BOLOD.MN - Мэдээллийн нэгдсэн сан


» Үндсэн сайт / Desktop хувилбар /
Сүүлийн үеийн 100 мэдээ

Махны үнэ өссөнд экспорт буруугүй

Үндсэн хуулийн нэмэлт, өөрчлөлтийг тойрсон тодорхойгүй нөхцөл байдлаас бусдаар аядуу тайван байсан зун, намрын улс төрийн шинэ сэдвээр мах орж ирлээ. 


Монгол, Хятадын Засгийн газар хоорондын комиссын хамтарсан хуралдаан дээр манайхаас экспортлох махны  хоригийг цуцлахаар талууд тохиролцоод 14 хоноогүй байхад Монголын Засгийн газрын тэргүүн нь “...Ард түмэн 14 мянган төгрөгөөр кг мах худалдан авч байхад махны экспорт хийгээд хэрэггүй шүү дээ, ер нь бол...” хэмээн мэдэгдчихэв. Бүр салбарын сайдад “Махны үнэ өсвөл сайд та толгойгоороо хариуцаарай” гэж загнаж, зааварлахын дундуур хэлнэ билээ.

Гэвч БНХАУ-д мах экспортлоход дотоодын нийлүүлэлт, үнэ ханшид нөлөөлөх хэмжээнд хүрэхгүйг Гаалийн ерөнхий газрын статистик мэдээлэл харуулж байна. Монголын үе үеийн Засгийн газрын тэргүүд урд хөршид айлчлах бүртээ тавьдаг санал /бараг гуйлга/ нь манайхаас мах аваач ээ гэх хүсэлт.

Бараг таван Засгийн газрын нүүрийг улалзуулсан энэ “гуйлга”-ын үр дүнгийн оргил жил нь 2018 он юм. Тус онд манай улсаас БНХАУ-д хонь, ямааны 24 тонн мах экспортолж, 68.5 мянган ам.долларын валютын орлого олж байлаа. Харин адууны мах 29.4 мянган тонныг нийлүүлж, 58.6 сая ам.доллартай болсноо бахтайяа мэдэгдэж байсныг санаж байна.

Тэгвэл махны экспортод хориг тавьсан 2019 онд зөвхөн адууны махыг урагшаа нийлүүлсэн бөгөөд энэ оны эхний хагас жилийн байдлаар 9.6 мянган тонныг гаргажээ. Энэхүү экспортоос 18 сая ам.доллар олсныг албаны тоо батална.

Ингээд монголчууд махаа чөлөөтэй нийлүүлсэн хийгээд хориг тавьсан хоёр жилийн дүнгээс харахад хятадууд манайхаас ихэвчлэн адууны мах л авах сонирхолтой байгаа нь харагддаг

Тэгвэл бидний хүнсний хэрэгцээнд адууны мах төдийлэн жин дардаггүй атлаа яагаад хомсдол үүсч, үнэ 14000 төгрөгт хүрэв. Үхэр, хонь, ямааг хүнсэндээ зонхилж хэрэглэдэг монголчууд адууны махыг идэр есийн хүйтэн орсон үед хаа нэг иддэг гээд хэлчихвэл буруудахгүй.

Тэгэхээр махны хомсдол, үнийн өсөлтөд Хятад руу гаргасан экспорт лав хамаагүй болж таарлаа. Иймд Ерөнхий сайдын хэлсэн шиг салбарын яам нь ажлаа зөв зохион байгуулж, нөөцийн махаа хүртээмжтэй хийгээд чанартай бэлдэж чадахгүй байна, эсвэл ямар нэгэн үл үзэгдэгч гар дотоодын зах зээлийг зориудаар эвдээд байна.

Өнгөрсөн хаврын мах “магнаг” болсон гол шалтгаан нь нөөцийн мах бэлдэх ажлыг салбарын яам тун муу хийсэнтэй холбоотой. ХХААХҮЯ ч үүнийгээ хүлээн зөвшөөрч, гаргасан алдаагаа дахин давтахгүй хэмээн тангараг шахуу тавьсан.

