эрсэджээ. Энэ явдал өнгөрсөн сард Балбын баруун нутагт болсон байна.
28 настай Мунадеви Шахи хэмээх бүсгүй сарын тэмдэг нь ирсний төлөө үхрийн саравчинд тав хоног суухаас өөр аргагүй болжээ. Энэ үеэр Балбад цочир хүйтэрч, цас, бороо их орсон тул хөөрхий бүсгүй хөлдөж үхсэн аж.
“Чаупади” хэмээх энэхүү уламжлал Балбын ядуус олонтой уулархаг бүсэд тархсан байдаг. Эндхийн заншил ёсоор сарын тэмдэг нь ирсэн бүсгүйчүүдийг бузар хэмээн цээрлэж, тусгаарладаг гэнэ.
Энд бүсгүйчүүд биений юм нь үзэгдсэн өдрүүдэд өвсөн овоохой, малын саравчиндаа орогнодог бөгөөд орон гэрийн өдөр тутмын ажилд ч орох эрхгүй болдог аж. Тэд нөхөртөө төдийгүй мод бут, гэрийн тэжээвэр амьтан, жимс, ногоонд гар хүрч болохгүй, усанд орох, сүү, махан бүтээгдэхүүн идэх хориотой. Мөн гэртээ болон сүм хийдэд очихыг ч цээрлэдэг. Энэ өдрүүдэд охид, бүсгүйчүүдийн голоо зо¬гоодог хоол нь ердөө л ус, будаа, давс юм. Дулаан хувцас, хөнжил, ариун цэврийн хэрэгсэл ашиглахыг ч зөвшөөрдөггүй юм байна.
Хүний эрхийг боогдуулсан энэхүү эртний уламжлалаас болж охид, бүсгүйчүүд цэвэр усаар гачигдаж, гэдэсний халдварт өвчин, уушгины хатгалгаа, амьсгалын замын өвчин их тусч байгаа талаар НҮБ-ын баримтад дурджээ. Үүнээс болж олон эмэгтэй амиа алдаж байгаа ч яг нарийн тоо одоогоор алга байна.
Өвчин тусахаас гадна олон эмэгтэй энэ үеэр могой, хилэнцэд хатгуулж, зэрлэг амьтны халдлагад өртөж, амиа алдаж байна.
Хамгийн аймшигтай нь эндхийн иргэдийн сахидаг дээрх уламжлалын дагуу дөнгөж төрсөн эмэгтэйг ч бас малын саравч, хашаанд амьдруулдаг аж. Энд дөнгөж төрсөн хүүхдийг ээжийнх нь хамт тусгай саравчинд хөөж оруулдаг. Үүнээс болж өнгөрсөн жилийн есдүгээр сард Ачхам дүүрэгт залуу бүсгүй Канша Чхетри дөнгөж төрсөн үртэйгээ хамт амиа алд¬жээ. Тэд бохир саравчинд гурав хоног тэссэн ч эх нь маш ихээр цус алдан халуурснаас болж тусламж авч чадаагүй байна.
Ер нь Балбад жилд 600 мянга гаруй эмэгтэй эмэгтэйчүүдийн өвчинд өртдөг бөгөөд сав, умайн өвчлөлөөр дэлхийд дээгүүрт ордог. Үүнээс болж охид бүсгүйчүүд өвчиндөө шаналж, зовдог. Гэвч Балбад эмэгтэйчүүдийн эрүүл мэндийн талаарх асуудлыг бараг хөнддөггүй. Эмэгтэйчүүд ч бэлгийн амьдрал, эмэгтэйчүүдийн өвчнөөс хэрхэн урьдчилан сэргийлэх талаар огт дуугардаггүй гэхэд болно. Тэр бүү хэл ихэнх эмэгтэй өвчнөө оношлуулж, эмчлүүлэх, мэс засал хийлгэхээс зайлсхийдэг байна.
Балбын Дээд шүүх 2005 оны тавдугаар сард чаупадийг хууль бус уламжлал хэмээн үзэж, энэхүү бүдүүлэг занш¬лыг үндсээр нь халах тухай хууль баталж байсан юм.
Үүнээс гурван жилийн дарга тус улсын Эмэгтэйчүүд, хүүхдүүд, нийгмийн хангамжийн яам энэ заншлыг халах зарчим боловсруулсан боловч амьдрал дээр хэрэгжихгүй өдий хүрчээ.

