-Засгийн газраас цалин, тэтгэвэр, тэтгэмжийг 53 хувиар нэмэхээр 2012 оны улсын төсөвт суулгаад байгаа. Та энэ шийдвэрт их тааламжтай байгаа биз дээ. Цалин, тэтгэвэр, тэтгэмж нэмэхийг Засгийн газраас байнга шаарддаг байсан шүү дээ, та?

-Цалин, тэтгэвэр, тэтгэмж нэмэх хэрэгтэй байна гэж би олон ч удаа ярьсан. Засгийн газраас олон удаа шаардсан. Монголд өнөөдөр автобус унаа, цахилгаан, дулаан, түлээ нүүрс, бензин шатахуун гээд юмны үнэ өдрөөс өдөрт өсч байна. Гэтэл цалин, тэтгэвэр, тэтгэмж огт нэмэгдээгүй. Монгол хүний дундаж цалин 300 мянга гээд тооцвол энэ мөнгөөр тэр хүн яаж амьдрах болж байна. Цалингаа буухаар өрөндөө өгдөг айл өрх зөндөө байгаа шүү дээ. Тэр тусмаа ахмадуудын тэтгэвэр, тэтгэмж амьдралд нь хүрэлцдэггүй. Банкнаас тэтгэврийн зээл авсан ахмад их олон байна лээ. Тиймээс бид цалингаа нэм, тэтгэврээ нэм, тэтгэмжээ нэм гэсэн шаардлагыг тавьсан. Харин ямар шатлалаар нэмэх вэ гэдгийг ярилцах ёстой юм. Шууд нэмчихвэл эдийн засагт халалт үүснэ. Мэдээж инфляцид сөргөөр нөлөөлж болзошгүй. Тиймээс цалин нэмэх нь зөв. Харин ямар шатлалаар нэмэх вэ гэдэгт маш нарийн тооцоотой хандах хэрэгтэй байна.

-Тэгээд цалин, тэтгэвэр, тэтгэмжийг хэрхэн нэмэх ёстой гэж?

-Ярилцаж шийдвэрлэхгүйгээр шийдэж болохгүй байх. Цалин, тэтгэврийг 53 хувиар нэмэхдээ эхний удаад 27 хувиар өсгөөд дараа нь 26 хувиар нэмэх гэх мэтчилэн хоёр дахин нэмэхээр Засгийн газар тооцсон байна лээ. Уг нь өнгөрсөн сонгуулиар цалинг хоёр дахин биш бүр гурав дахин нэмнэ гэсэн байсан шүү дээ. Тэр амлалтаа яагаад биелүүлсэнгүй вэ. Засгийн газар, цалин тэтгэврийг хоёр дахин нэмэх л шийдвэр гаргасан байна лээ. Монгол хүний хөдөлмөрийн хөлс, үнэлэмжийг нь нэмэхгүйгээр Монгол Улс хөгжихгүй. Ядуу буурай иргэдтэй улс ядуугаараа л байх нь тодорхой. Иргэн баян бол улс баян гэдэг шүү дээ. Ямар ч байсан бидний тэмцэл эхнээсээ үр дүнгээ өгч байна гэж бодож байгаа. Монгол Улс уул уурхайгаасаа асар их мөнгө олж байгаа. Үүнийг иргэдийнхээ амьдралд зарцуулах нь хамгийн зөв хуваарилалт гэж бодож байна. Яг үнэндээ дэлхийд хамгийн бага цалинтай хүмүүсийн тоонд монголчууд багтдаг шүү дээ. Гэтэл япон, америк, солонгосчууд бидний дэргэд хэчнээн төгрөгийн цалин авч байгааг харьцуулаад бод л доо. Цалинг гурав дахин нэмэх бололцоо байсан уу гэвэл тийм. Тэгэхээр цалинг гурав дахин нэмж чадаагүйнхээ төлөө, амлалтаа биелүүлээгүйн төлөө Засгийн газар уучлалт гуйх ёстой.

-Засгийн газраас гаргадаг цалинг 53 хувиар нэмнэ гэсэн шийдвэр төрийн албан хаагчдад л үйлчилдэг. Харин хувийн хэвшлийнхэнд цалингийн нэмэгдэл огтхон ч хамаардаггүй. Цалингийн өсөлт хувийн хэвшлийнхэнд сөргөөр нөлөөлдөг нь худлаа биш?

