Шинэ toolbar Элгэн нутаг FM 96.9 MGLRadio Mobile хувилбар
www.BOLOD.mn
Fact.mn | Miss.mn | Ord.mn | Choibalsan.mn |
НҮҮР ХУУДАС УЛС ТӨР ЭДИЙН ЗАСАГ ДЭЛХИЙ ДАХИНД УРЛАГ СПОРТ ЗӨВЛӨГӨӨ ТЕХНОЛОГИ ЯРИЛЦЛАГА ХҮМҮҮС ШАР МЭДЭЭ ШАШИН НИЙГЭМ
Фото мэдээ / Видео / Шинэ зар / Шинэ ном / Сэтгэл зүй / Оддын амьдрал / Судалгаа / Иргэдийн захидал / Өгүүллэг / Зурхай / Онигоо / Хууль
|

Архив ангилал
ДЭЛГҮҮР ХУДАЛДААНЫ ТӨВ
» ДАА ХҮРЭЭ (70099)
» ДҮНЖИНГАРАВ ХТ (47561)
» Гранд плаза (48618)
» Боса (22539)
» БӨМБӨГӨР ХТ (48131)
» Замбала (34200)
» Метромолл (39305)
» Миний дэлгүүр (50026)
» Эвридэй (31337)
» Чансаа гутлын дэлгүүр (52976)
» Хар Хорин зах (36048)
» Хүчит Шонхор ХТ (46037)
» ТОСА ХТ (29846)
» Скай их дэлгүүр (26646)
» Сандэй плаза (41142)
» Нарантуул ОУХТ (48782)
» НАРАН ИХ ДЭЛГҮҮР (38707)
» НОМИН (43603)
» АЗ ХҮҮХДИЙН ИХ ДЭЛГҮҮР (33648)
» Оргил худалдааны төв (34316)
» Next Center (30878)
» E-mart (9211)
» БСБ (17351)
» БАРС ХТ (29350)
» UB MART (36608)
ДҮҮРЭГ ХОРОО
» БАГАНУУР (39955)
» ЧИНГЭЛТЭЙ (35507)
» ХАН УУЛ (39571)
» СҮХБААТАР (35668)
» НАЛАЙХ (35034)
» БАГАХАНГАЙ (29476)
» БАЯНГОЛ (37273)
» БАЯНЗҮРХ (37454)
» СОНГИНОХАЙРХАН (40773)
БАЙГУУЛЛАГА
» ГЛОБ ИНТЕРНЭШНЛ ТББ (27935)
» ГААЛЬ (45887)
» ЗАМЫН ЦАГДАА (56202)
» ИНЕГ-МИАТ (49443)
» ММСУХ- Морин спорт (16469)
» Монголын Дарцын холбоо (27500)
» Монголын Залуучуудын Холбоо (39305)
» Монголын Үндэсний Бөхийн Холбоо (32159)
» МЭРГЭЖЛИЙН ХЯНАЛТ (47886)
» МСНЭ (25836)
» МОНГОЛЫН ЗОХИОЛЧДЫН ХОРОО (34685)
» МОНГОЛЫН ЦАХИЛГААН ХОЛБОО (34191)
» МОНГОЛЫН ХӨРӨНГИЙН БИРЖ (47025)
» МОНГОЛЫН САЙТЫН ХОЛБОО (42727)
» МОНГОЛЫН ОЮУТНЫ ХОЛБОО (36504)
» МОНГОЛ УЛСЫН ХҮҮХЭЛДЭЙН ТЕАТР (19363)
» МҮЭХ (33855)
» МҮХАҮТ (28961)
» МҮОНРТ (33679)
» Мэдээлэл технологи шуудан харилцаа холбооны газар (26344)
» ЭМНЕСТИ ИНТЕРНЭШНЛ ОУБ (15209)
» ШШГЕГ (32058)
» ШҮҮХ ПРОКУРОР (44959)
» Шударга өрсөлдөөн хэрэглэгчийн төлөө газар (32148)
» ЧИНГИС ХААНЫ ДЭЛХИЙН АКАДЕМИ (21986)
» Чөлөөт Бүс (31050)
» ЦЕГ (45008)
» Цахилгаан тээвэр (28093)
» ЦОГЦ ХАРИЛЦАА ТӨВ (34073)
» Цөмийн энергийн газар (26485)
» Харилцаа Холбооны зохицуулах хороо (29149)
» ХХЕГ (27180)
» ХҮЧИРХИЙЛЛИЙН ЭСРЭГ ҮНДЭСНИЙ ТӨВ (30944)
» УБЦТС TЭЦ-4, 3 (30390)
» УМБГ (26533)
» Улсын мєрдєн байцаах газар (26205)
» УРЛАГ- УЛСЫН ДРАМЫН ЭРДМИЙН ТЕАТР (29557)
» УРЛАГ- УДБЭТ (27567)
» ТАГНУУЛ (56021)
» ТАТВАРЫН ЕРӨНХИЙ ГАЗАР (40260)
» ТӨМӨР ЗАМ (50188)
» Тээврийн төлөвлөлтийн хэлтэс (24575)
» СОНГУУЛИЙН ЕРӨНХИЙ ХОРОО (30221)
» Сэргээн засалт, сургалт үйлдвэрлэлийн төв (12274)
» НИТХ (6716)
» Нийгмийн даатгал (29960)
» Нийслэлийн ЗДТГ (593)
» Нийслэлийн газрын алба (694)
» Нийслэлийн агаарын чанарын алба (25677)
» НАББҮХ (24653)
» НҮБ (24903)
» Авлигатай Тэмцэх Газар (49483)
» Авто тээврийн газар (31470)
» ОБЕГ (36296)
» Үндэсний Дата Төв (22377)
» ҮТЕГ (24517)
» ҮНДЭСНИЙ НОМЫН САН (25449)
БАРИЛГА
» Гангар инвест (24002)
» ГАЗАР ХАШАА (52096)
» ГАНДИРС (16210)
» ГАНГАР ИНВЕСТ (30119)
» Барилгын материал (22911)
» БАЯСАХ ТРЕЙД (15531)
» БАРИЛГА-САЙН МЭДЭЭ (30327)
» БАРИЛГА-ҮНЭ ХАНШ (72176)
» БАРИЛГА (55654)
» ЖИГҮҮР ГРАНД (35786)
» ИХ ҮЙЛСИЙН ЭРЭЛД (14406)
» МУУ МЭДЭЭ (41869)
» ЭКО КОНСТРАКШН (33334)
» ШИНЭ БАЙР (52032)
» ЦАСТ ИМПЕКС (27653)
» УЛААНБААТАР ӨРГӨӨ (13500)
» Тахилт өндөр уул (23952)
» АЛТАЙ КОНСТРАКШН (33291)
» АВЗАГА ТРЕЙД (30134)
» Пума констракшн (25446)
БАРАА БҮТЭЭГДЭХҮҮН
» БҮТЭЭГДЭХҮҮН-АРХИ (46972)
» СЭЖИГТЭЙ БАРАА (48507)
БАНК САНХҮҮ
» ДААТГАЛ (26012)
» ГОЛОМТ (36621)
» ББСБ (25909)
» БАНК САНХҮҮ (35935)
» БАНК (30019)
» МУУ МЭДЭЭ (33560)
» МОНГОЛ ДААТГАЛ (24433)
» МОНГОЛ БАНК (38706)
» МОНГОЛ ШУУДАН (24926)
» ЭРЭЛ (24723)
» ЧИНГИС ХААН (24794)
» ХЗХ (28187)
» ХХБ (26374)
» ХАДГАЛАМЖ (29376)
» ХАС (28578)
» ХААН (38039)
» ХӨГЖЛИЙН БАНК (29637)
» УЛААНБААТАР БАНК (28319)
» ТРАНС (24687)
» ТӨРИЙН БАНК -ЗООС (40568)
» Тээвэр хөгжлийн банк (25905)
» САЙН МЭДЭЭ (28213)
» НАЙМАН ШАРГА (45862)
» АНОД (31346)
» ПРАЙМ ДААТГАЛ (13215)
» КАПИТРОН (24403)
» КАПИТАЛ (26935)
» ҮНДЭСНИЙ ХӨРӨНГӨ ОРУУЛАЛТ (23889)
» ҮНЭ ХАНШ (36660)
БААР РЕСТОРАН ЦАЙНЫ ГАЗАР
» Дреам (24071)
» БААР- ДОРГИО (33031)
» Бусад (26017)
» ЗОЧИД БУУДАЛ (37171)
» Жура ресторан (23687)
» МЕТРОПОЛИС (15970)
» ЧАПЛИН РЕСТОРАН (13476)
» Цайны газар- БЭЭЖИН НУГАС (14797)
» Цайны газар- ХААН БУУЗ (14962)
» СТЕЛЛА (21641)
» СТРИНГС КЛУБ (13398)
» СӨҮЛ РЕСТОРАН (25724)
» АМРИТА (14655)
» The Bull (21797)
» RIVER SOUND (22615)
» Loving hut (21451)
» HOLLYWOOD (21783)
» САУН МАССАЖ (33317)
» SS клуб (23231)
ЗӨВЛӨГӨӨ
» БИЗНЕС ТӨЛӨВЛӨГӨӨ (513507)
» ЗУРХАЙ (980458)
» ЗАР (614038)
» ЗӨВЛӨГӨӨ (1095230)
» ИРГЭНИЙ ЭРХ (31179)
» МАРКЕТИНГ МЕНЕЖМЕНТ (34553)
» ХИЧЭЭЛ СУРГАЛТ (61261)
» ХУУЛЬ (571180)
» ХООЛНЫ ЖОР (213060)
» СЕКС ЗӨВЛӨГӨӨ (68216)
» СУРГАМЖ (26528)
» СОНЖОО (94733)
» Сэтгэл зүй (487520)
» РЕКЛАМ БАЙРЛУУЛАХ (14743)
» ПИ АР (45061)
» РЕКЛАМ (36808)
МЭДЭЭ МЭДЭЭЛЭЛ
» ЛАВЛАХ (28231)
» Дартс (22921)
» ГЭМТ ХЭРЭГ (178521)
» ГАДААД МЭДЭЭ (1061002)
» ВИДЕО МЭДЭЭ (755994)
» БИЗНЕС МЭДЭЭ (588375)
» Их хуралдай (28588)
» МЭДЭЭ МЭДЭЭЛЭЛ (344027)
» МЭДЭЭ АЙМААР (123591)
» МЭДЭЭ ҮНЭ ХАНШ (71356)
» ЦУНАМИ (22801)
» Цөмийн хаягдал (23194)
» ХҮНИЙ ХӨГЖИЛ САН (37897)
» ХҮНС (25514)
» ФАКС МЭДЭЭ (27549)
» ФОТО МЭДЭЭ (888410)
» УРЛАГ (918103)
» ТЕХНОЛОГИ (767638)
» ТВ МЭДЭЭ (39706)
» ТАНИН МЭДЭХҮЙ (54146)
» ТОДРУУЛГА (27729)
» СЕКС (1084210)
» СЭРЭМЖЛҮҮЛЭГ (36725)
» СУДАЛГАА (475823)
» СОНИН ХАЧИН (260611)
» СПОРТ (926294)
» СКАНДАЛ (33039)
» НИЙТЛЭЛ (153038)
» НОЦТОЙ МЭДЭЭ (346813)
» Өвөр Монголын мэдээ (25664)
» NEWS /Russia/ (26839)
» NEWS /English/ (25719)
» NEWS /China/ (32806)
ЯРИЛЦЛАГА
» БИЗНЕС (1023948)
» УЛС ТӨР (1026818)
» УРЛАГ (1025312)
» СПОРТ (1023933)
» НИЙГЭМ (1025375)
ЯАМ
» ГАДААД ХАРИЛЦААНЫ ЯАМ (33715)
» Барилга хот байгуулалтын яам (7058)
» БСШУЯ (37177)
» БАТЛАН ХАМГААЛАХ ЯАМ (35806)
» БОАЖЯ (26226)
» ЗТБХБ (22683)
» ЯАМ (24032)
» ЭМЯ (29676)
» ЭРДЭС БАЯЛАГ ЭРЧИМ ХҮЧНИЙ (23842)
» ХХААХҮЯ (22616)
» САНГИЙН ЯАМ (25647)
» НХХЯ (25021)
» ҮХЯ (13099)
» ЯАМ- ХҮНС ХӨДӨӨ АА ХӨНГӨН ҮЙЛДВЭР (21770)
» ХЗДХЯ (22099)
ЭРҮҮЛ МЭНД
» ЙОНСЕЙ эмнэлэг (28631)
» ГЯЛС ТӨВ (18705)
» ГАРЬД МАГНАЙ эмнэлэг (25337)
» МОНОС (29092)
» Мөнх-Үйлстэн (20018)
» ЯТТ 103 (24652)
» ЭМИЙН САН (41429)
» ЭМНЭЛЭГ-АЧТАН (24011)
» ЭМНЭЛЭГ (52260)
» ЭМ БЭЛДМЭЛ (30175)
» ЭХ НЯЛХАС (30249)
» ЭРYYЛ МЭНД (101874)
» ЭРҮҮЛ МЭНД ЗӨВЛӨГӨӨ (127482)
» Шинжлэх ухаан (20870)
» Халдварт Өвчин Судлалын ҮТ (25747)
» ХАВДАР СУДЛАЛ (23212)
» УЛАМЖЛАЛТ АНАГААХ (19031)
» УЛААН ТУУЗ эмнэлэг (24641)
» СЭТГЭШГҮЙ эмнэлэг (21996)
» СОНГОДО эмнэлэг (30124)
» ЁН МЭЛМИЙ эмнэлэг (15307)
ШИНЭ НОМ
» ШИНЭ НОМ (689823)
» НОМ (27471)
ШАР МЭДЭЭ
» ШАР МЭДЭЭ (797642)
ХҮМҮҮС
» Д.Дагвадорж /сумоч/ (44367)
» Д.Сумьяабазар /бөх/ (29988)
» ГАДААД ХҮМҮҮС (52352)
» БОЛОД.М Утга зохиол (42696)
» БОЛОД.М Нийтлэл (37603)
» ИЛТГЭЛҮҮД (34591)
» ИРГЭДИЙН ЗАХИДАЛ (661739)
» ЯРИЛЦЛАГА (870303)
» Ц.Мянганбаяр (31333)
» ХҮМҮҮС-ТҮҮХ НАМТАР (127656)
» ХҮМҮҮС (784111)
» ХҮНИЙ АМЬДРАЛ (99051)
» ТӨРИЙН ХУТГУУР (34676)
» СЭЖИГТЭЙ ХҮМҮҮС (76239)
» С.Жавхлан /дуучин/ (35728)
» ОДДЫН АМЬДРАЛ (890222)
УЛС ТӨРЧ
» Лу.Болд (27658)
» Л.Гантөмөр /АН/ (25711)
» Л.Гансүх АН (25990)
» Л.Гүндалай АН (26950)
» Д.Лүндээжанцан /МАН/ (24898)
» Д.Дондог (22191)
» Д.Дорлигжав /АН/ (26535)
» Д.Дамба-Очир (24866)
» Д.Дэмбэрэл /МАН/ (26309)
» Д.Ганхуяг (26572)
» Д.Балдан-Очир (22691)