Балба бүсгүйчүүд сарын тэмдгээс болж амиа алдаж байна
Tweet
Bolod.mn

Сэтгэгдэл (39)

Уншигчдын оруулсан сэтгэгдлийн талаар манай сайт хариуцлага хvлээхгvй болохыг анхаарна уу.
Үгийн санд шүүлтүүр хийсэн болно

Зочин
xарин монголчууд чин эx xунийг xайрлан xундэлдэг шуу, ямар тэнэг ни монголтой адил гэдэг бнаа зуйрлэшгүй агуу улс шуу!!!

2012-09-17 | 04:29:35 | 24.17.98.43 |

Зочин
хаха. монголчуудтай л адилхан л ю бна шдээ. монголчууд одоо хүртэл эмэгтэй хүн гарч болдоггүй уул овоотой биздээ? манжийн дарлалд байхдаа ийм тэнэг ёстой болсон гэсэн хөөрхий

2012-09-16 | 19:11:03 | 182.160.27.115 |

Зочин
тэгээд өөрсдөө хүүхэд хийчээд дараа нь алаад байхдаа яадын ямар аймар хүмүүс гээч вэ

2012-09-16 | 13:50:56 | 203.191.56.20 |

Зочин
аа муусайн малан пиздаанууд тэгэж байхдаа таарна адгууснууд

2012-09-16 | 13:01:54 | 213.112.183.208 |

Зочин
манагар пизданууд

2012-09-16 | 12:59:39 | 213.112.183.208 |

Зочин
ямар балиар тэнэг новшнууд вэ

2012-09-16 | 10:39:05 | 122.201.18.149 |

Зочин
Улаанбаатарын янхаануудыг л ингэвэл таарна. Төрийн албанд ажилладаг нэртэй, нөхөргүй зартай янхаад үй түм байна шүү. ДОХ, тэмбүү ярыг эд л тарааж байна. Гэнэн, шалиг эрс эдний золиос юм даа. Нэг сайд хүртэл тэмбүүтэй янхаантай нөхцөөд баларсан сураг байна шүү. Тэгээд танил эмч дээр очиж аргалуулсан юм байх. Гэтэл цаадах нь энэ тухайд тэсгэлгүйтээд тараачихгүй юу? Ха, ха, ха, хэ, хэ, хэ, хи, хи, хи... Нүдний булайнууд. Мал, нохойн явдалтнууд.

2012-09-16 | 10:38:54 | 203.91.112.12 |

Зочин
ТЭР ЛАЛЫНШАШНЫ ЗӨНЧ МУХАМЕД ГЭГЧ НЬ ЭХИЙН ХЭВЛИЙГЭЭС ТӨРӨӨГҮЙ ЮМ ШИГ ЯНЗЫН НӨХӨР БАЙЖЭЭ ЯНЗ НЬ.ЭМЭГТЭЙЧҮҮДЫГ Л АД ҮЗЭЖ ЗОВООХ ЮМ ЯМАР Ч ИХИЙГ ЗОХИОЖ НОМЛОСОН ЮМБЭ.ЕР НЬ ЭНЭ ЛАЛЫНХАН ЭМЭГТЭЙЧҮҮДИЙГ АД ҮЗСЭЭР БАЙГААД ҮХҮҮЛЭЭД ДУУСГАЧИХААД ХЭДЭН ҮС НООСОНДОО БАРИГДСАН ХАР ЮМНУУД НЬ ҮЛДЭХ БАЙХАА

2012-09-16 | 10:36:33 | 124.158.91.83 |

Зочин
Жинхэнэ бузар охид Монголд л байна. Манай д л ингэж байвал таарна. Хэд хоног ч боловч ариусаад авбал зүгээр ш дээ.

2012-09-16 | 09:21:49 | 203.194.116.52 |

Зочин
ээ бурхан мин охиноо охидуудаа ийм бузар юмнуудтай суулгахаас тсээрлэ лалийн хумуустэй суулгах их аюлтай яж ч мэднэ

2012-09-16 | 04:29:15 | 92.135.251.246 |

Зочин
заваан араатнууд мухар сүсэгтэнүүд непалчууд ер нь лалынхан бүгд араатанаас ч дор бузарын новшгууд эрчүүд нь эрэгтэй хүүхэд гарвал тэр дор нь үгүй хийх хэрэгтэй.

