BOLOD.MN - Мэдээллийн нэгдсэн сан


» Үндсэн сайт / Desktop хувилбар /
Сүүлийн үеийн 100 мэдээ

Махны үнэ өссөнд экспорт буруугүй

Үндсэн хуулийн нэмэлт, өөрчлөлтийг тойрсон тодорхойгүй нөхцөл байдлаас бусдаар аядуу тайван байсан зун, намрын улс төрийн шинэ сэдвээр мах орж ирлээ. 


Монгол, Хятадын Засгийн газар хоорондын комиссын хамтарсан хуралдаан дээр манайхаас экспортлох махны  хоригийг цуцлахаар талууд тохиролцоод 14 хоноогүй байхад Монголын Засгийн газрын тэргүүн нь “...Ард түмэн 14 мянган төгрөгөөр кг мах худалдан авч байхад махны экспорт хийгээд хэрэггүй шүү дээ, ер нь бол...” хэмээн мэдэгдчихэв. Бүр салбарын сайдад “Махны үнэ өсвөл сайд та толгойгоороо хариуцаарай” гэж загнаж, зааварлахын дундуур хэлнэ билээ.

Гэвч БНХАУ-д мах экспортлоход дотоодын нийлүүлэлт, үнэ ханшид нөлөөлөх хэмжээнд хүрэхгүйг Гаалийн ерөнхий газрын статистик мэдээлэл харуулж байна. Монголын үе үеийн Засгийн газрын тэргүүд урд хөршид айлчлах бүртээ тавьдаг санал /бараг гуйлга/ нь манайхаас мах аваач ээ гэх хүсэлт.

Бараг таван Засгийн газрын нүүрийг улалзуулсан энэ “гуйлга”-ын үр дүнгийн оргил жил нь 2018 он юм. Тус онд манай улсаас БНХАУ-д хонь, ямааны 24 тонн мах экспортолж, 68.5 мянган ам.долларын валютын орлого олж байлаа. Харин адууны мах 29.4 мянган тонныг нийлүүлж, 58.6 сая ам.доллартай болсноо бахтайяа мэдэгдэж байсныг санаж байна.

Тэгвэл махны экспортод хориг тавьсан 2019 онд зөвхөн адууны махыг урагшаа нийлүүлсэн бөгөөд энэ оны эхний хагас жилийн байдлаар 9.6 мянган тонныг гаргажээ. Энэхүү экспортоос 18 сая ам.доллар олсныг албаны тоо батална.

Ингээд монголчууд махаа чөлөөтэй нийлүүлсэн хийгээд хориг тавьсан хоёр жилийн дүнгээс харахад хятадууд манайхаас ихэвчлэн адууны мах л авах сонирхолтой байгаа нь харагддаг

Тэгвэл бидний хүнсний хэрэгцээнд адууны мах төдийлэн жин дардаггүй атлаа яагаад хомсдол үүсч, үнэ 14000 төгрөгт хүрэв. Үхэр, хонь, ямааг хүнсэндээ зонхилж хэрэглэдэг монголчууд адууны махыг идэр есийн хүйтэн орсон үед хаа нэг иддэг гээд хэлчихвэл буруудахгүй.

Тэгэхээр махны хомсдол, үнийн өсөлтөд Хятад руу гаргасан экспорт лав хамаагүй болж таарлаа. Иймд Ерөнхий сайдын хэлсэн шиг салбарын яам нь ажлаа зөв зохион байгуулж, нөөцийн махаа хүртээмжтэй хийгээд чанартай бэлдэж чадахгүй байна, эсвэл ямар нэгэн үл үзэгдэгч гар дотоодын зах зээлийг зориудаар эвдээд байна.

Өнгөрсөн хаврын мах “магнаг” болсон гол шалтгаан нь нөөцийн мах бэлдэх ажлыг салбарын яам тун муу хийсэнтэй холбоотой. ХХААХҮЯ ч үүнийгээ хүлээн зөвшөөрч, гаргасан алдаагаа дахин давтахгүй хэмээн тангараг шахуу тавьсан.

