тул өөрсөд шигээ л сэтгэж, өөрсдийнхөө чадах чадал, сэтгэх царааны хэрээр л тооцож, цэгнэж, тийгээд тийн ярьж буй хэрэг.
- Та бол итгэж байсан уу? 
Балжир энэ хүртэл Өрөлбө багшдаа гүн бат итгэсээр ирсэн ажээ. Харин энэ удаад өвгөний яриа нэг л итгэмгүй, өөрийг нь хуурч, тохуурхаад байх шиг санагдсан байна. Багш нь ч залхсан янзтай гараараа гар гар гэж дохиод, нүдээ анин арагшаа налжээ. Тэр цагаас хойш Өрөлбө дархантай Балжир уулзсангүй, тэгээд ч өвгөн удаагүй юмдаг. 
Харин энэ удаад тэр нэг муу зөрүүдээс зөрүүд хуруун чинээхэн цоож Өрөлбө Цомбо багшийнх нь “Төгсөрсөн эрдэм” гэх үгийг ой дурсамжийнх нь мартагдаж гээгдсэн аль нэгэн жалга хунхаас ухаж гаргаад, жинхэнэ дархан хүний өнөөх зааж, сургаж болдоггүй эрдэм гэгчийн тухайд нэгийг санагдуулж, хоёрыг бодогдуулж, хорхойг нь гозолзуулаад ер унтуулсангүй ажээ. 
Төгрөгийн эхээр давж, шогшсоор Шар хоолойн эхэнд зусландаа гараад байсан Монхооног дархныхыг олж очив. Тэднийх зэрвэс харсан хүнд дархных гэхээргүй, ганц ханхийсан бургасан хар гэртэй. Дархны хясаа тэргүүт алив хэрэгсэл хийгээд нүүрс, ухлуур, их бага хөөрөг алин ч харагдсангүй, гагцхүү баруун хатавчинд нь ханын нүдэнд шургуулж орхисон хоёр сэрээт өрөлбө л хөх төмөр эрхшээсэн дархан айлыг илтгэх ганц эд болно. Тавь нэлээд ахиж яваа бололтой, улаан нүдэлсэн хатингар хөх хүн сууна. Арваад насны охин, хүү хоёр гарч орон гүйлдэнэ. Мэнд усаа мэдэлцээд, хуруун чинээ цоожинд нь хэрхэн бүдэрсэнээ ярин, учир явдлаа хэлэв. Тэгээд Цагаан мөрт Лам ахаас15 дээдэлсэн хив хадган дээр хоёр ширхэг бор халзан хорин тавтын дэвсгэрт тавиад 
- Ах дархан таны эрдэм чадалд бишэрлээ. Өчүүхэн би өдий хүртэл өөрийгөө дархан хүний хийдэг бүхнийг чадна хэмээн эрэмшиж явжээ. Гэвч мэдэх чадах маань хязгаартайг таны ганц цоож надад ухуулав. Тархин дундуур татаад авах шиг боллоо. Өнөө танд шавь болж, дутуугаа гүйцээж, дундуураа дүүргэе хэмээнэ. Болгооно уу? гээд барив.
Монхооног харин хөдөлсөнгүй, гаансныхаа бохийг сэтгүүрдэн суусаар байлаа. Балжир дархан өвдөглөн ойртоод, улам тонгойн хадгаа нүүрэнд нь тулгах шахам дахин өргөв. 
- За байз. Хойшоо түр суучих. Тэгээд ярилцая гэхүйд Балжир дархан шантарсангүй, хадаг юугаа өргөсөн хэвээр байв. 
- Алт мөнгө амилуулдаг ар говийн цуутай Дархан Балжир гэж та ажээ. Харин би бол таны дэргэд өчүүхэн эгэл нэгэн, хөх төмөр нүдэхээс цаашгүй билээ. Юутай ч хоёул хоёр үг солие гээд ер хөдөлж өгсөнгүй.
Балжир дархан түр хойш суугаад, гэхдээ эгзэг таарвал хэзээ мөдгүй хадаг, төгрөгөө өргөхөд бэлхэн өвөр дээрээ тавив. Гэвч өнжиж хоноод ч Монхооног дархнаас ам алдуулж чадсангүй. “Би бол хөх төмрийн л хүн. Яахин чамд сургах билээ. Заах ч юу байх билээ” гээд хавьтуулсангүй. 
Аргаа барсан Балжир дархан намар нүүж ирээд танайтай айл өвөлжие гэсэнд, 
- Өвөл хайран биш бол бололгүй дээ. Өвөлд ганц нэг тогоо цойлдох л байх. Тэр үед миний дархыг хараад та юунд ирэвдээ хэмээн харамсахгүй аваас яая гэхэв гэсэн байна.

