ёс заншил, үндэсний хувцас, өвөрмөц сэтгэлгээ Монгол хүний омогшил юм хэмээн мисс Х.Бадамгэрэл бидэнтэй ярилцах зуураа өгүүлсэн. Түүнийг “Miss Mongolia-2009” наадмын тэргүүн, Монголын дизайнеруудын холбооны загвар өмсөгч гэдгийг уншигчид сайн мэднэ. Хүсэл мөрөөдөл нь эзэндээ алдар нэр, амжилтыг хэрхэн дагуулж ирснийг хойморт нь залаастай шагналууд нь баталж байлаа. Гэрт нь түр саатахдаа түүний биеэ даасан байдлаас үеийнхнээсээ хэрсүү ухаантай бүсгүй болохыг олж харав.

-Таны мөрөөдөл чинь загварын ертөнц мөн үү?
-Загварын ертөнц миний мөрөөдөл биш ээ, харин хообий минь байсан. Хообийгоо хөгжүүлж амжилтад хүрсэндээ баярладаг.Би хүүхэд байхдаа аав, ээжийгээ баярлуулж, баярын нулимстай зогсохыг нь харах юмсан гэж хүсдэг байлаа. Хүсэл минь бага багаар биелсэн шүү. Аав, ээждээ өөдрөг яваагаа харуулна гэдэг миний хувьд хамгийн сайхан бэлэг. Ээж минь хуульч болохоор мэргэжлийг нь өвлөнө гэж боддог байлаа. Энэ бодол минь аажимдаа өөрчлөгдөж, олон хүнтэй харилцаж болох өргөн хүрээтэй мэргэжил сонирхох болсон. Одоо би ШУТИС-ийн харьяа компьютер техник менежментийн дээд сургуулийн маркетинг удирдлагын ангид суралцаж байгаа.

-Энэ талбар дэндүү өрсөлдөөнтэй биш үү?
-Эмэгтэй хүн сайхан харагдахыг үргэлж хүсдэг шүү дээ. “Үнсгэлжин-2007” наадамд оролцож, алтан медаль хүртэж байсан мөч миний амьдралын мартагдашгүй агшин. Тэр үед тэмцээнийг шүүж байсан мисс Ч.Содтуяа эгч “Чамд загвар өмсөгч болох ирээдүй байна. Цаашдаа хичээгээрэй” гэж урам хайрласан. Тэр үед загварын ертөнц сэтгэлийг минь эргэж буцахгүйгээр татсаныг мэдэрч билээ.

-Мисс болсноос чинь хойш хүмүүсийн харилцаа хэр өөрчлөгдөв?
-Өөрчлөгдсөн нь алхам тутамд анзаарагддаг шүү. Миссийн титэм хүртэхэд үүрэг, хариуцлага дагаад ирэх шиг л санагдсан. Загвар өмсөгчдийн биеэ авч яваа соёл, хүнтэй харилцаж байгаа харилцаа олны нүдэн дээр ил байдаг. Тийм болохоор хүмүүст зөв бодлоор хандаж, эерэг сэтгэгдэл төрүүлэхийг хичээдэг.

-Хүүхэд насны чинь ямар зан чанар гээгдээгүй үлдсэн бэ?
-Аав, ээж багаас минь зарчимч, аливаад хичээл зүтгэлтэй хүмүүжүүлсэн. Багадаа даруухан, юманд эмх цэгцтэй, нямбай ханддаг хүүхэд байлаа. Одоо ч энэ зан минь хэвээрээ. Намайг бүх талаар минь нээж өгсөн хүн бол ээж минь. Ямар ч үед дэргэд минь байдаг ээжийнхээ үлгэр дуурайлаар бахархдаг. Ээж минь миний амжилтад их нөлөөлсөн хамгийн төгс жишээ. Энэ ч утгаараа би олонд сайхан энерги түгээхийн тулд дотоод ертөнцөө гэгээн байлгахыг хүсдэг.
-“Сайхан төрөх заяаных” гэдэг үг бий. Гоо сайхан байхын нууц юунд оршдог гэж боддог вэ?
-Сэтгэл дотор. Агуу зүйл энгийн байдаг гэдэг дээ. Сайхан байхын гол нууц эерэг энерги орчиндоо харамгүй түгээхэд оршдог болов уу. Сайхан сэтгэлтэй хүний дэргэд байгаа хүн аз жаргалыг мэдэрч чаддаг. Зөв сэтгэлтэй, өөдрөг бодолтой, ухаалаг амьдарч яваа цагт алдар нэр, амжилтыг ч араасаа дагуулдаг гэж бодож байна.