» Д.Батбаяр /АН/ сумоч (32858)
» Д.Бат-Эрдэнэ /Ажнай/ (23758)
» Д.Зоригт /МАН/ (29122)
» Д.Зоригт /АН/ (22152)
» Д.Загджав МАН (25590)
» Д.Идэвхтэн /МАН/ (22761)
» Д.Энхбат /Ногоон нам/ (28806)
» Д.Эрдэнэ-Бат /АН/ (22610)
» Д.Хаянхярваа (25766)
» Д.Тэрбишдагва (27958)
» Д.Нямхүү (25116)
» Д.Амарбаясгалан /МАН/ (20379)
» Д.Арвин (28568)
» Д.Одбаяр /МАН/ (26103)
» Д.Одхүү АН (24724)
» Д.Очирбат (26786)
» Д.Оюунхорол /МАН/ (26741)
» Г.Батхүү АН (30074)
» Г.БАЯРСАЙХАН (28113)
» Г.Занданшатар /МАН/ (25700)
» Г.Мөнхбаяр (27487)
» Г.Шийлэгдамба МАН (24222)
» Г.Уянга (27237)
» Бадмаанямбуу. Бат-Эрдэнэ /МАН/ (28438)
» Баабар (25911)
» Батж.Батбаяр /АН/ (25807)
» Б.Баттулга (21811)
» Б.Жаргалсайхан /БНН/ (34188)
» Б.Чойжилсүрэн (27739)
» Б.Наранхүү АН (22110)
» Б.Нямтайшир (25394)
» З.Энхболд (30658)
» З.Алтай (25676)
» Ж.Батзандан (24521)
» Ж.Батсуурь (27727)
» Ж.Бат-Эрдэнэ (25799)
» Ж.Мөнхбат /МАН/ (25364)
» Ж.Энхбаяр (28150)
» Ж.Цолмон /ЭМЯ/ (27185)
» Ж.Сүхбаатар /МАН/ (23864)
» М.Зоригт / ИЗН/ (27603)
» М.Энхболд МАН (29433)
» М.Энхсайхан (30131)
» М.Сономпил (20834)
» Я.Батсуурь (23761)
» Э.Батүүл (43780)
» Э.Мөнх-Очир (25672)
» Ш.Сайхансамбуу (32009)
» Ч.Хүрэлбаатар (26183)
» Ч.Улаан (26733)
» Ч.Сайханбилэг (29573)
» Ц.Даваасүрэн (26983)
» Ц.Дашдорж (23828)
» Ц.Батбаяр /МАН/ (28045)
» Ц.БАЯРСАЙХАН (23960)
» Ц.Жанлав МАН Дорнод (14693)
» Ц.Мөнх-Оргил /МАН/ (28556)
» Ц.Элбэгдорж АН (35205)
» Ц.Шинэбаяр (28868)
» Ц.Шаравдорж /МАН/ (24329)
» Ц.Цэнгэл (25837)
» Ц.Сэдванчиг (23483)
» Ц.Нямдорж МАН (34222)
» Ц. Оюунгэрэл (26288)
» Х.Болорчулуун (21998)
» Х.Бадамсүрэн (22588)
» Х.Баттулга АН (34915)
» Х.БАДАМСҮРЭН (22511)
» Х.Жекей (22878)
» Х.Тэмүүжин /АН/ (29112)
» Х.Наранхүү (24223)
» УЛС ТӨРЧ (44251)
» У.Барсболд /МАН/ (21660)
» У.Хүрэлсүх МАН (29202)
» Т.Ганди (26524)
» Т.Бадамжунай /МАН/ (26388)
» Т.Энхтайван (21576)
» Сү.Батболд (28850)
» Су.Батболд МАН (24665)
» С.Ламбаа /АН/ (25529)
» С.Дэмбэрэл /ТАНХИМ/ (24284)
» С.Ганбаатар (27262)
» С.Баяр МАН (35606)
» С.БАЯРЦОГТ /АН/ (33189)
» С.Бямбацогт (28935)
» С.Эрдэнэ АН (31160)
» С.Оюун (29910)
» Р.Гончигдорж (28093)
» Р.Содхүү (26983)
» Р.Раш (27302)
» Р.Амаржаргал /АН/ (28264)
» Н.Ганбямба (27374)
» Н.Болормаа (26885)
» Н.Батбаяр /АН/ фортуна (33005)
» Н.Баяртсайхан (22970)
» Н.Энхбаяр (55564)
» Н.ЭНХБОЛД (27757)
» Н.Удвал МАХН (25477)
» Н.Номтойбаяр МАН (31926)
» Н.Алтанхуяг АН (33338)
» А.Мөнхбат МЗХ (21058)
» А.Тлейхан (22637)
» Ё.ОТГОНБАЯР (27518)
» О.Магнай (24887)
» О.Чулуунбилэг /АН/ (18228)
» О.Чулуунбат (26768)
» П.Алтангэрэл АН (22470)
» Ө.Энхтүвшин МАН (25428)
» Ч.Ганхуяг (27113)
УЛС ТӨР
» ЕРӨНХИЙЛӨГЧ (52362)
» ЕРӨНХИЙ САЙД (33976)
» Гал үндэстэн (23545)
» БХЯ Цэрэг (23160)
» ЗАСГИЙН ГАЗАР (42851)
» ЗАСАГ ДАРГА (23152)
» ИРГЭНИЙ ХӨДӨЛГӨӨН (28094)
» МАХН /new/ (25649)
» МҮАН нам (20866)
» ЭЛЧИН (23438)
» УЛС ТӨР (937425)
» УИХ-дарга (23877)
» УИХ (43069)
» Төлбөртэй (5756)
» Тєрийн ордон (23498)
» Нам- Монголын консерватив нам (9686)
» НАМЗХ /МАСЗХ/ (20938)
» НАМОХ /МАСОХ/ (20589)
» НАМ-ИРГЭНИЙ ЗОРИГ (23723)
» НАМ-НН (20994)
» НАМ- АРДЧИЛСАН НАМ (49769)
» НАМ - МАН (38654)
» НАМ (40968)
» ҮНДСЭН ХУУЛИЙН ЦЭС (20701)
» Өргөдлийн байнгын хороо (2800)
УУЛ УУРХАЙ
» ДАРХАНЫ ТӨМӨРЛӨГИЙН ҮЙЛДВЭР (25535)
» ДОРНОТ УРАНЫ ОРД (22592)
» ГАШУУН СУХАЙТ (21223)
» ГАЦУУРТ ХХК (30210)
» БАГАНУУР УУРХАЙ (26638)
» БАГАНУУР (22301)
» БОРОО ГОУЛД (29840)
» БОРОО ОРД (22141)
» БҮРЭН ХААН ОРД (11935)
» МАРДАЙ (24781)
» МАК /МОНГОЛ АЛТ/ (30380)
» МОНГОЛРОСЦВЕТМЕТ (25021)
» МОНГОЛ ГАЗАР (21371)
» МОНГОЛ 999 (21442)
» ЭМЭЭЛТ МАЙНЗ (13377)
» Энержи ресурс (24781)
» ЭРДЭНЭТ (33803)
» ЭРДЭНЭС МЖЛ (22175)
» ЭРДЭНЭС ТАВАНТОЛГОЙ (30992)
» ШИВЭЭ ОВОО ОРД (30276)
» Чалко (19717)
» ЦАЙРТ МИНЕРАЛ (12775)
» ЦАГААН СУВАРГА (23107)
» ХАН РЕСОРСЕЗ Инк (21436)
» ХӨШӨӨТИЙН УУРХАЙ (95633)
» УУЛ УУРХАЙ (74249)
» УРАН (25944)
» Тавантолгой Түлш ХХК (4208)
» ТАВАНТОЛГОЙ (39940)
» ТӨМӨРТЭЙН ОВОО (23002)
» ТӨМӨРТЭЙН ОРД (24033)
» РИО ТИНТО (25148)
» НИНЖА (24959)
» Нийтлэлч Болормаа (5441)
» НАРИЙН СУХАЙТ (21853)
» АЙВЕНХОУ МАЙНЗ (21269)
» АЛТАНДОРНОД МОНГОЛ (28412)
» АДУУНЧУЛУУН ХК (21508)
» АЖНАЙ (25309)
» АШИГТ МАЛТМАЛ (24129)
» Арева “Кожеговь” (17239)
» ОЛОН ОВООТ (29181)
» ОЮУТОЛГОЙ (73790)
» ПЕТРО ЧАЙНА ДАЧИН ТАМСАГ (37494)
» ПОЛО РЕСОУРСЕС (12019)
УРАН ЗОХИОЛ
» ДУУНЫ ҮГ (58289)
» ЗҮЙР ЦЭЦЭН ҮГ (49240)
» ШИНЭ ДУУ (51950)
» ШҮЛЭГ (116394)
» ХАЙРЫН ЗАХИДАЛ (30135)
» ХYYХДИЙН ЗОХИОЛ (32683)
» УТГА ЗОХИОЛ (39035)
» ТЭМДЭГЛЭЛ (39856)
» ТҮҮХ (56767)
» АФОРИЗМ (68109)
» АРДЫН УРАН ЗОХИОЛ (32586)
» ОНИГОО (736364)
» ОНЬСОГО (39562)
» ӨГҮҮЛЛЭГ (899840)
СОНГУУЛЬ
» СОНГУУЛЬ (62870)
НИЙГЭМ ЭДИЙН ЗАСАГ
» БАЙГАЛ ОРЧИН (80947)
» БАЯР НААДАМ (76468)
» ЭДИЙН ЗАСАГ-ДЭЛХИЙ (41004)
» ЭДИЙН ЗАСАГ (852984)
» ШИНЖЛЭХ УХААН (34887)
» ШАШИН (807096)
» ХУВЬЦАА (30121)
» УЛААНБААТАР ХОТ (86737)
» ТАТВАР (27545)
» НИЙГЭМ (745274)
» ОЮУТАН (34580)
» ОРОН НУТАГ (59524)
АЙМАГ
» Дорноговь (36657)
» ДУНДГОВЬ (41141)
» ДАРХАН УУЛ (39040)
» ДОРНОД (46391)
» Говьсүмбэр (31049)
» ГОВЬ-АЛТАЙ (43261)
» Баян-Өлгий (41226)
» БУЛГАН (33272)
» БАЯНХОНГОР (44745)
» ЗАВХАН (36194)
» ЭРДЭНЭТ (32567)
» ХЭНТИЙ ӨНДӨРХААН (39939)
» ХОВД (39792)
» ХӨВСГӨЛ (44831)
» Увс (40799)
» ТӨВ (31792)
» СЭЛЭНГЭ (44052)
» АРХАНГАЙ (35182)
» ОРХОН (33251)
» ӨМНӨГОВЬ (41216)
» Өвөрхангай (38026)
» СҮХБААТАР (37673)
КОМПАНИ
» Дацан трейд (27727)
» ДЭВШИЛ (13435)
» ДАШВААНЖИЛ (29549)
» ДОНШИН (26210)
» ГОВЬ (29871)
» ГОЁО (15091)
» Витафит (26851)
» Витсамо Фрутт Жүүс ХХК (31601)
» Вагнер Ази (32749)
» ВОЯАЖ (13682)
» БИШРЭЛТ (25960)
» БИТ ХЭВЛЭХ (12871)
» Боорчи (32941)
» БУЯН ХОЛДИНГ (16085)
» БАМБУУШ (13229)
» БYТЭЭГДЭХYYН-КОКА КОЛА (13811)
» Бөхбат (29534)
» БӨXӨГ (12648)
» Зиг Заг (13161)
» ЖЕМ (29757)
» ЖИ МОБАЙЛ (38771)
» Жигүүр гранд (40999)
» ЖУУЛЧИН (12963)
» ЖАСТ ОЙЛ ШТС (33607)
» ИММО ТРЕЙД ХХ (24621)
» Имарт (781)
» Изинис Эйрвэйс (31258)
» Их-Өвөр (38282)
» МИГ даатгал (27304)
» Монгол газар (38135)
» Монгол Шилтгээн ХК (27690)
» Монгол тамхи СО ХХК (32788)
» Мон-ад (27837)
» Мон Эн Ко (47237)
» Макс групп (37395)
» МЦХ, МОНГОЛ ШУУДАН (28576)
» МАХ ИМПЕКС (35256)
» МАК (46166)
» МОБИКОМ (53192)
» МОНДАВС ХХК (16364)
» МОНГОЛ МАХ ЭКСПО (13360)
» МОНФРЭШ (32688)
» МОНСУДАР (13003)
» МОНРОУД (24961)
» МОННИС (30644)
» МОН УРАН (38661)
» Мөнхийн үсэг (25305)
» ЮНИТЕЛ (44281)
» ЭДМОН (15350)
» ЭРЭЛ ХХК (27463)
» ШУНХЛАЙ ШТС (31839)
» Хамо (23806)
» Хаан хүнс хк (28409)
» ХОС ГАРЬД ХХК (14172)
» Хүннү-Эйр (28977)
» УЛУСНЭТ (12944)
» УЛААНБААТАР ПРИНТ (12894)
» УРЛАХ ЭРДЭМ ХЭВЛЭХ (13497)
» ТЭСО (480)
» ТАЛХ ЧИХЭР (35576)
» ТАВАН БОГД (26256)
» Тэнгэр даатгал (24051)
» Тэнүүн-Огоо (27039)
» СББ (27345)
» Синчи-Ойл (40434)
» Саун- ТҮНДЭМҮН (17355)
» СЭЖИГТЭЙ БАЙГУУЛЛАГА (48306)
» СОДМОНГОЛ ШТС (37753)
» СОЁМБО ХЭВЛЭХ (14693)
» СКАЙТЕЛ (31283)
» СҮҮ ХК (36393)
» НОМИН ХОЛДИНГ (33099)
» АЛЕЙСК ИМПЕКС- Алейка гурил (15630)
» АЛТАЙ КАШМЕР (16852)
» АЛТАН ТАРИА (33986)
» АДМОН (13493)
» Алко групп (25813)
» Алтай Констракшн (26687)
» Алтай хүдэр (27257)
» АЭРОМОНГОЛИА ХХК (27577)
» АТАР ӨРГӨӨ (35351)
» АСА групп (26103)
» АПУ (37908)
» ОБ КАПИТАЛ (13389)
» ПЕТРОВИС НИК ШТС- (44834)
» КОМПАНИУД (33224)
» UFC (38699)
» Prophecy resource (34076)
» ӨГӨӨЖ (27789)
» Ospring (12876)
» MАГНАЙ ТРЕЙД ШТС (33235)
» MILL HOUSE-АТАР ГУРИЛ (19861)
» MCS (50163)
   