2
- Цөөвтөр тэмээтэй ачаа хөсөг ирж явна гэсэн эхнэрийнхээ үгийг Монхооног дархан сонссон шинжгүй өмнөх том хар тагшинд нь мэлтэлзэх цайны мандалд хөвөн эргэлдэн буй шаарыг гөлрөн суусаар байлаа. 
Цайны мандалд тоонон дунгилгийн дүрс нэг тодрон, нэг бүдгэрэн үелнэ. Хэрвээ анзаарч чадваас дунгилгийн салхи аягатай цайны мандлаар дураар тийн наадах агаад, нөөлөг чухам хаашаа эргэж буйгаас шалтгаалан дархны өмнө тавиатай тагштай цайны толион үл мэдэг хуйлран гүвэлзээд, дүрсээ зоргоор өөрчлөн наадах ажээ. Хорвоогийн явдал гэгч тэрхүү тоонон дунгалгаар цалхийх салхин буюу, харин хүмүүний сэтгэл гэгч аяган дахь цайн мандал төдий ажээ. Хар хүнийхээ энэ мэт хачин аашинд дасал дадал болсон эхнэр галдаа хэдэн аргал шидэж, тогоо тавиад, цай үйв. Төдөлгүй гэрийн хаяанд хэвтсэн хөгшин халтар бөв бөв хуцаж, хөсгийн өөдөөс нэг хоёр гишгэснээ, залхсан аятай сүүлээ дэвсээд хэвтээд өгөв. Ачаа хөсөг ойрмогхон зогсож, түүрлэн шогшиж ирсэн хүн гэрийн гадаа ханхийтэл дөрөө мултлах хүртэл Монхооног аягатайгаа гөлийн ширтсээр байлаа.
- Хүн хар ирлээ, хөдлөөч чи хэмээн эхнэр нь тэсэлгүй часхийв. Сая л юу болж буйг анзаарсан аятай дээш харвал үүдээр хүрэн чисчүү дээлийн хормой сэвхийж, Балжир дархан орж ирж байлаа. 
Зун хэлж байснаараа Алтайн ар говиос урт холын нүүдлээр зориод иржээ. Гаханчийн голынхон өвөлжөөлөөд удаагүй, цас уулсын оройгоос энгэр бэл рүү уруудаж байх цаг билээ. Балжир дархных Монхооног дархны хаяа дарах шахам бууж, цаана нь бага дөрвөн ханат бас барив. Тэр Балжир дархны хясааны гэр ажээ. 
Ар Шаргын говийн алдар цуутай их дархан ирсэн сургаар төдөлгүй хол ойрынхны хөл хэсэгтээ л даржээ. Балжир дарханыд буусан хүмсийн ихэнх Монхооног дархныхаар ороод гарах агаад, тэр бүрд эхнэр нь түүртэнэ. Монхооног хаяанд нь ямар учиртай улс хэт алсаас хэрэг зориг болгон зүтгэж ирсэнд сэтгэл зовнисон, эсвэл догдолсон бүү хэл бүр огтоос мэдэж анзаарсан шинжгүй, улаанаа баагиулан, хааяа пар пар инээж, марзан дэмий юм хэлцэн, хүүхэд хөгшидтэй тоглож наадахаас хэтрэхгүй. Хоёр дархны гэргий нар харин үг, ааль сүрхий нийцэж, ижий ахай болох нь холгүй сүжирчээ. 
Монхооног аанай л хааяа нэг хонинд явахаас хэтрэхгүй, ихэнхдээ толгойгоо салаавчлан тэнгэр мэлрэн хэвтчихдэг хэвээр. Нэг тэгээд хэвтээд авсан бол орлиоо тэмээ хэвтчихсэнээс ч долоон дор, хөдөлнөө л гэж байхгүй дээ. Харин говьд жавар буучихаас өмнө гэж яаран сандран зундаа энд тэндээс цуглуулж авсан хэдэн хадаасаа Гаханчийн голын хэвийн дэрсний захаар байх Алагнуурын хужир нунтаглаж цацсан бага зэрэг чийгтэй цагаан шороотой хонхорт аваачин улайтгаж, цатгалдуулан хөлбөрүүлсээр хориод гадас болгож авчээ. Балжир дархан төмөр шүүтүүлдэг энэ учрыг сайтар мэдэх тул төдий л сонирхсонгүй. Ингэж гаргаж авсан төмөр тугалга мэт зөөлөн болох төдгүй, хат авахдаа ч муу билээ. Ёстой л тогоо тулга цоолддог дархчуулын ажил болно. 
Өвөл өнтэй орж, Алагнуур, Сухант, Хоёрт, Зөөлөн Сүүж16 хавь, бүр өвөр хаднаас хүртэл хүмүүс хөлхөх болж, тэдний хүслээр Балжир дархан алт мөнгөн ээмэг, бөгжхөн, мөнгөн хазаар, их сайндаа мөнгөн баавархан, хэт хутга төдийхэн нухсаар өвлийг үдэв. Харин хаана ч тэр эд мэдэх хүн хараад л “Балжир хийц” гэж шуудхан дуу алдах дунд гарын хоёр сайхан аяга хийжээ. Гэвч Монхооног түүний хийж буй зүйлсийг ер анхаарсан янзгүй, ядахад тэр хоёр ганган чамин хийцтэй аягыг нь хүртэл хүний урманд ирж өнгийж ч харсангүй. Иймэрхүү дэмий шахам нэгэн өвлийг салхинд тавьж тууж буйдаа Балжир дархан хааяа бухимдах авч, Монхооног дархны гарч орох, шээж баахыг нь хүртэл алдалгүй, уйгагүй тандсаар байжээ. Харин Монхооног дархан энэ өвөл ер юм хийж гавьсангүй, хоёр тогоо нөхөж, нэг гуулин шанаганы иш бөхөлж, нэг чонын хар хавхны хаа хадсан төдий. Бас нэг галын хайч, хоёр илүүр мэтхэнийг өнөөх шүүтүүлж авсан төмрөөрөө хийжээ. Тэр бүхнээс нь өнөөх хэн хүнд зааж болдоггүй дархан хүний бурхан ухаан цухуйж, бултайх юу ч байсангүй.
Орж гарах нутгийнхантай, бас ойр зуурт мордож, айл хунараар орох зууртаа Монхооног дархны тухай эв таарвал илүү юм олоод мэдчих санаатай, тойруу ч гэсэн ямар нэгнийг асуугаад амжина. Гэвч хүмүүс төдий л тоймтой зүйл хэлж чадахгүй ажээ. Ихэнхдээ үлгэр домог мэт үнэмшихэд бэрх.
Монхооногийг багад нь сураггүй алдаад удаж удаж хээрээс олж авсан юм гэнэ билээ гэж нэг нь ярив. Хээр хориод хоносон атлаа өлсөж цангасан, даарч бээрсэн, айж сандарсан зүйл огт үгүй, тоглоод сууж байсан гэнэ. 
Бас багадаа нүүхэд их дургүй, нүүсэн хойно гэрийнхээ хуучин буурь руу оргож зугтаагаад болдоггүй хүүхэд байжээ. Учир нь тэр буудалдаа чулуу, модоор тун хачин сонин тоглоом хийгээд тавьчихсан, түүндээ хорогддог байсан гэнэ. 
Лоом төмрийг салхин сэнс ашиглан голоор нь нэвт өрөмдөөд, түүнээ хатааж буу хийсэнд сум нь хол тусахгүй байжээ. Гэтэл намрын зайрмагтсан нуураас морио усалж яваад мөсний цоорхойгоор шахагдсан ус дээш олгойдохыг харж, духаа алгадчихаад, морио ч услалгүй гэртээ давхиж очоод, буундаа бянт татсан гэнэ. Тун сүрхий цэцтэй болсон тэр буу нь одоо Хөвчийн ард нэг хүн байдал бололтой. 
Бас нэг далан нурууны кило17 хийсэн, бас л сүрхий цэцэн болсон гэлцэнэ. Давхар цэстэй, ард нь нэг туухай углачихаар 150 кило хүртэл татдаг гэх. Хоёр хүн бүдүүн шиндүү мөрөн дээрээ барьж, дундаас нь кило дүүжилж байгаад 150 кг-ийг киллэдэг гэх. Нэмэлт туухайнхаан жингийн ялгааг эхний цэснээсээ ялган нарийн тооцож чадвал хоёр цэстэй хийчихэд болохгүй ч юмгүй. Усан тээрмийн гол дээр ноос зулаад, ороогоод, чивчиртэл эргүүлээд, бараг л хүний оролцоогүй дарайсан эсгий хийгээд орхидог тээрэм шиг юм ч хийсэн гэнэ. Нэгдэл тэрийг зунаас л Баянголын адаг руу гаргаж хэрэглэдэг ажээ. За тэр ч яахав. 
Харин орос каструулыг пааландсан гэдэг л... Түүнийг нь хот хүрээ газраас л хүн хийлгэж аваад явсан гэнэ. Хуучны хятад урчууд Усан Зүйлийн хүрээ, Хамбын хүрээний гол сүмийн дээвэр, хаялга, хажлагыг пааландсан луун хээтэй хавтангаар чимж хийсэн байдаг. Тэгэхээр бас огт чадамгүй ч биш ээ.
Тэр гагнуур хийх үед гэрт нь аль болох олон хүн бужигнаж, шуугилдаж байвал гагнуур нь сайн гүйдэг гэдэг үү?. Монхооног хясааны гэр гэж тусдаа гэр барьдаггүйн учир тэр байж. Харин ч эсрэгээрээ, хүн харыг бүгдийг нь хөөж гаргаж байгаад хясааныхаа гэрт ганцаар гагнуураа хийдэг Балжирт энэ их сэжигтэй санагджээ. Ердийн гагнуурыг тийн олонтой бужигнаж хийгээд, гагцхүү өнөөх салдаггүй хачин гагнуураа хүнээс нууц л хийдэг байж таарах нь. Тийн олонтой бужигнадаг нь нандин чухал гагнуураа нууцлах, төөрөгдүүлэх арга нь бололтой. Бас их нохой юм аа гэж боджээ. 
Тийм атал нутгийн нэгэн их шинжээч Сиймэн Шагдар гэх хүн тийнхүү олон бужигнаж байх цагаар гагнуур нь сайн гүйдгийн учрыг “Танай гэр алсдаа хүнээр дүүрэх юм байна” гэж тайлсан юм гэнэ билээ гэв ээ. Хачирхалтай л юм. Гэвч одоодоо өргөмөл нэг, өөрийн нэг охинтой төдий, дүүрсэн ч юм алга шиг. Алс хэтдээ чухам яахыг хэн мэдлээ. Үнэн ч үү, худал ч уу. Харин Монхооногийн хүүхдүүдтэй наадаж тоглох нь бараг зөнөг залгаа юу гэлтэй. Заримдаа бүр хүүхэд аятай аяглана. 
Нутгийн нэг өвгөн “Өө, чи цаадхаасаа юу ч сонсож чадахгүй дээ. Нэг юм хийхдээ түүндээ таарсан багажаа эхлээд хийчихдэг, тэгээд хэргээ бүтээсэн хойноо өнөөх багажаа эвдээд, хайлуулаад орхидог хүн чинь чамд юу л хэлж өгөх вэ дээ. Тэр ялмаа цаадах чинь баргийн юм халдаадаггүй Бар Дорлигийн сахиустай юм. Тэр сахиусаа нууна гэж жигтэйхэн. Арга ч үгүй, хоёр ч удаа аймагт очиж байцаагдсан" гэсэн байна. Ер нь нутгийнхан Монхооног дархнаа учиргүй сүжирдэггүй аж. Гагцхүү Алаг нуурын хаяа сахидаг эрхи эгэлдэргэлсэн мөнжгөр толгойтой Бүлүүн гэх чавганц л "Сэтгэлийн цөв арилаагүй хүнд нарийн учиг заах ёсон үгүй. Дээд дархан хутагтын суудалтай гэдэг юмсан уг нь" гэж нэг учир битүүлэг халаглаад авчээ. 
Монхооногийн ар гэрийн амьдрал өөрийнхтэй нь харьцуулахад ядуу тарчиг талдаа. Өдөр хоногоо аргацаах төдий. Гэвч Монхооног дархны байр байдал түүндээ ер санаа сэтгэл зовниж буй янз ёстой өчүүхэн ч үгүй. Тэр байтугай ойр зуурын тэр дарх, цоолдлоготоо бусдаас хөлс шан авч буй нь ч үзэгдэж харагдсангүй.
Олхонудын их дархан Балжир ийм нэг учир битүүлэг хүнийг сахиж өвөлжчихөөд, баахан урамгүй болж, хавар ногоо цухуйж, малын хөл алсын аян даахуйц чангарах цагаар буцаж нүүхээр шийдэв. Ер энэ Монхооногийн тухай яриа бүхэн өнөөх Тожоон дархны тухай худал хоосон цуу тарсантай адил ч байж мэднэ хэмээн бодогдоход хүрэв. Тэгэхдээ эцсийн удаагаа Монхооног дархныг тоншиж үзжээ. Орой хоолоо идэж байхад нь ороод, сарын турш бодон бодон, зурж, тооцож, сэмхэн туршиж байж хийсэн төмөр дэвхрэгээ гаргаж алган дээрээ тавиад,
- Дархантаан, би нэг ийм юм хийлээ, та сонирхох уу гэв.
Монхооног цахдан гэдийж, дэвхэргийг сүрхий хараад, нэгийг бодов бололтой жуумалзаж байна гэнэ. Балжир дархан төмөр дэвхэргээ түлхүүрдэж түлхүүрдэж, хойморт нь тавив. Дэрхрэг төмөр хөлөө чихар чихар дуугарган, тонгос тонгос гэснээ гэнэтхэн ухасхийн үсэрсэнд, Монхооног дархны эхнэр уулга алдан босож гүйжээ. Тэгээд төмөр дэвхрэг сандлын хиртэй үсэрсээр тулгыг нь тойрон эргээд тавьсан газраа ирж, нэг сүрхий тогтох аядсанаа тонгорцоглон унаад өгөв. Балжир дархан ухаантай үсэрч цовхордог шидтэй төмөр дэвхрэгээ аваад, 
- Нэгэн өвлийг хамтдаа гэмгүй сайхан өнгөрөөв. Танд үүнийг үлдээе дээ гээд Монхооног дарханд барьсанд, талархаж, шагширсан өчүүхэн ч шинжгүй аваад өнөөх үсэрдэг хүчирхэг хөлнөөс нь нэг чангааж үзсэнээ,
- Миний самгачууд, эхнэрүүдэд хийж өгдөг галын шилээврээс дээрдэхгүй л эд байна даа гээд буцаагаад өгчихжээ. 
Тэгээд юм болсон шинжгүй аягтай шөлнөөсөө хүжигнэтэл сороод эхэлсэнд уур нь хүрсэн Балжир дархан хар цагаан дуугүй цовхрон гарав. Мунхаг, хэдэр гэхэд арай ч мунхаг хэдэр юм даа, яаж, хэрхэн нэг муу галын шилээврийг ур ухаан, нарийн нандин тооцоо бүхий энэ чамин сайхан оньсон хийцтэй адилтгаж болох билээ гэж бодохуй цухал дургүй нь оволзоно. 
Орондоо ороод удаагүй байтал ажин түжин байсан Монхооног дархны гэрт алх дөшний дуу гарч эхэлсэнд Балжир дархан өөрийнх нь хатгуур байгаа зөв оножээ хэмээн дотроо жуумалзан хэвтжээ. Юутай ч шөнө дунд өнгөртөл алх дөшний дуун Монхооног дархны гэрээс тасарсангүй. Босоод ордог ч юм билүү гэж бодсон ч төвдсөнгүй, өнөөх цухал нь, бас нэрэлхүү зан нь буцаагаад хэвтүүлчихэв. 
Өглөө дөнгөж босоод, цайгаа оочилж суутал Монхооног дархан ороод иржээ. Тэгээд юм ч хэлсэнгүй, хойморт нь өвдөглөн суугаад, тоонон дунгилгийн наран тусгалд алгаа дэлгэтэл хоёр эвэр нь дохилзон, нүд нь дүрлийсэн, гуяных нь хэдрэгэн ир ижийсэн төмөр царцаа байх нь тэр. Зэрвэс харсан хүнд амьд мэт. Дархан царцааны нимгэн ялтсан далавчны дундаас хугас чүдэнзний мод хэрийн төмөр сугалан автал өнөөх царцаа ялтсан далавчаа гэнэтхэн шажигнуулан дэлгээд, цар цар дуугарган хөөрөөд эхлэв ээ. Тэгээд хоёр баганых нь дунд нэг сүрхий тогтсоноо наймын тоо сүлжин гурав тойроод, буцаад Монхооног дархны хүрз шиг том хар алган дээр сэмбийтэл буучихаад, далавчаа намбатай нь аргагүй хумин цэмцэгнэв. Монхооног Балжир дархны нүүр өөд нэг сүрхий харснаа, царцаагаа шажигнуулан атгасаар гарч оджээ. Түлхүүрэн оньстой дэвхрэг хийж болох ч, ганцхан шөнийн дотор эрхийн чинээ, нисдэг, гэхдээ бүр багана сүлжин сүлжин нисээд эргээд боссон газраа оноод буучихдаг царцаа хийнэ чинээ ёстой төсөөлсөнгүй. Үгүй тэр далавчаа сэгсрээд хумьж буй хөдөлгөөн нь хүртэл цаанаа л нэг донжтой шүү. Гайхан алмайран хэсэг сууснаа гэнэтхэн нэгийг санаж, нөмгөн чигээрээ ухасхийн гарчээ. 
Монхооногийнд орвол царцаагаа хэдийнээ хясаа руугаа шидчихсэн, хөөргөө дарж суулаа. Хясааны улалзах цогон дунд царцааны нимгэн далавч, цээж, гэдэс дортох оньс эрхтэн бүгд хөх улаан оч үсчүүлэн ялбайн урсаад, зөвхөн хөөрөгний амнаас хөндийвтөр салж унасан өргөст гуяных нь тасархай улаа бутруулсан ч хараахан хайлаагүй чичигнэн байжээ. 
- Та..., та яаж хийв ээ. Чухам үүнийг чинь л мэдэх гэж би бүтэн өвөлжин таныг сахисан юм шүү дээ, ай халаг. Та ядахдаа хайлуулахгүй, надад доторх оньсийг нь ганцхан харуулчихаж болсонгүй юу хэмээн халагласаар Балжир дархан хясааны дэргэд сөхрөн суув.
- Энэ ч сурдаг ч, сургадаг ч юм биш ээ. 
- Үгүй ядаж харуулчихгүй дээ.
- Зөвшөөгүй юм аа.
- Юу зөвшөөгүй гэж, хэн...? хэн?
Монхооног дархан юм хэлсэнгүй, урт эрүүгээ сунган голд нь гал улалзсаар буй дархны хясаа руугаа заажээ. Балжир дархан тийш гөлрөн хэсэг суув. Түүнд хөх дөл сүүмэлзүүлсээр унтарч буй гал дотроос юу ч харагдсангүй, гэвч тэнд ямар нэгэн хүчирхэг нууцын эзэн буй гэдэгт энэ удаад өчүүхэн ч эргэлзсэнгүй ээ. 
Хэд хоногоос нүүв. Урьд үдэш нь цугтаа өвөлжсөн хоёр дархан аяга тагш юм хуваан элдвийг хүүрнэн хэсэг сууцгаалаа. Нэгэнт дархны хясааны эзэн нарийн нандин нууцыг өөрт нь задруулахыг хүсээгүйгээс хойш түүнийг дахин мэдэхсэн гэж асууж, шалгаах нь мунхаг явдал билээ. Харин өөрийнх нь урладаг, алдрыг нь аймаг даяараа дуурсгасан өнөөх ганган чамин, нарийн нандин ур хийц, донж маягийг нь Монхооног дархан яагаад өчүүхэн муу галын илүүрийн төдийд үнэлдгийн учрыг асуухгүй байж чадсангүй. Гэтэл, 
- Угтаа сайхан муухай хийц гэж байдаггүй юм аа гээд, Монхооног дархан аягатайгаасаа тамшаалан балгав. 
Балжир дархан энэ үгийнх нь учрыг бас ухаж эс чадав. Тансаг нандин ур, хийц тэгээд жирийн нэгэн тогоо жалавч цоолдогчийн болхи толхи хийцтэй эн тэнцүү үнэлэгдэх гэж үү? 
- Тэгвэл, за байз байз, тэгвэл.. би ер мэдэхийг байлаа. Үгүй, ингэхэд танд, үгүй..., танд ямар хийц, маяг чамин сайхан билээ?
- Энгүүн хийгээд хүнд тустай бүхэн – гээд Монхооног хясаа, дөш, лантуугаа хийж хураасан цагаан хайрцаг зүгтээ эрүүгээ дохиод, - түүнд чамин сайхан байдаг даа гэжээ. 
Маргааш өглөө нь Балжир дархан Монхооног дархныг гуйж байж, цагаан хайрцагтайг нь олгойлгон, хясаа, дөш, лантуунаас нь, бас өөрийнх нь мойнийж яваа хар гараас нь адис аваад морджээ. 
Ингээд хөхөлбий өнгөт гилгэр төмөр хэрхэн гаргадгийг, тавьдаггүй гангуурын учрыг, бас өнөөх ямар ч төмрийг мод лугаа адил хялбархаан зорчихдог хачирхалтай хатаалтынх нь учрыг олж мэдсэнгүй буцав. Бас тэр нисдэг оньсны учрыг ч гадарлаж чадсангүй. Хөх төмрийг хэрхэн санаан зоргоор эрхшээдгийнх нь учрыг ч ухсангүй. Ерөөс зорьж ирсэн хэргээ өчүүхэн ч хэлтэлсэнгүй, нэгэн өвлийг хүний нутагт дэмий л үрчихжээ. Гэхдээ огтоос сэтгэлээр унаж, урам хугарсан янзгүй, харин ч нэг л ихийг олж нээчихсэн мэт, таньж ухаарчихсан мэт сэтгэл нь уужирч, амгалан болоод саруулсчихсан явлаа.
Алтайн их уулсын нахис зоогоор давах Мааньтын даваан18 дээр гарч, манхан хөх тэнгэрийн дор хоёр талд цэнхэртэх их говиуд, цаадтайх хөглөрсөн хөх уулсыг харан шүүрс алдахуй өвгөн багш Өрөлбө Цомбо дархны “Эрдэм төгсөрхөөрөө эргээд энгүүн болдог юм гэнэ билээ” гэсэн үг чихэнд нь хангинаад л явчихжээ. 
Б.Номинчимэд
2019.3.9.