-Эрчүүдийг хүндлэх тал дээр хэр вэ?
-Хүний олноос сайныг нь олж нөхөрлөнө гэдэг амаргүй. Миний эргэн тойронд сайн ч, муу ч эрчүүд бий. Хүнийг муулах бус сайн талыг нь түрүүлж олж харах хэрэгтэй. Эр хүний ухаан, мэдрэмж, алсыг харсан бодол амьдралыг урагшлуулдаг гэх юм билээ. Гэхдээ би гэр бүлийн амьдралд яаран хөл тавихгүй. Надад амжуулах ажил их бий. Сонголт бол амьдралын хамгийн чухал зүйл. Хорвоод хүн ганцхан удаа л амьдарна. Сэтгэлдээ харамсал тээж амьдрахгүйн тулд ирээдүйн ханиа бүх талаас нь сайн судалж байж сонгоно.

-Сүүлийн үед залуус гэрлэлтийн асуудлыг төлөвлөдөг болчихсон. Үүнийг зөв гэж дэмждэг үү?
-Дэмждэг. Ямар нэгэн тохиолдлын болоод санамсаргүй зүйлээс сэргийлэхийн тулд гэр бүл төлөвлөлт хэрэгтэй. Би амьдралаа төлөвлөчихсөн. Тэдэн насандаа гэрлэж, үр хүүхэдтэй болно гээд шийдчихсэн байгаа. Гэрлэнэ гэдэг үүрэг, хариуцлага учраас хайнга хандаж хэзээ ч болохгүй гэж боддог. Надад ойрын таван жилд хэрэгжүүлэхээр төлөвлөсөн зүйл байгаа.

Эхлээд би сургуулиа амжилттай дүүргэнэ, дараа нь өөрийн гэсэн бизнесийн байгууллагатай болно. Үүнийхээ эхлэлийг тавьчихсан. Өөрийн гэсэн зорилго, тэмүүлэлтэй амьдрах сайхан. Надтай хамгийн ойр байдаг зүйл бол хувцас загвар. Энэ тал дээр хэнээс ч дутахгүй гэдэгтээ итгэлтэй байдаг. Эзэмших мэргэжил минь маркетинг, менежмент байх болохоор аль ч салбарт хөрвөх чадвартай ажиллана. Гэхдээ хийж буй ажлын маань гол зорилго гэр бүлдээ болоод олны сайн сайхны төлөө чиглэх болно.

-Зарим үед эрчүүдийг тоглоом шоглоомоор сорьж сонждог уу?
-Найз охидтойгоо ярьж хөөрч суухдаа зарим нэг залуустай харц тулгарах тохиолдол байдаг. Тийм үед дахиад харц тулгарах юмсан гэдэг бяцхан горьдлогыг тэр хүнд үлдээдэг. Би эрчүүдэд тийм ч уриалгахан ханддаг хүн биш л дээ. Хамгийн гол нь зөв харилцахыг хичээдэг.