Улаанбаатар хотын хүн амын хаврын улирлын махны хэрэгцээ дунджаар 12.2 мянган тонн гэсэн тооцоо байдаг. Гэтэл 2019 оны хавар дээрх дүнгээс гурав дахин багыг бэлтгэсэн нь аманд ч үгүй, хамарт ч үгүй болж, махны үнийг тэнгэрт хадах нөхцөлийг бүрдүүлсэн юм. Чадна, болно хэмээн сайхан амлаж, ар өврийн хаалгаар тендерт ялчихаад, цагаа тулахаар махаа цаг хугацаанд нь нийлүүлж чадахгүй байгаа компаниуд харин ямар ч хариуцлага хүлээгээгүй. Тиймээс хариуцсан яам, хяналт тавих үүрэгтэй байгууллагууд ашиг сонирхлын үүднээс аль нэг компанийг бөөцийлөхөө байж, махны нийлүүлэлтийг таслахгүй байх талаар олигтой ажиллах л шаардлагатай болж байна. Тэгж үл чадах аваас 60 гаруй сая малтай атлаа дотооддоо махны хомсдол, үнийн хөөрөгдөлд орж дарлагдан бухимдах арчаагүй явдал тасрахгүй. Хэрэв мах өнгөрсөн хаврынх шиг “магнаг” болвол толгойгоо алдахад хүрээд буй салбарын сайд Ч.Улаан өрөвдөлтэй санагдана. Тэрбээр ирэх өвөл, хаврын махны нөөцийн талаар хэлэхдээ“Улаанбаатар хот болон Дархан, Эрдэнэтийн хүн амын 2020 оны хаврын улирлын хүнсний хэрэгцээнд нийт 20 мянган тонн мах бэлтгэх шаардлагатай гэсэн тооцоо гаргасан. Махны бэлтгэн нийлүүлэлтийн ажлыг зохион байгуулж, нөөцлөхөд 10 орчим тэрбум төгрөг улсын төсвөөс гаргах шаардлагатай байгаа. Тиймээс 2020 оны төсвийн төсөөллийн төсөлд уг санхүүжилтийг тусгуулахаар Сангийн яаманд саналыг хүргүүлээд байна” хэмээв. Тэрбээр дотоодын хэрэгцээнд яг хэдэн тонн мах нөөцлөх гэж байгааг хэлсэнгүй.

Махны хомсдол, үнийн өсөлтөд Хятад руу гаргасан экспорт лав хамаагүй болж таарлаа

Харин БНХАУ-д хийх махны экспортын хувьд 4.4 мянган тонн адууны мах, 2.9 мянган тонн дулааны аргаар боловсруулсан махан бүтээгдэхүүн гаргахаар төлөвлөж байгаа аж.

Монголын эдийн засаг өсөлттэй байгаа хэдий ч иргэнийхээ амьдралд үр шим нь очихгүй байгаа нь гагцхүү уул уурхайн бүтээгдэхүүний үнийн өсөлтийн тоо учраас тэр. Тэгвэл түүнийг төрөлжүүлье хэмээн ярьдаг мөртөө үүнийхээ төлөө юу ч хийхгүй, сиймхий гарангуут л хийрхээд эхэлдэг нь харамсалтай. Мах яг үүний бодит жишээ болов. Яг л уул уурхайгаа ашиглая гэсэн мөртлөө орд газрыг хураан авдаг шиг юм болж байна.

Малчид махаа дотооддоо хямдаар нийлүүлэхээсээ илүү, хятадуудад үнэтэй өгөхийг эрхэмлэж байгаад иргэд бухимдаж байгаа бололтой. Мэдээж илүү орлого хүссэн малчдыг буруутгах зохимжгүй. Гагцхүү үүнийг зохицуулах эзэн нь салбар хариуцсан яам, сайд та мөн шүү гэдгийг л Ерөнхий сайд хэлсэн байх аа! гэж бодож байна. Үнэндээ мах,үнэ ханшаа зохицуулж чадахгүй бол бүхэл бүтэн яам байхын хэрэг байх уу? гэж асуух хэрэгтэй.