-Би энэ талаар нэлээд шүүмжлэлтэй ханддаг. Үнэхээр цалин өслөө гэсэн Засгийн газрын шийдвэр зөвхөн төрийн албан хаагчдыг баярлуулдаг нь үнэн. Гэтэл цаана нь хувийн хэвшилд ажиллаж буй өч төчнөөн албан хаагч, ажилчид байна. Тэд үнэхээр сугараад хоцордог тал бий. Тиймээс Засгийн газар болон бидний зүгээс хамтран хувийн хэвшлийн ажил олгогчдыг ажилчдынхаа цалинг нэмүүлэх талаар хамтдаа тэмцэх хэрэгтэй байгаа юм. Өнөөдөр “МАК” гэхэд л ашгийнхаа дөнгөж 20 хувийг л ажилчдынхаа цалинд зарцуулж байна. Бүр зарим компаниуд нийт ашгийнхаа гуравхан хувийг ажилчдынхаа цалинд зарцуулдаг гэсэн. Тэгж болохгүй биз дээ. Ажилчдынхаа ахуй хангамжийг сайжруулж байж л ажил нь урагшаа явах нь тодорхой. Гэр нь хүйтэн, гэдэс нь өлссөн ажилчин ажлаа сайн хийх үү. Үүнийг хувийн хэвшлийнхэн ойлгох ёстой. Тэгэхээр тэднийг цалингаа нэм гэсэн шаардлага Засгийн газраас тавих хэрэгтэй.

-Хувийн хэвшлийн дотоод асуудалд төр оролцох эрхгүй шүү дээ. Цалингаа нэмэх, нэмэхгүй нь өөрсдийнх нь асуудал?

-Тэгж болохгүй. Тэгвэл Оюутолгойд ажиллаж байгаа монгол нөхөр гадаадын иргэнээс хавьгүй бага цалин аваад сууж байгааг өөрсдийнх нь асуудал гээд орхих уу. Хувийн хэвшлийнхнийг цалингаа нэмэхийг Засгийн газар шаардах хэрэгтэй. Хэрвээ хувийн хэвшлийнхэн цалингаа нэмэхгүй бол бид тодорхой хэмжээний тэмцэл өрнүүлнэ.

-Яаж тэмцэх юм бэ, зарим хүмүүс таныг Засгийн газрыг дарамтлаад байна гэж шүүмжлээд байгаа. Зарим нь худлаа PR хийдэг гэж ирээд л муулдаг. Ажил олгогчид таны үгэнд орохгүй бол яах вэ?

-Хэрвээ Засгийн газар ажлаа хийж чадахгүй бол дарамтлах байтугай дарж унагаах ёстой. Арт түмний эрх ашгийг хамгаалахын төлөө энэ суудал би суусан юм шүү дээ. Тиймээс хэн юу гэж хэлэх нь тэдний хэрэг. Миний хувьд Монголын ард түмний эрх ашиг зөрчигдөх ёсгүй гэж бодож байгаа. Хувийн хэвшлийнхнийг цалингаа нэмэх шаардлагыг бид тодорохой хуулийн хүрээнд тавина. Хэрвээ нэмэхгүй бол Засгийн газарт асуудал болгож тавина. Монгол хүний хөдөлмөрийн хөлсний үнэлэмж сайжирч байж тэр хувийн компанийн ажил урагштай явдаг юм байгаа биз дээ. Хэрвээ хувийн хэвшлийнхэн цалингаа нэмэхгүй бол ажилчдаа алдаад дуусах нь тодорхой. Ухаантай дарга бол аливаа асуудлыг урьдчилан хараад шийдвэрлэдэг байх ёстой юм. Ямар ч байсан энэ удаад зөвхөн төрийн албан хаагчид биш хувийн хэвшлийнхний цалинг нэмүүлэх талаар анхаарах болно.

-Цалин, тэтгэвэр нэмэгдэнгүүт л бараа бүтээгдэхүүний үнэ өсчихдөг. Тэгэхээр зарим хүмүүс цалин, тэтгэврийн нэмэгдлийн эсрэг байр суурьтай байгаа?