Б.Наминчимэд: Дархан хүний бурхан ухаан

Б.Наминчимэд: Дархан хүний бурхан ухаан
2019-03-25

Олхонудын их дархан Балжирийн гайхшийг барсан учир явдал ийн ажээ. 1950-иад он, хаврын адаг сар гарч, Хүрэн голын адаг хар саараг, бор садаргаар таана, хөмүүл хөхөртөөд, хөх униараас хүртэл үнэр нь сэнгэнэх цагаар Баян сумын1 “Говийн гэрэл” нэгдлийн сангийн да нярав Пүг хэмээх Санжив түлхүүрийг нь гээчихсэн цоож дарханд авчирчээ. 

- Хэр баргийн цоожийг уул нь нэг муу юм түлхчихээд л байдаг юм. Монхооног гайхлын энэ цоожыг л бүр ядчихлаа. Дархан хүн бурхан ухаантай гэж... Ай бас, хэцүү еэ. Эрхбиш эгэлгүй дархан Та л нэг учрыг нь олж дөнгөх буй за гэжээ. 
Энэ мэт муу цоож цуурга төдийхөнтэй зууралдахыг бүүр тэвчиж чаддаггүй Балжир дархан энэ удаад Урианханы дархан Монхооногийн2 нэрийг сонсоод сонь нь босож, цоожыг авч тоомжиргүйхэн эргүүлж тойруулж үзэв. Байдаг л нэг цоож, гагцхүү хүхээгний ам, хуг хоёр нь гүн, төмөр нь гөлийсэн хөхөлбий өнгөтэй аж. 
- Тэр гайхал юу л хийгээ бол доо. Хүний сэдээгүйг сэддэг айхтар хэцүү хүн шүү. Одоо даанчиг тэднийд хүрэхэд хол, Алтай давах болно хэмээн Пүг Санжив үглээд, гаансны толгойгоо тамхины түнхэгтээ шургуулаад нухаж сууна.
Балжир дархан хясааны шилд байсан нарийн үзүүртэй цоолтуур авч, хугынх нь нүхрүү шургуулж, өргөснийх нь үзүүрт хүргээд, гөжсөнөө огцом сугалж, чихэндээ ойртуулсанд, яг энэ Пүг Санживт таарсан мэт пүг хийсэн бүгдхээн чимээ сонсогдов. Өргөс нь түгжээтэй аж. Тиймгүй бол харимхай гантай нимгэн төмөр өргөсний доргион жингэнэж сонсогдох учиртай. Цоожныхоо өргөсийг түгжиж хийх сөгөөтэй дархан энэ Шаргын говь, түүнийг тойрсон дөрвөн их уулсад л байхгүй юмдаг. Энэ Пүг нохой ч өргөс түгждэгийг хэрхэн мэдэх билээ гэх мэтийг эргэцүүлэв. Пүг Санжив,
- За, яаж байна. Тэр ч хүнээс этгээд л юм хийнэ дээ гээд хэрэгт дурлан, суудал дээрээ займчин дөхөв. Уруул дээрх хэдэн урт үс нь сөрвөгнөөд эвгүй харагдсанд Балжир дархан эгдүүцэж, жаахан ярвайсхийснээ,
- Түлхүүр нь ямаршуу хэв, хэлбэртэй байсан бол?
- Өө, байдаг л нэг түлхүүр, хоёр хашаатай. Үзүүр дээрээ харин нэг сэртэнтэй.
- Тэр сэртэнд чинь л учир бий дээ. Өргөс нь түгжээтэй юм. Тэр түгжээг гаргахгүйгээр цоож онгойхгүй.
- Хээ, тэгнэ вий. Яаа...аг мөн. Хараач тэр. Даанчиг болохгүй байсан юм. Би ч бас нэг муу цоож онгойлгохтойгоо л хүнсэн. Хмм. Күй тэгээд өргөсийг яаж түгждэг байна аа. Онгойсон үед салбарыг нь үзэхнээ, зүгээр л байдаг юм.
- Салбар дээрээ юу гэж түгжээ нь байхав. Хүхээг дотроо байгаа.
- Айхтар улаан лүд шүү...
- За юутай ч та үлдээчихээд яв. Би хоёр гурав хоногоос оролдоё. Өнөөдөө завдалгүй сууна.
Пүг хормой хотоороо нэг хөглөрүүлсэн тамхины хог, үнсээ хясааных нь адаг руу сэгсэрсээр босож, гарч одов. Балжир дархан хуучин Урианхай Дайчин бээсийн хошуу3, эдгээх цагийнхаар бол Биж-Алтайн4 Монхооног дархан гэгчийн тухай нэг бус сонсож байсан билээ. 
Хоёр жилийн өмнө Өгөөмөрийн Суман панз их л ууртай буужээ. Цагийн аясыг дагуулж, төрийн сүлдэнд байдаг таван хошуу малыг давхихыг нь давхиулж, алхахыг нь алхуулан байж, уултай, устай, үүлтэй, нартай нь хамт хуй тойруулан товойлгон цохисон сайн тохой хэт хутга дархлуулж авсан юм. Зөвхөн хуйнд нь л долоон лан5 мөнгө орсон, хэт бэл, наймаар дарсан усан гинжтэйгээ бол талийна. Гэтэл тэр хутгийг нь авчраад хормой дээр нь чулуудчихав. 
- Хар чи, энийгээ. Миний хоёр сайхан шар, бас хоёр сайхан шар халзан зуутыг минь чи ийм юм болгочихсон байж гэж агсамнах аястай ханхалзжээ.
Хутгыг хуйнаас нь сугалж үзвэл ирийг нь халз дараад гуранзадчихсан мэт мөлийтөл тэгшлээд хаячихсан байх юм. Хурууныхаа өндгөөр хүрч үзвэл гуранзны ор биш харин айхавтар хурц иртэй зүйлээр зорж орхисон мэт гэлтийнэ. Юу болсныг Суман Панзаар яриулаад цочих шиг болжээ. 
Өгөөмөрийн адагт Далхаа баяныд хэдэн улс цуглачихсан, Панзын хэт хутгийг гар дамнуулан үзэж, наймаа хэлцээд сууж байх үед явуулын бололтой зүс үл мэдэх хижээл эр орж иржээ. Панзууд голдуу цугласан тул царай дорой, хувцас гандуу явуул эрийг төдийлөн анзаарсангүй, мэнд төдийд өнгөрөөгөөд, өнөөх хутгаа гайхан шогширцгоож, үнэ оноож, хийц урыг нь бахдан байжээ. Шаргын голын Үйзэн Шагдар овоо үнэ хэлж, ер наймаа тохирох дээрээ тулаад сууж байтал өнөөх явуул эр тулганы адгаас өндийж, 
- Аль, би нэг үзээд орхие гэхүй, - Суман Панз яахав хөөрхий, алс газрын юм, сайхан эд харж, бас барьж ч нэг үзэг гээд гар дамжуулан тулганы адаг руу явуулжээ. Тэгэхдээ – Манай Олхонудын их дархан Балжирийн хийц дээ хэмээн бахдангуй өгүүлээд, - Энүүхэн урд Хүрэн голын хүн дээ гэж нэмсэн байна. 
Явуул эр хэт хутгийг авсан авч, гөлийсөн хар булигааран бүрээсэн дээр тодоос тод ялгарах мал амьтад, уул, үүлийн уран сайхан хийц дээр харц нь ер тогтож ажирсан шинжгүй эргүүлж тойруулж суув гэнэ. Хэн нэг нь, 
- Хийц ч гэж хийц шүү. Манай Балжир дарханы хийц ч онцгой, онцгой гэхэд тулганаас дээгүүр суусан бусад нь ам амандаа гүвтнэлдэн, хүч нэмжээ. 
Өнөөх үдээр шиг хөх эр тэдний сайрхуу занг үл мэдсэн аятай, хутгыг хуйнаас нь сугалан, ирэнд нь хурууны өндгөө хүргэж нэг үзсэнээ баруун хөлөө үл ялиг урагш нь жийж, бор эсгий гутлын түрийнээсээ жижигхээн эвхдэг цагаан тонгорог гаргаж иржээ. Тэгээд түүнээ дэлгэж, ир рүү нь нэг үлээснээ өнөөх хэт хутгынх нь торгон ирийг дагуулан яг л мод зорж буй мэт ганцхан шувтарч орхив. Панз тэргүүтэй хэд хэдэн хүн дуу алдан өндөсхийж, хайя, хүүе болох зуур тулганы зах руу эвхэрсэн цагаан зоргодос өнхрөн унаж байлаа. 
- Хээ цэс, ямар юмных нь хутга байхав гэж өнөөх үдээрэн царайт бувтнаад, хутгыг нь буцаан барив. 
Аваад үзэхүл мөчийн өмнө шагширцгааж байсан хутганых нь торгон ир яг л илүүрийн шил шиг мөлийгөөд, өргөн мөр гарчихсан байсанд бүгдээр хэсэгтээ дуу ч гаргаж чадсангүй, явуул эрийг гараад явчихсаныг ч мэдэлгүй алмайрцгаасан байна.
Балжир дархан үүнийг сонсоод, миний хатаалтыг нугалж давсан хатаалттай хүн хэн байх билээ хэмээн эргэцүүлж, тэр явуул хэн болохыг мэдэхээр үүгээр түүгээр сураг тавьтал Биж-Алтайн Монхооног дархан тэмээ хайж, Өгөөмөр, Толь, Тунгалагаар6 шогшиж явсан байж таарав. Аанхн, тийм бий хэмээн тэр зуурт Балжир дархан дотроо нэгийг санаад, харин Суман Панзтай нэгэнт цохиод хүртэж орхисон нэг шарнаас нь болж, наймаа буцаах гэж хөөрхөн хэл ам зөрөөд авсан байна. 
Түүнээс өмнө Алтайн өврийн Монхооног гэгчийн хийсэн дээс томдог туйван, нэг дор дөрвөн өлөн зэрэг шувтарч цэвэрлээд, мээтрлээд, эвхээд гаргадаг хэгээс, цай уух зуурт арцны хожуулаар тосолчихсон юм шиг гөлийсөн сампингийн эрх зорчихдог машаан гэх мэт зүйлсийг сонсож байсан ч хүний урманд тоож байсангүй. Хүсэх аваас тэр мэтхэнийг өлхөөн хийчихнэ л гэж боджээ. Ер нь ч хийчихнэ. Гэхдээ ийм ажил нь тогоо шанага цоолдохтой адил энгийн мэт сэтгэгдэж, жижиг дархчуулын л хийх ажилд тооцох бөлгөө. Тийм зүйлтэй зууралдана гэдэг цаг хайран, хайран, тэгснээс зүгээр дээлийн товч хээлж хэвтсэн нь өлзийтэй. 
Пүг Санживыг гэрийнх нь гаднаас мордон гэмц Балжир дархан өнөөх хөхөлбий гөлгөр төмөр цоожыг тэсэлгүй бариад авчээ. Гэвч гурван хоног өнгөрсөн ч цоожыг онгойлгож эс чадав. Нойргүй, хоолгүй улайран ноцолдсоноос, нүд нь улайж, хамар нь шуухитнаж, хүзүү, нуруу нь хөшиж, гар хуруу нь салгалав. Эхнэр нь халаглав. Дөрөв дэх хоног дээрээ онгойлгож эс чадаад, цоожыг гагнаасаар нь задалж үзэхээр халуун зун эхэлж байхад хясаагаа7 галлав. Ганцаараа дийлэхээ байгаад, тав дахь хоног дээрээ ичиж нэрэлхэхээ ч мартан, саахалтын хархүүгээрээ хамжуулж, хоёр сэрхэн хөөргөөр8 ээлж сөгөөгүй хөөрөгдөн, хясаагаа хайлуулчих шахсаны эцэст, тав дахь хоногтоо гагнуурыг нь чүү салгажээ. Ийм айхтар бэрх гагнууртай Балжир дархан урьд өмнө таарч байсангүй. Гагнуурын гадарга мэлтэгнэж, тунарсан атлаа л салж өгөхгүй байлаа. Хаа байгаа Хангайгаас хэрэг зардал болгон авчирсан хамаг хусных нь нүүрс шавхарч, Мааньтын битүү ууранд дутуу жигнэж гаргасан нүүрсний үлдэл дуусах шахжээ. 
Суганых нь булчирхай цочроод гараа хөдөлгөж чадахаа байсан саахалт залуу бушуухан зугтаах түйс болов. Тэгээд цоожыг гагнаасаар нь салгаж, өргөсний түгжээний учрыг нь тайлж чадсан ч эргүүлээд эвлүүлээд гагнаж чадсангүй, өнөөх хөхөлбий гөлгөр төмөр дээр Балжир дархны мэдэх ямар ч гагнуур эс гүйв. Ямар ч байван эс халдав. Тийн ухнатаж байтал арав дахь хоногтоо Пүг Санжив шогшоод иржээ. 
Үнэнд гүйцэгдэн, хулхи нь буусан Балжир дархан үнэнээ өчиж, гурван түлхүүрээр онгойдог шинэ цоож үнэ хөлс гэхгүйгээр хийж өгөе гэв.
- Дээд дархан таныг л мухардуулж байхыг бодоход тэр Монхооног гэгч их нохой болтойдог оо. Мэдэх хүмсийг хэлцэх нь Хөвчийн савдагтай хүйс наймаалж, Алаг нуурын эзэнтэй амь насаа барьцаалж байж дарх заалгасан юм гэдэг. Магад ч үгүй. Ер аюулын чөтгөр шиг байгаа юм гэж Пүгийг толгой сэгсрэхэд
- За, амаргүй цаг даа, Пүг минь. Ийм илбэ, жатга, лус савдаг ярьж яваад дээлээ нөмөрчихөв. Чи ч амаа бөхөлж яв, би ч санаж явьяа гэж сануулах, занахын завсарт хэлжээ. 
Үнэхээр л тэр үед чөтгөр шулам, савдаг тийрэн байтугай бурхан шүтээн ярьсан хүнийг шар пийдаалийн мухар сүсэг түгээж, нам засгийн бодлого эсэргүүцэж, ард түмнийг мунхруулав хэмээн заан чичилж, даварвал аймгийн шоронд аваачаад хатсан гүзээ зулгаалгуулж, хар мод хөрөөдүүлж, хар үсийг нь үгтээлгэж, хамаг үйлийг нь гүйцээх энүүхэнд байв. 
Дархныг далдуураа чухам юуг хүсээд, өгүүлээд буйг гадарласан Пүг Санжив олон үг хэлсэнгүй, намраас ирж гурван түлхүүртэй шинэ цоожоо авахаар болоод сэтгэл тэнэгэр буцжээ. Балжир дархан хэд хоног амарч сэнхрээд, нэг өглөө түнтгэр богц ганзагалан хөтөлгөө морьтой мордов. 
Хориод жилийн тэртээ Их дархан Өрөлбө Цомбо9 багш нь 
- За, Балжир минь. Чамд би хамаг чадах мэдэхээ зааж шавхав. Миний чамд заасан бүхэн бол дархан хүн дархан хүндээ зааж, өвлүүлж болдог дархны бүхий л эрдэм юм. Үүнээс цаашхийг чадашгүй нь гэхэд, цаана нь бас юм үлдчихжээ гэж сэжиглэсэн Балжир, 
- Багш минь, Таны үзүүлж зааснаас чинад бас ямар эрдэм байх билээ. Үүнээс цааш зааж сургаж болдоггүй, өвлүүлж болдоггүй ямар эрдэм байдаг вэ? гэж асуужээ. Ийн асууж суухдаа залуу Балжирт ер сурахгүй хийгээд чадахгүй зүйл үгүй мэт санагдаж, хорхой нь гозолзоод, хөх инээд нь хүрч байв.
- Байна аа, байлгүй яахав - гэж Өрөлбө дархан шивнэх мэт өгүүлээд, - Дархан хүнд ил гурав, далд нэг ур эрдэм гэж буй. Ил гурав нь Нүдний ур, Гарын ур, Ухааны ур буюу. Чамд энэ гурван ур эрдэм аль аль нь буй. Чамлахааргүй шүү. Харин далд нэг эрдэм гэж байдаг. Түүнийг Бурхан эрдэм гэлээ гээд Өрөлбө дархан мойног хар гараа салгануулан байж хавсран залбирав. Тэгээд - Чухам жинхэнэ дархан хүний эцсийн эрдэм л тэр нь юм гэнэ билээ. Би түүнийг чамд зааж яагаад ч чадашгүй гэв. 
- Та намайг сурч дийлэшгүй хэмээн бодов уу? Эсвэл... та...?
- Хмм... Аль алинд нь буй за. Би тэр эрдмийг бүтэн дүүрэн гартааж эс чадах билээ. Дутуу ухсанаа хэрхэн заах. Чи ч бас заяагаар эс олдсонд бүү шуна. Чамд энэ миний зааж, үзүүлсэн хангалттай. Ойр хавь хэдэн хошуу хотол, сум аймагтаа, бас хэдэн үедээ чиний урд гишгэх уртан үгүй. Одоо болно, болно. Хэрэв заяа чинь байваас чи тэрхүү Буян заяа байваас Дархан хүний Бурхан эрдмийг үзэх цаг ирэх биз. 
Багшийнх нь битүүлэг үгс Балжирийн аагархуу занг хатгаад ер болсонгүй. 
- Багш минь, таны бүтэн дүүрэн гартааж чадаагүй гэх тэр эрдмийг хадгалсан дархан бий юу? Бий бол хаана вэ?
- Миний мэдэхээр хуучин Засагт ханы Тожоон дархан10 л байв даа. Түүнээс хойшхийг би дуулж сонссонгүй. Халхын хавтгайн хаа нэгтээд байдаг л биз. Өнөө эс гэхэд нэгэн цагт тодрох л биз ээ. 
Үүнийг сонсоод Балжирийн урам хугарах шиг болжээ. Өдий хүртэл Тожоон дархан гэгчээс үлдсэн олигтой хийцтэй нэг ч аяга үгүй. Олны дунд түүний тухай хоржоонтой, элэгтэй цуу яриа л үлдсэн төдий. 
- Аан, нөгөө Ардын засаг гардаг жил Арын хүрээнд11 ирсэн чийчаан тэргийг анх харчихаад, тойрч тойрч, үзэж үзэж, дөрвөн дугуйг нэг нэг өшиглөснөө, “Ахиухан төмөртэй бол энэ өнхөрдөг дөрвөн хар юмнаас бусдыг нь хийчих л юм байна” гэж шогширсон гэлцдэг өвгөн мөн үү? гэж асуув. Хоолойнх нь өнгөнд басангуй аяс байгааг өөрөө ч анзаарчээ.
- Мөн мөн.
- Бас Баруун ламд12 баахан орос ланжууны13 замаг хийж өгсөн гэдэг. Хормойлж ирээд өмнө нь шархийтэл асгасан гэлцдэг. Үнэн юм уу?
- Аль аль нь үнэн дээ. Гэхдээ Баруун ламд бол гурван хүний амин үнээр аргагүй шахаагаар хийж өгсөн юм даг. 
- Харимхай ороомог төмрийг нь л хатааж, мушгиж чадвал винтовны замгийг ч хийчихэж болох л байх. Харин чийчаан тэрэг хийнэ гэдэг юу л бол...
- Тожоон дархан бол хийчихнэ ээ. Бэнзээн, тосных нь учрыг олж чадвал бусдыг нь өлхөөн чадна. Харин тэр өнхөрдөг дугуйных нь рэзээн л амаргүй гэдэг нь үнэн.
- Шил толь, жийрэг хавчаар, гуурс гээд... 
- За шиль толь ч гайгүй шүү, хаа ч гэж. Тожоон дархан Ховдын амбаны зарлигаар Хонгор толгойн14 элсээр нүднээс нь гал бадардаг, хөдлөхөд хайрс нь шажигнаж дуугараад гэрэл ойлгодог шил толин луу хийж өгсөн л юмдаг. Бороотойд хайрс бүхэн нь чийгтэж, ус дусагнаад, цээж нь хүрхэрдэг байсансан. 
- Тэр дарханаас үлдэж хоцорсон гайгүй шиг хийцтэй ганц аяга, ядахад эмээлийн мөнгөн баавар ч сонсогдохгүй юм.
- Тийм ганган завхай юмыг тоож хийдэггүй хүн байсан юм аа...
- Ганган нандин юм хийж чаддаггүй байсан юм биш үү?
- Хммм. Чиний чадах ганган чамин хийц бол төгс дээд нь биш юм шүү дээ.
- Тэгвээс, багш аа, төгс дээд чамин хийц гэж юу билээ?
- Алив эрдэм төгсөрхөөрөө эргээд энгүүн болдог нь жам юм гэнэ билээ. Чухам тиймээс эглээс илүү ганган чамин гэж үгүй. Энэ эрдмийг газар тэнгэрт жишиж заадаг юм гэнэ билээ гэж сонссон төдий, би. Миний чамд зааж эс чадах учиг энд л бий. 
Балжирийн чихэнд энэ үг огтоос торсонгүй, хоосон хуурай, хөгийн инээдтэй мэт санагджээ. Тэгээд өнөөх Тожоон дархны тухай сонсож байсан элдэв хөгтэй яриаг эргэн санаад, 
- Олны ярих нь Тожоон дархан гуай баахан худал хөөрдөг хүн байсан шиг ээ..
- Олон яах вэ, ухаж чадахгүй зүйлдээ нэг аваас сүслэн мунхардаг, эс бол худлаа худлаа гэж цуурдаг л юм. Тожоон дархан эгэл олны дунд эгэл явсан тул өөрсөд шигээ л сэтгэж, өөрсдийнхөө чадах чадал, сэтгэх царааны хэрээр л тооцож, цэгнэж, тийгээд тийн ярьж буй хэрэг.
- Та бол итгэж байсан уу? 
Балжир энэ хүртэл Өрөлбө багшдаа гүн бат итгэсээр ирсэн ажээ. Харин энэ удаад өвгөний яриа нэг л итгэмгүй, өөрийг нь хуурч, тохуурхаад байх шиг санагдсан байна. Багш нь ч залхсан янзтай гараараа гар гар гэж дохиод, нүдээ анин арагшаа налжээ. Тэр цагаас хойш Өрөлбө дархантай Балжир уулзсангүй, тэгээд ч өвгөн удаагүй юмдаг. 
Харин энэ удаад тэр нэг муу зөрүүдээс зөрүүд хуруун чинээхэн цоож Өрөлбө Цомбо багшийнх нь “Төгсөрсөн эрдэм” гэх үгийг ой дурсамжийнх нь мартагдаж гээгдсэн аль нэгэн жалга хунхаас ухаж гаргаад, жинхэнэ дархан хүний өнөөх зааж, сургаж болдоггүй эрдэм гэгчийн тухайд нэгийг санагдуулж, хоёрыг бодогдуулж, хорхойг нь гозолзуулаад ер унтуулсангүй ажээ. 
Төгрөгийн эхээр давж, шогшсоор Шар хоолойн эхэнд зусландаа гараад байсан Монхооног дархныхыг олж очив. Тэднийх зэрвэс харсан хүнд дархных гэхээргүй, ганц ханхийсан бургасан хар гэртэй. Дархны хясаа тэргүүт алив хэрэгсэл хийгээд нүүрс, ухлуур, их бага хөөрөг алин ч харагдсангүй, гагцхүү баруун хатавчинд нь ханын нүдэнд шургуулж орхисон хоёр сэрээт өрөлбө л хөх төмөр эрхшээсэн дархан айлыг илтгэх ганц эд болно. Тавь нэлээд ахиж яваа бололтой, улаан нүдэлсэн хатингар хөх хүн сууна. Арваад насны охин, хүү хоёр гарч орон гүйлдэнэ. Мэнд усаа мэдэлцээд, хуруун чинээ цоожинд нь хэрхэн бүдэрсэнээ ярин, учир явдлаа хэлэв. Тэгээд Цагаан мөрт Лам ахаас15 дээдэлсэн хив хадган дээр хоёр ширхэг бор халзан хорин тавтын дэвсгэрт тавиад 
- Ах дархан таны эрдэм чадалд бишэрлээ. Өчүүхэн би өдий хүртэл өөрийгөө дархан хүний хийдэг бүхнийг чадна хэмээн эрэмшиж явжээ. Гэвч мэдэх чадах маань хязгаартайг таны ганц цоож надад ухуулав. Тархин дундуур татаад авах шиг боллоо. Өнөө танд шавь болж, дутуугаа гүйцээж, дундуураа дүүргэе хэмээнэ. Болгооно уу? гээд барив.
Монхооног харин хөдөлсөнгүй, гаансныхаа бохийг сэтгүүрдэн суусаар байлаа. Балжир дархан өвдөглөн ойртоод, улам тонгойн хадгаа нүүрэнд нь тулгах шахам дахин өргөв. 
- За байз. Хойшоо түр суучих. Тэгээд ярилцая гэхүйд Балжир дархан шантарсангүй, хадаг юугаа өргөсөн хэвээр байв. 
- Алт мөнгө амилуулдаг ар говийн цуутай Дархан Балжир гэж та ажээ. Харин би бол таны дэргэд өчүүхэн эгэл нэгэн, хөх төмөр нүдэхээс цаашгүй билээ. Юутай ч хоёул хоёр үг солие гээд ер хөдөлж өгсөнгүй.
Балжир дархан түр хойш суугаад, гэхдээ эгзэг таарвал хэзээ мөдгүй хадаг, төгрөгөө өргөхөд бэлхэн өвөр дээрээ тавив. Гэвч өнжиж хоноод ч Монхооног дархнаас ам алдуулж чадсангүй. “Би бол хөх төмрийн л хүн. Яахин чамд сургах билээ. Заах ч юу байх билээ” гээд хавьтуулсангүй. 
Аргаа барсан Балжир дархан намар нүүж ирээд танайтай айл өвөлжие гэсэнд, 
- Өвөл хайран биш бол бололгүй дээ. Өвөлд ганц нэг тогоо цойлдох л байх. Тэр үед миний дархыг хараад та юунд ирэвдээ хэмээн харамсахгүй аваас яая гэхэв гэсэн байна.

