BOLOD.MN - Мэдээллийн нэгдсэн сан


» Үндсэн сайт / Desktop хувилбар /
Сүүлийн үеийн 100 мэдээ

ҮНДЭСГҮЙ ҮЗЭЛ, БАХАРХАЛГҮЙ МОНГОЛ

Мэргэн сайд Д.Бодоо “Чоныг үзэж арьсыг зуравч ясыг зурахуйяа бэрх. Царайг үзэж хүнийг танивч зүрхийг танихуйяа бэрх” хэмээжээ.


Үндэсний үзэл, Монголын бахархал бол үндэстний дархлаа. Орчин цагт улс, гүрнүүд “зөөлөн хүчний бодлого” буюу соёлын түрэмгийллийн бодлого явуулдаг болсон энэ цаг үед үндэстнээ тэр хэвээр нь авч үлдэх цор ганц дархлаа бол энэ. Түүх, уламжлал нэгэнт өнгөрсөн зүйл учраас түүхээрээ амьдарч болохгүй, ирээдүйгээ харъя гэж ярих нь бас л шал утгагүй зүйл. Түүх бол тогтмол давтагддаг цикл, мөчлөг мэт зүйл. Тиймээс ирээдүйг зөвхөн түүхээс харж, төсөөлж болно. Учир нь ирээдүй бол өнгөрсөн цагийн давтамж.

Гэвч үндэсний үзэл, Монголын бахархалыг үе шаттайгаар гутаах, үгүйсгэх үйлдэл тогтмол давтагддаг болсон бөгөөд үр дүнд нь үндэсгүй үзэл, бахархалгүй Монгол болгох зорилго агуулав уу гэлтэй.

1.Тусгаар тогтнол

Монгол Улсын тусгаар тогтнолын төлөө бүх ард түмний санал хураалт 1945 оны 10 сарын 20-нд болж, дэлхий дахинд тусгаар тогтнолоо тунхагласан. Гэвч нийтлэлч Баабар энэ үйл явдлын тухай “...санал асуулгын өдрийг баярын амралт болгож, хэрээс хэтэрсэн ухуулга сурталчилгаа явуулсан...Хэн ч харсан илэрхий иймэрхүү жүжиг найруулснаараа уул санал асуулгын утга хийгээд нэр төрийг ихээхэн гутаажээ. Гол нь Х.Чойбалсан нар яг таг 100 хувийн санал гаргуулах гэж мэрийгээд байсан бололтой” гэж дүгнэжээ.

2. Эх оронч үзэл

Эх оронч үзэл бол эх оронд нь тулгамдсан бэрхшээлийг даван туулах, эх орноо хөгжүүлэхэд үндэстнийг нэгтгэн нягтруулах их хүч, амин сүнс. Гэвч эх оронч гэдэг утга төгөлдөр эрхэм үг ёжлосон шоглоомтой утгад шилжиж, хэн нэгнийг гутаах доромж үг болтол нь зориуд дордуулжээ. “Адгийн шаар аргаа барахаар эх оронч болж жүжиглэдэг” гэдэг афоризмыг хамаа намаагүй ишлэх болов.

3. Үндэсний баатар

Чингис хаан, Сүхбаатарыг үгүйсгэсээр Монголчуудыг үндэсний түүхэн баатаргүй болгохыг улайрав. Нийтлэлч Молор-Эрдэнэ “Аливаа нэг ард түмэн төртэй болохын тулд эхлээд тогтоол гарах ёстой. Чингис хааныг хэн томилсон юм, ямар хүн томилсон юм. Хэдэн оны ямар тамгатай бичгээр томилсон юм. Хэний тамга дарсан юм. Тэр тамга нь одоо хаана байна. Хэсэг хүмүүс тойрч сууж байгаад “Энэ хүнийг хаанаа болгочихъё” гэвэл өөр хэрэг. Окей. Тэгээд хэдэн хүмүүс хаан болгочихсон л юм байна. Тэрийг ямар хуралдай гэх юм. Тийм бол хуралдайн бичиг хэрэгтэй. Тэр баримт нь надад хэрэгтэй. Тэгж байж би төр ярина” гэжээ.

Сүхбаатарыг үгүйсгэж, гутаан доромжлох нь түүхийг үнэн зөвөөр бичих гэдэг халхавчийн дор Түүний Ардын хувьсгалд манлайлан оролцсон үүргийг бүдэгрүүлж, улмаар хувь хүнийг нь гүтгэж, эцэстээ эх орноо харийн түрэмгийлэгчдээс чөлөөлсөн гавьяатай 1921 оны Үндэсний ардчилсан хувьсгалын  ач холбогдлыг өөр түүхэн үйл явдлуудаар багасгахыг оролдсоор байна. 