Тайлбар:
1. Баян сум – 1930-аад оны үед байгуулагдаад, 1959 онд Түмэн, Наран сумдын зарим багуудтай нэгдэн Халиун сум болон шинээр зохион байгуулагджээ. Баян сум нь өнөөгийн Говь-Алтай аймгийн Халиун сумын Олонбулаг багийн төвд төвлөж байжээ. 
2. Урианханы Монхооног дархан – 1900 оны үед Урианхайн Дайчин бээсийн хошуунд төрж, Бугат суманд амьдарч байгаад 1959 он орчим бурхан болсон дархан. Монхооног дархны тухай олон домог, хууч яриа үлджээ.
3. Урианхай дайчин бээсийн хошуу – Говь-Алтай аймгийн Бугат, Тонхил сумд бүхэлдээ, Алтай, Төгрөг, Дарви, Ховд аймгийн Цэцэг, Дарви зэрэг сумдын ихэнх нутгийг хамарсан томоохон хошуу. Анх Халхын үндэс болсон Гэрсэнз жалайр хунтайжийн отгон хөвүүн Саму Бумагийн эзэмшилд зарим урианхай отгууд нэгдэн үүслээ тавьжээ. 
4. Биж-Алтай сум – 1946 онд Тамч сумаас тасалж байгуулсан сум. Хожмоо Бугат сум болсон.
5. Лан - Манж Чин улсын үед Монголд нийтлэг хэрэглэж байсан хүндийн хэмжүүр юм. Ойролцоогоор 30 орчим грамм жинтэй дүйнэ.
6. Өгөөмөр, Толь, Тунгалаг - Шаргын говийн баруун хөвөөний тэгш уудам талууд.
7. Хясаа - Уран дархчуудын төмөрлөгийн зүйлсийг хайлуулах зориулалттай бяцхан зуух: хөөрөг тавьж шатаах, салхин хийгээр шатаах, хоёр зүйл байдаг.
8. Сэрхэн хөөрөг – нас гүйцсэн эр ямааны тулмаар хийсэн хөөрөг.
9. Өрөлбө Цомбо дархан – Засагт ханд ийм нэртэй алдартай дархан байсан тухай хууч бий. Өрөлбө гэдэг нь халуун төмөр болон юмыг хавчиж барихад хэрэглэдэг шовх хошуутай, иргүй, хайч мэт хавчдаг дархны нэгэн багаж юм. 
10. Засагт ханы Тожоон дархан – Засагт хан аймгийн Эрдэнэбишрэлт Засагт ханы хошуунд ийм нэгэн дархан байсан тухай там тум сураг бий.
11. Арын хүрээ – Засагт хан аймгийн төв хүрээ. Туурь нь өнөөгийн Алтай хотоос 10 гаруй км орчим зайд бий. 
12. Баруун лам – Дамбийжанцан буюу Жа ламыг энэ нутагт Баруун лам хэмээн нэрлэх нь бий...
13. Орос ланжуу – Орос винтов
14. Хонгор толгой – Олонбулагийн хоолойн зүүн урд үзүүрт байх элсэн толгой...
15. Цагаан мөрт лам ах – Ном, билэгт нэвтэрсэн их мэргэн хүмүүн тэр цагт Өгөөмөр хавиар амьдарч байсан гэдэг.
16. Алаг нуур, Сухант, Зөөлөн Сүүж, Гаханч – Бугат, Цээл, Алтай сумдын хаяа нийлсэн газрууд.
17. Далан нурууны кило – 70 кг хүртэл ачаа, барааны хүндийн жинг тодорхойлох боломжтой нуруу кило. Юмнаас дүүжилж байж киллэнэ. 
18. Мааньтийн даваа – Алтайн нурууг давдаг даваа


Б.Наминчимэд: Дархан хүний бурхан ухаан
Bolod.mn


Сэтгэгдэл (1)


Уншигчдын оруулсан сэтгэгдлийн талаар манай сайт хариуцлага хvлээхгvй болохыг анхаарна уу.
Үгийн санд шүүлтүүр хийсэн болно
Зочин
Ёстой сонирхолтой хүүрнэл байна.

2019-06-26 | 12:57:05 | 64.119.24.26 |


   



"Game of Thrones" цуврал 32 төрлөөр Эммигийн шагналд нэр дэвшлээ
13:45

Телевизийн шилдэг бүтээлүүдийг шалгаруулдаг Эмми шагналд "Game of Thrones" цуврал 32 төрлөөр нэр дэвшиж дээд амжилт тогтоов.