2
- Цөөвтөр тэмээтэй ачаа хөсөг ирж явна гэсэн эхнэрийнхээ үгийг Монхооног дархан сонссон шинжгүй өмнөх том хар тагшинд нь мэлтэлзэх цайны мандалд хөвөн эргэлдэн буй шаарыг гөлрөн суусаар байлаа. 
Цайны мандалд тоонон дунгилгийн дүрс нэг тодрон, нэг бүдгэрэн үелнэ. Хэрвээ анзаарч чадваас дунгилгийн салхи аягатай цайны мандлаар дураар тийн наадах агаад, нөөлөг чухам хаашаа эргэж буйгаас шалтгаалан дархны өмнө тавиатай тагштай цайны толион үл мэдэг хуйлран гүвэлзээд, дүрсээ зоргоор өөрчлөн наадах ажээ. Хорвоогийн явдал гэгч тэрхүү тоонон дунгалгаар цалхийх салхин буюу, харин хүмүүний сэтгэл гэгч аяган дахь цайн мандал төдий ажээ. Хар хүнийхээ энэ мэт хачин аашинд дасал дадал болсон эхнэр галдаа хэдэн аргал шидэж, тогоо тавиад, цай үйв. Төдөлгүй гэрийн хаяанд хэвтсэн хөгшин халтар бөв бөв хуцаж, хөсгийн өөдөөс нэг хоёр гишгэснээ, залхсан аятай сүүлээ дэвсээд хэвтээд өгөв. Ачаа хөсөг ойрмогхон зогсож, түүрлэн шогшиж ирсэн хүн гэрийн гадаа ханхийтэл дөрөө мултлах хүртэл Монхооног аягатайгаа гөлийн ширтсээр байлаа.
- Хүн хар ирлээ, хөдлөөч чи хэмээн эхнэр нь тэсэлгүй часхийв. Сая л юу болж буйг анзаарсан аятай дээш харвал үүдээр хүрэн чисчүү дээлийн хормой сэвхийж, Балжир дархан орж ирж байлаа. 
Зун хэлж байснаараа Алтайн ар говиос урт холын нүүдлээр зориод иржээ. Гаханчийн голынхон өвөлжөөлөөд удаагүй, цас уулсын оройгоос энгэр бэл рүү уруудаж байх цаг билээ. Балжир дархных Монхооног дархны хаяа дарах шахам бууж, цаана нь бага дөрвөн ханат бас барив. Тэр Балжир дархны хясааны гэр ажээ. 
Ар Шаргын говийн алдар цуутай их дархан ирсэн сургаар төдөлгүй хол ойрынхны хөл хэсэгтээ л даржээ. Балжир дарханыд буусан хүмсийн ихэнх Монхооног дархныхаар ороод гарах агаад, тэр бүрд эхнэр нь түүртэнэ. Монхооног хаяанд нь ямар учиртай улс хэт алсаас хэрэг зориг болгон зүтгэж ирсэнд сэтгэл зовнисон, эсвэл догдолсон бүү хэл бүр огтоос мэдэж анзаарсан шинжгүй, улаанаа баагиулан, хааяа пар пар инээж, марзан дэмий юм хэлцэн, хүүхэд хөгшидтэй тоглож наадахаас хэтрэхгүй. Хоёр дархны гэргий нар харин үг, ааль сүрхий нийцэж, ижий ахай болох нь холгүй сүжирчээ. 
Монхооног аанай л хааяа нэг хонинд явахаас хэтрэхгүй, ихэнхдээ толгойгоо салаавчлан тэнгэр мэлрэн хэвтчихдэг хэвээр. Нэг тэгээд хэвтээд авсан бол орлиоо тэмээ хэвтчихсэнээс ч долоон дор, хөдөлнөө л гэж байхгүй дээ. Харин говьд жавар буучихаас өмнө гэж яаран сандран зундаа энд тэндээс цуглуулж авсан хэдэн хадаасаа Гаханчийн голын хэвийн дэрсний захаар байх Алагнуурын хужир нунтаглаж цацсан бага зэрэг чийгтэй цагаан шороотой хонхорт аваачин улайтгаж, цатгалдуулан хөлбөрүүлсээр хориод гадас болгож авчээ. Балжир дархан төмөр шүүтүүлдэг энэ учрыг сайтар мэдэх тул төдий л сонирхсонгүй. Ингэж гаргаж авсан төмөр тугалга мэт зөөлөн болох төдгүй, хат авахдаа ч муу билээ. Ёстой л тогоо тулга цоолддог дархчуулын ажил болно. 
Өвөл өнтэй орж, Алагнуур, Сухант, Хоёрт, Зөөлөн Сүүж16 хавь, бүр өвөр хаднаас хүртэл хүмүүс хөлхөх болж, тэдний хүслээр Балжир дархан алт мөнгөн ээмэг, бөгжхөн, мөнгөн хазаар, их сайндаа мөнгөн баавархан, хэт хутга төдийхэн нухсаар өвлийг үдэв. Харин хаана ч тэр эд мэдэх хүн хараад л “Балжир хийц” гэж шуудхан дуу алдах дунд гарын хоёр сайхан аяга хийжээ. Гэвч Монхооног түүний хийж буй зүйлсийг ер анхаарсан янзгүй, ядахад тэр хоёр ганган чамин хийцтэй аягыг нь хүртэл хүний урманд ирж өнгийж ч харсангүй. Иймэрхүү дэмий шахам нэгэн өвлийг салхинд тавьж тууж буйдаа Балжир дархан хааяа бухимдах авч, Монхооног дархны гарч орох, шээж баахыг нь хүртэл алдалгүй, уйгагүй тандсаар байжээ. Харин Монхооног дархан энэ өвөл ер юм хийж гавьсангүй, хоёр тогоо нөхөж, нэг гуулин шанаганы иш бөхөлж, нэг чонын хар хавхны хаа хадсан төдий. Бас нэг галын хайч, хоёр илүүр мэтхэнийг өнөөх шүүтүүлж авсан төмрөөрөө хийжээ. Тэр бүхнээс нь өнөөх хэн хүнд зааж болдоггүй дархан хүний бурхан ухаан цухуйж, бултайх юу ч байсангүй.
Орж гарах нутгийнхантай, бас ойр зуурт мордож, айл хунараар орох зууртаа Монхооног дархны тухай эв таарвал илүү юм олоод мэдчих санаатай, тойруу ч гэсэн ямар нэгнийг асуугаад амжина. Гэвч хүмүүс төдий л тоймтой зүйл хэлж чадахгүй ажээ. Ихэнхдээ үлгэр домог мэт үнэмшихэд бэрх.
Монхооногийг багад нь сураггүй алдаад удаж удаж хээрээс олж авсан юм гэнэ билээ гэж нэг нь ярив. Хээр хориод хоносон атлаа өлсөж цангасан, даарч бээрсэн, айж сандарсан зүйл огт үгүй, тоглоод сууж байсан гэнэ. 
Бас багадаа нүүхэд их дургүй, нүүсэн хойно гэрийнхээ хуучин буурь руу оргож зугтаагаад болдоггүй хүүхэд байжээ. Учир нь тэр буудалдаа чулуу, модоор тун хачин сонин тоглоом хийгээд тавьчихсан, түүндээ хорогддог байсан гэнэ. 
Лоом төмрийг салхин сэнс ашиглан голоор нь нэвт өрөмдөөд, түүнээ хатааж буу хийсэнд сум нь хол тусахгүй байжээ. Гэтэл намрын зайрмагтсан нуураас морио усалж яваад мөсний цоорхойгоор шахагдсан ус дээш олгойдохыг харж, духаа алгадчихаад, морио ч услалгүй гэртээ давхиж очоод, буундаа бянт татсан гэнэ. Тун сүрхий цэцтэй болсон тэр буу нь одоо Хөвчийн ард нэг хүн байдал бололтой. 
Бас нэг далан нурууны кило17 хийсэн, бас л сүрхий цэцэн болсон гэлцэнэ. Давхар цэстэй, ард нь нэг туухай углачихаар 150 кило хүртэл татдаг гэх. Хоёр хүн бүдүүн шиндүү мөрөн дээрээ барьж, дундаас нь кило дүүжилж байгаад 150 кг-ийг киллэдэг гэх. Нэмэлт туухайнхаан жингийн ялгааг эхний цэснээсээ ялган нарийн тооцож чадвал хоёр цэстэй хийчихэд болохгүй ч юмгүй. Усан тээрмийн гол дээр ноос зулаад, ороогоод, чивчиртэл эргүүлээд, бараг л хүний оролцоогүй дарайсан эсгий хийгээд орхидог тээрэм шиг юм ч хийсэн гэнэ. Нэгдэл тэрийг зунаас л Баянголын адаг руу гаргаж хэрэглэдэг ажээ. За тэр ч яахав. 
Харин орос каструулыг пааландсан гэдэг л... Түүнийг нь хот хүрээ газраас л хүн хийлгэж аваад явсан гэнэ. Хуучны хятад урчууд Усан Зүйлийн хүрээ, Хамбын хүрээний гол сүмийн дээвэр, хаялга, хажлагыг пааландсан луун хээтэй хавтангаар чимж хийсэн байдаг. Тэгэхээр бас огт чадамгүй ч биш ээ.
Тэр гагнуур хийх үед гэрт нь аль болох олон хүн бужигнаж, шуугилдаж байвал гагнуур нь сайн гүйдэг гэдэг үү?. Монхооног хясааны гэр гэж тусдаа гэр барьдаггүйн учир тэр байж. Харин ч эсрэгээрээ, хүн харыг бүгдийг нь хөөж гаргаж байгаад хясааныхаа гэрт ганцаар гагнуураа хийдэг Балжирт энэ их сэжигтэй санагджээ. Ердийн гагнуурыг тийн олонтой бужигнаж хийгээд, гагцхүү өнөөх салдаггүй хачин гагнуураа хүнээс нууц л хийдэг байж таарах нь. Тийн олонтой бужигнадаг нь нандин чухал гагнуураа нууцлах, төөрөгдүүлэх арга нь бололтой. Бас их нохой юм аа гэж боджээ. 
Тийм атал нутгийн нэгэн их шинжээч Сиймэн Шагдар гэх хүн тийнхүү олон бужигнаж байх цагаар гагнуур нь сайн гүйдгийн учрыг “Танай гэр алсдаа хүнээр дүүрэх юм байна” гэж тайлсан юм гэнэ билээ гэв ээ. Хачирхалтай л юм. Гэвч одоодоо өргөмөл нэг, өөрийн нэг охинтой төдий, дүүрсэн ч юм алга шиг. Алс хэтдээ чухам яахыг хэн мэдлээ. Үнэн ч үү, худал ч уу. Харин Монхооногийн хүүхдүүдтэй наадаж тоглох нь бараг зөнөг залгаа юу гэлтэй. Заримдаа бүр хүүхэд аятай аяглана. 
Нутгийн нэг өвгөн “Өө, чи цаадхаасаа юу ч сонсож чадахгүй дээ. Нэг юм хийхдээ түүндээ таарсан багажаа эхлээд хийчихдэг, тэгээд хэргээ бүтээсэн хойноо өнөөх багажаа эвдээд, хайлуулаад орхидог хүн чинь чамд юу л хэлж өгөх вэ дээ. Тэр ялмаа цаадах чинь баргийн юм халдаадаггүй Бар Дорлигийн сахиустай юм. Тэр сахиусаа нууна гэж жигтэйхэн. Арга ч үгүй, хоёр ч удаа аймагт очиж байцаагдсан" гэсэн байна. Ер нь нутгийнхан Монхооног дархнаа учиргүй сүжирдэггүй аж. Гагцхүү Алаг нуурын хаяа сахидаг эрхи эгэлдэргэлсэн мөнжгөр толгойтой Бүлүүн гэх чавганц л "Сэтгэлийн цөв арилаагүй хүнд нарийн учиг заах ёсон үгүй. Дээд дархан хутагтын суудалтай гэдэг юмсан уг нь" гэж нэг учир битүүлэг халаглаад авчээ. 
Монхооногийн ар гэрийн амьдрал өөрийнхтэй нь харьцуулахад ядуу тарчиг талдаа. Өдөр хоногоо аргацаах төдий. Гэвч Монхооног дархны байр байдал түүндээ ер санаа сэтгэл зовниж буй янз ёстой өчүүхэн ч үгүй. Тэр байтугай ойр зуурын тэр дарх, цоолдлоготоо бусдаас хөлс шан авч буй нь ч үзэгдэж харагдсангүй.
Олхонудын их дархан Балжир ийм нэг учир битүүлэг хүнийг сахиж өвөлжчихөөд, баахан урамгүй болж, хавар ногоо цухуйж, малын хөл алсын аян даахуйц чангарах цагаар буцаж нүүхээр шийдэв. Ер энэ Монхооногийн тухай яриа бүхэн өнөөх Тожоон дархны тухай худал хоосон цуу тарсантай адил ч байж мэднэ хэмээн бодогдоход хүрэв. Тэгэхдээ эцсийн удаагаа Монхооног дархныг тоншиж үзжээ. Орой хоолоо идэж байхад нь ороод, сарын турш бодон бодон, зурж, тооцож, сэмхэн туршиж байж хийсэн төмөр дэвхрэгээ гаргаж алган дээрээ тавиад,
- Дархантаан, би нэг ийм юм хийлээ, та сонирхох уу гэв.
Монхооног цахдан гэдийж, дэвхэргийг сүрхий хараад, нэгийг бодов бололтой жуумалзаж байна гэнэ. Балжир дархан төмөр дэвхэргээ түлхүүрдэж түлхүүрдэж, хойморт нь тавив. Дэрхрэг төмөр хөлөө чихар чихар дуугарган, тонгос тонгос гэснээ гэнэтхэн ухасхийн үсэрсэнд, Монхооног дархны эхнэр уулга алдан босож гүйжээ. Тэгээд төмөр дэвхрэг сандлын хиртэй үсэрсээр тулгыг нь тойрон эргээд тавьсан газраа ирж, нэг сүрхий тогтох аядсанаа тонгорцоглон унаад өгөв. Балжир дархан ухаантай үсэрч цовхордог шидтэй төмөр дэвхрэгээ аваад, 
- Нэгэн өвлийг хамтдаа гэмгүй сайхан өнгөрөөв. Танд үүнийг үлдээе дээ гээд Монхооног дарханд барьсанд, талархаж, шагширсан өчүүхэн ч шинжгүй аваад өнөөх үсэрдэг хүчирхэг хөлнөөс нь нэг чангааж үзсэнээ,
- Миний самгачууд, эхнэрүүдэд хийж өгдөг галын шилээврээс дээрдэхгүй л эд байна даа гээд буцаагаад өгчихжээ. 
Тэгээд юм болсон шинжгүй аягтай шөлнөөсөө хүжигнэтэл сороод эхэлсэнд уур нь хүрсэн Балжир дархан хар цагаан дуугүй цовхрон гарав. Мунхаг, хэдэр гэхэд арай ч мунхаг хэдэр юм даа, яаж, хэрхэн нэг муу галын шилээврийг ур ухаан, нарийн нандин тооцоо бүхий энэ чамин сайхан оньсон хийцтэй адилтгаж болох билээ гэж бодохуй цухал дургүй нь оволзоно. 
Орондоо ороод удаагүй байтал ажин түжин байсан Монхооног дархны гэрт алх дөшний дуу гарч эхэлсэнд Балжир дархан өөрийнх нь хатгуур байгаа зөв оножээ хэмээн дотроо жуумалзан хэвтжээ. Юутай ч шөнө дунд өнгөртөл алх дөшний дуун Монхооног дархны гэрээс тасарсангүй. Босоод ордог ч юм билүү гэж бодсон ч төвдсөнгүй, өнөөх цухал нь, бас нэрэлхүү зан нь буцаагаад хэвтүүлчихэв. 
Өглөө дөнгөж босоод, цайгаа оочилж суутал Монхооног дархан ороод иржээ. Тэгээд юм ч хэлсэнгүй, хойморт нь өвдөглөн суугаад, тоонон дунгилгийн наран тусгалд алгаа дэлгэтэл хоёр эвэр нь дохилзон, нүд нь дүрлийсэн, гуяных нь хэдрэгэн ир ижийсэн төмөр царцаа байх нь тэр. Зэрвэс харсан хүнд амьд мэт. Дархан царцааны нимгэн ялтсан далавчны дундаас хугас чүдэнзний мод хэрийн төмөр сугалан автал өнөөх царцаа ялтсан далавчаа гэнэтхэн шажигнуулан дэлгээд, цар цар дуугарган хөөрөөд эхлэв ээ. Тэгээд хоёр баганых нь дунд нэг сүрхий тогтсоноо наймын тоо сүлжин гурав тойроод, буцаад Монхооног дархны хүрз шиг том хар алган дээр сэмбийтэл буучихаад, далавчаа намбатай нь аргагүй хумин цэмцэгнэв. Монхооног Балжир дархны нүүр өөд нэг сүрхий харснаа, царцаагаа шажигнуулан атгасаар гарч оджээ. Түлхүүрэн оньстой дэвхрэг хийж болох ч, ганцхан шөнийн дотор эрхийн чинээ, нисдэг, гэхдээ бүр багана сүлжин сүлжин нисээд эргээд боссон газраа оноод буучихдаг царцаа хийнэ чинээ ёстой төсөөлсөнгүй. Үгүй тэр далавчаа сэгсрээд хумьж буй хөдөлгөөн нь хүртэл цаанаа л нэг донжтой шүү. Гайхан алмайран хэсэг сууснаа гэнэтхэн нэгийг санаж, нөмгөн чигээрээ ухасхийн гарчээ. 
Монхооногийнд орвол царцаагаа хэдийнээ хясаа руугаа шидчихсэн, хөөргөө дарж суулаа. Хясааны улалзах цогон дунд царцааны нимгэн далавч, цээж, гэдэс дортох оньс эрхтэн бүгд хөх улаан оч үсчүүлэн ялбайн урсаад, зөвхөн хөөрөгний амнаас хөндийвтөр салж унасан өргөст гуяных нь тасархай улаа бутруулсан ч хараахан хайлаагүй чичигнэн байжээ. 
- Та..., та яаж хийв ээ. Чухам үүнийг чинь л мэдэх гэж би бүтэн өвөлжин таныг сахисан юм шүү дээ, ай халаг. Та ядахдаа хайлуулахгүй, надад доторх оньсийг нь ганцхан харуулчихаж болсонгүй юу хэмээн халагласаар Балжир дархан хясааны дэргэд сөхрөн суув.
- Энэ ч сурдаг ч, сургадаг ч юм биш ээ. 
- Үгүй ядаж харуулчихгүй дээ.
- Зөвшөөгүй юм аа.
- Юу зөвшөөгүй гэж, хэн...? хэн?
Монхооног дархан юм хэлсэнгүй, урт эрүүгээ сунган голд нь гал улалзсаар буй дархны хясаа руугаа заажээ. Балжир дархан тийш гөлрөн хэсэг суув. Түүнд хөх дөл сүүмэлзүүлсээр унтарч буй гал дотроос юу ч харагдсангүй, гэвч тэнд ямар нэгэн хүчирхэг нууцын эзэн буй гэдэгт энэ удаад өчүүхэн ч эргэлзсэнгүй ээ. 
Хэд хоногоос нүүв. Урьд үдэш нь цугтаа өвөлжсөн хоёр дархан аяга тагш юм хуваан элдвийг хүүрнэн хэсэг сууцгаалаа. Нэгэнт дархны хясааны эзэн нарийн нандин нууцыг өөрт нь задруулахыг хүсээгүйгээс хойш түүнийг дахин мэдэхсэн гэж асууж, шалгаах нь мунхаг явдал билээ. Харин өөрийнх нь урладаг, алдрыг нь аймаг даяараа дуурсгасан өнөөх ганган чамин, нарийн нандин ур хийц, донж маягийг нь Монхооног дархан яагаад өчүүхэн муу галын илүүрийн төдийд үнэлдгийн учрыг асуухгүй байж чадсангүй. Гэтэл, 
- Угтаа сайхан муухай хийц гэж байдаггүй юм аа гээд, Монхооног дархан аягатайгаасаа тамшаалан балгав. 
Балжир дархан энэ үгийнх нь учрыг бас ухаж эс чадав. Тансаг нандин ур, хийц тэгээд жирийн нэгэн тогоо жалавч цоолдогчийн болхи толхи хийцтэй эн тэнцүү үнэлэгдэх гэж үү? 
- Тэгвэл, за байз байз, тэгвэл.. би ер мэдэхийг байлаа. Үгүй, ингэхэд танд, үгүй..., танд ямар хийц, маяг чамин сайхан билээ?
- Энгүүн хийгээд хүнд тустай бүхэн – гээд Монхооног хясаа, дөш, лантуугаа хийж хураасан цагаан хайрцаг зүгтээ эрүүгээ дохиод, - түүнд чамин сайхан байдаг даа гэжээ. 
Маргааш өглөө нь Балжир дархан Монхооног дархныг гуйж байж, цагаан хайрцагтайг нь олгойлгон, хясаа, дөш, лантуунаас нь, бас өөрийнх нь мойнийж яваа хар гараас нь адис аваад морджээ. 
Ингээд хөхөлбий өнгөт гилгэр төмөр хэрхэн гаргадгийг, тавьдаггүй гангуурын учрыг, бас өнөөх ямар ч төмрийг мод лугаа адил хялбархаан зорчихдог хачирхалтай хатаалтынх нь учрыг олж мэдсэнгүй буцав. Бас тэр нисдэг оньсны учрыг ч гадарлаж чадсангүй. Хөх төмрийг хэрхэн санаан зоргоор эрхшээдгийнх нь учрыг ч ухсангүй. Ерөөс зорьж ирсэн хэргээ өчүүхэн ч хэлтэлсэнгүй, нэгэн өвлийг хүний нутагт дэмий л үрчихжээ. Гэхдээ огтоос сэтгэлээр унаж, урам хугарсан янзгүй, харин ч нэг л ихийг олж нээчихсэн мэт, таньж ухаарчихсан мэт сэтгэл нь уужирч, амгалан болоод саруулсчихсан явлаа.
Алтайн их уулсын нахис зоогоор давах Мааньтын даваан18 дээр гарч, манхан хөх тэнгэрийн дор хоёр талд цэнхэртэх их говиуд, цаадтайх хөглөрсөн хөх уулсыг харан шүүрс алдахуй өвгөн багш Өрөлбө Цомбо дархны “Эрдэм төгсөрхөөрөө эргээд энгүүн болдог юм гэнэ билээ” гэсэн үг чихэнд нь хангинаад л явчихжээ. 
Б.Номинчимэд
2019.3.9.

