Дэлхийн хэвлэлийн эрх чөлөөний баярын мэнд хүргэе

2011-05-02

Удахгүй болох дэлхийн хэвлэл мэдээллийн эрх чөлөөний өдрийг тохиолдуулан ярилцлагын буландаа Монголын

Сайтын холбоо ТББ-ын тэргүүн Д.Дэлгэрмөрөнг урин түүнтэй хийсэн ярилцлагыг уншигч та бүхэнд хүргэж байна.
Юуны өмнө Дэлхийн хэвлэлийн эрх чөлөөний өдрийн баярын мэнд дэвшүүлье. Орчин цагт цахим ертөнц хэвлэл мэдээллийн салбарын гол үндэс суурь болж байгаатай хэн ч маргахгүй. Таны хувьд энэ өдрийг хэрхэн тэмдэглэхээр төлөвлөсөн вэ?
За баярлалаа. Түүнчлэн дэлхийн хэвлэл мэдээллийн өдрийн баярын мэндийг мөн бүх сэтгүүлчдэдээ хүргэх нь зүйтэй болов уу. Дэлхийн цахим ертөнц хөгжил нь ихээхэн давуу талтай бөгөөд хуучин цагт мэдээ мэдээлэл зөвхөн цаасан хэлбэр болон тоон шугамаар дамжиж ирсэн ч одоо цагт мэдээллийг газар дээрээс нь дэлхийн хаанаас ч шуурхай түгээх болсон. Үүгээрээ ч энэ салбарт ихээхэн гол байр суурь эзэлдэг. Бидний хувьд Монголын сайтын холбоо ТББ-ын үйл ажиллагааны хүрээнд дэлхийн хэвлэлийн эрх чөлөөний өдрөөр буюу 5 дугаар сарын 3-нд Монголд үйл ажиллагаа явуулдаг томоохон сайтуудын дунд Монголын вэб сайтуудын анхдугаар уулзалтыг зохион байгуулж байна. Энэхүү уулзалтан дээр мөн Үндэсний Data Center , Харилцаа холбоо зохицуулах газар , Оюуны өмчийн газар , Монголын сэтгүүлчдийн нэгдсэн эвлэл зэрэг газрууд уригдан ирж байгаа . Үүнээс гадна оюутнуудын дунд “Мэдээллийн технологи ба Онлайн сэтгүүл зүй” сэдэвт эрдэм шинжилгээний бага хурал зохион байгуулсан зэрэг хэд хэдэн үйл ажиллагаа явуулан энэхүү баярыг угтаж байна .

Та Монголын Сайтын холбоо ТББ болон үйл ажиллагааныхаа талаар бидэнд товч танилцуулаач?
Монголын Сайтын холбоо ТББ нь байгуулагдаад хоёр жил гаруй хугацааг нэгэнт ардаа үджээ. Бид энэ хугацаанд ихээхэн амжилттай ажилласан. Манай байгууллагын үйл ажиллагааны үндсэн чиглэл бол Монголын сайтуудын үйл ажиллагааг нэгтгэн, зохицуулалтад оруулах, нийтлэг эрх ашгийг нь хамгаалахаас гадна хүмүүнлэгийн үйл ажиллагаанд ч мөн гар бие оролцдог. Өнгөрсөн 10 гаруй жилийн хугацаанд интернэтийн хөгжил асар хурдацтай явж байгаагийн хирээр үүний өмнө ч олон асуудал, сайн тал, сөрөг талууд гарч ирсэн. Тиймээс бид энэхүү асуудлыг зохицуулж, хамтын хүчээ нэгтгэн нэгэн чигт, санаа нэгдэн ажиллах зайлшгүй шаардлагатай нүүр тулсан. Ийм учир бид нийтлэг эрх ашигаа хамгаалж, нийгэмд иргэний хувиар хувь нэмрээ оруулахаар Монголын Сайтын холбоог үүсгэн байгуулсан.