Телевизийн шилдэг бүтээлүүдийг шалгаруулдаг Эмми шагналд "Game of Thrones" цуврал 32 төрлөөр нэр дэвшиж дээд амжилт тогтоов.

»»
Гурвалжин будааг өглөө бүр идээд элгээ цэвэрлээрэй!
11:44

Гурвалжин будааг түүхийгээр нь тарганд хийж, өлөн элгэн дээрээ уувал бие цэвэрлэгдэж, жин хасдаг байна. 

Гурвалжин будааг өглөө бүр идээд элгээ цэвэрлээрэй!

Гурвалжин будааг түүхийгээр нь тарганд хийж, өлөн элгэн дээрээ уувал бие цэвэрлэгдэж, жин хасдаг байна. 

»»
Европын холбооны комисс анх удаа эмэгтэй ерөнхийлөгчтэй боллоо
11:42

Европын холбооны комиссын гишүүдийн нууц санал асуулгын дүнд Германы иргэн Урсула вон дер Лейен тус холбооны ерөнхийлөгчөөр сонгогдсоныг ВВС мэдээллээ. 

Европын холбооны комисс анх удаа эмэгтэй ерөнхийлөгчтэй боллоо

Европын холбооны комиссын гишүүдийн нууц санал асуулгын дүнд Германы иргэн Урсула вон дер Лейен тус холбооны ерөнхийлөгчөөр сонгогдсоныг ВВС мэдээллээ. 

»»
Хиймэл оюун ухаант систем Рубикийн шоог 1 секундэд эвлүүлжээ
17:31

ВАШИНГТОН. /BBC/. АНУ-ын Калифорнийн их сургуулийн судлаачдын бүтээсэн хиймэл оюун ухаант систем Рубикийн шоог нэг секунд гаруй хугацаанд эвлүүлсэн байна.

Хиймэл оюун ухаант систем Рубикийн шоог 1 секундэд эвлүүлжээ

ВАШИНГТОН. /BBC/. АНУ-ын Калифорнийн их сургуулийн судлаачдын бүтээсэн хиймэл оюун ухаант систем Рубикийн шоог нэг секунд гаруй хугацаанд эвлүүлсэн байна.

»»
Дарханы замыг засахтай холбоотойгоор нийтийн тээврийн үйлчилгээнд өөрчлөлт орлоо
17:11

Азийн авто замын сүлжээний АН-3 чиглэлийн хамгийн их ачаалалтай хэсэг болох Улаанбаатар-Дархан чиглэлийн 204.11 километр автозамыг дөрвөн 

Дарханы замыг засахтай холбоотойгоор нийтийн тээврийн үйлчилгээнд өөрчлөлт орлоо

Азийн авто замын сүлжээний АН-3 чиглэлийн хамгийн их ачаалалтай хэсэг болох Улаанбаатар-Дархан чиглэлийн 204.11 километр автозамыг дөрвөн 

»»
Бөхийн эхнэрийн зовлон
17:04

МЗЭ-ийн шагналт шог зохиолч Ж. Барамсай

Бөхийн эхнэрийн зовлон

МЗЭ-ийн шагналт шог зохиолч Ж. Барамсай

»»
О.Мөнхсайхан: Ерөнхийлөгч шударга бусын хонгилын түлхүүрээрээ үг сөрсөн бүгдийг нам дарна
16:56

Ерөнхийлөгч хэд хэдэн байгууллагаар дамжуулж Засгийн газрыг хянах замаар мэдэлдээ байлгах агуулга төсөлд байна. Тодруулбал, Ерөнхийлөгч 

О.Мөнхсайхан: Ерөнхийлөгч шударга бусын хонгилын түлхүүрээрээ үг сөрсөн бүгдийг нам дарна

Ерөнхийлөгч хэд хэдэн байгууллагаар дамжуулж Засгийн газрыг хянах замаар мэдэлдээ байлгах агуулга төсөлд байна. Тодруулбал, Ерөнхийлөгч 

»»
Нэгдүгээр сургуулийн захирлын ялыг хэвээр үлдээжээ
14:32

Сүхбаатар дүүргийн нэгдүгээр сургуулийн захирлын үүргийг түр орлон гүйцэтгэгч асан Г.Бум-Эрдэнэ нарт холбогдох хэргийг Нийслэлийн Эрүүгийн хэргийн давж заалдах шатны шүүхэд өчигдөр /2019.07.16/ хянан хэлэлцлээ. Шүүхээс Г.Бум-Эрдэнэ нарт торгох ялыг хэвээр үлдээж шийдвэрлэжээ.

Нэгдүгээр сургуулийн захирлын ялыг хэвээр үлдээжээ

Сүхбаатар дүүргийн нэгдүгээр сургуулийн захирлын үүргийг түр орлон гүйцэтгэгч асан Г.Бум-Эрдэнэ нарт холбогдох хэргийг Нийслэлийн Эрүүгийн хэргийн давж заалдах шатны шүүхэд өчигдөр /2019.07.16/ хянан хэлэлцлээ. Шүүхээс Г.Бум-Эрдэнэ нарт торгох ялыг хэвээр үлдээж шийдвэрлэжээ.

»»
WeChat-аар дамжуулж Түвдийг эзлэх нь
14:16

Цахим хувьсгал нь аливаа мэдээ мэдээллийг бусдад дамжуулах, нэг нэгтэйгээ холбоо барих зэргээр хүн төрөлхтний хамгийн чухал хэрэгцээнд тулгуурласан хувьсгал юм. 

WeChat-аар дамжуулж Түвдийг эзлэх нь

Цахим хувьсгал нь аливаа мэдээ мэдээллийг бусдад дамжуулах, нэг нэгтэйгээ холбоо барих зэргээр хүн төрөлхтний хамгийн чухал хэрэгцээнд тулгуурласан хувьсгал юм. 

»»
Долоодугаар сарын 16-наас дулааны шугамд засвар хийгдэж буй газрууд
13:38
Европын хамгийн том алмаз Архангельск мужаас олджээ
11:21

Европоос олдсон хамгийн томд тооцогдож, 222,09 каратын алмаз ОХУ-ын Архангельск мужийн В.Грибийн нэрэмжит уурхайгаас олдсон тухай ТАСС агентлаг мэдээллээ. 

Европын хамгийн том алмаз Архангельск мужаас олджээ

Европоос олдсон хамгийн томд тооцогдож, 222,09 каратын алмаз ОХУ-ын Архангельск мужийн В.Грибийн нэрэмжит уурхайгаас олдсон тухай ТАСС агентлаг мэдээллээ. 

»»
Рио Тинто "Оюу толгой"-н зардал нэмэгдэж уурхайн олборлолт эхлэх хугацаа 2023 он болж хойшилсон тухай мэдэгдлээ
15:57

Монголын говьд хэрэгжүүлж буй "Оюу толгой"-н гүний уурхайн төслийнх нь хөрөнгө оруулалт 1.9 тэрбум ам.доллараар нэмэгдэх нөхцөл үүссэн тул үйлдвэрлэл эхлэх хугацааг дахин хойшлуулахаар болсныг Рио Тинто анхааруулсан талаар Financial Times мэдээлжээ. 

Рио Тинто

Монголын говьд хэрэгжүүлж буй "Оюу толгой"-н гүний уурхайн төслийнх нь хөрөнгө оруулалт 1.9 тэрбум ам.доллараар нэмэгдэх нөхцөл үүссэн тул үйлдвэрлэл эхлэх хугацааг дахин хойшлуулахаар болсныг Рио Тинто анхааруулсан талаар Financial Times мэдээлжээ. 

»»
Ашиглалтаас хасагдсан тээврийн хэрэгслийг дахин боловсруулах үйлдвэр Налайхад баригдахаар боллоо
15:54

Сүүлийн жилүүдэд Монголын автотээврийн салбарын хөгжил хурдацтай өсөн нэмэгдэж, энэхүү хэрэгцээг ханган ажиллах нь тус салбарын гол үүрэг юм. Гэвч үүний зэрэгцээ автотээврийн хэрэгслийн ашиглалтаас үүдэлтэй хүн ам хүрээлэн буй орчинд үзүүлэх сөрөг үр дагавар ихээр бий болж байгаа нь улс орон бүрийн анхаарал татсан асуудлын нэг болоод байна.

Ашиглалтаас хасагдсан тээврийн хэрэгслийг дахин боловсруулах үйлдвэр Налайхад баригдахаар боллоо

Сүүлийн жилүүдэд Монголын автотээврийн салбарын хөгжил хурдацтай өсөн нэмэгдэж, энэхүү хэрэгцээг ханган ажиллах нь тус салбарын гол үүрэг юм. Гэвч үүний зэрэгцээ автотээврийн хэрэгслийн ашиглалтаас үүдэлтэй хүн ам хүрээлэн буй орчинд үзүүлэх сөрөг үр дагавар ихээр бий болж байгаа нь улс орон бүрийн анхаарал татсан асуудлын нэг болоод байна.

»»
Сэтгэцэд нөлөөт 3,877 ширхэг эмийг хуурамч жороор олгожээ
15:52

Мансууруулах болон сэтгэцэд нөлөөт эм, эмийн түүхий эдийг импортлох, үйлдвэрлэх, ханган нийлүүлэх, түгээх байгууллагын үйл ажиллагаанд хамтарсан урьдчилан сэргийлэх хяналт шалгалтыг хийжээ.

Сэтгэцэд нөлөөт 3,877 ширхэг эмийг хуурамч жороор олгожээ

Мансууруулах болон сэтгэцэд нөлөөт эм, эмийн түүхий эдийг импортлох, үйлдвэрлэх, ханган нийлүүлэх, түгээх байгууллагын үйл ажиллагаанд хамтарсан урьдчилан сэргийлэх хяналт шалгалтыг хийжээ.

»»
Монгол бүсгүйн төрсний дараа анхаарах зөвлөгөө
12:01
Эмоцийн ач тус хийгээд хор хөнөөлийн тухай
11:00

Манай Наадам гайхалтай болдог. Монголчууд ямар их онгодтой, хөөрөлтэй, эмоцтой хүмүүс гэдгийг чухам Наадам л үзүүлж өгнө. Бөх, морь, харвааны 

Эмоцийн ач тус хийгээд хор хөнөөлийн тухай

Манай Наадам гайхалтай болдог. Монголчууд ямар их онгодтой, хөөрөлтэй, эмоцтой хүмүүс гэдгийг чухам Наадам л үзүүлж өгнө. Бөх, морь, харвааны 

»»
УЛААНБААТАР-ДАРХАНЫ ЗАМЫГ ЭНЭ САРЫН 15-НААС ЭХЛЭН ХААЛАА
10:54

Улаанбаатар-Дарханы замыг өчигдрөөс буюу энэ сарын 15-наас эхлэн 11 дүгээр сар хүртэл хаах аж.Энэ тухай өчигдөр Тээврийн цагдаагийн албанаас мэдээллээ.

