BOLOD.MN - Мэдээллийн нэгдсэн сан


» Үндсэн сайт / Desktop хувилбар /
Сүүлийн үеийн 100 мэдээ

Их гүрнүүдийн өрнүүлэх орчин үеийн хүйтэн дайны шатрын нүүдэлд Монгол Улс бэрс болжээ

АНУ-ын ахмад дипломатч Жефф Гүдсон АНУ болон Монгол Улсын цаашдын хамтын ажиллагааны талаарх өөрийн бодлыг 


“The Hill” сонинд дэлгэрэнгүй хуваалцжээ. Тэрээр 29 жилийн турш АНУ-ын Олон улсын хөгжлийн агентлагийн шугамаар дэлхийн 49 улс тэр дундаа пост-коммунист орнуудад голлон ажилласан судлаач юм.

АНУ болон БНХАУ-ын хооронд өрнөх худалдааны дайн, ОХУ болон АНУ-ын харилцааг улс төрийн гүн үл ойлголцолд авчраад буй Цөмийн зэвсгийг үл дэлгэрүүлэх тухай олон улсын гэрээнээс гарах тухай асуудал зэрэг нь өнгөрсөн зуунд болж өрнөсөн хүйтэн дайны уур амьсгалыг өөрийн эрхгүй сануулна. Тухайлбал, их гүрнүүдийн хооронд өрнөх “5G” сүлжээний өрсөлдөөнийг XX зууны АНУ болон ЗХУ-ын сансрын технологийн уралдаантай харьцуулж болох юм.  

БНХАУ-ын эрх баригчид өөрсдийн тэргүүлэх бодлого болох бүс ба зам санаачилга хөтөлбөртөө хэдэн их наяд ам.долларыг зарцуулж байгаа энэ үед АНУ-ын Төрийн департамент стратегийн төвшинд ирээдүйд Хятадын зүгээс ирж болзошгүй аюул заналхийллийг бүхэлд нь дахин судлах болсон. АНУ-ын эрх баригчид 2001 оны есдүгээр сарын 11-нд болсон аймшигт террорист халдлагын дараагаар их гүрнүүдтэй хийх өрсөлдөөнийхөө талаар илүү нухацтай бодох болж, гол асуудлаа болгон харах хандлагатай болсон.

АНУ-ын томоохон стратегчид хамгийн сүүлд хүйтэн дайны үед л аливаа асуудалд одоогийнх шиг ийм нухацтай хандаж байсан юм. Тухайн үед барууны ертөнц бүхэлдээ ЗХУ-ыг бүх талаараа ялан гарахын тулд ажиллаж байв. Харин XXI зууны дөрөвний нэг өнгөрөхөд БНХАУ нь өнгөрсөн зууны ЗХУ-ын хэмжээний байр суурийг олж авчээ. Гэхдээ АНУ-ын хувьд орчин үеийн Хятад бол ЗХУ-тай харьцуулшгүй цоо шинэ, өвөрмөц өрсөлдөгч.

Тиймээс Хятадтай хийх орчин үеийн хүйтэн дайнд өөр арга барил, стратеги ашиглах шаардлагатай. Гэхдээ Цагаан ордны зүгээс авч хэрэгжүүлж буй орчин үеийн хүйтэн дайны стратеги нь 1947 онд хэвлэгдэж, нэлээдгүй маргаан дагуулж байсан алдарт түүхч, дипломатч Жорж Кеннаны ЗХУ-ын тэлэлтийг хязгаарлах нь” гэх эссэтэй нэн төстэй аж. Энэхүү бүтээлд соёлын ялгаатай байдал дээр дүн шинжилгээ хийж стратегийн хувьд өөрт давуу байдлыг гаргаж авах тухай томьёолсон байдаг. Өөрөөр хэлбэл Хятадын соёл, дорнын философи, түүхэн үндэслэл, эх сурвалжийг нарийвчлан судалж Бээжинтэй хийх харилцаандаа давуу байдал болгож ашиглана гэсэн үг юм.