- Цалинг сүүлийн нэг жилийн дотор нэмсэн үү. Үгүй биз дээ. Гэтэл сүүлийн нэг жилийн дотор бараа бүтээгдэхүүний үнэ багагүй өссөн. Үүнийг цалингийн нэмэгдлээс болсон гэхгүй юм байгаа биз дээ. Тэгэхээр цалин өсөөгүй байхад бараа бүтээгдэхүүний үнэ нэмэгдээд байхад цалингаа нэмэхгүй гээд яах билээ. Өмнө нь 500 төгрөгөөр худалдаж авдаг байсан талхных нь үнэ хүртэл өсчихсөн байгаа биз дээ. Цалин огт нэмээгүй байхад автобусны үнэ, цахилгааны үнэ, дулааны үнэ, нүүрсний үнэ бүгд өссөн байгаа биз. Тэгээд ч өнөөдөр төрийн албан хаагчдыг цалингийн зээлээр байртай болгоно л гэдэг. Гэтэл цалингаараа байртай болох хүн байхгүй байна. Сардаа 300 мянган төгрөг авдаг багш түүнийгээ байрныхаа зээлэнд өгчихвөл юугаараа амьдрах болж байна. Тиймээс төрийн монгол хүний дундаж цалинг 600 мянга болгох нь зөв.

-Эх орны хишгийн үлдэгдэл нэг сая төгрөгийг ахмад настан, хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэдэд бэлнээр нь тараахаар шийдвэрлэсэн. Энэ шийдвэр эдийн засагт халалт үүсгэхгүй гэх баталгаа байна уу?

-Эх орны хишиг болох нэг сая 500 мянган төгрөгийг иргэдэд өгнө гэдгээ эрх баригч намууд өмнөх сонгуулиар амалсан. Энэ амлалтаа биелүүлэхгүй бол ирэх сонгуульд гарч ирж чадахгүй нь тодорхой. Улстөрчид амлалтаа биелүүлэх нь зөв. Харин ямар хэлбэрээр олгох вэ гэдгээ тооцож, бодох ёстой юм. Миний хувьд аль болохоор монголчуудыг авдаг цалин өсөөсэй, уул уурхайгаас орж ирж буй мөнгө монголчуудын амьдралд наалдаасай гэж хүсдэг. Уул уурхайгаас өнөөдөр маш их мөнгө орж ирж байна. Үүнийг ард иргэддээ ижил тэгш байдлаар олгох нь төрийн үүрэг юм. Үүнийг л би хүсч байгаа.

-С.Ганбаатар ХААН банкны өмнөөс яагаад лобби хийгээд унав аа гэх хардлага байгаа. Та яагаад тэтгэвэр, тэтгэмжийг заавал ХААН банкаар дамжуулах ёстой гэсэн байр суурьтай байгаа юм бэ?

-Миний амнаас ХААН гэдэг нэг ч үг, өгүүлбэр унаагүй. Би ямар мэдээдэл хийснээ мэдэж байна. Улстөрчдийг лоббиддог хэдэн банкаар тэтгэвэр тэтгэмжийг олгох ёсгүй гэсэн байр сууриа илэрхийлсэн. Түүнээс биш ХААН банкаар заавал тэтгэвэр тэтгэмжийг нэмэгдүүлэх ёстой гэж хэлээгүй юм шүү. Хамгийн гол нь тэтгэвэр тэтгэмжийг тараахдаа ахмадуудын бодол санааг сонсох хэрэгтэй. Мөн тендер зарлаж байгаад хамгийн шуурхай үйлчилгээтэй, хүнд сурталгүй банкиар дамжуулах хэрэгтэй гэдгийг хэлсэн. Уг нь энэ мэдэгдлийг би хийх биш миний өмнөөс Шударга өрсөлдөөн, хэрэглэгчийн төлөө газар дуугарах ёстой л доо. Гэтэл нөгөөх нь шударга бус өрсөлдөөнийг дэмжээд, шударга бус нөхдүүдийн өмнөөс дуугараад байдаг юм билээ. Тэр газрыг татан буулгах хэрэгтэй. Тийм газар хэрэглэгчдэд хэрэггүй. Миний хувьд бүх банкуудыг хадагламжийн хүүгээрээ, үйлчилгээний соёлоороо өрсөлдөж тэтгэвэр тэтгэмж олголтыг авах хэрэгтэй гэж бодож байгаа. Тэтгэврийнхэн гэж улстөрчдийн тоглоом болдог хүмүүс биш шүү гэдгийг л мэдэгдсэн юм.