УЛААНБААТАР-ДАРХАНЫ ЗАМЫГ ЭНЭ САРЫН 15-НААС ЭХЛЭН ХААЛАА

Улаанбаатар-Дарханы замыг өчигдрөөс буюу энэ сарын 15-наас эхлэн 11 дүгээр сар хүртэл хаах аж.Энэ тухай өчигдөр Тээврийн цагдаагийн албанаас мэдээллээ.

»»
БНХАУ-ын нүүрс олборлолт хагас улиралд 1.8 тэрбум тоннд хүрчээ
10:51

БНХАУ-ын нүүрсний олборлолт өсчээ. Тодруулбал, БНХАУ энэ оны эхний зургаан сард 333.4 сая тонн нүүрс олборлосон нь өмнөх сарынхаас нь 6.7 

БНХАУ-ын нүүрс олборлолт хагас улиралд 1.8 тэрбум тоннд хүрчээ

БНХАУ-ын нүүрсний олборлолт өсчээ. Тодруулбал, БНХАУ энэ оны эхний зургаан сард 333.4 сая тонн нүүрс олборлосон нь өмнөх сарынхаас нь 6.7 

»»
“Цэцэг” төвийн уулзварыг хаав
10:05

“Цэцэг” төвийн урд уулзварыг энэ сарын 15-18-ны хооронд хаахаар болжээ. 

“Цэцэг” төвийн уулзварыг хаав

“Цэцэг” төвийн урд уулзварыг энэ сарын 15-18-ны хооронд хаахаар болжээ. 

»»
Өндөгний дэглэмээр жингээ хасах арга
09:50

Илүүдэл жингээсээ салахыг хүссэн бүсгүйчүүддээ зориулан “Төмөр хатагтай” Маргарет Тэтчерийн дөрвөн долоо хоногийн дотор 10-20 кг турах өндөгний дэглэмийг санал болгож байна. 

Өндөгний дэглэмээр жингээ хасах арга

Илүүдэл жингээсээ салахыг хүссэн бүсгүйчүүддээ зориулан “Төмөр хатагтай” Маргарет Тэтчерийн дөрвөн долоо хоногийн дотор 10-20 кг турах өндөгний дэглэмийг санал болгож байна. 

»»
Д.Трампын жиргээнүүдийг зэмлэн буруушаажээ
09:36

ЛОНДОН. /BBC/. АНУ-ын Конгрессын танхимын өнгөт арьст ардчилсан намын гишүүдийн талаарх тус улсын Ерөнхийлөгч Дональд Трампын жиргээнүүдийг Их Британийн Ерөнхий сайдын албан тушаалд нэр дэвшигчид зэмлэн буруушаасан байна.

Д.Трампын жиргээнүүдийг зэмлэн буруушаажээ

ЛОНДОН. /BBC/. АНУ-ын Конгрессын танхимын өнгөт арьст ардчилсан намын гишүүдийн талаарх тус улсын Ерөнхийлөгч Дональд Трампын жиргээнүүдийг Их Британийн Ерөнхий сайдын албан тушаалд нэр дэвшигчид зэмлэн буруушаасан байна.

»»
Л.Өнөрчимэг: Ерөнхийлөгч өө! Гавьяатыг минь өгөөч, гуйж байна...
08:57

Ерөнхийлөгч өө! Гавьяатыг минь өгөөч? Бибээр Төрийн соёрхолтоо нэхээгүй шүү дээ, Хөдөлмөрийн баатруудаас илүү Дэлхийд байхгүйг хийснээ ч гуйхгүй ээ!?

Л.Өнөрчимэг: Ерөнхийлөгч өө! Гавьяатыг минь өгөөч, гуйж байна...

Ерөнхийлөгч өө! Гавьяатыг минь өгөөч? Бибээр Төрийн соёрхолтоо нэхээгүй шүү дээ, Хөдөлмөрийн баатруудаас илүү Дэлхийд байхгүйг хийснээ ч гуйхгүй ээ!?

»»
Ромд 36 жилийн өмнө сураггүй болсон охины мөрөөр ажиллаж буй хүмүүс хоёр хүний араг яс олжээ
15:28

Ром хотын тайлагдаагүй байгаа нууцуудын нэг нь 1983 онд сураггүй болсон 15 настай Эмануэла Орланди охины хэрэг юм.

Ромд 36 жилийн өмнө сураггүй болсон охины мөрөөр ажиллаж буй хүмүүс хоёр хүний араг яс олжээ

Ром хотын тайлагдаагүй байгаа нууцуудын нэг нь 1983 онд сураггүй болсон 15 настай Эмануэла Орланди охины хэрэг юм.

»»
Наршилт, гэнэтийн үер, усны аюулаас урьдчилан сэргийлэхийг aнхааруулж байна
15:26

Өнөөдөр Хангай, Хөвсгөлийн уулархаг нутгаар үргэлжилсэн усархаг бороотой. Төвийн болон зүүн, говийн аймгуудын нутгийн зарим газраар дуу 

Наршилт, гэнэтийн үер, усны аюулаас урьдчилан сэргийлэхийг aнхааруулж байна

Өнөөдөр Хангай, Хөвсгөлийн уулархаг нутгаар үргэлжилсэн усархаг бороотой. Төвийн болон зүүн, говийн аймгуудын нутгийн зарим газраар дуу 

»»
11,12-ны өдрүүдэд улсын хэмжээнд 313 хүү, 293 охин мэндэлжээ
15:16

2019 оны долоодугаар сарын 11,12-ны өдрүүдэд улсын хэмжээнд 606 эх амаржиж 313 хүү, 293 охин мэндэлжээ. 

11,12-ны өдрүүдэд улсын хэмжээнд 313 хүү, 293 охин мэндэлжээ

2019 оны долоодугаар сарын 11,12-ны өдрүүдэд улсын хэмжээнд 606 эх амаржиж 313 хүү, 293 охин мэндэлжээ. 

»»
Въязма хотын газрын гүн тайгаас олдсон танк...
15:08

Энэ танк саяхан Вьязма гэх газрын гүн тайгаас олджээ.Танкийн механик жолооч нь ахлах дэслэгч цолтой Халхын голд тулалдаж явсан бололтой.Түүний хавтаст цүнх,газрын зураг,гар буу,сум нь байсан агаад дурлалт бүсгүйдээ бичсэн захидлаас нь Халхын голд бас байлдаж явсан бололтой аж. 

Въязма хотын газрын гүн тайгаас олдсон танк...

Энэ танк саяхан Вьязма гэх газрын гүн тайгаас олджээ.Танкийн механик жолооч нь ахлах дэслэгч цолтой Халхын голд тулалдаж явсан бололтой.Түүний хавтаст цүнх,газрын зураг,гар буу,сум нь байсан агаад дурлалт бүсгүйдээ бичсэн захидлаас нь Халхын голд бас байлдаж явсан бололтой аж. 

»»
"Цэцэг" төвийн урд уулзварыг маргааш хаана
14:06

"Цэцэг" төвийн урд уулзварыг маргаашнаас хаана. Тодруулбал, Чингэлтэй дүүргийн  I хороо, "Цэцэг" төвийн уулзварын авто замын хөдөлгөөнийг  энэ 

"Цэцэг" төвийн урд уулзварыг маргаашнаас хаана. Тодруулбал, Чингэлтэй дүүргийн  I хороо, "Цэцэг" төвийн уулзварын авто замын хөдөлгөөнийг  энэ 

»»
ЗОРЧИГЧДЫН АНХААРАЛД: Улаанбаатар-Дарханы замыг өнөөдрөөс эхлэн хааж байна
12:18

Улаанбаатар-Дархан чиглэлийн замыг дөрвөн эгнээтэй болгож шинэчлэх ажил эхлээд буй. 

ЗОРЧИГЧДЫН АНХААРАЛД: Улаанбаатар-Дарханы замыг өнөөдрөөс эхлэн хааж байна

Улаанбаатар-Дархан чиглэлийн замыг дөрвөн эгнээтэй болгож шинэчлэх ажил эхлээд буй. 

»»
ЕБаримтын азтан ням гаригт тодорно
11:51

НӨАТ-ын урамшууллын 2019 оны 07 дугаар сарын сугалааны тохирлын нэвтрүүлэг 07-р  сарын 21-ны ням гарагт Боловсрол телевизээр орон даяар шууд явагдана.

ЕБаримтын азтан ням гаригт тодорно

НӨАТ-ын урамшууллын 2019 оны 07 дугаар сарын сугалааны тохирлын нэвтрүүлэг 07-р  сарын 21-ны ням гарагт Боловсрол телевизээр орон даяар шууд явагдана.

»»
Венесуелийн инфляц 1100 хувьд хүрлээ
17:25

Венесуелийн инфляцын түвшин оны эхнээс 1100 хувьд хүрсэн гэж Үндэсний ассамблейн гишүүн Анхель Альварадо мэдэгдлээ. Сарын өмнө 24.5 

Венесуелийн инфляц 1100 хувьд хүрлээ

Венесуелийн инфляцын түвшин оны эхнээс 1100 хувьд хүрсэн гэж Үндэсний ассамблейн гишүүн Анхель Альварадо мэдэгдлээ. Сарын өмнө 24.5 

»»
Тосонцэнгэл-Улиастай чиглэлийн замыг хаана
17:22

Тосонцэнгэл-Улиастай чиглэлийн 67 км хатуу хучилттай автозамын барилгын ажлыг хийж гүйцэтгэхдээ холбогдуулан зам хаахаар болжээ. 

Тосонцэнгэл-Улиастай чиглэлийн замыг хаана

Тосонцэнгэл-Улиастай чиглэлийн 67 км хатуу хучилттай автозамын барилгын ажлыг хийж гүйцэтгэхдээ холбогдуулан зам хаахаар болжээ. 