-Амьдралд эр хүн ухаалаг, сэргэлэн байхын аль нь дээр гэж боддог вэ?
-Эр хүнд эмэгтэй хүнийг авч явах үүрэг байгалиас заяагдсан байдаг гэж боддог. Ирээдүйд ханилах залуу маань нүдэнд дулаахан, дотоод сэтгэл нь ариун, хэлсэн үгэндээ, хийсэн зүйлдээ эзэн болдог, боловсролтой, эмэгтэй хүнийг хүндэлж чаддаг, амьдралыг авч явах ухаанаар сэргэлэн, алсыг харсан холч бодолтой хүн байгаасай. Хамгийн гол нь байгаагаар минь хайрлаад, ойлгож чадах сэтгэлтэй байх нь чухал. Хайрлаж, бас хайрлуулж чаддаг ухаантай хүнийг би сэтгэлдээ хайж байгаа. Хэрвээ сайхан хайртай учирвал алдахгүйн төлөө тэмцэнэ.

-Эрчүүдээс хамгийн түрүүнд юуг олж хардаг вэ?
-Хүний нүд рүү эгцэлж хараад, хэрхэн мэндэлж байгаа харилцааны соёлыг нь түрүүлж хардаг. Дараа нь гутлыг нь. Тоосгүй гуталтай яваа эрчүүдийг би олны дунд бие зөв авч явж чаддаг гэж дүгнэдэг.

-“Хүн заавал нэг удаа дурлах албатай юм уу” гэдэг үгийг хэрхэн хүлээж авдаг вэ?
-Амьдралд олон сонголт бий. Сэтгэлийг хорьж, барьж болдоггүй болохоор хэдэн ч удаа дурлаж болно, харин нэг хүнийг хүлээн зөвшөөрөөд хайрлаж амьдарна гэдэг бол огт өөр хэрэг. Дурлал гал шиг дүрэлзэж ассан шигээ хурдан унтардаг болов уу. Хайр хүнийг байгаа байдлаас нь өөрчилж чадах хүчтэй, амьдралд тэмүүлэх сэтгэлийн тэнхээ, урмыг хүнд хайрладагаараа гайхамшигтай.

-Ингэхэд дурлаж байсан удаа хэр олон бэ?
-Би дурламтгай биш ээ. Энэ асуудал дээр нухацтай, шударга ханддаг. Гурван эрэгтэй дүүтэй болохоор эрчүүдийн зан ааш ямар байдгийг сайн мэднэ. Ээжтэйгээ хамт дүү нараа өсгөлцсөн болохоор эрэгтэй хүн эмэгтэй хүнээс ямар хайр, халамж хүсдэгийг ч гадарлана. Хэрвээ миний зүрх сэтгэл хүчтэй дурлавал хайрласан хүндээ аз жаргалыг мэдрүүлж, баяр баяслыг төрүүлж чадна.

-Мөнгө байгаа цагт бүхнийг тэр дор нь шийднэ гэж боддог уу?
-Өнөөгийн нийгэмд мөнгө хамгийн чухал хэрэглээ. Гэхдээ манай залуусын дунд мөнгөөр бүх зүйлийг хэмждэг буруу ойлголт байгаад байна. Залуу хүн өөрийнхөө эрч хүч, ухаанаар мөнгийг зөв аргаар олох ёстой. Бодоод байхад мөнгө өөрийн гэсэн араншинтай юм шигээ. Араншингаараа хүний мөс чанар, сэтгэл, ухаан, амьдрах чадварыг шалгаад байх шиг санагддаг. Мөнгөн дээрээс болж олон хүн муудалцаж, нэг нэгнээ үзэхээ больдог. Мөнгө аз жаргал, атаа хорсол аль алийг нь дагуулдаг. Өөрт нь хүндэтгэлтэй хандаж, хэрэгтэй зүйлд зөв зарцуулж чаддаг хүнд мөнгө үр өгөөжөө харамгүй хайрладаг болов уу.