Улаанбаатар хотын хүн амын хаврын улирлын махны хэрэгцээ дунджаар 12.2 мянган тонн гэсэн тооцоо байдаг. Гэтэл 2019 оны хавар дээрх дүнгээс гурав дахин багыг бэлтгэсэн нь аманд ч үгүй, хамарт ч үгүй болж, махны үнийг тэнгэрт хадах нөхцөлийг бүрдүүлсэн юм. Чадна, болно хэмээн сайхан амлаж, ар өврийн хаалгаар тендерт ялчихаад, цагаа тулахаар махаа цаг хугацаанд нь нийлүүлж чадахгүй байгаа компаниуд харин ямар ч хариуцлага хүлээгээгүй. Тиймээс хариуцсан яам, хяналт тавих үүрэгтэй байгууллагууд ашиг сонирхлын үүднээс аль нэг компанийг бөөцийлөхөө байж, махны нийлүүлэлтийг таслахгүй байх талаар олигтой ажиллах л шаардлагатай болж байна. Тэгж үл чадах аваас 60 гаруй сая малтай атлаа дотооддоо махны хомсдол, үнийн хөөрөгдөлд орж дарлагдан бухимдах арчаагүй явдал тасрахгүй. Хэрэв мах өнгөрсөн хаврынх шиг “магнаг” болвол толгойгоо алдахад хүрээд буй салбарын сайд Ч.Улаан өрөвдөлтэй санагдана. Тэрбээр ирэх өвөл, хаврын махны нөөцийн талаар хэлэхдээ“Улаанбаатар хот болон Дархан, Эрдэнэтийн хүн амын 2020 оны хаврын улирлын хүнсний хэрэгцээнд нийт 20 мянган тонн мах бэлтгэх шаардлагатай гэсэн тооцоо гаргасан. Махны бэлтгэн нийлүүлэлтийн ажлыг зохион байгуулж, нөөцлөхөд 10 орчим тэрбум төгрөг улсын төсвөөс гаргах шаардлагатай байгаа. Тиймээс 2020 оны төсвийн төсөөллийн төсөлд уг санхүүжилтийг тусгуулахаар Сангийн яаманд саналыг хүргүүлээд байна” хэмээв. Тэрбээр дотоодын хэрэгцээнд яг хэдэн тонн мах нөөцлөх гэж байгааг хэлсэнгүй.

Махны хомсдол, үнийн өсөлтөд Хятад руу гаргасан экспорт лав хамаагүй болж таарлаа

Харин БНХАУ-д хийх махны экспортын хувьд 4.4 мянган тонн адууны мах, 2.9 мянган тонн дулааны аргаар боловсруулсан махан бүтээгдэхүүн гаргахаар төлөвлөж байгаа аж.

Монголын эдийн засаг өсөлттэй байгаа хэдий ч иргэнийхээ амьдралд үр шим нь очихгүй байгаа нь гагцхүү уул уурхайн бүтээгдэхүүний үнийн өсөлтийн тоо учраас тэр. Тэгвэл түүнийг төрөлжүүлье хэмээн ярьдаг мөртөө үүнийхээ төлөө юу ч хийхгүй, сиймхий гарангуут л хийрхээд эхэлдэг нь харамсалтай. Мах яг үүний бодит жишээ болов. Яг л уул уурхайгаа ашиглая гэсэн мөртлөө орд газрыг хураан авдаг шиг юм болж байна.

Малчид махаа дотооддоо хямдаар нийлүүлэхээсээ илүү, хятадуудад үнэтэй өгөхийг эрхэмлэж байгаад иргэд бухимдаж байгаа бололтой. Мэдээж илүү орлого хүссэн малчдыг буруутгах зохимжгүй. Гагцхүү үүнийг зохицуулах эзэн нь салбар хариуцсан яам, сайд та мөн шүү гэдгийг л Ерөнхий сайд хэлсэн байх аа! гэж бодож байна. Үнэндээ мах,үнэ ханшаа зохицуулж чадахгүй бол бүхэл бүтэн яам байхын хэрэг байх уу? гэж асуух хэрэгтэй.

