хуралдаан дээр УИХ-ын гишүүн С.Бямбацогт "Насаараа төрд ажилласан мөртлөө үнэтэй байранд амьдарч, үнэтэй хувцас өмсдөг. Наад зангиа, цамц чинь ямар үнэтэй вэ" гэсэн асуултыг Я.Батсуурь гишүүнд хаяглаж байв. Хариуд нь Я.Батсуурь "Надаар оролдлоо" гэж байсныг санаж байна. С.Бямбацогт гишүүний хэлснээр эрхэм гишүүн Я.Батсуурь яалт ч үгүй төрд ажилласаар өнөөг хүрчээ. 1981 онд Сайншандын 10 жилийн сургууль төгсөөд, шууд Москвагийн Олон улсын харилцааны сургуульд суралцсан байна. 1988-1991 онд ГЯЯ-ны Консулын газарт туслах ажилтан, 1991-1994 онд Улаан-Үдэд Ерөнхий консулын газрын дэд консул, улмаар ГЯЯ-ны гуравдугаар нарийн бичгийн дарга, ахлах мэргэжилтнээр ажиллажээ. Дараа нь 1998-2002 онд АНУ дахь ЭСЯ-ны хоёрдугаар нарийн бичгийн дарга, 2002-2004 онд ГХЯ-нд газрын дэд захирал, 2004-2005 онд газрын захирлын албыг хашсан байдаг.

Монгол Улсаас Тайландад суугаа Элчин сайдаар 2005-2008 онд ажиллаад, өнгөрсөн сонгуулиар УИХ-ын гишүүн болсон юм. Үнэхээр завсаргүй төрд ажилласан хэдий ч эрхэм гишүүн амьдралаа аятайхан авч явсаар иржээ. Я.Батсуурийг 2008 онд УИХ-ын гишүүн болоход гэр бүлийнх нь жилийн орлого 4.5 сая төгрөг байв. Тэр төрд насаараа ажиллахдаа 280 саяын үнэтэй гурван ширхэг орон сууцтай ч болж. Жилд дөрвөн сая төгрөгийн орлоготой гэр бүлийн 50 жил зүтгэж байж босгох мөнгө шүү дээ. Хоол унд, хувцас хунар, машин унааны зардалд болон үр хүүхдэдээ нэг ч төгрөг хялайлгахгүйгээр хураах мөнгө. Мөн 25 саяын үнэтэй "Ланд круйзер 105" машин, 35.6 саяар үнэлэгдэх 145 толгой малтай болсон байж. Насаараа төрд ажилласан гэхэд маш их хөрөнгө.

Авлигатай тэмцэх газарт мэдүүлсэн 2011 оны хөрөнгө, орлогын мэдүүлгийг нь сонирхлоо. УИХ-д суугаад гурван жилийн дараа хөрөнгө хогшил нь овоо өссөн байх юм. Гэр бүлийнх нь нийт орлого 35.9 сая болсон байна. Гурван ширхэг орон сууц нь хэвээрээ аж. "Ланд", "Марк-2" машин нэмж худалдаж аваад, хоёр машинаа 70 саяар үнэлжээ. Малынх нь тоо толгой цөөрсөн хэдий ч хурдан удмын гурван адуу зэргээ нэмээд 73 саяар үнэлсэн байна. Өнгөрсөн гурван жилд түүний хувьд гарсан хамгийн том өөрчлөлт нь хадгаламжийн дансандаа 79 сая төгрөг хийж чадсанд оршино. Ингээд 340.2 саяын үндсэн хөрөнгөтэй, 4.5 сая төгрөгийн орлоготой анх УИХ-ын гишүүн болж байсан Я.Батсуурь гурван жилийн дараа 502 сая төгрөгийн хөрөнгөтэй, 35.9 саяын жилийн орлоготой болжээ. Дорноговь аймгийн жирийн иргэний хөрөнгө гурван жилийн дотор бараг нэг нугарч, орлого нь 10 дахин нэмэгдсэн үзүүлэлт гарах болов уу гэдэг сонирхолтой асуулт.

Я.Батсуурь УИХ-д сууснаасаа хойш хэд хэдэн хуулийн төсөл дээр ажилласаан. Ганц ч хуулийн төсөл дээр ажиллаж үзээгүй гишүүдийг бодвол дэвшил гэсэн үг. Гэвч мань хүний санаачилсан гэх хуулиуд нэг бол ард түмэнд уршиг тарьдаг, эсвэл хэн нэгний санаачлагыг хулгайлчихдаг хэмээн улстөрийн хүрээнийхэн ярих юм билээ. Анзаараад харвал үнэн ч юм шиг. Тэр өнгөрсөн онд Тавантолгойн нүүрсний ордыг ашиглах тухай УИХ-ын 39 дүгээр тогтоолд өөрчлөлт оруулах төсөл санаачилсан. "Хувьцаа" гэхээр хүн бүрт сайхан л сонсогдож байгаа. Их мөнгө амласан улстөрчид Я.Батсуурийн мэргэн санааны ачаар хүнд байдлаас мултарсан гэх. Өнөөдөр иргэд хувьцаа, эсвэл бэлэн мөнгө гэсэн хоёр талтай асуудлын дунд толгой нь эргэж, хүлээлтийн дунд эргэлдсээр сонгуультай золгох нь. Хэрэв эрхэм гишүүн ийм зүйл яриагүй бол 1.5 саяыг биш гэхэд нэг сая төгрөгийн амлалтаа намууд биелүүлэх л байлаа.