Цагаан ордны эрх баригчид үнэндээ үүнийг эртнээс төлөвлөж хийж ирсэн. Тэр нь ч өнөөдөр мэдэгдэхүйц үр дүнгүүдээ өгч байна. Үүний нэг жишээ нь АНУ-ын Олон улсын хөгжлийн агентлаг (ЮСАИД)-ын зүгээс Мьянмар улсад хэрэгжүүлж буй хөтөлбөр юм. Тэд тус улсын Засгийн газарт БНХАУ-ын хэдэн тэрбум ам.долларын хөрөнгө оруулалтаар хэрэгжиж буй гүний усан боомт болон аж үйлдвэрийн бүсийн төсөлд техникийн зөвлөгөөг өгч буй. АНУ-ын мэргэшсэн зөвлөх багт Төрийн департамент, Америкийн шилдэг эдийн засагчид, дипломатчид болон хуульчид багтан ажиллаж байна. Үүний дээр саяхнаас Их Британи болон Австралийн мэргэжилтнүүд энэхүү багт багтах болсон.   

Гэхдээ энэ бол хөгжиж буй орнуудын стратегийн ач холбогдолтой салбаруудад их хэмжээний хөрөнгө оруулалт хийж, зээл тусламжаар эдийн засгийг нь залгих Хятадын бодлогын эсрэг хэрэгжүүлж буй АНУ-ын олон ажлуудын ердөө нэг нь. Сүүлд хийгдсэн судалгаагаар БНХАУ нь өрийн хавх тавих замаар дипломат давуу эрх олж авах аргыг 24 өөр орны 40 төсөл дээр хэрэгжүүлж байна гэж тодорхойлжээ. Эдгээрийн нийт хөрөнгө оруулалт нь 50 тэрбум ам.доллар бөгөөд бүгд Засгийн газруудад чиглэсэн зээл буюу ард түмний өр юм.  

Вашингтон сүүлийн арав гаруй жилийн хугацаанд маш олон хөгжиж буй орнуудын нийгмийн салбарын зарцуулалт, татварын хууль эрх зүйн орчин,  тогтвортой уул уурхайгаар дэд бүтэц хөгжүүлэх чиглэлд өргөн цар хүрээтэй багуудыг ЮСАИД, Дэлхийн банк зэрэг хоёр болон олон талт байгууллагуудын шугамаар илгээж, зөвлөх үйлчилгээ үзүүлсээр ирсэн. ЗХУ 1990 онд задран унасны дараагаар түүний харъя болон дагуул байсан, тусгаар тогтносон шинэ орнуудад чөлөөт эдийн засагт дасан зохицоход нь зориулж АНУ нь энэ төрлийн хамтын ажиллагааг идэвхтэй өрнүүлсэн байдаг.  

Үүний нэг жишээ нь Монгол Улс юм. ЮСАЙД нь 2003 оноос эхлэн макро эдийн засгийн бодлогын шинэчлэлийн хүрээнд Монгол Улсын парламент, гүйцэтгэх засаглалтай урт хугацаанд хамтран ажиллах багийг томилон ажиллуулж эхэлсэн. Үүний ачаар тус улсын татварын орчин, эрчим хүч, уул уурхайн салбар болон олон улсын худалдааны өрсөлдөх чадвар үндсээрээ өөрчлөгдсөн юм. АНУ эртнээс Монгол Улстай сайн харилцаа тогтоох гэж хичээж ирсэн нь ОХУ болон БНХАУ гэх өрсөлдөгч хоёр их гүрний дунд орших газарзүйн байршил, геополитикийн шинж чанараас ихээхэн хамаарсан. Берлины хана нуран унаснаас хойш тус улс нь АНУ-ын хувьд чухал ач холбогдолтой болж эхэлсэн байдаг.   

Монгол Улс нь өнөөдөр АНУ-ыг гуравдагч хөршөө гэж албан ёсоор үздэг. Харин АНУ-ын хувьд Монгол нь алсдаа их гүрнүүдтэй хийх орчин үеийн хүйтэн дайны шатрын тоглоомын голд орших итгэлтэй түнш орон юм. Ойрын ирээдүйд ч гэсэн Хойд Солонгостой хийхээр чармайж буй зөвшилцөлд чухал оролцоотой.  

Харамсалтай нь АНУ-ын нийт өр 22 их наяд ам.долларт хүрээд байгаа энэ үед Ерөнхийлөгч Доналд Трампын засаг захиргаа Төрийн болон ЮСАИД-ын хэрэгцээгүй зардлыг хэрхэн буруулах талаар эргэцүүлж буй. Энэ нь Монголчуудын хувьд гуравдагч хөршөөс нь ирэх тийм ч сайн мэдээ биш.