Салбарт бодлого дутсанаар бухимдсан иргэд махны экспортыг буруутгасан Ерөнхий сайдын үгийг үг, үйлдлээрээ дэмжин алга ташин хүлээн авч сууна. Тэгэхдээ бүр үндэсний үзэл, улс орон ярьж ч байх шиг. Уг нь зах зээл рүү бараагаа нийлүүлж байгаа хэн ч үнэ хүргэх нь бодит өрсөлдөөний зам. Тэр дундаа ганц гайгүй зам. Монголын хамаг мах, малыг Хятад руу өндөр үнээр гаргаад байна гэдэг гоморхол бодит байдал дээр арай л ташаа гэдэг нь харагдаж буй өнөөгийн нөхцөлд дотоодын махны нийлүүлэлт, нөөц, бэлтгэл, хүргэлт, тээвэрлэлтээ л зөв тооцоолж, зохицуулж чадах юм бол малчид ч адлуулахгүй, ченжүүд ч чичлүүлэхгүй. Сайд Ч.Улаан ч толгой, хүзүү бүтэн үлдэж болохоор шүү дээ.

Улаанбаатарт манай нийт хүн амын бараг тал нь, нийт хот суурин газар ная гаруй хувь нь амьдран сууж байна. Хүн ам шигүү нягтарсан ийм төвлөрсөн газруудыг махаар тогтвортой хангана гэдэг тусдаа менежмент. Хот тойрсон мах боловсруулах үйлдвэрүүд эхнээсээ байгуулагдаад явж байна. Төр дөвчигнөж оролцохгүй бол жамаараа явсаар зайлшгүй менежмент нь мэдээж тогтож л таарна. Харин түүнээс өмнө төсвийн татаасаар мах нөөцлөх тусгай эрх авч буй компаниуд хүлээсэн үүргээ бүрэн биелүүлэхэд л хангалалттай.

Манай сонин өмнө нь “Манай экспорт Хятадын нэг өдрийн хэрэгцээг ч хангахгүй” талаар нийтэлж байсан.

• Манайхаас экспортлох махны хоригийг цуцлахаар талууд тохиролцоод 14 хоноогүй байхад Монголын Засгийн газрын тэргүүн нь “...Ард түмэн 14 мянган төгрөгөөр кг мах худалдан авч байхад махны экспорт хийгээд хэрэггүй шүү дээ, ер нь бол...” хэмээн мэдэгдчихэв.

• Үнэндээ мах,үнэ ханшаа зохицуулж чадахгүй бол бүхэл бүтэн яам байхын хэрэг байх уу? гэж асуух хэрэгтэй болно.

• Улаанбаатарчуудад таалагдахын тулд мянгат малчин болтлоо хөдөө хөхөрч, гадаа гандахын хэрэг юусан.

Хятадын хүн амын тоо, махны дундаж хэрэгцээг тойм байдлаар тооцвол урд хөршийн махны нийт эрэлт жилд ойролцоогоор 75 сая тонноор хэмжигдэж байна. Тэгвэл үүнийг нэг өдөртхуваавал өмнөд хөршийн иргэд өдөрт дунджаар 208 мянган тонн мах зооглодог гэсэн үг. Гэтэл энэ нь Монгол Улсын бүтэн жилийн турш Хятадад нийлүүлж буй нийт махны экспортоос хол давсан тоо. Дэлхий даяараа зарж болох бүхнээ Хятадад өгөхөөр хөлд нь сууж байхад манайх хэдэн засгийн нүүр улалзуулж гуйсан гуйлгаа мартаж, махны экспортоо цуцаллаа, баталлаа гэж ааш нь олддоггүй эхнэр шиг аяглаж суухын хэрэг юун.

НҮБ-ын тооцоолсноор, бидний 60 гаруй сая мал манай улсыг бэлчээрийн доройтолд оруулж, даац нь даруй 3-4 дахин хэтрээд байгаа.

Зөвхөн урд хөршийн өсөн нэмэгдэж буй хэрэгцээг хангахад хувь нэмрээ оруулж чадаж байвал манай мах жинхэнэ магнаг болно. Тэгж гэмээнэ “мал дагавал ам тосдоно” гэдгээ бид ам бардан ярьж байж болно.Түүнээс биш улаанбаатарчуудад таалагдахын тулд мянгат малчин болтлоо хөдөө хөхөрч, гадаа гандахын хэрэг юусан .