Я.Батсуурь хамгийн сүүлд Орон сууцны газрыг үнэгүй олгох тухай хуулийн төсөл санаачлаад, түүгээрээ реклам хийгээд тун завгүй явна. Гэтэл энэ нь бас л "но"-той, товчхондоо бол түүний санаа биш гэнэ. Одоогоос хоёр жилийн өмнө Дорноговь аймгийн Засаг дарга П.Ганхуяг аймагтаа орон сууц бариулахаар, орон нутгийн компаниудыг консорциум болгон 200 гаруй айлын орон сууц бариулжээ. Эхний ээлж нь хоёр сарын өмнө ашиглалтад орсон байна. Хоёр өрөө байрыг 18-22 саяар, тансаг зэрэглэлийн сууцыг 50 сая төгрөгийн өртгөөр борлуулжээ. Гэтэл үүнийг Я.Батсуурь гишүүн санаачилсан мэтээр пиар хийж, хаана ч байхгүй хямд үнийг бий болгосон хэмээн ярьж яваа аж. Уг нь аймгийн Засаг дарга П.Ганхуяг л орон сууц барих газрыг үнэгүй олгон, дэд бүтцийг нь аймгийн төсвөөс татаж өгсөн юм байна. Ингэхдээ орон сууцыг зөвхөн Дорноговь аймгийн иргэнд худалдах, метр квадратын үнийг тогтоосон хэмжээнээс нэмэхгүй байх гэсэн үндсэн шаардлагыг барилгын компаниудад тавьсан гэнэ.

Одоо хоёрдугаар ээлжийн хорооллын барилга нь баригдаж буй юм байна. Тэгэхээр энэ бол шинэ зүйл биш, аль хэдийнэ орон нутагт хэрэгжээд эхэлсэн ажил ажээ. Эрхэм гишүүнтэй холбоотой бас нэг асуудал бол "УИХ-ын гишүүний" гэх тэрбум төгрөгөө хэрхэн зарцуулсан нь тун бүрхэг ажээ. Хаа нэг холбогдох дээд газартаа энэ тайлангаа тавьдаг л байх. Нутгийнхан нь, орон нутгийн засаг захиргаа нь бол энэ талаар бүр юу ч мэдэхгүй гэнэ. Харин Я.Батсуурийн тодотголтой олон тэрбумаас 14 сая төгрөгийг л хэрхэн зарцуулсныг Дорноговь аймгийн удирдлагууд мэддэг гэнэ. Түүнээс гадна УИХ-ын гишүүд дунд ч Я.Батсуурийн өөр ашиг сонирхлын тухай яриа газар аваад байна. УИХ-ын Аюулгүй байдал, гадаад бодлогын байнгын хорооны гишүүд тус хорооны 2011 оны ажлын тайланг нэлээд шүүмжилжээ. Улс орны аюулгүй байдал, гадаад бодлогын гол зангилаа асуудлыг хэлэлцдэг байнгын хорооны тайлан нь дарга Я.Батсуурийнх нь сонгуулийн сурталчилгааны хэвлэмэл хуудас шиг юм болчихсон гэнэ.

Гэтэл найман хуудас бүхий уг тайланг төсвийн 1.5 сая төгрөгөөр хийж хэвлүүлжээ. Тайлангийн эхний нүүрэнд Я.Батсуурь даргын том зураг дурайж байх бөгөөд хуудас болгонд шахуу өөрийнхөө хурал удирдаж байгаа, гаднын зочид төлөөлөгчидтэй уулзаж байгаа зургийг тавьсан гэнэ. Бүр өөрийн тойргийн малчид, хилчидтэй уулзаж байгаа зургийг хүртэл тавьчихаж. Я.Батсуурь дарга Сайншанд, Замын Үүд явснаа ч бас дэлгэрэнгүй тайлагнасан байж. Дорноговь аймгийн сумдын 80 гаруй төрийн ажилтныг хуралдуулж, аюулгүй байдал гадаад бодлогын талаар сургалт семинар явуулсан нь байнгын хорооны ажил арай л биш байлтай хэмээн нөхөд нь гайхширсан гэнэ лээ.

Ийн насаараа гадаад, дотоодод ажиллан, төрд зүтгэж, ажил амьдралаа зохицуулж явсан гэх, гэнэтхэн нутагтаа очоод УИХ-д сонгогдчихсон Я.Батсуурийн талаарх элдэв зүйлийг хураангуйлах гэвэл цаг, цаас нэлээд орох бололтой. Тиймээс одоогийн УИХ-ын эрхэм гишүүдийг сонгогдсон тойрогтоо очиж энэ мэтийн асуудлаа үнэн мөнөөр нь, илэн далангүй тайлагнуулах санал гаргах нь зүйтэй байгаа биз. Ялангуяа Я.Батсуурь гишүүнд хандаж хэлмээр байна. Дорноговийн ард түмэнд тэрбумуудаа хааш нь хийсэн, хөрөнгө, орлого чинь хэрхэн ингэж нэмэгдсэн талаар хэлж өгвөл сайн байна. Таныг сонгосон нутгийнхан чинь үүнийг л сонирхож байгаа ажээ. Нутагтаа нэг очоод үзээрэй.

Б.СҮРЭН

unen.mn