Тайлбар:
1. Баян сум – 1930-аад оны үед байгуулагдаад, 1959 онд Түмэн, Наран сумдын зарим багуудтай нэгдэн Халиун сум болон шинээр зохион байгуулагджээ. Баян сум нь өнөөгийн Говь-Алтай аймгийн Халиун сумын Олонбулаг багийн төвд төвлөж байжээ. 
2. Урианханы Монхооног дархан – 1900 оны үед Урианхайн Дайчин бээсийн хошуунд төрж, Бугат суманд амьдарч байгаад 1959 он орчим бурхан болсон дархан. Монхооног дархны тухай олон домог, хууч яриа үлджээ.
3. Урианхай дайчин бээсийн хошуу – Говь-Алтай аймгийн Бугат, Тонхил сумд бүхэлдээ, Алтай, Төгрөг, Дарви, Ховд аймгийн Цэцэг, Дарви зэрэг сумдын ихэнх нутгийг хамарсан томоохон хошуу. Анх Халхын үндэс болсон Гэрсэнз жалайр хунтайжийн отгон хөвүүн Саму Бумагийн эзэмшилд зарим урианхай отгууд нэгдэн үүслээ тавьжээ. 
4. Биж-Алтай сум – 1946 онд Тамч сумаас тасалж байгуулсан сум. Хожмоо Бугат сум болсон.
5. Лан - Манж Чин улсын үед Монголд нийтлэг хэрэглэж байсан хүндийн хэмжүүр юм. Ойролцоогоор 30 орчим грамм жинтэй дүйнэ.
6. Өгөөмөр, Толь, Тунгалаг - Шаргын говийн баруун хөвөөний тэгш уудам талууд.
7. Хясаа - Уран дархчуудын төмөрлөгийн зүйлсийг хайлуулах зориулалттай бяцхан зуух: хөөрөг тавьж шатаах, салхин хийгээр шатаах, хоёр зүйл байдаг.
8. Сэрхэн хөөрөг – нас гүйцсэн эр ямааны тулмаар хийсэн хөөрөг.
9. Өрөлбө Цомбо дархан – Засагт ханд ийм нэртэй алдартай дархан байсан тухай хууч бий. Өрөлбө гэдэг нь халуун төмөр болон юмыг хавчиж барихад хэрэглэдэг шовх хошуутай, иргүй, хайч мэт хавчдаг дархны нэгэн багаж юм. 
10. Засагт ханы Тожоон дархан – Засагт хан аймгийн Эрдэнэбишрэлт Засагт ханы хошуунд ийм нэгэн дархан байсан тухай там тум сураг бий.
11. Арын хүрээ – Засагт хан аймгийн төв хүрээ. Туурь нь өнөөгийн Алтай хотоос 10 гаруй км орчим зайд бий. 
12. Баруун лам – Дамбийжанцан буюу Жа ламыг энэ нутагт Баруун лам хэмээн нэрлэх нь бий...
13. Орос ланжуу – Орос винтов
14. Хонгор толгой – Олонбулагийн хоолойн зүүн урд үзүүрт байх элсэн толгой...
15. Цагаан мөрт лам ах – Ном, билэгт нэвтэрсэн их мэргэн хүмүүн тэр цагт Өгөөмөр хавиар амьдарч байсан гэдэг.
16. Алаг нуур, Сухант, Зөөлөн Сүүж, Гаханч – Бугат, Цээл, Алтай сумдын хаяа нийлсэн газрууд.
17. Далан нурууны кило – 70 кг хүртэл ачаа, барааны хүндийн жинг тодорхойлох боломжтой нуруу кило. Юмнаас дүүжилж байж киллэнэ. 
18. Мааньтийн даваа – Алтайн нурууг давдаг даваа


Б.Наминчимэд: Дархан хүний бурхан ухаан
Bolod.mn


Сэтгэгдэл (2)


Уншигчдын оруулсан сэтгэгдлийн талаар манай сайт хариуцлага хvлээхгvй болохыг анхаарна уу.
Үгийн санд шүүлтүүр хийсэн болно
Зочин


2020-05-31 | 18:48:22 | 103.87.255.116 |

Зочин
Ёстой сонирхолтой хүүрнэл байна.

2019-06-26 | 12:57:05 | 64.119.24.26 |


   



Цагдаагийн алба хаагчид монгол дээлээр жигдэрчээ
15:04

Улаанбаатар /МОНЦАМЭ/. Нар, хур тэгширсэн зуны дэлгэр энэ сайхан өдөр дэлхийд ганцхан хэмээгддэг “Монгол наадам” түүхэндээ анх удаа алсын зайнаас буюу цахимаар эхэлж байна.

Цагдаагийн алба хаагчид монгол дээлээр жигдэрчээ

Улаанбаатар /МОНЦАМЭ/. Нар, хур тэгширсэн зуны дэлгэр энэ сайхан өдөр дэлхийд ганцхан хэмээгддэг “Монгол наадам” түүхэндээ анх удаа алсын зайнаас буюу цахимаар эхэлж байна.

»»
Налайх дүүрэгт шинэчлэгдэж буй авто замын эхний ээлжийн 3.5 километрийн зорчих хэсгийг нээлээ
14:51

Налайх-Чойрын чиглэлийн авто замын уулзвараас Төмөр замын таван шар байшингийн баруун тал хүртэлх 4.4 километр авто замын өргөтгөл, 

Налайх дүүрэгт шинэчлэгдэж буй авто замын эхний ээлжийн 3.5 километрийн зорчих хэсгийг нээлээ

Налайх-Чойрын чиглэлийн авто замын уулзвараас Төмөр замын таван шар байшингийн баруун тал хүртэлх 4.4 километр авто замын өргөтгөл, 

»»
Үер усны дараа гэдэсний халдварт өвчнөөс сэргийлэх зөвлөмжүүд
14:28

Үер усны дараа гэдэсний халдварт өвчин ихэсдэг тул ЭМЯ-наас үерийн дараа халдваргүйжүүлэх бодисыг бэлтгэх, хэрэглэх зааврыг боловсруулжээ.

Үер усны дараа гэдэсний халдварт өвчнөөс сэргийлэх зөвлөмжүүд

Үер усны дараа гэдэсний халдварт өвчин ихэсдэг тул ЭМЯ-наас үерийн дараа халдваргүйжүүлэх бодисыг бэлтгэх, хэрэглэх зааврыг боловсруулжээ.

»»
Төвийн аймгуудын нутгийн зүүн хэсэг, зүүн аймгуудын ихэнх нутгаар усархаг бороо орно
13:30

Өнөөдөр төвийн аймгуудын нутгийн зүүн хэсэг, зүүн аймгуудын ихэнх нутгаар усархаг бороо, 12, 13-нд зарим газраар дуу цахилгаантай аадар бороо орох тул гэнэтийн үер ус, мөндөр, нөөлөг салхины аюулаас сэрэмжтэй байхыг онцгойлон aнхааруулж байна.