»»
Газрын тосны ханш өссөөр байна
17:21

“Брэнт” маркийн газрын тосны ханш өнөөдрийн байдлаар 66.8 ам.доллар  байна. Өнгөрсөн сарын сүүлчээр 60 ам.доллар дөнгөж давж байсан ханш 

Газрын тосны ханш өссөөр байна

“Брэнт” маркийн газрын тосны ханш өнөөдрийн байдлаар 66.8 ам.доллар  байна. Өнгөрсөн сарын сүүлчээр 60 ам.доллар дөнгөж давж байсан ханш 

»»
Хамгийн залуудаа Начин цолны болзол хангасан бөхчүүд...
17:03
Хүй долоон худагт хуушуур, худалдааны 210, Төв цэнгэлдэх хүрээлэнд 400 цэг ажиллаж байна
16:37

Тулгар төр байгуулагдсаны 2228, Их монгол улс байгуулагдсаны 813 жил, Ардын хувьсгалын 98 жилийн ойн Үндэсний их баяр наадмын үеэр Хүй 

Хүй долоон худагт хуушуур, худалдааны 210, Төв цэнгэлдэх хүрээлэнд 400 цэг ажиллаж байна

Тулгар төр байгуулагдсаны 2228, Их монгол улс байгуулагдсаны 813 жил, Ардын хувьсгалын 98 жилийн ойн Үндэсний их баяр наадмын үеэр Хүй 

»»
Наадмын эхний өдөр төв цэнгэлдэх орчимд зургаан хүүхэд төөрчээ
16:35

Төв цэнгэлдэх орчимд өнөөдөр 14:00 цагийн байдлаар зургаан хүүхэд төөрч, эцэг, эхчүүдэд таван хүүхдийг хүлээлгэж өгснийг Цагдаагийн байгууллагаас мэдээллээ.

Наадмын эхний өдөр төв цэнгэлдэх орчимд зургаан хүүхэд төөрчээ

Төв цэнгэлдэх орчимд өнөөдөр 14:00 цагийн байдлаар зургаан хүүхэд төөрч, эцэг, эхчүүдэд таван хүүхдийг хүлээлгэж өгснийг Цагдаагийн байгууллагаас мэдээллээ.

»»
Засгийн газрын удирдлагууд Хөдөлмөрийн баатарт хүндэтгэл үзүүллээ
16:20

Монгол Улсын Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүх болон ЗГХЭГ-ын дарга Л.Оюун-Эрдэнэ нар Хөдөлмөрийн баатар, Төрийн соёрхолт, Урлагийн гавьяат зүтгэлтэн, хөгжмийн зохиолч Б.Шаравт хүндэтгэл үзүүллээ.

Засгийн газрын удирдлагууд Хөдөлмөрийн баатарт хүндэтгэл үзүүллээ

Монгол Улсын Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүх болон ЗГХЭГ-ын дарга Л.Оюун-Эрдэнэ нар Хөдөлмөрийн баатар, Төрийн соёрхолт, Урлагийн гавьяат зүтгэлтэн, хөгжмийн зохиолч Б.Шаравт хүндэтгэл үзүүллээ.

»»
Хоолны хордлого, наршилтаас сэргийлье
16:07

Үндэсний их баяр наадмаар Эрүүл мэндийн бүх шатны байгууллага 24 цагийн жижиүүр гарган, өндөржүүлсэн бэлэн байдалд ажиллаж байгаа юм.

Хоолны хордлого, наршилтаас сэргийлье

Үндэсний их баяр наадмаар Эрүүл мэндийн бүх шатны байгууллага 24 цагийн жижиүүр гарган, өндөржүүлсэн бэлэн байдалд ажиллаж байгаа юм.

»»
Хатан хааны насны ханиараа сонгосон Европын хамгийн ядуу хунтайж
17:27

Хунтайж Филипп, Эдинбургийн герцог бараг бүхий л насаараа эхнэр II Элизабетынхаа сүүдэр дунд өнгөрөөсөн нэгэн юм. 

Хатан хааны насны ханиараа сонгосон Европын хамгийн ядуу хунтайж

Хунтайж Филипп, Эдинбургийн герцог бараг бүхий л насаараа эхнэр II Элизабетынхаа сүүдэр дунд өнгөрөөсөн нэгэн юм. 

»»
The Diplomat: Монгол Улс шинэ үеийг дахин цогцлоож чадах уу?
17:07

Монгол Улс АНУ-тай түншилснээр орчин үеийн ертөнц рүү хөтлөх зам дээрх өмнө нь тулгарсан саад бэрхшээлийг давж, 

The Diplomat: Монгол Улс шинэ үеийг дахин цогцлоож чадах уу?

Монгол Улс АНУ-тай түншилснээр орчин үеийн ертөнц рүү хөтлөх зам дээрх өмнө нь тулгарсан саад бэрхшээлийг давж, 

»»
Моннис компани түрүүлсэн бөхөд "Ниссан патрол" бэлэглэнэ
16:41

Үндэсний их баяр наадмын хүчит бөхийн барилдаанд түрүүлсэн бөхийг Тоёота компани урьд жилүүдэд “Ланд круйзер” автомашинаар байлдаг  байсан.

Моннис компани түрүүлсэн бөхөд

Үндэсний их баяр наадмын хүчит бөхийн барилдаанд түрүүлсэн бөхийг Тоёота компани урьд жилүүдэд “Ланд круйзер” автомашинаар байлдаг  байсан.

»»
Дүүрэн зорчигчтой Дарханы тендерийн автобус тормосгүй явсны улмаас аваар хийлээ, АТҮТ ажлаа хийе!!!
16:20

Азийн авто замын сүлжээний АН-3 чиглэлийн хамгийн их ачаалалтай хэсэг болох Улаанбаатар-Дархан чиглэлийн авто замыг 4 эгнээ бүхий авто 

Дүүрэн зорчигчтой Дарханы тендерийн автобус тормосгүй явсны улмаас аваар хийлээ, АТҮТ ажлаа хийе!!!

Азийн авто замын сүлжээний АН-3 чиглэлийн хамгийн их ачаалалтай хэсэг болох Улаанбаатар-Дархан чиглэлийн авто замыг 4 эгнээ бүхий авто 

»»
Наадмын сэрэмжлүүлэг зөвлөмжийг хүргэж байна
14:40

Зуны дэлгэр цаг ирж, Монгол түмний цэнгэл улсын их баяр наадам удахгүй эхлэх гэжбайна. Гэтэл жил бүрийн наадмын өдрүүдэд нийгмийн эрүүл мэндийн асуудлууд хурцаар тавигддаг.

Наадмын сэрэмжлүүлэг зөвлөмжийг хүргэж байна

Зуны дэлгэр цаг ирж, Монгол түмний цэнгэл улсын их баяр наадам удахгүй эхлэх гэжбайна. Гэтэл жил бүрийн наадмын өдрүүдэд нийгмийн эрүүл мэндийн асуудлууд хурцаар тавигддаг.

»»
С.Баяр номынхоо үргэлжлэлийг бичихээр дахин хорихийг зорино
14:21

С.Баяр хоригдож гарч ирээд “Жаран хоног, Жарны бутархай” номоо хэвлүүлж, уншигчдад хүргэсэн. Тэгвэл тэрээ наадмын дараа тус номынхоо 

С.Баяр номынхоо үргэлжлэлийг бичихээр дахин хорихийг зорино

С.Баяр хоригдож гарч ирээд “Жаран хоног, Жарны бутархай” номоо хэвлүүлж, уншигчдад хүргэсэн. Тэгвэл тэрээ наадмын дараа тус номынхоо 

»»
Халхын суут хөвүүн Р .Чойном энэ шүлгийг бичснээрээ шоронд хоригдон тарчилж өөд болжээ...
14:15
Наадмаар худалдаа, үйлчилгээ үзүүлэхэд хориглох зүйлс
14:04

Мэргэжлийн хяналтын ерөнхий газраас баяр наадмын үеэр худалдаа, үйлчилгээ үзүүлэхэд хориглох зүйлсийн жагсаалтыг гаргажээ.

Наадмаар худалдаа, үйлчилгээ үзүүлэхэд хориглох зүйлс

Мэргэжлийн хяналтын ерөнхий газраас баяр наадмын үеэр худалдаа, үйлчилгээ үзүүлэхэд хориглох зүйлсийн жагсаалтыг гаргажээ.

»»
Монгол эрдэмтэд хаягдал шилээр барилгын материал үйлдвэрлэлээ
13:12

Боловсрол соёл шинжлэх ухааны яамны Цөм хөтөлбөрийн 500 сая төгрөгийн санхүүжилтээр сүүлийн зургаан жилийн турш ажиллан ШУА-ийн Физик технологийн хүрээлэнгийн эрдэмтэн, судлаачид хаягдал шилийг боловсруулан байшингийн дулаалга хийсэн байна. 

Монгол эрдэмтэд хаягдал шилээр барилгын материал үйлдвэрлэлээ

Боловсрол соёл шинжлэх ухааны яамны Цөм хөтөлбөрийн 500 сая төгрөгийн санхүүжилтээр сүүлийн зургаан жилийн турш ажиллан ШУА-ийн Физик технологийн хүрээлэнгийн эрдэмтэн, судлаачид хаягдал шилийг боловсруулан байшингийн дулаалга хийсэн байна. 

»»
Хамгийн өндөр цалинтай улс төрчид
12:42

Энэ талын мэдээлэл нь 2018 оны баримтынх бөгөөд энэ жил дуусаагүй учраас энэ мэдээлэл шинэчлэгдээгүй байна. 

Хамгийн өндөр цалинтай улс төрчид

Энэ талын мэдээлэл нь 2018 оны баримтынх бөгөөд энэ жил дуусаагүй учраас энэ мэдээлэл шинэчлэгдээгүй байна. 

»»
Аянга бууснаас нэг айлын 1300 гаруй мал хорогджээ
11:29

Өчигдөр /2019.07.10/ Архангай аймгийн Цэцэрлэг сумын Хужирт багт усархаг бороо орж, аянга буусан байна. 

Аянга бууснаас нэг айлын 1300 гаруй мал хорогджээ

Өчигдөр /2019.07.10/ Архангай аймгийн Цэцэрлэг сумын Хужирт багт усархаг бороо орж, аянга буусан байна. 

»»
Ороо морьд /өгүүллэг/
11:20

Зохиолч: Н.Тайванжаргал 

Ороо морьд /өгүүллэг/

Зохиолч: Н.Тайванжаргал 

»»
Владимир Зеленский өртөг өндөртэй тусгаар тогтнолын баярын жагсаалыг цуцалжээ
11:08

Украины ерөнхийлөгч Владимир Зеленский наймдугаар сарын 24-нд болох тусгаар тогтнолын баярын жагсаалыг цуцалсан гэдгээ мэдэгдлээ. 

Владимир Зеленский өртөг өндөртэй тусгаар тогтнолын баярын жагсаалыг цуцалжээ

Украины ерөнхийлөгч Владимир Зеленский наймдугаар сарын 24-нд болох тусгаар тогтнолын баярын жагсаалыг цуцалсан гэдгээ мэдэгдлээ. 

»»
Европын холбооны комисс анх удаа эмэгтэй ерөнхийлөгчтэй боллоо
11:42

Европын холбооны комиссын гишүүдийн нууц санал асуулгын дүнд Германы иргэн Урсула вон дер Лейен тус холбооны ерөнхийлөгчөөр сонгогдсоныг ВВС мэдээллээ. 