Харин улстөрчид минь хөдөө очихоороо махны үнийг өсгөнө гэж амлаад, хотод ирэхээрээ махны үнийг хямдруулна гэж худлаа “поопрох”-оо л одоо больчих.

Б.Энхжаргал

Засгийн газрын мэдээ

Махны үнэ өссөнд экспорт буруугүй
Бусад мэдээ ▼

1
09-20
О.Баасанхүү гишүүн Батцагаан хийдийг шорон байсан хэмээжээ

2
09-20
Амь нас цаг минутаар хэмжигдэх мөчид хүн ёс суртахуунаа гээдэг

3
09-20
Их цэвэрлэгээг ингэж хийхээс аргагүй...

4
09-20
Замд бус тархинд буй бидний түгжрэл

5
09-20
Монгол залуус гар утасны дагалдах хэрэгслийг эх орондоо үйлвэрлэж эхэллээ

6
09-20
Төрийн банк утааг бууруулахад бодитой хувь нэмэр оруулахаар ажиллаж байна

7
09-20
Ерөнхийлөгч Х.Баттулгыг Энэтхэг улсын Ерөнхийлөгч Рам Натх Ковинд албан ёсоор угтан авлаа

8
09-20
Хурд хэмжигч ажиллаж байна

9
09-20
Сүүлийн 50 жилд гурван тэрбум шувуу үгүй болжээ

10
09-20
Улсын хоёрдугаар төв эмнэлгийн дарга Г.Баясгаланг ажлаас нь чөлөөлжээ

11
09-20
ӨМӨЗО-ыг БНХАУ-ын өмнөд бүстэй холбосон нүүрс тээвэрлэх төмөр зам ашиглалтад орно

12
09-20
‘’Ус-Амин Эрдэнэ’’ гар зургийн уралдаан зарлалаа

13
09-20
ТЕГ-аас Т.Чимгээг УЛСЫН НУУЦ ЗАДРУУЛСАН хэргээр шалгаж байна

14
09-20
“Эрдэнэс-Тавантолгой” ХК олон улсын “ISO“ стандартуудын гэрчилгээ гардан авлаа

15
09-20
Гарын үсэг зурсан гишүүд дахин нэр дэвшихгүй гэдгээ амлах ёстой

16
09-20
Шавь нараа дэлхийн дэвжээнээс 10 медаль авахуулсан аатай дасгалжуулагч

17
09-20
1000 оюутны байранд 290 мянгын хагас автомат угаалгын машиныг 2 САЯ төгрөгөөр шахсан түүхээс ...

18
09-20
УИХ-ын гишүүн Л.Болд С.Зоригийн хэргийн сэжигтнүүдтэй холбоотой ил захидал илгээлээ

19
09-20
“Huawei” шинэ ухаалаг гар утсаа танилцууллаа

20
09-20
Өмнөд хөрш Монголын хамгийн том ажил олгогч болоход ойрхон байна

21
09-20
Судлаач Д.Ганхуяг: Монголчуудын "онолдох" өвчин ба сонгууль...

22
09-20
Хүний биеийн тухай сонирхолтой баримтууд

23
09-20
МАН-ын бүлгийн гишүүд УИХ-ыг тараах эсэхээр дахин хуваагдав

24
09-20
Бяцхан үрсээ жорлонгийн нүхэнд “алдсаар” байх уу

25
09-20
Дуучин Б.Амархүүг ХАР ТАМХИНЫ хэргээр цагдан хорьжээ

26
09-20
Алхаж сурахаасаа өмнө мөлхөж сур

27
09-20
Лидергүй болсон АН-ын зовлон буюу Ерөнхийлөгчөөс Ардчиллаа аврах төлөвлөгөө