-Одоогийн залуус эцэг, эхээсээ мөнгө аваад байхыг нэг их хүсдэггүй болчихжээ. Та мөнгийг яаж олдог вэ?
-Би “Монголын дизайнерүүдийн холбоо”-ны нэгдүгээр зэрэглэлийн загвар өмсөгч. Загвар өмсөхөөс гадна “Азийн модель” агентлагт багшилдаг. Тийм болохоор тодорхой хэмжээний цалинтай. Загвар өмсөгчдийг амар хялбар аргаар мөнгө олдог гэсэн таагүй бодол олны дунд байдаг.

Үнэнийг хэлэхэд тайзан дээр алхана гэдэг амар ажил биш шүү дээ. Бид хүмүүст сайхан сэтгэгдэл төрүүлэхийн тулд бэлтгэл олон цагаар хийж, ядартлаа хөдөлмөрлөх үе бишгүй л байдаг. Загвар өмсөгчдийн цалин төрийн албан хаагчдынх шиг тогтмол байдаггүй. Зарим үед цалин авахгүй ч үе бий. Би банкинд өөрийн гэсэн данстай. Байнгын хуримтлалтай болохоор шаардлагатай тохиолдолд авч хэрэглэдэг.

-Хамтлаг дуучдын клипийг үзэж байхад ихэнхэд нь загвар өмсөгчид тоглосон байх юм. Танд санал ирдэг биз дээ?
-Надад уран бүтээлч гэхээсээ илүү томоохон байгууллагуудаас реклам сурталчилгааныхаа нүүр царай болгох санал ирдэг. Миний хувьд сургуулиа амжилттай дүүргэхийн тулд хичээл сурлагаа нэгдүгээрт, харин загварын ажлаа хоёрдугаарт тавьж байгаа.

-Чимээгүй нам гүм орчинд ганцаараа бясалгаж суух зав өөртөө гаргадаг уу?
-Гаргадаг. Гэртээ байхдаа би амар амгаланг их мэдэрдэг. Тийм үедээ дотоод ертөнцтэйгээ ярилцах дуртай. Хийхээр эхэлсэн ажлынхаа үр дүн, алдаа оноог нам гүм орчинд дүгнэх таатай санагддаг.

-Бухимдсан үедээ яаж тайвширдаг вэ хөгжим сонсож, эсвэл салхинд гарч алхдаг уу?
-Би жаахан ааштай. Бухимдсан үедээ удаан тайвширдаг. Ойр дотны маань хүн дэргэд байж зөвлөхгүй бол хэдэн өдөр ч үргэлжилж мэднэ. Одоо бодоод байхад найзууд маань намайг тайвшруулдаг юм байна шүү.

-Та ямар үед өөртөө итгэлтэй байж чаддаг вэ?
-Тайзан дээр алхаж байхдаа гал шиг асаж чаддаг.

-Хэн нэгний нууцыг гэнэ алдаад задалчихсан тохиолдол байдаг уу?
-Энэ асуудал дээр өөрийгөө бат цоож гэж боддог шүү. Надад итгээд ярьсан найзынхаа нууцыг нөгөөд нь ярьсан удаа байхгүй. Хүний нууцыг задална гэдэг итгэлийг нь алдаж байгаагаас ялгаагүй. Итгэл алдарвал нөхөрлөл ч бас зогсоно шүү дээ.
-Шаардлагатай үед найзууддаа “Үгүй” гэж хэлж чаддаг биз дээ?
-Чаддаг.Найзууд маань олон жил нөхөрлөсөн болохоор миний зан чанарыг гарын таван хуруу шигээ мэддэг.

-Завгүй байх тусмаа юуг их амжуулж сурав?
-Цаг хугацааг үр дүнтэй өнгөрүүлэхийг хичээдэг. Надад завтай байсан өдөр тун ховор. Өглөө гараад, орой гэртээ орохдоо тэр өдөр хийхээр төлөвлөсөн ажлаа заавал амжуулдаг. Хүнд өөрийн гэсэн зөн совин байдаг даа. Зарим үед үүнийгээ өөртөө ашигтайгаар хэрэгжүүлж сурах хэрэгтэй юм шиг санагдсан.

Ням гариг сэтгүүл