Салбарт бодлого дутсанаар бухимдсан иргэд махны экспортыг буруутгасан Ерөнхий сайдын үгийг үг, үйлдлээрээ дэмжин алга ташин хүлээн авч сууна. Тэгэхдээ бүр үндэсний үзэл, улс орон ярьж ч байх шиг. Уг нь зах зээл рүү бараагаа нийлүүлж байгаа хэн ч үнэ хүргэх нь бодит өрсөлдөөний зам. Тэр дундаа ганц гайгүй зам. Монголын хамаг мах, малыг Хятад руу өндөр үнээр гаргаад байна гэдэг гоморхол бодит байдал дээр арай л ташаа гэдэг нь харагдаж буй өнөөгийн нөхцөлд дотоодын махны нийлүүлэлт, нөөц, бэлтгэл, хүргэлт, тээвэрлэлтээ л зөв тооцоолж, зохицуулж чадах юм бол малчид ч адлуулахгүй, ченжүүд ч чичлүүлэхгүй. Сайд Ч.Улаан ч толгой, хүзүү бүтэн үлдэж болохоор шүү дээ.

Улаанбаатарт манай нийт хүн амын бараг тал нь, нийт хот суурин газар ная гаруй хувь нь амьдран сууж байна. Хүн ам шигүү нягтарсан ийм төвлөрсөн газруудыг махаар тогтвортой хангана гэдэг тусдаа менежмент. Хот тойрсон мах боловсруулах үйлдвэрүүд эхнээсээ байгуулагдаад явж байна. Төр дөвчигнөж оролцохгүй бол жамаараа явсаар зайлшгүй менежмент нь мэдээж тогтож л таарна. Харин түүнээс өмнө төсвийн татаасаар мах нөөцлөх тусгай эрх авч буй компаниуд хүлээсэн үүргээ бүрэн биелүүлэхэд л хангалалттай.

Манай сонин өмнө нь “Манай экспорт Хятадын нэг өдрийн хэрэгцээг ч хангахгүй” талаар нийтэлж байсан.

• Манайхаас экспортлох махны хоригийг цуцлахаар талууд тохиролцоод 14 хоноогүй байхад Монголын Засгийн газрын тэргүүн нь “...Ард түмэн 14 мянган төгрөгөөр кг мах худалдан авч байхад махны экспорт хийгээд хэрэггүй шүү дээ, ер нь бол...” хэмээн мэдэгдчихэв.

• Үнэндээ мах,үнэ ханшаа зохицуулж чадахгүй бол бүхэл бүтэн яам байхын хэрэг байх уу? гэж асуух хэрэгтэй болно.

• Улаанбаатарчуудад таалагдахын тулд мянгат малчин болтлоо хөдөө хөхөрч, гадаа гандахын хэрэг юусан.

Хятадын хүн амын тоо, махны дундаж хэрэгцээг тойм байдлаар тооцвол урд хөршийн махны нийт эрэлт жилд ойролцоогоор 75 сая тонноор хэмжигдэж байна. Тэгвэл үүнийг нэг өдөртхуваавал өмнөд хөршийн иргэд өдөрт дунджаар 208 мянган тонн мах зооглодог гэсэн үг. Гэтэл энэ нь Монгол Улсын бүтэн жилийн турш Хятадад нийлүүлж буй нийт махны экспортоос хол давсан тоо. Дэлхий даяараа зарж болох бүхнээ Хятадад өгөхөөр хөлд нь сууж байхад манайх хэдэн засгийн нүүр улалзуулж гуйсан гуйлгаа мартаж, махны экспортоо цуцаллаа, баталлаа гэж ааш нь олддоггүй эхнэр шиг аяглаж суухын хэрэг юун.

НҮБ-ын тооцоолсноор, бидний 60 гаруй сая мал манай улсыг бэлчээрийн доройтолд оруулж, даац нь даруй 3-4 дахин хэтрээд байгаа.

Зөвхөн урд хөршийн өсөн нэмэгдэж буй хэрэгцээг хангахад хувь нэмрээ оруулж чадаж байвал манай мах жинхэнэ магнаг болно. Тэгж гэмээнэ “мал дагавал ам тосдоно” гэдгээ бид ам бардан ярьж байж болно.Түүнээс биш улаанбаатарчуудад таалагдахын тулд мянгат малчин болтлоо хөдөө хөхөрч, гадаа гандахын хэрэг юусан .