Гэвч Вашингтоны хувьд үндэсний аюулгүй байдлын асуудал үргэлж нэн тэргүүнд тавигдсан хэвээр байх болно. Өөрөөр хэлбэл төрийн удирдлагын үр ашиггүй зардлыг хянахдаа үндэсний аюулгүй байдлыг огт хөндөхгүй гэсэн үг юм. АНУ-ын эрх баригчид БНХАУ-ын Үндэсний аюулгүй байдалд нь заналхийлэл учруулах хамгийн том боломжит дайсан гэж харах болсон. Тиймээс Хятадын өрийн хавханд орох өндөр эрсдэлтэй болоод буй Монгол Улсын эдийн засагт дэмжлэг үзүүлэх нь АНУ-ын үндэсний аюулгүй байдлын ашиг сонирхолтой шууд уялдаж байгаа. Өөрөөр хэлбэл ЮСАИД-ын зүгээс олон жил Монголд хэрэгжүүлсэн байгаль орчин, бэлгийн чиг хандлагыг зөв тодорхойлох зэрэг үр ашиггүй зарцуулалтууд бол өөр түүх юм. Тиймээс цаашид Цагаан ордон Монгол Улстай илүү эдийн засгийн үр ашиг, өөрсдөдөө ОХУ болон БНХАУ-тай хийх геополитикийн өргийн дархлаа болох чиглэлд хамтран ажиллах болов уу.

О.Мөнхбат

Эх сурвалж: The Hill  

Их гүрнүүдийн өрнүүлэх орчин үеийн хүйтэн дайны шатрын нүүдэлд Монгол Улс бэрс болжээ
Бусад мэдээ ▼

1
02-27
У.Хүрэлсүх: Монголд давраад байгаа гурван зүйл бол улс төр, уул уурхай, банкны систем

2
02-27
Бид хэтэрхий цөөхүүлээ

3
02-27
Сарьсан багваахай 200 гаруй төрлийн вирус тээдгээс 18 нь хүнд халдварладаг

4
02-27
БНСУ-ын аялал жуулчлалын “C-3”, транзит “В-2” визтэй Монгол иргэдийн анхааралд

5
02-27
Спирт, архины үйлдвэрүүдийн түүхий эдийг ариутгалын бодис руу шилжүүлнэ

6
02-27
Ө.Энхтүвшин: Ерөнхийлөгчийг БНХАУ-аас ирсний дараа 14 хоног тусгаарлана

7
02-27
Гадаад эмч нарын мэдээллээс

8
02-27
БНСУ дахь Монголын ЭСЯ-наас мэдээлж байна

9
02-27
Ерөнхийлөгч Х.Баттулга айлчлалынхаа хүрээнд Ши Жиньпин, Ли Көцян нартай цаг үеийн асуудлаар ярилцана

10
02-27
Баар, цэнгээний газрыг хууль зөрчиж ажиллуулвал 5 сая хүртэл төгрөгөөр торгоно

11
02-27
Худалдааны дайнаас давсан нөхцөл байдал

12
02-27
Коронавируст (Ковид-19) халдварын нөхцөл байдлын талаарх мэдээлэл

13
02-27
Шинэ төрлийн коронавирус Антарктидаас бусад бүх тивд тархлаа

14
02-27
Өөр улсаар дамжин коронавирусийн голомттой нутгаас Монгол Улсад ирэх тохиодол нэмэгджээ

15
02-27
Япон улс коронавирусын халдварыг 15 минутын дотор тодорхойлох боломжтой технологи боловсруулжээ

16
02-27
Улсын онцгой комиссоос гаргасан ШИЙДВЭРҮҮД

17
02-27
БНХАУ-д коронавирусний халдварын 433 шинэ тохиолдол бүртгэгджээ

18
02-27
The Hu хамтлагийн "Оддын дайн" киноны видео тоглоомд зориулан бүтээсэн клип цацагдлаа

19
02-27
Х.Хатанбаатар: Цагаан сараар баян тарганаа гайхуулах монголчуудын дон нь хулгайч нарт өгөөш болж байна

20
02-27
Дуучин Adele хүнд өвчин туссан уу?

21
02-27
Токиогийн Олимпыг аюулгүй зохион байгуулахад бэлтгэнэ

22
02-27
Ромд чонын сүү хөхөж өссөн хааных гэх бунхныг нээлээ

23
02-27
Зохиолч Д.Нацагдорж, гэргий Д.Пагмадулам нарыг тагнуулын ажилд ашигласан уу?