Төвийн аймгуудын нутгийн зүүн хэсэг, зүүн аймгуудын ихэнх нутгаар усархаг бороо орно

Өнөөдөр төвийн аймгуудын нутгийн зүүн хэсэг, зүүн аймгуудын ихэнх нутгаар усархаг бороо, 12, 13-нд зарим газраар дуу цахилгаантай аадар бороо орох тул гэнэтийн үер ус, мөндөр, нөөлөг салхины аюулаас сэрэмжтэй байхыг онцгойлон aнхааруулж байна.

»»
Фото: Үндэсний их баяр наадмын торгон агшин
12:48

Тулгар төрийн 2229, Их Монгол Улсын 814, Ардын хувьсгалын 99 жилийн ой, Үндэсний их баяр наадмын гэрэл зургийг хүргэж байна. 

Фото: Үндэсний их баяр наадмын торгон агшин

Тулгар төрийн 2229, Их Монгол Улсын 814, Ардын хувьсгалын 99 жилийн ой, Үндэсний их баяр наадмын гэрэл зургийг хүргэж байна. 

»»
Гурван тэрбум төгрөгөөр нээлт хийгээгүй, наадаагүй
12:42

Жил бүр УИХ-аар Үндэсний Их Баяр Наадмын зардалд 2,9-3 тэрбум төгрөг баталж өгдөг.

Гурван тэрбум төгрөгөөр нээлт хийгээгүй, наадаагүй

Жил бүр УИХ-аар Үндэсний Их Баяр Наадмын зардалд 2,9-3 тэрбум төгрөг баталж өгдөг.

»»
Баяр наадмын үеэр Мэргэжлийн Хяналтын улсын байцаагч нар хяналт тавьж ажиллана
15:06

Үндэсний их баяр наадмын үеэр Мэргэжлийн хяналтын байгууллага өндөржүүлсэн бэлэн байдалд ажиллан улсын хэмжээнд нийт 240 орчим улсын /

Баяр наадмын үеэр Мэргэжлийн Хяналтын улсын байцаагч нар хяналт тавьж ажиллана

Үндэсний их баяр наадмын үеэр Мэргэжлийн хяналтын байгууллага өндөржүүлсэн бэлэн байдалд ажиллан улсын хэмжээнд нийт 240 орчим улсын /

»»
Сураггүй алга болсон Сөүл хотын захирагч нас барсан байдалтайгаар олджээ
13:59

Сөүл хотын захирагч Паг Вон Сүн өнөөдөр өглөө 0 цаг 1 минутанд нас барсан байдалтайгаар олдлоо.

Сураггүй алга болсон Сөүл хотын захирагч нас барсан байдалтайгаар олджээ

Сөүл хотын захирагч Паг Вон Сүн өнөөдөр өглөө 0 цаг 1 минутанд нас барсан байдалтайгаар олдлоо.

»»
Зөвлөгөө: Машины мотор ус залгисан үед авах арга хэмжээ...
13:53

Аялж зугаалж байх үедээ гол гатлах шаардлагатай тулгардаг. Хэрвээ гаталж байхад машин унтарвал асаах үйлдэл хийхгүйгээр даруй татаж гаргаад 

Зөвлөгөө: Машины мотор ус залгисан үед авах арга хэмжээ...

Аялж зугаалж байх үедээ гол гатлах шаардлагатай тулгардаг. Хэрвээ гаталж байхад машин унтарвал асаах үйлдэл хийхгүйгээр даруй татаж гаргаад 

»»
Нүд тайлсан хүний яриа (Орчин цагийн үлгэр)
13:25

Би Москва орохоор Улаанбаатараас галт тэргээр халамцуухан мордлоо. Улсын аварга малчин хүн гар хоосон, ганзага сул явбал 

Нүд тайлсан хүний яриа (Орчин цагийн үлгэр)

Би Москва орохоор Улаанбаатараас галт тэргээр халамцуухан мордлоо. Улсын аварга малчин хүн гар хоосон, ганзага сул явбал 

»»
Үерийн улмаас найман хүн амь насаа алджээ
13:19

Сүүлийн өдрүүдэд ихэнх нутгаар дуу цахилгаантай, аадар бороо орсны улмаас гол мөрөн үерлэх, уруйн үер бууж, иргэд үерт өртөх 

Үерийн улмаас найман хүн амь насаа алджээ

Сүүлийн өдрүүдэд ихэнх нутгаар дуу цахилгаантай, аадар бороо орсны улмаас гол мөрөн үерлэх, уруйн үер бууж, иргэд үерт өртөх 

»»
Үндэсний их баяр наадмын хөтөлбөр
18:09

Улсын Онцгой Комиссын хуралдаанаас цахимаар үзүүлэх Үндэсний их баяр наадмын хөтөлбөрийг баталсан байна.

 Үндэсний их баяр наадмын хөтөлбөр

Улсын Онцгой Комиссын хуралдаанаас цахимаар үзүүлэх Үндэсний их баяр наадмын хөтөлбөрийг баталсан байна.

»»
МУИС-ийн багш, доктор, профессор М.Баярсайхан: Амьтны үр төлийн нэр
17:14

Монгол хэлнийхээ үгийн баялгаас сурч эзэмшиж байх нь жирийн иргэн хэн бүхэнд хамааралтай. Манайхны үг мэдэхгүйгээс бараг 

МУИС-ийн багш, доктор, профессор М.Баярсайхан: Амьтны үр төлийн нэр

Монгол хэлнийхээ үгийн баялгаас сурч эзэмшиж байх нь жирийн иргэн хэн бүхэнд хамааралтай. Манайхны үг мэдэхгүйгээс бараг 

»»
Гадаад байгаа иргэдийн татан авалтыг эрчимжүүлнэ
16:17

УОК-ын 26 дугаар ээлжит хурал боллоо. Засгийн газар байгуулагдаж, УОК-ын бүрэлдэхүүн шинэчлэгсэнтэй холбогдуулан хурлын 

Гадаад байгаа иргэдийн татан авалтыг эрчимжүүлнэ

УОК-ын 26 дугаар ээлжит хурал боллоо. Засгийн газар байгуулагдаж, УОК-ын бүрэлдэхүүн шинэчлэгсэнтэй холбогдуулан хурлын 

»»
Наадмын өдрүүдэд Эрүүл мэндийн байгууллагуудын ажиллах цагийн хуваарь
16:13

-Үндэсний их баяр наадмыг тохиолдуулан ирэх амралтын өдрүүдэд буюу 2020 оны 07 дугаар сарын 10-наас 15-ны өдрийг дуустал нийслэлийн эрүүл мэндийн байгууллагууд дараах хуваарийн дагуу ажиллана.

Наадмын өдрүүдэд Эрүүл мэндийн байгууллагуудын ажиллах цагийн хуваарь

-Үндэсний их баяр наадмыг тохиолдуулан ирэх амралтын өдрүүдэд буюу 2020 оны 07 дугаар сарын 10-наас 15-ны өдрийг дуустал нийслэлийн эрүүл мэндийн байгууллагууд дараах хуваарийн дагуу ажиллана.

»»
Бээжин, Тяньжиньд хамгийн ойрхон “их элсэн сав газар”-ыг цөлжилтөөс ангижруулж буй тухай тэмдэглэл
14:07

Нэгэн цагт хэдэн мянган километр газрыг хамран их элс манхан нүүдэллэдэг байлаа.

Бээжин, Тяньжиньд хамгийн ойрхон “их элсэн сав газар”-ыг цөлжилтөөс ангижруулж буй тухай тэмдэглэл

Нэгэн цагт хэдэн мянган километр газрыг хамран их элс манхан нүүдэллэдэг байлаа.

»»
АТГ: 2020 оны хагас жилийн ажлын тайланг танилцуулж байна
13:39
13 машин мөргөлдөж, 3 айлын хашааг дайрсан ноцтой осол гарчээ
13:33

Өчигдөр шөнө буюу 2020.07.08 22:30д Дэнжийн мянгаас Хайлааст руу урууддаг замд Hovo машин урсгал сөрж 13 машин 3 

13 машин мөргөлдөж, 3 айлын хашааг дайрсан ноцтой осол гарчээ

Өчигдөр шөнө буюу 2020.07.08 22:30д Дэнжийн мянгаас Хайлааст руу урууддаг замд Hovo машин урсгал сөрж 13 машин 3 

»»
Төв аймгийн Эрдэнэ сумын нутагт нас биед хүрсэн 19 минжийг нутагшуулжээ
13:12

Туул голын экосистемийг хамгаалах, урсцыг байгалийн аргаар тохируулах зорилгоор 2012 онд ОХУ болон ХБНГУ-аас 18 бүлийн 

Төв аймгийн Эрдэнэ сумын нутагт нас биед хүрсэн 19 минжийг нутагшуулжээ

Туул голын экосистемийг хамгаалах, урсцыг байгалийн аргаар тохируулах зорилгоор 2012 онд ОХУ болон ХБНГУ-аас 18 бүлийн 

»»
Эмэгтэй хүн бүрийн мэдэх ёстой гоо сайхны 17 нууц
12:32

Охид бүсгүйчүүд өдөр тутамдаа гоо сайхандаа анхаарах, дэгжин харагдах хэрэгцээ гардаг. Гэвч заримдаа тэр болгон анзаараад 

Эмэгтэй хүн бүрийн мэдэх ёстой гоо сайхны 17 нууц

Охид бүсгүйчүүд өдөр тутамдаа гоо сайхандаа анхаарах, дэгжин харагдах хэрэгцээ гардаг. Гэвч заримдаа тэр болгон анзаараад 

»»
Аз жаргалтай амьдралын нууц
12:25

Хөрш хоёр айл байжээ. Нэг айл нь нам тайван амьдардаг байсан бол нөгөө айл нь байнга хэрүүл уруултай.

Аз жаргалтай амьдралын нууц

Хөрш хоёр айл байжээ. Нэг айл нь нам тайван амьдардаг байсан бол нөгөө айл нь байнга хэрүүл уруултай.

»»
Японы ерөнхий сайд ард түмнээсээ уучлал хүслээ
12:20

Японы ерөнхий сайд өчигдөр орой ард түмнээсээ уучлал хүсчээ.

Японы ерөнхий сайд ард түмнээсээ уучлал хүслээ

Японы ерөнхий сайд өчигдөр орой ард түмнээсээ уучлал хүсчээ.

»»
"Улсын Их Хурлын тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай” хуулийн төслийг өргөн барилаа
12:06

УИХ-ын дэд дарга Т.Аюурсайхан, УИХ дахь МАН-ын бүлгийн дарга Д.Тогтохсүрэн, Бүлгийн дэд дарга Х.Булгантуяа нар бүрэн 

УИХ-ын дэд дарга Т.Аюурсайхан, УИХ дахь МАН-ын бүлгийн дарга Д.Тогтохсүрэн, Бүлгийн дэд дарга Х.Булгантуяа нар бүрэн 

»»
"Долдугаар сарын 16,17-ныг амралтын өдөрт шилжүүлэхгүй"
12:01

Тулгар төрийн 2229, Их Монгол Улсын 814, Ардын хувьсгалын 99 жилийн ой, Үндэсний их баяр наадмаар тав хоног амарна.

Тулгар төрийн 2229, Их Монгол Улсын 814, Ардын хувьсгалын 99 жилийн ой, Үндэсний их баяр наадмаар тав хоног амарна.

»»
Израиль улс Палестиний хүүхдүүдийн нүүрийг хүчлээр түлжээ
11:59

Израиль эхлээд Палестиний хуулинд нь өөрчлөлт оруулж газар нутагаас нь өмчилж авсан. Дараа нь тэр өмчөө хамгаалж цэрэг оруулсан.

Израиль улс Палестиний хүүхдүүдийн нүүрийг хүчлээр түлжээ

Израиль эхлээд Палестиний хуулинд нь өөрчлөлт оруулж газар нутагаас нь өмчилж авсан. Дараа нь тэр өмчөө хамгаалж цэрэг оруулсан.

»»
Үндэсний их баяр Наадамд хурдан морь уралдуулах цагийн хуваарь, хөтөлбөр
11:42
Тусгай хамгаалалттай бүсэд хүн амиа алдав
10:42

Төрийн тусгай хамгаалалттай Их тэнгэрийн амны ойролцоо, Маршалын гүүр хэмээн олны нэрлэдэг байгууламжад хүн амиа алджээ. Эх сурвалжуудын мэдээлснээр энэ сарын 4-ний 09.00 цагийн үед энэ талаарх мэдээллийг цагдаагийн байгууллагад ирүүлсэн гэнэ. 

Тусгай хамгаалалттай бүсэд хүн амиа алдав

Төрийн тусгай хамгаалалттай Их тэнгэрийн амны ойролцоо, Маршалын гүүр хэмээн олны нэрлэдэг байгууламжад хүн амиа алджээ. Эх сурвалжуудын мэдээлснээр энэ сарын 4-ний 09.00 цагийн үед энэ талаарх мэдээллийг цагдаагийн байгууллагад ирүүлсэн гэнэ. 

»»
Аварга Э.Оюунболд энэ жилийн наадмыг өнжинө
10:18

Тулгар төрийн 2229, Их Монгол Улс байгуулагдсаны 814, Ардын хувьсгалын 99, Ардчилсан хувьсгалын 30 жилийн ойн үндэсний их баяр наадам болоход хоёрхон хоног үлдлээ. 

Аварга Э.Оюунболд энэ жилийн наадмыг өнжинө

Тулгар төрийн 2229, Их Монгол Улс байгуулагдсаны 814, Ардын хувьсгалын 99, Ардчилсан хувьсгалын 30 жилийн ойн үндэсний их баяр наадам болоход хоёрхон хоног үлдлээ. 

»»
Оросын сэтгүүлчийг Чехийн тусгай албанд мэдээлэл дамжуулсан хэрэгт сэжиглэж байна
09:49

МОСКВА. /TASS/. ОХУ-ын сансар судлалын байгууллага Роскосмосын тэргүүний зөвлөх, сэтгүүлч асан Иван Сафроновыг Ойрхи Дорнод болон Африкт Оросын зэвсгийг нийлүүлэхтэй холбоотой мэдээллийг Чехийн тусгай албанд дамжуулсан хэрэгт сэжиглэж байна гэж өмгөөлөгч Евгений Смирнов мэдээлжээ.

Оросын сэтгүүлчийг Чехийн тусгай албанд мэдээлэл дамжуулсан хэрэгт сэжиглэж байна

МОСКВА. /TASS/. ОХУ-ын сансар судлалын байгууллага Роскосмосын тэргүүний зөвлөх, сэтгүүлч асан Иван Сафроновыг Ойрхи Дорнод болон Африкт Оросын зэвсгийг нийлүүлэхтэй холбоотой мэдээллийг Чехийн тусгай албанд дамжуулсан хэрэгт сэжиглэж байна гэж өмгөөлөгч Евгений Смирнов мэдээлжээ.

»»
С.Чулуун "Би хулгай хийдэг биш, эмхэлдэг цэгцэлдэг судлаач"
17:26

УИХ-ын чуулганаар Засгийн газрын бүрэлдэхүүнийг танилцуулж байна. 

С.Чулуун

УИХ-ын чуулганаар Засгийн газрын бүрэлдэхүүнийг танилцуулж байна. 

»»
Х.Баттулга : Энэ их өрийг дарах уран ухаан, арга залийг Ч.Хүрэлбаатар та мэргэжлийн хүний хувьд бодож шийднэ биз
17:22

Монгол Улсын Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүх шинээр байгуулагдах Засгийн газрын гишүүдийг өнөөдөр Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Х.Баттулгад танилцуулав.

Х.Баттулга : Энэ их өрийг дарах уран ухаан, арга залийг Ч.Хүрэлбаатар та мэргэжлийн хүний хувьд бодож шийднэ биз

Монгол Улсын Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүх шинээр байгуулагдах Засгийн газрын гишүүдийг өнөөдөр Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Х.Баттулгад танилцуулав.

»»
Эрүүл мэндийн сайдаар Б.Цогтбаатарын оронд Т.Мөнхсайханыг томилуулахаар танилцууллаа
11:23

МАН-ын Удирдах зөвлөлийн хурал өчигдөр хуралдан Засгийн газрын гишүүдийг баталсан. 

Эрүүл мэндийн сайдаар Б.Цогтбаатарын оронд Т.Мөнхсайханыг томилуулахаар танилцууллаа

МАН-ын Удирдах зөвлөлийн хурал өчигдөр хуралдан Засгийн газрын гишүүдийг баталсан. 