Танай холбооны хувьд Монголын томоохон сайтуудаас гишүүнчлэлээ бүрдүүлжээ. Ер нь бусад сайтууд холбоонд нэгдэх боломжтой юу? Нэгдсэнээр ямар ямар давуу талууд бий болох вэ?
Бидний хувьд үйл ажиллагаагаа амжилттай явуулж байгаа. Одоогоор энэ байгууллага zaluu.com, news.mn, guren.mn , bolod.mn , shuud.mn , tsag.mn , olloo.mn , mass.mn , mongolnews.mn , medee.mn зэрэг томоохон сайтуудын төлөөлөгчөөс удирдах зөвлөлөө бүрдүүлэн ажиллаж байгаа. Бусад сайтуудын хувьд гишүүнээр элсэх үүд хаалга үргэлж нээлттэй. Монголын вэб сайтуудын хувьд оюуны өмчийн асуудал, сервер байршуулах, ёс суртахуун болон зохицуулалтын асуудал үргэлж томоохон бэрхшээлийн нэг байдаг. Харин бид энэ бүхий төлөө ажиллан Монголын сайтуудын цаашдын хөгжилд дэмжлэг үзүүлэх нь үндсэн чиг үүргээ гэж үздэг. Манай байгууллага нь Монголын сэтгүүлчдийн нэгдсэн эвлэл, Дата центр, Харилцаа холбооны зохицуулалтын газар, Оюуны өмчийн зэрэг байгууллагуудтай хамтран ажиллаж, цахим сэтгүүл зүйд өдөр шөнөгүй зүтгэж буй сэтгүүлчдийнхээ эрх ашгийг хамгаалах, сайт хоорондын оюуны өмч зэргийг хамгаалах болон Харилцаа холбооны газрын тусламжтай вэб сайтуудын үйл ажиллагаанд зохицуулалт хийх, нийгэмд сөрөг нөлөө үзүүлсэн үйлдлүүдэд хаалт хийх зэрэг олон давуу талыг гишүүддээ олгодог.

Та түрүүн дээр дурдсан үгэндээ сайтын холбоо нь хүмүүнлэгийн тусламж үзүүлдэг гэж хэлсэн. Энэ талаараа ярихгүй юу?
Тийм шүү. Бид зөвхөн Монголын сайтуудад анхаарлаа хандуулахаас гадна нийгмийн сайн сайхны төлөө олон ажил хийдэг. Жишээ нь бидний ирээдүй хойчийг залгамжлагч хүүхэд багачуудтай хамтран ажиллахдаа сэтгэл хангалуун байдаг. Өнгөрсөн хугацаанд бид хүүхдэд чиглэсэн ажлуудаас дурдвал, 2011 оны нэгдүгээр сард Гачууртын нэгэн сургуулийн хүүхдүүдэд бэлэг тарааснаас гадна саяхан буюу дөрөвдүгээр сарын 23-нд Аома блесинг төрийн бус байгууллагатай хамтран МҮЭСТО-д Улаанбаатар хотын дүүрэг тус бүрээс бүрдсэн 1000 хүүхдийг цуглуулан бэлэг гардуулан хүүхдүүдийн хайртай дуучин, уран бүтээлчдээр ая дууны мэндчилгээ дэвшүүлсэн билээ. Үүнээс өөр ч олон ажлыг цаашид үргэлжлүүлэн хийх болно.

Ер нь сайтын холбооны гол үндсэн үүрэг нь сайтуудын эрх ашгийг хамгаалах гэдэг нь тодорхой. Харин цаашдын үйл ажиллагааныхаа талаар товч ярьвал?

Хөгжлийн хамгийн зөв гарц нөхөрлөл . Дэлхийн хамгийн томоохон корпорациуд бүгд л нөхөрлөл буюу хоршооллоос гараа эхэлж байсан түүх олон бий .
Өөрсдийн гараа хүч болгон нэгтгэвэл Олон улсын түвшинд IT буюу мэдээллийн технологийн салбар хүмүүс хоорондын гол харилцааны үүрэг гүйцэтгэхээс гадна дэлхийн эдийн засгийн гол түлхэц болсон. Жишээ нь дэлхийн мэдээллийн технологийн үйлчилгээний салбар 2009 оны байдлаар 763 тэрбум долларын ашиг орлого олжээ. Энэхүү ашиг орлогын ихэнх хувийн дэлхийн мэдээллийн технологиор тэргүүлэгч Энэтхэг улсын компаниуд эзэлдэг юм. Энэтхэгчүүд чадна гэсэн чадсан зориолгодоо хүрч чадсан .
Үүнээс харахад мэдээллийн технологийн салбар улс орны эдийн засгийн гол түшиг тулгуур болж байгааг харуулснаас гадна ажлын байрны орон тоог бий болгох ихээхэн давуу талтай бөгөөд Энэтхэгийн мэдээллийн салбар бараг 2.5 сая хүнийг ажлын байраар хангадаг томоохон салбар болсон.
Мөн бид олон улсын түвшинд хэдэн мянгаар биш хэдэн саяар хандалт тоологдох томоохон вэб сайтуудыг хамтдаа бүтээж чадна . Тиймээс энэ бүхний төлөө хамтдаа урагш алхацгаая л гэж хэлэх байна даа.
Ярилцлага өгсөн танд баярлалаа.