2012-09-16 | 01:32:51 | 124.158.90.13 |

Зочин
манаай монголтой адилхан юм биш уу

2012-09-16 | 00:46:59 | 112.186.8.45 |

Зочин
мухар сусэг ихэдэхээр ийм юм болж бгаан, шинжлэх ухаанийг дээдэлж амидардаг улсуудад ийм тэнэглэл бдаггуй

2012-09-16 | 00:32:37 | 88.152.227.216 |

Зочин
ямар тэнэг лаларууд бээ манайхаан бөөгөө толгойдээрээ гаргаад хэт олшруулчих юм бол юун балба бисда болийшдээ ойлгооч дээ наад бөө гээд бгаа хүүрнүүд чини ёстой юуч сэдэж бж мэднэ халуун чулуугаар яасан яасан гэнэ бэ дээгввр н хэдэн бавхар хунжилөөр бвтээгээд алчихсан ч гэх шиг солиоотой сагсайсан жүжигчин пизда нуудийг хориглох хуулитай болмоор бна аааа дэмжэээрэээй

2012-09-16 | 00:16:53 | 121.170.242.111 |

Зочин
яаана даа тэр хөөрхий бүсгүй хүнийг тэгэж тамлаад муу хүүрнүүд алхиймсан сар болгон тэгээд бүх юмийн хориглоод хашаанд хоричиж бгаа юмуу XН ёстой хэлэх үг алгаа болдог бол хэдэн сайхан нипал хүүхэн олоод авчихиймсан хөөрхийдөө бүр сэтгэл эмтэрчихлээ юм н ирэх яагаад бузар байдийн бол харинч чийг даагаад сэкс хийхэд гое л байдийшдээ

2012-09-16 | 00:09:41 | 121.170.242.111 |

Зочин
Ёооё ямар азаар ийм оронд төрчөөгүй юм тэгсэн бол ч аль 15 тайдаа ертөнцийн мөнх бусыг ёс бусаар үзэх байж аймаар бие жихүүцчихлээ миний монгол ингээд л сайхан гэдэг нь мэдэгдээд байгаа юм даа. Харин манайхан арай л хэт туйлшраад давраад байгаа шүү ёох ёох Миний монгол орон сайхаан гадаад улсыг шүтээд байгаа хүмүүс сайхныг нь олж харахыг хүсдэггүй мулгуу хүмүүс ер нь хүн хүн болж төрсөн эх нутаг эцэг эхээ муулна гэдэг хамгийн хүн чанаргүй адгийн хэрэг монголын үрс маш олон болтугай

2012-09-15 | 22:41:29 | 202.126.89.209 |

Зочин
энэ бол унэхээр тэнэг юмаа хэлэх ч алга зайлаасаа энэ дэлхийгээс !!!!!!

2012-09-15 | 22:23:45 | 65.49.68.197 |

Зочин
балба гэдэг чин нэпал биз дээ халтайсан бор хүүхнүүд л бдгийн

2012-09-15 | 22:22:16 | 58.229.112.167 |

Зочин
хэлэх ч үг олдохгүй юм ..

2012-09-15 | 21:32:23 | 80.121.82.238 |

Зочин
ӨӨ НААДУУЛАА БИТГИЙ ТОО ЦӨМӨӨРӨӨ ТЭНЭГҮҮД. МАНАЙ МОНГОЛД БАС БӨӨ НЭРТЭЙ ТЭНЭГҮҮД ХУНИЙГ АМИДААР НИ ТУЛЖ БОЛГООД АЛААД ИДЭЭД БАЙГАА ВИЗДЭЭ. ӨӨРСДӨӨ МУЛГУУ ТЭНЭГҮҮД БАЙЖ БУСДИЙГ ГАЙХААД ХЭРЭГГҮЙ. НАРАНТУУЛИЙН ХУУЦИН ЭДЛЭЛИЙН ТЭНЭГ ХУДАЛДАА ХИЙДЭГ ГАРУУД БЭЭЖИНГЭЭС БӨӨГИЙН ЭД ЗУЙЛ ДАРААД 1234567890 НУГАЛААД ЗАРДАГ ГЭЭД БОДДОО. БӨӨ УЛСИЙН БӨӨ СЭТГЭХҮЙТЭЙ ТЭНЭГ МАЛНУУД ХАА БАЙСАН БАЛБИЙГ ОРОЛДОЖ БАЙХААР ЭНЭ ХЭДЭН ТЭНЭГ БӨӨГӨӨ ЦЭГЦЛЭЭД МОНГОЛОО ТЭНЭГ ХЭНГЭРЭГ ЦАНГИЙН ДУУНААС АНГИЖРУУЛ