Европын холбооны комисс анх удаа эмэгтэй ерөнхийлөгчтэй боллоо

Европын холбооны комиссын гишүүдийн нууц санал асуулгын дүнд Германы иргэн Урсула вон дер Лейен тус холбооны ерөнхийлөгчөөр сонгогдсоныг ВВС мэдээллээ. 

»»
WeChat-аар дамжуулж Түвдийг эзлэх нь
14:16

Цахим хувьсгал нь аливаа мэдээ мэдээллийг бусдад дамжуулах, нэг нэгтэйгээ холбоо барих зэргээр хүн төрөлхтний хамгийн чухал хэрэгцээнд тулгуурласан хувьсгал юм. 

WeChat-аар дамжуулж Түвдийг эзлэх нь

Цахим хувьсгал нь аливаа мэдээ мэдээллийг бусдад дамжуулах, нэг нэгтэйгээ холбоо барих зэргээр хүн төрөлхтний хамгийн чухал хэрэгцээнд тулгуурласан хувьсгал юм. 

»»
Европын хамгийн том алмаз Архангельск мужаас олджээ
11:21

Европоос олдсон хамгийн томд тооцогдож, 222,09 каратын алмаз ОХУ-ын Архангельск мужийн В.Грибийн нэрэмжит уурхайгаас олдсон тухай ТАСС агентлаг мэдээллээ. 

Европын хамгийн том алмаз Архангельск мужаас олджээ

Европоос олдсон хамгийн томд тооцогдож, 222,09 каратын алмаз ОХУ-ын Архангельск мужийн В.Грибийн нэрэмжит уурхайгаас олдсон тухай ТАСС агентлаг мэдээллээ. 

»»
Д.Трампын жиргээнүүдийг зэмлэн буруушаажээ
09:36

ЛОНДОН. /BBC/. АНУ-ын Конгрессын танхимын өнгөт арьст ардчилсан намын гишүүдийн талаарх тус улсын Ерөнхийлөгч Дональд Трампын жиргээнүүдийг Их Британийн Ерөнхий сайдын албан тушаалд нэр дэвшигчид зэмлэн буруушаасан байна.

Д.Трампын жиргээнүүдийг зэмлэн буруушаажээ

ЛОНДОН. /BBC/. АНУ-ын Конгрессын танхимын өнгөт арьст ардчилсан намын гишүүдийн талаарх тус улсын Ерөнхийлөгч Дональд Трампын жиргээнүүдийг Их Британийн Ерөнхий сайдын албан тушаалд нэр дэвшигчид зэмлэн буруушаасан байна.

»»
Ромд 36 жилийн өмнө сураггүй болсон охины мөрөөр ажиллаж буй хүмүүс хоёр хүний араг яс олжээ
15:28

Ром хотын тайлагдаагүй байгаа нууцуудын нэг нь 1983 онд сураггүй болсон 15 настай Эмануэла Орланди охины хэрэг юм.

Ромд 36 жилийн өмнө сураггүй болсон охины мөрөөр ажиллаж буй хүмүүс хоёр хүний араг яс олжээ

Ром хотын тайлагдаагүй байгаа нууцуудын нэг нь 1983 онд сураггүй болсон 15 настай Эмануэла Орланди охины хэрэг юм.

»»
Венесуелийн инфляц 1100 хувьд хүрлээ
17:25

Венесуелийн инфляцын түвшин оны эхнээс 1100 хувьд хүрсэн гэж Үндэсний ассамблейн гишүүн Анхель Альварадо мэдэгдлээ. Сарын өмнө 24.5 

Венесуелийн инфляц 1100 хувьд хүрлээ

Венесуелийн инфляцын түвшин оны эхнээс 1100 хувьд хүрсэн гэж Үндэсний ассамблейн гишүүн Анхель Альварадо мэдэгдлээ. Сарын өмнө 24.5 

»»
The Diplomat: Монгол Улс шинэ үеийг дахин цогцлоож чадах уу?
17:07

Монгол Улс АНУ-тай түншилснээр орчин үеийн ертөнц рүү хөтлөх зам дээрх өмнө нь тулгарсан саад бэрхшээлийг давж, 

The Diplomat: Монгол Улс шинэ үеийг дахин цогцлоож чадах уу?

Монгол Улс АНУ-тай түншилснээр орчин үеийн ертөнц рүү хөтлөх зам дээрх өмнө нь тулгарсан саад бэрхшээлийг давж, 

»»
Владимир Зеленский өртөг өндөртэй тусгаар тогтнолын баярын жагсаалыг цуцалжээ
11:08

Украины ерөнхийлөгч Владимир Зеленский наймдугаар сарын 24-нд болох тусгаар тогтнолын баярын жагсаалыг цуцалсан гэдгээ мэдэгдлээ. 

Владимир Зеленский өртөг өндөртэй тусгаар тогтнолын баярын жагсаалыг цуцалжээ

Украины ерөнхийлөгч Владимир Зеленский наймдугаар сарын 24-нд болох тусгаар тогтнолын баярын жагсаалыг цуцалсан гэдгээ мэдэгдлээ. 

»»
Тутанхамоны толгойн баримал зургаан сая доллараар зарагдав
15:47

Гурван мянган жилийн настай барималыг баасанд гарагт Лондон хотноо Кристигийн дуудлага худалдаагаар оруулсан юм.

Тутанхамоны толгойн баримал зургаан сая доллараар зарагдав

Гурван мянган жилийн настай барималыг баасанд гарагт Лондон хотноо Кристигийн дуудлага худалдаагаар оруулсан юм.

»»
Зеленский Путинтэй уулзах санал тавьжээ
14:29

 

Украины Ерөнхийлөгч Владимир Зеленский ОХУ-ын төрийн тэргүүн Владимир Путинтэй Минск хотод уулзахыг санал болгож, уг уулзалтыг АНУ, Их Британи, Герман, Франц зуучлах ёстой гэж мэдэгджээ.

 

Зеленский Путинтэй уулзах санал тавьжээ

 

Украины Ерөнхийлөгч Владимир Зеленский ОХУ-ын төрийн тэргүүн Владимир Путинтэй Минск хотод уулзахыг санал болгож, уг уулзалтыг АНУ, Их Британи, Герман, Франц зуучлах ёстой гэж мэдэгджээ.

 

»»
Амьд хонин гүрвэл идсэн залуу 10 хоногийн дараа нас баржээ
17:51

Австрали улсад 34 настай залуу Дэвид Доуэлл мөрий тавьж, амьд хонин гүрвэл идсэнээс болж арав  хоногийн дараа нас барсан байна.

Амьд хонин гүрвэл идсэн залуу 10 хоногийн дараа нас баржээ

Австрали улсад 34 настай залуу Дэвид Доуэлл мөрий тавьж, амьд хонин гүрвэл идсэнээс болж арав  хоногийн дараа нас барсан байна.

»»
АНУ-ын Төрийн нарийн бичгийн дарга Майк Помпео бие хамгаалагчдаараа хоол зөөлгөсөн хэрэгт шалгагдаж байна
17:13

АНУ-ын гадаад бодлогын тэргүүн Майк Помпео татвар төлөгчдийн мөнгөөр санхүүждэг бие хамгаалагчдаа үндсэн зориулалтаас нь өөр зорилгод ашигласан хэргээр шалгагдаж байгааг CNN олж мэдээлжээ.

АНУ-ын Төрийн нарийн бичгийн дарга Майк Помпео бие хамгаалагчдаараа хоол зөөлгөсөн хэрэгт шалгагдаж байна

АНУ-ын гадаад бодлогын тэргүүн Майк Помпео татвар төлөгчдийн мөнгөөр санхүүждэг бие хамгаалагчдаа үндсэн зориулалтаас нь өөр зорилгод ашигласан хэргээр шалгагдаж байгааг CNN олж мэдээлжээ.

»»
АНУ Тусгаар тогтнолын өдрөө тэмдэглэлээ
16:03

Долоодугаар сарын дөрөвний өдөр АНУ Тусгаар тогтнолын өдрөө тэмдэглэлээ. Энэ өдөр Америк даяар ёслолын буудлага 

АНУ Тусгаар тогтнолын өдрөө тэмдэглэлээ

Долоодугаар сарын дөрөвний өдөр АНУ Тусгаар тогтнолын өдрөө тэмдэглэлээ. Энэ өдөр Америк даяар ёслолын буудлага 

»»
Хятадууд зарим орны ардчилсан тогтолцоонд нөлөөлөх болсныг харуулсан судалгаа гарчээ
15:08

БНХАУ-ын Коммунист нам дэлхий дахин дахь Хятадын нөлөөг өргөжүүлэхийн тулд тэдний эдийн засгаас хэт хамааралтай орнуудын ардчиллын уламжлалыг нураах оролдлогыг эрчимтэй хийж байна.

Хятадууд зарим орны ардчилсан тогтолцоонд нөлөөлөх болсныг харуулсан судалгаа гарчээ

БНХАУ-ын Коммунист нам дэлхий дахин дахь Хятадын нөлөөг өргөжүүлэхийн тулд тэдний эдийн засгаас хэт хамааралтай орнуудын ардчиллын уламжлалыг нураах оролдлогыг эрчимтэй хийж байна.

»»
В.Путин Ромын нисэх онгоцны буудалд Сильвио Берлусконитой уулзжээ
12:39

Италид хийсэн айлчлалынх нь албан ёсны хөтөлбөр дууссаны дараа ОХУ-ын Ерөнхийлөгч Владимир Путин эртний анд найз болох тус улсын Ерөнхий сайд асан, “Урагшаа, Итали” намын дарга Сильвио Берлусконитой Ромын нисэх онгоцны буудалд уулзжээ.

В.Путин Ромын нисэх онгоцны буудалд Сильвио Берлусконитой уулзжээ

Италид хийсэн айлчлалынх нь албан ёсны хөтөлбөр дууссаны дараа ОХУ-ын Ерөнхийлөгч Владимир Путин эртний анд найз болох тус улсын Ерөнхий сайд асан, “Урагшаа, Итали” намын дарга Сильвио Берлусконитой Ромын нисэх онгоцны буудалд уулзжээ.