Харин улстөрчид минь хөдөө очихоороо махны үнийг өсгөнө гэж амлаад, хотод ирэхээрээ махны үнийг хямдруулна гэж худлаа “поопрох”-оо л одоо больчих.

Б.Энхжаргал

Засгийн газрын мэдээ

Махны үнэ өссөнд экспорт буруугүй
Бусад мэдээ ▼

1
02-27
У.Хүрэлсүх: Монголд давраад байгаа гурван зүйл бол улс төр, уул уурхай, банкны систем

2
02-27
Бид хэтэрхий цөөхүүлээ

3
02-27
Сарьсан багваахай 200 гаруй төрлийн вирус тээдгээс 18 нь хүнд халдварладаг

4
02-27
БНСУ-ын аялал жуулчлалын “C-3”, транзит “В-2” визтэй Монгол иргэдийн анхааралд

5
02-27
Спирт, архины үйлдвэрүүдийн түүхий эдийг ариутгалын бодис руу шилжүүлнэ

6
02-27
Ө.Энхтүвшин: Ерөнхийлөгчийг БНХАУ-аас ирсний дараа 14 хоног тусгаарлана

7
02-27
Гадаад эмч нарын мэдээллээс

8
02-27
БНСУ дахь Монголын ЭСЯ-наас мэдээлж байна

9
02-27
Ерөнхийлөгч Х.Баттулга айлчлалынхаа хүрээнд Ши Жиньпин, Ли Көцян нартай цаг үеийн асуудлаар ярилцана

10
02-27
Баар, цэнгээний газрыг хууль зөрчиж ажиллуулвал 5 сая хүртэл төгрөгөөр торгоно

11
02-27
Худалдааны дайнаас давсан нөхцөл байдал

12
02-27
Коронавируст (Ковид-19) халдварын нөхцөл байдлын талаарх мэдээлэл

13
02-27
Шинэ төрлийн коронавирус Антарктидаас бусад бүх тивд тархлаа

14
02-27
Өөр улсаар дамжин коронавирусийн голомттой нутгаас Монгол Улсад ирэх тохиодол нэмэгджээ

15
02-27
Япон улс коронавирусын халдварыг 15 минутын дотор тодорхойлох боломжтой технологи боловсруулжээ

16
02-27
Улсын онцгой комиссоос гаргасан ШИЙДВЭРҮҮД

17
02-27
БНХАУ-д коронавирусний халдварын 433 шинэ тохиолдол бүртгэгджээ

18
02-27
The Hu хамтлагийн "Оддын дайн" киноны видео тоглоомд зориулан бүтээсэн клип цацагдлаа

19
02-27
Х.Хатанбаатар: Цагаан сараар баян тарганаа гайхуулах монголчуудын дон нь хулгайч нарт өгөөш болж байна

20
02-27
Дуучин Adele хүнд өвчин туссан уу?

21
02-27
Токиогийн Олимпыг аюулгүй зохион байгуулахад бэлтгэнэ

22
02-27
Ромд чонын сүү хөхөж өссөн хааных гэх бунхныг нээлээ

23
02-27
Зохиолч Д.Нацагдорж, гэргий Д.Пагмадулам нарыг тагнуулын ажилд ашигласан уу?

24
02-27
Монголчуудаа, эзэн хичээвэл заяа хичээнэ гэдэг дээ

25
02-27
Ерөнхийлөгч Х.Баттулга БНХАУ-д айлчилж, коронавирусын асуудлаар туршлага судлана

26
02-27
Танилц: Нийслэлийн Засаг даргын гаргасан захирамж

27
02-27
Нийтийн тээвэр өглөөний 06:00-10:00, оройны 17:00-21:00 цагуудад үйлчилнэ

28
02-27
Эх орноосоо дайжсан экс ерөнхийлөгч

29
02-26
Одоо монгол хүний саруул ухаанд найдах л үлдэв

30
02-26
Өш санасан чоно гурван жил өөрийгөө хуягладаг

31
02-26
СЭРЭМЖЛҮҮЛЭГ: Зам тээврийн ослоор 28 настай залуу нас баржээ

32
02-26
С.Амарсайхан: Баар, караоке, саун, фитнес, амралтын газруудыг хаана!