»»
"Жи Тайм" сүлжээний гэгдэх эрүүгийн хэргийн шүүх хуралдаан дахин хойшлов
11:13

“ЖИ ТАЙМ”-ын гэх тодотголтой Э.Оюунчимэгт холбогдох шүүх хуралдаан товлогдсон боловч шүүгдэгчийн өмгөөлөгч нар хэргийн 

“ЖИ ТАЙМ”-ын гэх тодотголтой Э.Оюунчимэгт холбогдох шүүх хуралдаан товлогдсон боловч шүүгдэгчийн өмгөөлөгч нар хэргийн 

»»
Сөүл-Улаанбаатар чиглэлийн тусгай үүргийн онгоцоор 258 иргэн ирнэ
11:05

 Сөүл-Улаанбаатар чиглэлийн тусгай үүргийн онгоц өнөөдөр 10:00 цагт Улаанбаатараас хөөрлөө.

Сөүл-Улаанбаатар чиглэлийн тусгай үүргийн онгоцоор 258 иргэн ирнэ

 Сөүл-Улаанбаатар чиглэлийн тусгай үүргийн онгоц өнөөдөр 10:00 цагт Улаанбаатараас хөөрлөө.

»»
Бразилын Ерөнхийлөгчийн шинжилгээний хариу эерэг гарчээ
10:49

Бразилын Ерөнхийлөгч Жаир Болсонаругийн коронавирусний шинжилгээний хариу эерэг гарчээ. Түүний бие ням гаргаас тавгүйрхэж эхэлсэн бөгөөд ханиадны шинж тэмдгүүд илэрсэн тул даваа гарагт шинжилгээ өгчээ.

Бразилын Ерөнхийлөгчийн шинжилгээний хариу эерэг гарчээ

Бразилын Ерөнхийлөгч Жаир Болсонаругийн коронавирусний шинжилгээний хариу эерэг гарчээ. Түүний бие ням гаргаас тавгүйрхэж эхэлсэн бөгөөд ханиадны шинж тэмдгүүд илэрсэн тул даваа гарагт шинжилгээ өгчээ.

»»
"Челси" гуравдугаар байр руу орж, "Лестер" дөрөв рүү ухарлаа
10:40

Английн премьер лигийн 34 дүгээр тойргийн эхний тоглолтууд өнгөрсөн шөнө боллоо. Энэ тойрогт хүснэгтийн дөрөвдүгээр байрт бичигдэж байсан "Челси" клуб "Кристал Палас"-ын талбайд зочилж, 2:3-аар буулгаж авлаа.  Ингэснээр 60 оноотой болж, гуравдугаар байр руу орж ирлээ. 

Английн премьер лигийн 34 дүгээр тойргийн эхний тоглолтууд өнгөрсөн шөнө боллоо. Энэ тойрогт хүснэгтийн дөрөвдүгээр байрт бичигдэж байсан "Челси" клуб "Кристал Палас"-ын талбайд зочилж, 2:3-аар буулгаж авлаа.  Ингэснээр 60 оноотой болж, гуравдугаар байр руу орж ирлээ. 

»»
Ц.Нямдоржийг Ерөнхий Сайдын зөвлөхөөр томилжээ
10:34

Ц.Нямдорж УИХ-ын гишүүнээр 1992-2020 оны хооронд тасралтгүй ажиллаж байгаад энэ жил УИХ-ын сонгуульд анх удаа ялагдсан билээ.

Ц.Нямдоржийг Ерөнхий Сайдын зөвлөхөөр томилжээ

Ц.Нямдорж УИХ-ын гишүүнээр 1992-2020 оны хооронд тасралтгүй ажиллаж байгаад энэ жил УИХ-ын сонгуульд анх удаа ялагдсан билээ.

»»
Наадмаар ТАВ ХОНОГ амарч, долдугаар сарын 16-нд ажил ЦУГЛАНА
10:36

Тулгар төрийн 2229, Их Монгол Улсын 814, Ардын хувьсгалын 99 жилийн ой, Үндэсний их баяр наадам энэ жил Бямба, Ням гарагт тохионо.

Наадмаар ТАВ ХОНОГ амарч, долдугаар сарын 16-нд ажил ЦУГЛАНА

Тулгар төрийн 2229, Их Монгол Улсын 814, Ардын хувьсгалын 99 жилийн ой, Үндэсний их баяр наадам энэ жил Бямба, Ням гарагт тохионо.

»»
ЧУУЛГАН: Засгийн газрын бүтцийг УИХ-ын чуулганаар эцэлсэн баталлаа
10:15

Улсын Их Хурлын Анхдугаар чуулганы өнөөдрийн нэгдсэн хуралдаан эхэллээ.

ЧУУЛГАН: Засгийн газрын бүтцийг УИХ-ын чуулганаар эцэлсэн баталлаа

Улсын Их Хурлын Анхдугаар чуулганы өнөөдрийн нэгдсэн хуралдаан эхэллээ.

»»
Токиогийн олимп болох эсэх нь тодорхойгүй байна
09:41

Цар тахлын улмаас зуны олимпын наадмыг хойшлуулсан. “Токио 2020” олимпын наадмыг зохион байгуулах хорооны дэд дарга 2021 оны гуравдугаар сараас хойш олимп болох эсэхийг шийдэж, хугацааг нь тодорхой болгоно гэжээ.

Токиогийн олимп болох эсэх нь тодорхойгүй байна

Цар тахлын улмаас зуны олимпын наадмыг хойшлуулсан. “Токио 2020” олимпын наадмыг зохион байгуулах хорооны дэд дарга 2021 оны гуравдугаар сараас хойш олимп болох эсэхийг шийдэж, хугацааг нь тодорхой болгоно гэжээ.

»»
Өнөөдөр Дээрхийн Гэгээнтэн 14-р Далай багшийн мэлмий гийж лагшин мэндэлсний 85 насны ойн өдөр
13:50

Өнөөдөр /7-р сарын 6/ Дээрхийн Гэгээнтэн 14-р Далай багшийн мэлмий гийж лагшин мэндэлсний 85 насны ойн өдөр тохиож 

Өнөөдөр Дээрхийн Гэгээнтэн 14-р Далай багшийн мэлмий гийж лагшин мэндэлсний 85 насны ойн өдөр

Өнөөдөр /7-р сарын 6/ Дээрхийн Гэгээнтэн 14-р Далай багшийн мэлмий гийж лагшин мэндэлсний 85 насны ойн өдөр тохиож 

»»
Сураггүй алга болсон эмэгтэйг уулнаас эсэн мэнд олжээ
13:41

Сураггүй алга болсон 25 настай эмэгтэйг уулнаас эсэн мэнд олжээ.

Сураггүй алга болсон эмэгтэйг уулнаас эсэн мэнд олжээ

Сураггүй алга болсон 25 настай эмэгтэйг уулнаас эсэн мэнд олжээ.

»»
Амралтын өдрүүдэд гурван хүн зам тээврийн ослоор амиа алджээ
11:42

Амралтын өдрүүдэд Тээврийн цагдаагийн албаны Жижүүрийн шуурхай удирдлагын хэлтэст 308 зам тээврийн ослын шинжтэй 

Амралтын өдрүүдэд гурван хүн зам тээврийн ослоор амиа алджээ

Амралтын өдрүүдэд Тээврийн цагдаагийн албаны Жижүүрийн шуурхай удирдлагын хэлтэст 308 зам тээврийн ослын шинжтэй 

»»
ОХУ-д 21 сая гаруй хүнд коронавирусний шинжилгээ хийжээ
10:01

МОСКВА. /TASS/. ОХУ-д 21 сая гаруй хүнд коронавирусний шинжилгээ хийсэн гэж тус улсын Хүний эрүүл мэнд, хэрэглэгчийн эрхийг хамгаалах газар өнөөдөр мэдээллээ. ОХУ-д сүүлийн 24 цагийн хугацаанд 317 мянга гаруй хүнд шинжилгээ хийжээ.

ОХУ-д 21 сая гаруй хүнд коронавирусний шинжилгээ хийжээ

МОСКВА. /TASS/. ОХУ-д 21 сая гаруй хүнд коронавирусний шинжилгээ хийсэн гэж тус улсын Хүний эрүүл мэнд, хэрэглэгчийн эрхийг хамгаалах газар өнөөдөр мэдээллээ. ОХУ-д сүүлийн 24 цагийн хугацаанд 317 мянга гаруй хүнд шинжилгээ хийжээ.

»»
ОХУ: 40 эмч коронавирусын улмаас нас баржээ
09:37

Шинэ төрлийн коронавирусын улмаас ОХУ-д 40 эмч  амь насаа алдсан алдсан байна.

ОХУ: 40 эмч коронавирусын улмаас нас баржээ

Шинэ төрлийн коронавирусын улмаас ОХУ-д 40 эмч  амь насаа алдсан алдсан байна.

»»
НӨАТ-ын хоёрдугаар улирлын урамшуулал олгоно
09:30

2020 оны 2-р улирлын цахим төлбөрийн баримтаа 2020.07.08-ны 23:59:59 цагаас өмнө амжиж бүртгүүлэн #НӨАТ-ын буцаан олголтын урамшууллаа аваарай.

НӨАТ-ын хоёрдугаар улирлын урамшуулал олгоно

2020 оны 2-р улирлын цахим төлбөрийн баримтаа 2020.07.08-ны 23:59:59 цагаас өмнө амжиж бүртгүүлэн #НӨАТ-ын буцаан олголтын урамшууллаа аваарай.

»»
Haaдмaap xaмгaaлaлтaд aжиллax цaгдaa нapт мoнгoл бaaтpын дээл өмcгөнө
12:56

Xөл xopиoны улмaac өнөө жилийн улсын нaaдмыг үзэгчгүй зохион байгyyлж, шyyд дамжyyлан үзүүлэхээр болcoн. 

Haaдмaap xaмгaaлaлтaд aжиллax цaгдaa нapт мoнгoл бaaтpын дээл өмcгөнө

Xөл xopиoны улмaac өнөө жилийн улсын нaaдмыг үзэгчгүй зохион байгyyлж, шyyд дамжyyлан үзүүлэхээр болcoн. 

»»
УИХ-ын Халдашгүй байдлын дэд хорооны даргаар Н.Энхболд томилогдов
11:05

УИХ-ын Төрийн байгуулалтын байнгын хорооны хуралдаанаар Халдашгүй байдлын дэд хорооны даргаар Н.Энхболдыг сонголоо.

УИХ-ын Халдашгүй байдлын дэд хорооны даргаар Н.Энхболд томилогдов

УИХ-ын Төрийн байгуулалтын байнгын хорооны хуралдаанаар Халдашгүй байдлын дэд хорооны даргаар Н.Энхболдыг сонголоо.

»»
Д.Лүндээжанцан УИХ-ын даргын зөвлөх болно
10:51

УИХ-ын 2020 оны ээлжит сонгуулиар МАН, АН-ын олон удаа сонгогдсон голдуу гишүүд өвдөг шороодсон.

Д.Лүндээжанцан УИХ-ын даргын зөвлөх болно

УИХ-ын 2020 оны ээлжит сонгуулиар МАН, АН-ын олон удаа сонгогдсон голдуу гишүүд өвдөг шороодсон.

»»
Хүүхдийн паркийн үйл ажиллагаa хэвийн явагдаж эхлэлээ
10:48

УОК-ын шийдвэрийн дагуу ариутгал, халдваргүйжүүлэлтэд хамрагдсан, аюулгүй байдлыг хангасан зарим үйлчилгээний газруудыг нээх шийдвэр гаргасны дагуу өчигдрөөс эхлэн Үндэсний соёл амралтын хүрээлэн буюу Хүүхдийн паркийн үйл ажиллагаагаа нээгээд байна.

Хүүхдийн паркийн үйл ажиллагаa хэвийн явагдаж эхлэлээ

УОК-ын шийдвэрийн дагуу ариутгал, халдваргүйжүүлэлтэд хамрагдсан, аюулгүй байдлыг хангасан зарим үйлчилгээний газруудыг нээх шийдвэр гаргасны дагуу өчигдрөөс эхлэн Үндэсний соёл амралтын хүрээлэн буюу Хүүхдийн паркийн үйл ажиллагаагаа нээгээд байна.

»»
Сураггүй алга болсон Сөүл хотын захирагч нас барсан байдалтайгаар олджээ
13:59

Сөүл хотын захирагч Паг Вон Сүн өнөөдөр өглөө 0 цаг 1 минутанд нас барсан байдалтайгаар олдлоо.

Сураггүй алга болсон Сөүл хотын захирагч нас барсан байдалтайгаар олджээ

Сөүл хотын захирагч Паг Вон Сүн өнөөдөр өглөө 0 цаг 1 минутанд нас барсан байдалтайгаар олдлоо.

»»
Японы ерөнхий сайд ард түмнээсээ уучлал хүслээ
12:20

Японы ерөнхий сайд өчигдөр орой ард түмнээсээ уучлал хүсчээ.

Японы ерөнхий сайд ард түмнээсээ уучлал хүслээ

Японы ерөнхий сайд өчигдөр орой ард түмнээсээ уучлал хүсчээ.

»»
Израиль улс Палестиний хүүхдүүдийн нүүрийг хүчлээр түлжээ
11:59

Израиль эхлээд Палестиний хуулинд нь өөрчлөлт оруулж газар нутагаас нь өмчилж авсан. Дараа нь тэр өмчөө хамгаалж цэрэг оруулсан.

Израиль улс Палестиний хүүхдүүдийн нүүрийг хүчлээр түлжээ

Израиль эхлээд Палестиний хуулинд нь өөрчлөлт оруулж газар нутагаас нь өмчилж авсан. Дараа нь тэр өмчөө хамгаалж цэрэг оруулсан.

»»
Оросын сэтгүүлчийг Чехийн тусгай албанд мэдээлэл дамжуулсан хэрэгт сэжиглэж байна
09:49

МОСКВА. /TASS/. ОХУ-ын сансар судлалын байгууллага Роскосмосын тэргүүний зөвлөх, сэтгүүлч асан Иван Сафроновыг Ойрхи Дорнод болон Африкт Оросын зэвсгийг нийлүүлэхтэй холбоотой мэдээллийг Чехийн тусгай албанд дамжуулсан хэрэгт сэжиглэж байна гэж өмгөөлөгч Евгений Смирнов мэдээлжээ.

Оросын сэтгүүлчийг Чехийн тусгай албанд мэдээлэл дамжуулсан хэрэгт сэжиглэж байна

МОСКВА. /TASS/. ОХУ-ын сансар судлалын байгууллага Роскосмосын тэргүүний зөвлөх, сэтгүүлч асан Иван Сафроновыг Ойрхи Дорнод болон Африкт Оросын зэвсгийг нийлүүлэхтэй холбоотой мэдээллийг Чехийн тусгай албанд дамжуулсан хэрэгт сэжиглэж байна гэж өмгөөлөгч Евгений Смирнов мэдээлжээ.

»»
Бразилын Ерөнхийлөгчийн шинжилгээний хариу эерэг гарчээ
10:49

Бразилын Ерөнхийлөгч Жаир Болсонаругийн коронавирусний шинжилгээний хариу эерэг гарчээ. Түүний бие ням гаргаас тавгүйрхэж эхэлсэн бөгөөд ханиадны шинж тэмдгүүд илэрсэн тул даваа гарагт шинжилгээ өгчээ.

Бразилын Ерөнхийлөгчийн шинжилгээний хариу эерэг гарчээ

Бразилын Ерөнхийлөгч Жаир Болсонаругийн коронавирусний шинжилгээний хариу эерэг гарчээ. Түүний бие ням гаргаас тавгүйрхэж эхэлсэн бөгөөд ханиадны шинж тэмдгүүд илэрсэн тул даваа гарагт шинжилгээ өгчээ.

»»
Их Британи, Хятад хоёр Хонконгчуудыг булаацалдаж эхэллээ
10:31

Хонконгийн үндэсний аюулгүй байдлын тухай хуулийн төслийг  Хятад энэ сарын 1-нд баталснаар дэлхийн улс орнуудын шүүмжлэлийг дагуулаад байна.

Их Британи, Хятад хоёр Хонконгчуудыг булаацалдаж эхэллээ

Хонконгийн үндэсний аюулгүй байдлын тухай хуулийн төслийг  Хятад энэ сарын 1-нд баталснаар дэлхийн улс орнуудын шүүмжлэлийг дагуулаад байна.

»»
АНУ Хятадын нийгмийн сүлжээний хавсралтуудыг хориглох асуудлыг “судалж байна”
14:25

ВАШИНГТОН. /CNBC/. Бид “TikTok” тэргүүтэй Хятадын нийгмийн сүлжээний хавсралтуудыг хориглох талаар “судалж байна” гэж АНУ-ын Төрийн нарийн бичгийн дарга Майк Помпео мэдэгджээ.

АНУ Хятадын нийгмийн сүлжээний хавсралтуудыг хориглох асуудлыг “судалж байна”

ВАШИНГТОН. /CNBC/. Бид “TikTok” тэргүүтэй Хятадын нийгмийн сүлжээний хавсралтуудыг хориглох талаар “судалж байна” гэж АНУ-ын Төрийн нарийн бичгийн дарга Майк Помпео мэдэгджээ.