24
02-27
Монголчуудаа, эзэн хичээвэл заяа хичээнэ гэдэг дээ

25
02-27
Ерөнхийлөгч Х.Баттулга БНХАУ-д айлчилж, коронавирусын асуудлаар туршлага судлана

26
02-27
Танилц: Нийслэлийн Засаг даргын гаргасан захирамж

27
02-27
Нийтийн тээвэр өглөөний 06:00-10:00, оройны 17:00-21:00 цагуудад үйлчилнэ

28
02-27
Эх орноосоо дайжсан экс ерөнхийлөгч

29
02-26
Одоо монгол хүний саруул ухаанд найдах л үлдэв

30
02-26
Өш санасан чоно гурван жил өөрийгөө хуягладаг

31
02-26
СЭРЭМЖЛҮҮЛЭГ: Зам тээврийн ослоор 28 настай залуу нас баржээ

32
02-26
С.Амарсайхан: Баар, караоке, саун, фитнес, амралтын газруудыг хаана!

33
02-26
(COVID-19)-ын эрсдлээс урьдчилан сэргийлэх цогц арга хэмжээнд шаардагдах нэмэлт төсвийг баталлаа

34
02-26
Бид эрсдэл тээж Эx opoнлyyгаа бyцaxгүй

35
02-26
Боловсорч дууссаны 9 шинж буюу хүн байхын учир

36
02-26
Солонгосын Христийн сүмийнхэн ЗГ-ынхаа эсрэг жагсаж байна

37
02-26
Монголын төр биш Ц.Элбэгдорж Жастин Каплаг "өршөөсөн" юм

38
02-26
Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүх: Одоо хаана, хорино, шийтгэх арга хэмжээ рүү орно

39
02-26
Эмийн урьдал Remdesivir (Ремдесивир) буюу шинэ коронавирусийн эсрэг БНХАУ-д эхлүүлж буй эмнэлзүйн туршилт

40
02-26
Монгол Улс бэлтгэл хангах цаг ирлээ

41
02-26
Засгийн газрын хуралдаанаас хөдөлгөөн хязгаарлах шийдвэрийг сунгаж, Японы нислэгийг 14 хоногоор цуцалжээ

42
02-26
Итали дахь ЭСЯ-наас монгол иргэддээ анхааруулж байна

43
02-24
Коронавирус ба сарьсан багваахай

44
02-24
Д.Нацагдорж: “Норов-7”, “Банзи-12”, “Мана-4” зэрэг танг ууж байхад биеийг тэтгэж, элдэв халдварт өвчин, ханиад зэргээс сэргийлдэг

45
02-24
Ерөнхий сайд БНСУ-тай хийж буй нислэгүүдэд яаралтай арга хэмжээ авах чиглэл өгчээ

46
02-24
Орон орны цагаан сар: Индонезийн цагаан сарын “УУЦ” нь тахианы мах

47
02-24
Цагаан сарын зоог, идээ, шүүсний ёс бэлгэдэл

48
02-24
Монгол орныг даасан бурхан ОЧИРВААНЬ

49
02-24
У.Хүрэлсүх: Ямар их ХАРИУЦЛАГАТАЙ ард түмэн болохоо энэ цагаан сараар ХАРУУЛЦГААЯ

50
02-24
Хулгайн замаар зорчиж эрсдэлд орсон тохиолдолд дуудлага өгсөн иргэнээс бүх зардлыг гаргуулна

51
02-24
Шинийн нэгний өдөр цээрлэх зүйлс

52
02-24
Х.Баттулга: Монголын уудам нутагт эрүүл энх, элэг бүтэн амьдрал өнөд оршиг

53
02-22
Битүүний болон шинийн нэгний өдөр цээрлэх зүйлс

54
02-22
Цагдаа, цэргийн бие бүрэлдэхүүн өндөржүүлсэн бэлэн байдалд шилжив

55
02-22
Солонгосоос Монгол руу 5 дахин бага шимтгэлтэй гадаад гуйвуулга хийдэг боллоо

56
02-22
Гол, мөрний мөсөн дээгүүр зорчихгүй байхыг анхааруулж байна

57
02-22
Нийслэлд битүүнээс шинийн гуравныг дуустал нийтийн тээвэр үйлчлэхгүй

58
02-22
Гол, мөрний мөсөн дээгүүр зорчихгүй байхыг анхааруулж байна

59
02-22
Ямар хосууд илүү таарамжтай вэ

60
02-22
Японы Кумамото хотод 20 настай сувилагч эмэгтэйгээс коронавирус илэрчээ

61
02-22
Хулгана жилийн СУУДЛЫН ЗАСАЛ ба ЗҮГ МӨР гаргах...