33
02-26
(COVID-19)-ын эрсдлээс урьдчилан сэргийлэх цогц арга хэмжээнд шаардагдах нэмэлт төсвийг баталлаа

34
02-26
Бид эрсдэл тээж Эx opoнлyyгаа бyцaxгүй

35
02-26
Боловсорч дууссаны 9 шинж буюу хүн байхын учир

36
02-26
Солонгосын Христийн сүмийнхэн ЗГ-ынхаа эсрэг жагсаж байна

37
02-26
Монголын төр биш Ц.Элбэгдорж Жастин Каплаг "өршөөсөн" юм

38
02-26
Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүх: Одоо хаана, хорино, шийтгэх арга хэмжээ рүү орно

39
02-26
Эмийн урьдал Remdesivir (Ремдесивир) буюу шинэ коронавирусийн эсрэг БНХАУ-д эхлүүлж буй эмнэлзүйн туршилт

40
02-26
Монгол Улс бэлтгэл хангах цаг ирлээ

41
02-26
Засгийн газрын хуралдаанаас хөдөлгөөн хязгаарлах шийдвэрийг сунгаж, Японы нислэгийг 14 хоногоор цуцалжээ

42
02-26
Итали дахь ЭСЯ-наас монгол иргэддээ анхааруулж байна

43
02-24
Коронавирус ба сарьсан багваахай

44
02-24
Д.Нацагдорж: “Норов-7”, “Банзи-12”, “Мана-4” зэрэг танг ууж байхад биеийг тэтгэж, элдэв халдварт өвчин, ханиад зэргээс сэргийлдэг

45
02-24
Ерөнхий сайд БНСУ-тай хийж буй нислэгүүдэд яаралтай арга хэмжээ авах чиглэл өгчээ

46
02-24
Орон орны цагаан сар: Индонезийн цагаан сарын “УУЦ” нь тахианы мах

47
02-24
Цагаан сарын зоог, идээ, шүүсний ёс бэлгэдэл

48
02-24
Монгол орныг даасан бурхан ОЧИРВААНЬ

49
02-24
У.Хүрэлсүх: Ямар их ХАРИУЦЛАГАТАЙ ард түмэн болохоо энэ цагаан сараар ХАРУУЛЦГААЯ

50
02-24
Хулгайн замаар зорчиж эрсдэлд орсон тохиолдолд дуудлага өгсөн иргэнээс бүх зардлыг гаргуулна

51
02-24
Шинийн нэгний өдөр цээрлэх зүйлс

52
02-24
Х.Баттулга: Монголын уудам нутагт эрүүл энх, элэг бүтэн амьдрал өнөд оршиг

53
02-22
Битүүний болон шинийн нэгний өдөр цээрлэх зүйлс

54
02-22
Цагдаа, цэргийн бие бүрэлдэхүүн өндөржүүлсэн бэлэн байдалд шилжив

55
02-22
Солонгосоос Монгол руу 5 дахин бага шимтгэлтэй гадаад гуйвуулга хийдэг боллоо

56
02-22
Гол, мөрний мөсөн дээгүүр зорчихгүй байхыг анхааруулж байна

57
02-22
Нийслэлд битүүнээс шинийн гуравныг дуустал нийтийн тээвэр үйлчлэхгүй

58
02-22
Гол, мөрний мөсөн дээгүүр зорчихгүй байхыг анхааруулж байна

59
02-22
Ямар хосууд илүү таарамжтай вэ

60
02-22
Японы Кумамото хотод 20 настай сувилагч эмэгтэйгээс коронавирус илэрчээ

61
02-22
Хулгана жилийн СУУДЛЫН ЗАСАЛ ба ЗҮГ МӨР гаргах...

62
02-22
Түймэр мэт л тархаж буй Корона вирусээс хайртай хүмүүсээ хамгаалья!