28
09-20
НӨАТ-ын тохирол энэ сарын 22-нд явагдана

29
09-20
Ядууралд МОНГОЛ ЯЛАГДЛАА

30
09-20
Солонгос, Хонгконг, Казахстан, буриад дахь тэмцэл хөдөлгөөнүүд

31
09-20
Кремлиэс буг чөтгөрийг зайлуулахаар алхаж яваа Якут бөөг замд нь баривчилжээ

32
09-20
Ерөнхийлөгч Энэтхэгээс юу богцолж болох вэ

33
09-20
МАН 65 кнопоо ашиглаж чадсангүй ДЭЭ

34
09-20
Ерөнхий сайдын эрх мэдлийг хумьсан Үндсэн хуулийн өөрчлөлт

35
09-20
Харийн мафийнханд элэг нэгтнүүдээ золиослогч бол Үндэсний аюулгүй байдлын эсрэг хэрэгтэн

36
09-19
БНХАУ: “Хонгконгийн бослогод барууны орнуудыг буруутгалаа

37
09-19
НҮБ -ын “утгагүй” зөвлөмжгүйгээр агаарын бохирдол буурахгүй гэж үү

38
09-19
Николь Шерзингер хамтлагтаа эргэн ирнэ

39
09-19
ОХУ-д суух элчин сайдад Сү.Батболдын нэр яригдаж эхэлжээ

40
09-19
УИХ-ыг тараах гишүүд нь бүрдсэн ч шалтаг нь олдоогүй байна

41
09-19
Эвхэгддэг ''Samsung Galaxy'' 4856 ам.долларт хүрэв

42
09-19
Хурдтай арга хэмжээ авахгүй бол хувьцааны зах зээл хөлдөх нь

43
09-19
Дэлхийн хамгийн баян бас ядуу орон

44
09-19
Али Хаменей: АНУ яаж ч дарамталсан Иран хэлэлцээр хийхгүй

45
09-19
Зураг түүх өгүүлнэ: Гавьяат дуучин Т.Ариунаа

46
09-19
Э.Сноудений номыг Германд худалдаалж эхэлжээ

47
09-19
Гадаад өр нэмэгдэхэд валютын ханшийн өсөлт нөлөөлж байна

48
09-19
Билл Гейтс энэ онд 35 тэрбум доллар хандивласан ч нийт хөрөнгийн хэмжээ нь нэмэгджээ

49
09-19
Канадын Ерөнхий сайд хүлцэл өчжээ

50
09-19
Хуучны 3000 гаруй ном судрыг сэргээн засварлажээ

51
09-19
Г.Доржзодов: Ц.Сандуй хуулиас зугатаад 192 хонолоо

52
09-19
Мексиктэй залгаа хилийн дагуух ханан дээр Д.Трамп гарын үсгээ үлдээжээ

53
09-19
Ж.Батзандан: Шинэ нам УИХ-ыг тарахыг дэмжиж байгаа

54
09-19
Ард нийтийн санал асуулга: МАН-ын тулгалт уу, ард түмний сонголт уу

55
09-19
Өмнөд Солонгосын хамгийн том цуврал аллагын эзнийг 30-аад жилийн дараа илрүүлжээ

56
09-19
БНХАУ, ОХУ-ын харилцан нээлттэй байдлыг бэхжүүлэхийг санал болгожээ

57
09-19
Шонхорын анчин арабуудад хэлмэрч хийж байсан этгээд малчин эмэгтэйг зодож, хүчинджээ

58
09-19
“Gatwick” нүүр царай таних технологи нэвтрүүлнэ

59
09-19
Хууль бус алт олборлолтыг зогсоов

60
09-19
МАН-ын дарга нар юунд найдаж Ээлжит бус сонгуулийг хүснэ вэ?

61
09-19
Монгол хүний хүн байх суурь чадвар “сэжиглэх”-ийг хэн сүжгээр сольж орхив оо?

62
09-19
Гайхамшигт галт уулны тал нутаг

63
09-19
Хэрвээ УИХ тарвал онц байдал, тэгээд засаглалын өөрчлөлт рүү орох төлөвлөгөө байна уу?

64
09-19
Монголчуудын амжилт буурсаар...