62
02-22
Түймэр мэт л тархаж буй Корона вирусээс хайртай хүмүүсээ хамгаалья!

63
02-22
УИХ-ын дарга АНУ-д айлчлахаар төлөвлөжээ

64
02-22
Хүн төрөлхтнийг мөхөөж чадах шумбагч онгоцууд

65
02-22
ОХУ Хятадаас хүнсний бүтээгдэхүүн оруулахыг хориглолоо

66
02-22
Эх орондоо буцах хүсэлт гаргасан БНХАУ-ын 54 иргэнийг явууллаа

67
02-22
Хөөрөг зөрүүлэн мэндлэх ёс

68
02-22
Ирландын гэмт хэрэгтэн 55 сая еврогийн үнэтэй хөрөнгөө алджээ

69
02-22
Хятадад эдгэрсэн өвчтөнүүдээс коронавирус дахин илэрсэн нь тодорхой болжээ

70
02-22
Шинэ коронавирусийн 3,000 оношлуурыг өнөөдөр хүлээн авна

71
02-22
Хотоос гарах, орох хөдөлгөөнийг ням гаригт хаана

72
02-22
БНСУ-д коронавирусний халдварын 142 шинэ тохиолдол илэрчээ

73
02-22
Монгол хэл 1600 жилийн настай

74
02-22
Аяга кофены ард А.Энхманлай, АТГ-ын хэлтсийн дарга Х.Хашбаатар нар юу тохиров?

75
02-22
Таван өнгийн хадагний билэгдэл

76
02-22
Цагаан сарын түүх

77
02-22
Гахай жилийн онцлох 10 үйл явдал

78
02-22
В.Путин: Надад аугаа Орос орон хэрэгтэй

79
02-22
​Жулиан Ассанж: Трамп нэг болзолтойгоор намайг өршөөнө гэж амлаж байсан

80
02-21
XVII жарны “Хотол төгс” хэмээх төмөр хулгана жилийн шинийн нэгний өглөө зүг, мөр гаргах зурхай

81
02-21
“Хүндэтгэлийн аян-2020”-ийн урамшууллын эзэд тодорлоо

82
02-21
WSJ5 Victoria's Secret-ийн 55 хувийг 1,1 тэрбум доллараар зарна

83
02-21
Нийслэлийн ойгоос энэ онд 5100 шоо м мод бэлтгэнэ

84
02-21
Дотоод хэргийн их сургуулийн сонсогчдыг бэлэн байдалд шилжүүлэв

85
02-21
Урт цагаан үйлчилгээний төвийн үйл ажиллагааг өнөөдрөөс бүрэн зогсооно

86
02-21
2021 оноос Оросын сурагчид хиймэл оюун ухаан судална

87
02-21
Приус машиныг өндөрлөхийн ач тус болон хохирол?

88
02-21
365 мянган тонн сайжруулсан шахмал түлш үйлдвэрлэжээ

89
02-21
Талийгаачийн амь насыг Хууль зүйн сайд Ц.Нямдоржоос нэхлээ

90
02-21
“Rio Tinto” компани арбитрын шүүхэд ханджээ

91
02-21
Нийтийн тээврийн паркийг 100 хувь шинэчлэхээр төсөвт суулгажээ

92
02-21
Британид амиа алдсан цагаачдын хэрэгт Вьетнамын долоон иргэнийг буруутгажээ

93
02-21
Үндэсний шигшээ баг 23 спортын төрөлтэй болов

94
02-21
Хубэй мужид коронавирусээр халдварласны улмаас нас барсан хүний тоо 2144 болжээ

95
02-21
Трампын айлчлалд бэлтгэн ядуусын хорооллоо ханаар тусгаарлав

96
02-21
БНСУ-аас ирэх 100 монгол иргэнийг тусгаарлах тухай мэдээллийг үгүйсгэлээ

97
02-21
Тавантолгойн ордын хөрөнгө оруулалтын гэрээ “хорлон сүйтгэх ажиллагаа” байсан уу?

98
02-21
280 сая төгрөгийн хохирол учруулсан 13 зөрчлийг илрүүлжээ

99
02-21
Тэтгэврийн зээлийг тэглэж, зээлгүй иргэдэд "Эрдэнэс бонд" эзэмшүүлэх гэрээнд гарын үсэг зурлаа

100
02-21
Салхитын мөнгөний ордтой холбоотой хэргийн шүүх хурал хойшилжээ