63
02-22
УИХ-ын дарга АНУ-д айлчлахаар төлөвлөжээ

64
02-22
Хүн төрөлхтнийг мөхөөж чадах шумбагч онгоцууд

65
02-22
ОХУ Хятадаас хүнсний бүтээгдэхүүн оруулахыг хориглолоо

66
02-22
Эх орондоо буцах хүсэлт гаргасан БНХАУ-ын 54 иргэнийг явууллаа

67
02-22
Хөөрөг зөрүүлэн мэндлэх ёс

68
02-22
Ирландын гэмт хэрэгтэн 55 сая еврогийн үнэтэй хөрөнгөө алджээ

69
02-22
Хятадад эдгэрсэн өвчтөнүүдээс коронавирус дахин илэрсэн нь тодорхой болжээ

70
02-22
Шинэ коронавирусийн 3,000 оношлуурыг өнөөдөр хүлээн авна

71
02-22
Хотоос гарах, орох хөдөлгөөнийг ням гаригт хаана

72
02-22
БНСУ-д коронавирусний халдварын 142 шинэ тохиолдол илэрчээ

73
02-22
Монгол хэл 1600 жилийн настай

74
02-22
Аяга кофены ард А.Энхманлай, АТГ-ын хэлтсийн дарга Х.Хашбаатар нар юу тохиров?

75
02-22
Таван өнгийн хадагний билэгдэл

76
02-22
Цагаан сарын түүх

77
02-22
Гахай жилийн онцлох 10 үйл явдал

78
02-22
В.Путин: Надад аугаа Орос орон хэрэгтэй

79
02-22
​Жулиан Ассанж: Трамп нэг болзолтойгоор намайг өршөөнө гэж амлаж байсан

80
02-21
XVII жарны “Хотол төгс” хэмээх төмөр хулгана жилийн шинийн нэгний өглөө зүг, мөр гаргах зурхай

81
02-21
“Хүндэтгэлийн аян-2020”-ийн урамшууллын эзэд тодорлоо

82
02-21
WSJ5 Victoria's Secret-ийн 55 хувийг 1,1 тэрбум доллараар зарна

83
02-21
Нийслэлийн ойгоос энэ онд 5100 шоо м мод бэлтгэнэ

84
02-21
Дотоод хэргийн их сургуулийн сонсогчдыг бэлэн байдалд шилжүүлэв

85
02-21
Урт цагаан үйлчилгээний төвийн үйл ажиллагааг өнөөдрөөс бүрэн зогсооно

86
02-21
2021 оноос Оросын сурагчид хиймэл оюун ухаан судална

87
02-21
Приус машиныг өндөрлөхийн ач тус болон хохирол?

88
02-21
365 мянган тонн сайжруулсан шахмал түлш үйлдвэрлэжээ

89
02-21
Талийгаачийн амь насыг Хууль зүйн сайд Ц.Нямдоржоос нэхлээ

90
02-21
“Rio Tinto” компани арбитрын шүүхэд ханджээ

91
02-21
Нийтийн тээврийн паркийг 100 хувь шинэчлэхээр төсөвт суулгажээ

92
02-21
Британид амиа алдсан цагаачдын хэрэгт Вьетнамын долоон иргэнийг буруутгажээ

93
02-21
Үндэсний шигшээ баг 23 спортын төрөлтэй болов

94
02-21
Хубэй мужид коронавирусээр халдварласны улмаас нас барсан хүний тоо 2144 болжээ

95
02-21
Трампын айлчлалд бэлтгэн ядуусын хорооллоо ханаар тусгаарлав

96
02-21
БНСУ-аас ирэх 100 монгол иргэнийг тусгаарлах тухай мэдээллийг үгүйсгэлээ

97
02-21
Тавантолгойн ордын хөрөнгө оруулалтын гэрээ “хорлон сүйтгэх ажиллагаа” байсан уу?

98
02-21
280 сая төгрөгийн хохирол учруулсан 13 зөрчлийг илрүүлжээ

99
02-21
Тэтгэврийн зээлийг тэглэж, зээлгүй иргэдэд "Эрдэнэс бонд" эзэмшүүлэх гэрээнд гарын үсэг зурлаа

100
02-21
Салхитын мөнгөний ордтой холбоотой хэргийн шүүх хурал хойшилжээ