65
09-19
Хэрэг хуучирдаггүйн учир буюу нэхэн тоолох хугацаа

66
09-19
Мансуурч буй Монголын ирээдүй

67
09-19
Ж.Эрдэнэбат МАН-аас УИХ-д нэр дэвшиж чадахааргүй болжээ

68
09-19
Итгэ, гэхдээ шалга

69
09-18
Эрүүл мэндийн салбарт хийгдсэн дэвшилтэт технологи, томоохон хөрөнгө оруулалтыг танилцууллаа

70
09-18
ОУ-ын наадамд "Хөх тавилан" кино шалгарчээ

71
09-18
Б.Бат-Эрдэнэ МҮБХ-ны албан ёсны тамга тэмдгийг хүлээн авлаа

72
09-18
Нийтэд хүрэлцдэггүй НИЙТИЙН ТЭЭВЭР

73
09-18
Парламентыг тарааж, ээлжит бус сонгуулийг хүссэн “хий үзэгдэл” тэнүүчилж эхэллээ

74
09-18
3 нас хүртэл нь ХҮҮХЭДДЭЭ заавал ЗААХ хэрэгтэй зүйлс

75
09-18
Улаанбаатарын агаар угаартай хэвээрээ л байна

76
09-18
Тагнуулынхан шалгалт хийгээд ч махны үнэ хямдарсангүй

77
09-18
Эрх мэдэл, мөнгөнд бөхийсөн Монголын бокс

78
09-18
Монгол Улсад шинээр байгуулагдах цахилгаан станцуудад Герман технологийг нэвтрүүлэх саналаа уламжиллаа

79
09-18
Парламентад сууж цөм баяжсан Н.Амарзаяа

80
09-18
Орхон аймгийн дараагийн Засаг дарга хэн бэ?

81
09-18
ДУНДГОВЬ: Айрагны баяр боллоо

82
09-18
Хөөн хэлэлцэх хугацааг яллагдагчаар татах хүртэл ТООЛОХ хуулийн төсөл өргөн барилаа

83
09-18
Л.Болд: Бидний зовлонгийн эх үүсвэр Үндсэн хуулийн дордуулсан долоон өөрчлөлтөөс болсон

84
09-18
Гурван ерөнхийлөгч юу шийдсэн бэ?

85
09-18
Адольф Гитлерийн хоолыг амталж, өөр дээрээ туршдаг байсан эмэгтэйн гунигт дурсамж

86
09-18
Улаан бал - Э.Бат-Үүл: Элбэгдорж, Баттулга бид 3 найз

87
09-18
УИХ-ын гишүүн Н.Учралын сургуульд ХАР ТАМХИ хэрэглэдэг багш хичээл заадаг байжээ

88
09-18
Ээлжит бус сонгууль энгийн иргэдэд бус эрх баригчдад л хэрэгтэй

89
09-18
Английг дууриах гэнэхэн оролдлого Монголыг сүйрэлрүү хөтөлсөөр...

90
09-18
Төрийн дэмжлэггүйгээс авлигатай тэмцэх ажил урагшилдаггүй

91
09-18
“Гэмтнүүдийн чуулбар” суугаад үлдэнэ гэв үү

92
09-17
Маршал Ю.Цэдэнбалын хөшөөнд цэцэг өргөж, хүндэтгэл үзүүлэв

93
09-17
Ардын авьяастнуудаас уучлал гуйхыг шаардлаа!!!

94
09-17
Тив дэлхийн 12 рекордыг эзэмшдэг Э.Содномпилжээд Хөдөлмөрийн баатар цол олгоё

95
09-17
“Монголын эзэнт улсын түүх” цуврал 5 боть зохиолын тухай

96
09-17
Өмнөд Солонгосын сөрөг хүчний намын дарга эсэргүүцлээ илэрхийлж, үсээ хусуулав

97
09-17
Роналду дээд амжилт руу дөтөлсөөр

98
09-17
Сибириэс Монголд дүрвэсэн баавгай 30 гаруй бог мал иджээ

99
09-17
“40 САЯЫН ГҮҮР”-ИЙН ТУХАЙ ГУРВАН ШҮҮМЖ

100
09-17
"Тамын тавь" буюу Дорнодчуудын амь насны аранга!!!