»»
Оны сүүлээр АНУ, БНХАУ тохиролцоонд хүрч магадгүй
16:55

АНУ, Хятадын хоорондын худалдааны дайнд цэг тавих хэлэлцээр энэ оны эцсээр эсвэл ирэх жилийн эхээр хийгдэж магадгүй 

Оны сүүлээр АНУ, БНХАУ тохиролцоонд хүрч магадгүй

АНУ, Хятадын хоорондын худалдааны дайнд цэг тавих хэлэлцээр энэ оны эцсээр эсвэл ирэх жилийн эхээр хийгдэж магадгүй 

»»
ОХУ СЕРБИД ЗЭЭЛ ОЛГОНО
16:58

ОХУ Сербид 172 сая гаруй еврогийн зээл олгох гэрээг бэлдэж байна гэж Сербид суугаа Оросын Элчин сайд Александр Ботсан 

ОХУ СЕРБИД ЗЭЭЛ ОЛГОНО

ОХУ Сербид 172 сая гаруй еврогийн зээл олгох гэрээг бэлдэж байна гэж Сербид суугаа Оросын Элчин сайд Александр Ботсан 

»»
Далай Лам хэлсэн үгэндээ уучлал гуйв
14:44

Төвөдийн Буддын шашны тэргүүн арван дөрөвдүгээр Далай лам өнгөрсөн долоо хоногт "BBC" сувгийн сэтгүүлчтэй ярилцахдаа хэлсэн зарим үгнийхээ төлөө уучлал гуйжээ.

Далай Лам хэлсэн үгэндээ уучлал гуйв

Төвөдийн Буддын шашны тэргүүн арван дөрөвдүгээр Далай лам өнгөрсөн долоо хоногт "BBC" сувгийн сэтгүүлчтэй ярилцахдаа хэлсэн зарим үгнийхээ төлөө уучлал гуйжээ.

»»
ОРОСЫН 14 ШУМБАГЧ ГҮНИЙ УСНЫ АППАРАТАД ГАЛ ГАРСНААС БОЛЖ АМИА АЛДЖЭЭ
13:08

ОХУ-ын тэнгисийн цэргийн 14 шумбагч гүний усны судалгааны төв болох аппаратад гал гарсанаас болж амиа алдсан тухай 

ОРОСЫН 14 ШУМБАГЧ ГҮНИЙ УСНЫ АППАРАТАД ГАЛ ГАРСНААС БОЛЖ АМИА АЛДЖЭЭ

ОХУ-ын тэнгисийн цэргийн 14 шумбагч гүний усны судалгааны төв болох аппаратад гал гарсанаас болж амиа алдсан тухай 

»»
Сингапур шинэ үеийн арми бэлтгэхэд 296 сая ам.доллар зарцуулна
12:07

Сингапур зэвсэгт хүчнээ дасгалжуулж сургахад зориулсан шинэ үеийн ухаалаг байгууламж байгуулахад 400 сая сингапур доллар (296 сая ам.доллар) зарцуулахаар төлөвлөж байна.

Сингапур шинэ үеийн арми бэлтгэхэд 296 сая ам.доллар зарцуулна

Сингапур зэвсэгт хүчнээ дасгалжуулж сургахад зориулсан шинэ үеийн ухаалаг байгууламж байгуулахад 400 сая сингапур доллар (296 сая ам.доллар) зарцуулахаар төлөвлөж байна.

»»
Агаарын бохирдлыг бууруулж иргэдээ хямд орон сууцаар хангах бодлогын хэрэгжилт ямар байна вэ?
16:15
The HU - Yuve Yuve Yu
14:10
Төв цэвэрлэх байгууламж ба лагийн үнэр
15:45

Барилгын салбарын хөрөнгө оруулалт бүтээн байгуулалтын талаар мэдээллийг тогтмол хүргэх зорилгоор "БАРИЛГЫН МЭДЭЭЛЭЛ" цуврал нэвтрүүлэг гарчээ. Энэ удаа ТӨВ ЦЭВЭРЛЭХ БАЙГУУЛАМЖ БА ЛАГИЙН ҮНЭР сэдвээр бэлтгэсэн байна.

Төв цэвэрлэх байгууламж ба лагийн үнэр

Барилгын салбарын хөрөнгө оруулалт бүтээн байгуулалтын талаар мэдээллийг тогтмол хүргэх зорилгоор "БАРИЛГЫН МЭДЭЭЛЭЛ" цуврал нэвтрүүлэг гарчээ. Энэ удаа ТӨВ ЦЭВЭРЛЭХ БАЙГУУЛАМЖ БА ЛАГИЙН ҮНЭР сэдвээр бэлтгэсэн байна.

»»
Backstreet Boys хамтлаг I Want It That Way дуугаа шинэчлэн цацав
17:43

Ерээд оны залуусын шүтээн болж байсан Backstreet Boys хамтлаг Millenium  цомгийнхоо 20 жилийн ойд зориулан тус цомогийн хит дуу болох I Want It That Way дуугаа шинэчлэн фенүүддээ бэлэг барьжээ. 

Backstreet Boys хамтлаг I Want It That Way дуугаа шинэчлэн цацав

Ерээд оны залуусын шүтээн болж байсан Backstreet Boys хамтлаг Millenium  цомгийнхоо 20 жилийн ойд зориулан тус цомогийн хит дуу болох I Want It That Way дуугаа шинэчлэн фенүүддээ бэлэг барьжээ. 

»»
Б Содномдаржааг яргалж, эрүүдэн шүүж буй бичлэг
13:35

С.Зоригийг хөнөөсөн хэргээр ялтан болсон Б.Содномдаржаа, Т.Чимгээ нарыг эрүүдэн шүүж, яргалж буй бичлэгийн хэсгээс МҮОНТелевиз нэвтрүүлснийг хүргэж байна.

Б Содномдаржааг яргалж, эрүүдэн шүүж буй бичлэг

С.Зоригийг хөнөөсөн хэргээр ялтан болсон Б.Содномдаржаа, Т.Чимгээ нарыг эрүүдэн шүүж, яргалж буй бичлэгийн хэсгээс МҮОНТелевиз нэвтрүүлснийг хүргэж байна.

»»
"Миний ажлын өрөө" нэвтрүүлэгийн энэ удаагийн дугаарт "Shinsegae Mongolia Med” компанийн захирал Ц.Жадамбаа оролцлоо
10:11

Ц.Жадамбаа Солонгосын засгийн газрын тэтгэлгээр Сөүлийн Үндэсний Их сургуульд Мэдээлэл технологийн бодлого төлөвлөлтийн инженер мэргэжлээр магистрын зэрэг хамгаалаад удаагүй байгаа юм.

Ц.Жадамбаа Солонгосын засгийн газрын тэтгэлгээр Сөүлийн Үндэсний Их сургуульд Мэдээлэл технологийн бодлого төлөвлөлтийн инженер мэргэжлээр магистрын зэрэг хамгаалаад удаагүй байгаа юм.

»»
Батлан хамгаалахын сайдаа Цэргийн хөгжмийн сургуулиа анхаараачээ
13:32
"3 сая инээд" шоуны шилдэг оролцогч нар
19:00

Боловсрол телевизийн бэлтгэн үзэгчдийн хүртээл болгодог "3 сая инээд" шоу нэвтрүүлгийн шилдэг оролцогчдын үзүүлбэрийг хүргэе.

Боловсрол телевизийн бэлтгэн үзэгчдийн хүртээл болгодог "3 сая инээд" шоу нэвтрүүлгийн шилдэг оролцогчдын үзүүлбэрийг хүргэе.

»»
Богд асар ХХК-ийн газрыг зохион байгуулалттайгаар "дээрэмдэв" үү?
10:33
Ц.Сандуй зохион байгуулалттайгаар "Туурайн Төвөргөөн" ХХК-д газар давхцуулж олгосон уу?
15:38
УЛААН БАЛ- Ж.БААТАР
11:03
Жүжигчин Дашийн Гомбожав – Хөрөг нэвтрүүлэг
11:23
С.Зоригийн Монголчуудад үлдээсэн захиас...
10:10

Сэтгүүлч Бүдрагчаагийн Оюунчимэгийн "Уулзах цаг" нэвтрүүлэг \1990 он\-ээс ишлэл бэлтгэн, Монголын Ардчилсан хувьсгалын удирдагч С.Зоригийн Монголчуудад үлдээсэн захиасыг хүргэж байна.

С.Зоригийн Монголчуудад үлдээсэн захиас...

Сэтгүүлч Бүдрагчаагийн Оюунчимэгийн "Уулзах цаг" нэвтрүүлэг \1990 он\-ээс ишлэл бэлтгэн, Монголын Ардчилсан хувьсгалын удирдагч С.Зоригийн Монголчуудад үлдээсэн захиасыг хүргэж байна.

»»
ЦЕНЗУРГҮЙ СУРВАЛЖЛАГА: ТАВАНТОЛГОЙГ АВАХ ОЛИГАРХУУДЫН НУУЦ ТӨЛӨВЛӨГӨӨ
17:01
"Говийн зэрэглээ" Болсон явдал
08:16
ЗОРИГИЙН ХЭРЭГ: ХЭРГИЙГ ЯАРАЛТАЙ ШИЙДЭХ БОЛСОН ШАЛТГААН ...
13:56
Ц.Нямдорж: Гаднын улс энэ хэрэгт санаа зовж байхад тусгай хороо байгуулж хурдан шийдэх ёстой
14:38
“The Grand Tour” гурав дахь улирлын дугаараа Монголд бэлтгэжээ
11:52

Авто, мото спорт, адал явдал сонирхогчдын шимтэн үзэх дуртай Их Британийн “The Grand Tour” бодит шоу нэвтрүүлэг гурав дахь улирлын дугаараа Монгол Улсад бэлтгэжээ. 

“The Grand Tour” гурав дахь улирлын дугаараа Монголд бэлтгэжээ

Авто, мото спорт, адал явдал сонирхогчдын шимтэн үзэх дуртай Их Британийн “The Grand Tour” бодит шоу нэвтрүүлэг гурав дахь улирлын дугаараа Монгол Улсад бэлтгэжээ. 

»»
Шилдэг 243 бичлэг 10 минутанд
08:41
ВИДЕО ҮЗЭГ 62 Б.Мөнхдөл: Авилга, төрийн дээр нам байгаа тогтолцоо улс орны хөгжлийг ухрааж байна
12:55











redtube

hd porn

bokep

indo bokep

daily hd porn

porno pornici xxx video
x brozers casual teen sex
amazing porn ever Shower Sex CrÃmeux de dÃpôt Playa trÃo con Chloe mother jerks off son
bisexual Sex Videos Russen Porno Aletta Ocean Butt Fucked Hard AltenSex Geiler Hausbesuch Porno kostenlose vaginavidios
Free Mobile Sex Xvideos Deutsche Pornos Große threeesome Porno Lustige Bayerische Porno Brunette Lesbian Teens Anal Fucked Daughter Gets Messy Facial Cumshot

bolod.mn logo
RSS Feeds | | |
. 2005-2017 Bolod ү . ү . Developed by: " ү"