2012-09-15 | 21:23:54 | 92.124.53.158 |

Зочин
дэлхийн зарим улс орнууд эмэгтэйчүүдийг бузар гээд л иймэрхүү ёс заншил их байх юм эмэгтэйчүүд бузар юм бол эмэгтэй хүнээс төрсөн тэд бүүр ч бузар болноо доо энэ орон бол үнэхээрийн тэнэг хүмүүс амьдардаг хэцүү газар юм байна даа. энэ орон ч гэлтгүй мусулман шашинтай орнууд ч бас эмэгтэй хүнийг дорд үздэг үүнээсээ болоод их харгис хэрцгий хүмүүс болж байгаа гэдгээ ойлгодоггүй дандаа дайн дажин аллага болж байх юм. гэтэл миний сайхан ухаантай монгол өвөг дээдэс минь яаж байна эхчүүд хүүхнүүдээ үргэлж хүндэлж дээдэлж ирсэн. Говийн ноён хутагт Данзанравжаа гэхэд л эмэгтэй хүнээс төрсөн учир эмэгтэй хүнийг урдаа оруулж хүндлэх тулгар эхийн урдуур хөндлөн гарахгүй гээд л их дээр үеээсээ эмэгтэйчүүдийгээ дээдэлж ирсэн. Ногоон дарь эх гээд бурхан хүртэл байдаг биз дээ. Монгол эх орондоо төрсөн эмэгтэйчүүд бид үнэхээр азтай шүү. Монгол сайхан эрчүүд минь машинтай явж байхад хүртэл зам тавиад өгдөгт чинь баярлаж явдаг шүү.

2012-09-15 | 21:19:03 | 122.201.18.161 |

Зочин
МАНАЙХАН БАС АДИЛХАН БӨӨ ГЭЭД Л ДАВХИАД БНА ТЭГЭЭД Л ТҮЛЭГДЭЖ ҮХЭЭЛ ТЭНЭГТЭЭД БАЙЖ ДЭЭ

2012-09-15 | 20:14:52 | 182.160.33.139 |

Зочин
эмэгтэйчүүдийн эрх боогдож бгаа улсууд дандаа ядуу буурай орнууд бгаа биз. дэлхийд эмэгтэйчүүдийн эрх их чөрчигдөх юм даа

2012-05-28 | 20:25:07 | 117.14.225.90 |

Зочин
ээ буу узэгд

2012-02-04 | 21:27:27 | 202.131.252.90 |

Зочин
дуучин Жахлан очиж амидарвал зүгээр газар юм бишүү

2012-02-02 | 02:14:45 | 87.218.140.32 |

Зочин
балбууд тэнэг

2012-02-01 | 20:50:42 | 182.160.59.78 |

Зочин
балбууд тэнэг

2012-02-01 | 20:50:40 | 182.160.59.78 |

Зочин
эргүү малнаас дор амитад бас байх юмаа. ээ бүү үзэгд

2012-02-01 | 17:16:28 | 202.179.20.218 |

Зочин
наадуул чин өөрөсдөө наанаас төрсөн хүмүүс бэ? бузар бол бүгэд л бузарууд бнадаа бузар газараас гарсан юм чин т1 хүмүүс гэж наадуулийг чин хэлэх юм бна.

2012-02-01 | 16:51:46 | 62.178.92.29 |

Зочин
ээ тэнгэр минь ямар аймар мухар сүсэтгт автсан, ямар азгүй орны хүмүүс вэ. ёоо ийм юм уншхаар хэлэх үг олдохгүй болох юм

2012-02-01 | 16:24:50 | 202.21.111.26 |

Зочин
ýíý óëñ óäàõã¿é ñºíºõ áàéõºº íºõºí ¿ðæèõ¿¿ áàéõã¿é þò áàéíºº.õººðõèé äºº

2012-02-01 | 16:21:15 | 203.91.119.242 |

Зочин
Энэ малнууд хэнээс гарсан болоод ийм заншил гээчийг гаргадаг байнаа. Бүдүүлэг харангуй хэлэх ч үг олдохгүй юм

2012-02-01 | 15:41:36 | 182.160.9.114 |

Зочин
энэ төмөр замын дарга Очирхуу гэж зөнөсөн байхаа. Элэгний хорт хавдартай хунийг өөд нь татах ёстой аж ахуйн нэгжийн даргаар тавьчиж байгаан. Нөгөөдөх нь ч тэр удахгуй ухэх гэж байж ашиг хонжоо бодож л явдаг. арайчдээ

2012-02-01 | 15:38:01 | 180.235.170.61 |

Зочин
ээ бурхан мини ямар аймар vum be

2012-02-01 | 15:19:25 | 202.55.182.82 |

Зочин
МУЛГУУ ЭНЭТХЭГҮҮД МУЛГУУ МУСУЛМАНУУД ТЭНЭГ ЗАНСИЛТАЙ УМАА

2012-02-01 | 15:17:02 | 61.33.142.178 |

Зочин
солиотой юм байна ш дээ хүмүүс нь

2012-02-01 | 15:01:29 | 182.160.20.210 |