»»
ОХУ-д 21 сая гаруй хүнд коронавирусний шинжилгээ хийжээ
10:01

МОСКВА. /TASS/. ОХУ-д 21 сая гаруй хүнд коронавирусний шинжилгээ хийсэн гэж тус улсын Хүний эрүүл мэнд, хэрэглэгчийн эрхийг хамгаалах газар өнөөдөр мэдээллээ. ОХУ-д сүүлийн 24 цагийн хугацаанд 317 мянга гаруй хүнд шинжилгээ хийжээ.

ОХУ-д 21 сая гаруй хүнд коронавирусний шинжилгээ хийжээ

МОСКВА. /TASS/. ОХУ-д 21 сая гаруй хүнд коронавирусний шинжилгээ хийсэн гэж тус улсын Хүний эрүүл мэнд, хэрэглэгчийн эрхийг хамгаалах газар өнөөдөр мэдээллээ. ОХУ-д сүүлийн 24 цагийн хугацаанд 317 мянга гаруй хүнд шинжилгээ хийжээ.

»»
ОХУ: 40 эмч коронавирусын улмаас нас баржээ
09:37

Шинэ төрлийн коронавирусын улмаас ОХУ-д 40 эмч  амь насаа алдсан алдсан байна.

ОХУ: 40 эмч коронавирусын улмаас нас баржээ

Шинэ төрлийн коронавирусын улмаас ОХУ-д 40 эмч  амь насаа алдсан алдсан байна.

»»
В.Путин Үндсэн хуулийн нэмэлт, өөрчлөлтийг боловсруулсан ажлын хэсэгтэй уулзана
14:26

МОСКВА. /TASS/. ОХУ-ын Ерөнхийлөгч Владимир Путин тус улсын Үндсэн хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай саналыг боловсруулсан ажлын хэсэгтэй баасан гарагт уулзахаар болсон байна.

В.Путин Үндсэн хуулийн нэмэлт, өөрчлөлтийг боловсруулсан ажлын хэсэгтэй уулзана

МОСКВА. /TASS/. ОХУ-ын Ерөнхийлөгч Владимир Путин тус улсын Үндсэн хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай саналыг боловсруулсан ажлын хэсэгтэй баасан гарагт уулзахаар болсон байна.

»»
Мексик халдвараар нас барсан хүний тоогоор Испанийг давжээ
09:54

Мексикт нэг хоногийн дотор коронавирусний халдварын улмаас 741 хүн нас барснаар нас барсан хүний нийт тоо 28510 боллоо гэж тус улсын Эрүүл мэндийн яам мэдээлжээ.

Мексик халдвараар нас барсан хүний тоогоор Испанийг давжээ

Мексикт нэг хоногийн дотор коронавирусний халдварын улмаас 741 хүн нас барснаар нас барсан хүний нийт тоо 28510 боллоо гэж тус улсын Эрүүл мэндийн яам мэдээлжээ.

»»
И.К.Азизов: ОХУ-ын Үндсэн хуулийн нэмэлт өөрчлөлт бүх салбарыг хамарч байгаа учир мэдэгдэхүйц өөрчлөлт авчирна
12:26

Улаанбаатар /МОНЦАМЭ/. ОХУ-ын Үндсэн хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах асуудлаарх бүх нийтийн санал асуулгыг Монгол Улс дахь ОХУ-ын ЭСЯ, Дархан-Уул аймаг дахь Ерөнхий Консулын хэлтэст 6 сарын 27, 7 сарын 1-нд зохион байгууллаа.

И.К.Азизов: ОХУ-ын Үндсэн хуулийн нэмэлт өөрчлөлт бүх салбарыг хамарч байгаа учир мэдэгдэхүйц өөрчлөлт авчирна

Улаанбаатар /МОНЦАМЭ/. ОХУ-ын Үндсэн хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах асуудлаарх бүх нийтийн санал асуулгыг Монгол Улс дахь ОХУ-ын ЭСЯ, Дархан-Уул аймаг дахь Ерөнхий Консулын хэлтэст 6 сарын 27, 7 сарын 1-нд зохион байгууллаа.

»»
В.Путин 80 нас хүртлээ ОХУ-ыг удирдахаар боллоо
11:35

Үндсэн хуульд өөрчлөлт оруулж, үр дүнд нь одоогийн Ерөнхийлөгч Владимир Путин 2036 он хүртэл төрийг удирдах эрхтэй боллоо. Уг хууль батлагдсанаар ерөнхийлөгчийн бүрэн эрхийн 2024 онд дуусах хугацаа дахиад зургаан жилээр хоёр удаа сонгогдох боломжтой боллоо. Бүх насаараа ОХУ-ын төр засгийг удирдах нөхцөл байдал үүсч байна.

В.Путин 80 нас хүртлээ ОХУ-ыг удирдахаар боллоо

Үндсэн хуульд өөрчлөлт оруулж, үр дүнд нь одоогийн Ерөнхийлөгч Владимир Путин 2036 он хүртэл төрийг удирдах эрхтэй боллоо. Уг хууль батлагдсанаар ерөнхийлөгчийн бүрэн эрхийн 2024 онд дуусах хугацаа дахиад зургаан жилээр хоёр удаа сонгогдох боломжтой боллоо. Бүх насаараа ОХУ-ын төр засгийг удирдах нөхцөл байдал үүсч байна.

»»
Герман улс Европын Холбоог даргалж эхэллээ
11:16

БЕРЛИН. /RIA Novosti/.  Герман улс Европын Холбооны /ЕХ/ Зөвлөлийг лхагва гаргаас буюу өнөөдрөөс даргалж эхэллээ.

Герман улс Европын Холбоог даргалж эхэллээ

БЕРЛИН. /RIA Novosti/.  Герман улс Европын Холбооны /ЕХ/ Зөвлөлийг лхагва гаргаас буюу өнөөдрөөс даргалж эхэллээ.

»»
Танзанид ховор үнэт чулуу олборлосон “нинжа” саятан болжээ
16:38

Aфрик тивийн зүүн хэсэгт оршдог Танзани улсын хувиараа олборлогч залуу түүхэнд хамгийн том танзанит эрдэнийн чулуу илрүүлж, саятан болжээ.

Танзанид ховор үнэт чулуу олборлосон “нинжа” саятан болжээ

Aфрик тивийн зүүн хэсэгт оршдог Танзани улсын хувиараа олборлогч залуу түүхэнд хамгийн том танзанит эрдэнийн чулуу илрүүлж, саятан болжээ.

»»
БНАСАУ-ын шийдвэрийг БНСУ сайшаажээ
15:37

СӨҮЛ. /TASS/. БНСУ-д чиглэсэн цэргийн ажиллагааг хэрэгжүүлэх төлөвлөгөөгөө БНАСАУ-ын удирдагч Ким Жөн Ун хойшлуулах 

БНАСАУ-ын шийдвэрийг БНСУ сайшаажээ

СӨҮЛ. /TASS/. БНСУ-д чиглэсэн цэргийн ажиллагааг хэрэгжүүлэх төлөвлөгөөгөө БНАСАУ-ын удирдагч Ким Жөн Ун хойшлуулах 

»»
Путины өгүүллэгийн тухайд
11:34

Оросын Ерөнхийлөгч Владимир Путины бичсэн “Хоёрдугаар дайны 75 жилийн  бодит сургамж” нэртэй өгүүлэл тэр дайны тухай мэтгэлцээнийг өдөөнө гэсэн сэтгэгдлээ уг материалыг нийтэлсэн Америкийн National Interest гэдэг консерватив сэтгүүлийн  ерөнхий эрхлэгч Жейкоб Хайлбранн хэлжээ.

Путины өгүүллэгийн тухайд

Оросын Ерөнхийлөгч Владимир Путины бичсэн “Хоёрдугаар дайны 75 жилийн  бодит сургамж” нэртэй өгүүлэл тэр дайны тухай мэтгэлцээнийг өдөөнө гэсэн сэтгэгдлээ уг материалыг нийтэлсэн Америкийн National Interest гэдэг консерватив сэтгүүлийн  ерөнхий эрхлэгч Жейкоб Хайлбранн хэлжээ.

»»
Орос танкууд дэлхийн топ-5-д оржээ
17:34

Hot Barrel's хэвлэлийн шинжээчид  дэлхийн шилдэг танкуудыг танилцуулж байна.

Орос танкууд дэлхийн топ-5-д оржээ

Hot Barrel's хэвлэлийн шинжээчид  дэлхийн шилдэг танкуудыг танилцуулж байна.

»»
Цагаан арьст залууг аварч байгаа хар арьст залуугийн зураг цахим орчинд хурдацтай тархжээ
21:55

Ройтерс агентлагийн зурагчин Дилан Мартинезийн авсан энэ зураг нийтлэгдсэн даруйдаа цахим сүлжээнд хурдацтай тархжээ. 

Цагаан арьст залууг аварч байгаа хар арьст залуугийн зураг цахим орчинд хурдацтай тархжээ

Ройтерс агентлагийн зурагчин Дилан Мартинезийн авсан энэ зураг нийтлэгдсэн даруйдаа цахим сүлжээнд хурдацтай тархжээ. 

»»
Энэтхэг-Хятадын хилийн маргаантай бүсэд болсон мөргөлдөөний үеэр Энэтхэгийн талаас 20 цэрэг амь үрэгджээ
22:43

Даваа гарагаас Мягмар гарагт шилжих шөнө Кашмирийн Ладакт гарсан хилийн мөргөлдөөний үеэр Энэтхэгийн талаас 20 цэргийн алба хаагч амь үрэгдсэнийг тус улсын батлан хамгаалах яам мэдээлжээ.

Энэтхэг-Хятадын хилийн маргаантай бүсэд болсон мөргөлдөөний үеэр Энэтхэгийн талаас 20 цэрэг амь үрэгджээ

Даваа гарагаас Мягмар гарагт шилжих шөнө Кашмирийн Ладакт гарсан хилийн мөргөлдөөний үеэр Энэтхэгийн талаас 20 цэргийн алба хаагч амь үрэгдсэнийг тус улсын батлан хамгаалах яам мэдээлжээ.

»»
АТГ: 2020 оны хагас жилийн ажлын тайланг танилцуулж байна
13:39
Залуучуудын хөдөлмөр эрхлэлт, гарааны бизнесийг дэмжих хөтөлбөр
13:07
Ахмад мэргэжилтний зөвлөх үйлчилгээ
16:17
Хөдөлмөр эрхлэлтийг дэмжих чиглэлээр 6 хөтөлбөр батлан хэрэгжүүлж байна
11:24

Хөдөлмөр эрхлэлтийн үндэсний зөвлөлөөс 2020 онд буюу энэ жил дараах хөтөлбөрүүдийг батлан хэрэгжүүлж байна. 

Хөдөлмөр эрхлэлтийг дэмжих чиглэлээр 6 хөтөлбөр батлан хэрэгжүүлж байна

Хөдөлмөр эрхлэлтийн үндэсний зөвлөлөөс 2020 онд буюу энэ жил дараах хөтөлбөрүүдийг батлан хэрэгжүүлж байна. 

»»
Ажлын байрыг дэмжих хөтөлбөр
11:19
З.Энхтөр "Амэ трейд"-ээр дамжуулан ноолуур авч, Сүхбаатарчуудыг хулхидсан уу?
22:24
Австралийн VOICE шоунд шүүгчдийг алмайруулсан монгол залуу
23:48

The voice of Australia шоунд монгол залуу Бөхөөгийн Ганбүргэд оролцож шүүгчдийг уяраажээ. Тэрээр тус шоуны   2020 оны шинэ 

Австралийн VOICE шоунд шүүгчдийг алмайруулсан монгол залуу

The voice of Australia шоунд монгол залуу Бөхөөгийн Ганбүргэд оролцож шүүгчдийг уяраажээ. Тэрээр тус шоуны   2020 оны шинэ 

»»
Видео: Далай лам онлайнаар ном айлдлаа
20:46

Дээрхийн Гэгээнтэн Далай Лам Хутагт Нагаржунайн "Эрдэнийн эрхи" номын 1 ба 4-р бүлгийг цахим сүлжээгээр тайлбарлан 

Видео: Далай лам онлайнаар ном айлдлаа

Дээрхийн Гэгээнтэн Далай Лам Хутагт Нагаржунайн "Эрдэнийн эрхи" номын 1 ба 4-р бүлгийг цахим сүлжээгээр тайлбарлан 

»»
Хүчтэй шуурганаар Чита хотын 23 барилгын дээвэр нуржээ
17:23

ОХУ-ын Чита хотод тавдугаар сарын 13-нд хүчтэй салхи шуурсны улмаас 23 барилгын дээвэр хууларч унаснаас гадна тус хотод таван сая гаруй рублийн хохирол учирчээ. 

Хүчтэй шуурганаар Чита хотын 23 барилгын дээвэр нуржээ

ОХУ-ын Чита хотод тавдугаар сарын 13-нд хүчтэй салхи шуурсны улмаас 23 барилгын дээвэр хууларч унаснаас гадна тус хотод таван сая гаруй рублийн хохирол учирчээ. 

»»
АН-ын алтан хараацайнууд анх ингэж "будаалж" байжээ
11:06
МАХН-ын дарга Н.ЭНХБАЯР эрүүдэн шүүлтийн үед ухаан алдан унаж байжээ
17:51

Олны анхааралд орсон сэдэв, хүнийг улайтал нь ухаж мөлждөг, бас “нуугдсан” үнэнийг олны анхааралд оруулж ирдэг “Улаан 

МАХН-ын дарга Н.ЭНХБАЯР эрүүдэн шүүлтийн үед ухаан алдан унаж байжээ

Олны анхааралд орсон сэдэв, хүнийг улайтал нь ухаж мөлждөг, бас “нуугдсан” үнэнийг олны анхааралд оруулж ирдэг “Улаан 

»»
ВИДЕО: COVID-19 цар тахлын үеийн Ялалтын баяр
16:16

Өнөөдөр /05.09/ Аугаа их Эх орны дайны ялалтын баярын өдөр. Энэ өдөр ОХУ-д Ялалтын 75 жилийн ойг тэмдэглэж байна, 

ВИДЕО: COVID-19 цар тахлын үеийн Ялалтын баяр

Өнөөдөр /05.09/ Аугаа их Эх орны дайны ялалтын баярын өдөр. Энэ өдөр ОХУ-д Ялалтын 75 жилийн ойг тэмдэглэж байна, 

»»
Ж.Золжаргал: Ард иргэд сонгууль шударга болоосой гэсэн хүлээлттэй байгаа
15:49
ЭЭЖ нэвтрүүлэг - Ц.МАРУУШ
12:38
Коронавирусын тархалт ихэсвэл 300 ортой эмнэлгийг ашиглана
16:58

Эрүүл мэндийн салбарт нэн шаардлагатай барилга байгууламжийн нэг нь төрөх болон хүүхдийн эмнэлэг. Тэгвэл өнгөрсөн 10 

Коронавирусын тархалт ихэсвэл 300 ортой эмнэлгийг ашиглана

Эрүүл мэндийн салбарт нэн шаардлагатай барилга байгууламжийн нэг нь төрөх болон хүүхдийн эмнэлэг. Тэгвэл өнгөрсөн 10 

»»
ЭМЯ: Коронавирусын хоёр халдвар илэрч, Монголд бүртгэгдсэн тохиолдол 14 боллоо
12:17

ЭМЯ: Коронавирусын хоёр халдвар илэрч, Монголд бүртгэгдсэн тохиолдол 14 боллоо

ЭМЯ: Коронавирусын хоёр халдвар илэрч, Монголд бүртгэгдсэн тохиолдол 14 боллоо

ЭМЯ: Коронавирусын хоёр халдвар илэрч, Монголд бүртгэгдсэн тохиолдол 14 боллоо

»»
“Land Cruiser-200” маркийн автомашиныг модоор сийлж буй бичлэг
13:54

Дэлхий дахинаа тархаад байгаа коронавирусийн халдвараас урьдчилан сэргийлэхийн тулд хөл хорионы арга нийтээр ашиглах 

“Land Cruiser-200” маркийн автомашиныг модоор сийлж буй бичлэг

Дэлхий дахинаа тархаад байгаа коронавирусийн халдвараас урьдчилан сэргийлэхийн тулд хөл хорионы арга нийтээр ашиглах 

»»
"100 Асуулт" - "Shinsegae Med Mongolia” ХХК-ийн Гүйцэтгэх захирал Ц.Жадамбаа
17:48
У.Хүрэлсүх: Арилжааны банкны удирдлагуудаа... Зээлийн хүүгээ түр зогсоо!!!
10:37
"Хонгорын хурд" Морин спорт уяачдын холбооны 8-р хурал хэрүүл уруултай болж өнгөрлөө
11:00










Free Porn Xxx Porn Hd Porn Pornos Kostenlose Pornos Porn Videos Xxx Indian Porn Xnxx Com Deutschen Pornos
русский секс видео

redtube

hd porn

bokep

indo bokep

daily hd porn

porno pornici xxx video

bolod.mn logo
RSS Feeds | Холбоо барих | Рекламын алба | Сэдэв
Мэдээлэл хуулбарлах хориотой. © 2005-2017 Bolod Мэдээллийн сүлжээ сайт. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан. Developed by: "Онлайн Хүрээ" ХХК
n