4. Ээж

-Эх орон гэдэг чинь ээж л юм байна шүү дээ... гэж саяхан “100 эрхэм” нэвтрүүлгийн гол зочин хурандаа генерал С.Лувсангомбо гуай хэлжээ. Энэ бол 100 насны өндөрлөгөөс ухаарсан бодрол. Гэвч нийтлэлч Болор-Эрдэнэ С.Лувсангомбо гуайн нэвтрүүлгийн тухай шүүмж бичихдээ “хүчирхэг төр, модерн нийгмийн хөгжил ба эх үрийн хайр гэдэг заримдаа нэг нэгийгээ үгүйсгэх хэрэг гардаг... Монголд ээжийн магтуу арай дэндсэн. Төрөөс ээжийн төрөлтөд медаль зүүж, хэвлэл мэдээллээс ээжийг сурталдаж, ерөнхий найруулагчаас ээжийг магтан дуулж дон дон дон уран сайхан хийнэ” гэж халаглажээ. Далимд нь С.Лувсангомбо гуайг баахан доромжилж, “Лувсангомбо генерал Зөвлөлтөд мэдээлэгч байсан уу, Цэдэнбал даргаас урвасан уу, Филатова гуайн тухай дурсахдаа яагаад тийм гэмшсэн нулимс унагав...” гэв.

Энэ мөрүүдийн утга агуулгыг хэрхэн ойлгож, тайлбарлахыг уншигч танд үлдээе.

5. Цагаан сар

Монгол үндэстний ёс уламжлал, зан заншлын бүхий л хэв шинжийг төгс зохицон агуулснаараа “Цагаан сар” нь үндэстний их баяр билээ. Гэвч нийтлэлч Д.Баярхүү “Цагаан сар хэмээх үндэсний нэгэн баяр үргүй зардлын сонгодог жишээ нь. Гэхдээ юуны тулд, ямар ирээдүйг бэлгэдэж ингэж баярлаж сайрхаж явна вэ? Нэгэнтээ л шашин, ёс заншлаа дагаад цагаан сар хийх ёстой юм бол Христосын мэндэлсэн өдрөөр шинэ жил, зул сар гэж хөөрцөглөх хэрэг байна уу гэсгээд “Цагаан сар”-ын сэрэмжлүүлэг болгож...” гэж оршлоо эхлээд долоон зүйлт шалтгаанаар Цагаан сар тэмдэглэхийг үгүйсгэн доромжилжээ.

6. Эрийн гурван наадам

Эрийн гурван наадам нь дэлхий даяар тархан суурьшсан нийт Монгол үндэстнийг ижилсүүлж, өвөрмөц соёл, дархлааг хадгалдаг бөгөөд Монголын бахархал, үндэстний соёлыг мандуулдаг. Гэвч допингийн асуудлаар үндэсний бөхийг бүхэлд нь гутааж, хүүхдийн эрх гэдгээр хурдан морины уралдааныг үгүйсгэсээр эцэст нь эрийн гурван наадмыг бүхэлд нь үгүйсгэх хийрхэл дэгдэв.

7. Халхын голын дайн

Яаж ч тайлбарласан энэ дайн Монгол Улсын тусгаар тогтнолын нэгэн тулгуур болсон нь үнэн. Тэр үед Япон нь БНМАУ-ын хил хязгаарт нэвтэрч, Халхын голын орчимд дайтсан нь үнэн. Гэтэл нийтлэлч Баабар “...Япончууд БНМАУ-ыг эзлэн түрэмгийлэх бодлого агуулж байгаагүй төдийгүй тусгаар тогтнолыг нь хүлээн зөвшөөрөхөд ч бэлэн байсан. Тэд Хятадын бүгд найрамдах улсад хамаарах нутагт амьдардаг монгол үндэстэнд онцгой дотно найрсаг хандаж байсан. Тэднийг соёлжуулах иргэншүүлэхэд төдийгүй хятадуудаас хамгаалах өмгөөлөхөд онцгой анхаарал тавьж байсан. Гэтэл Халх голын 1939 оны хэрэг явдлын тухай зарим телевизүүд өдөр алгасалгүй үзүүлэхдээ социализмын үеийн үзэл сурталжсан, үнэнээс гадуур суртал нэвтрүүлгийг давтах нь юуны хүч нөлөө юм бол?” гэж нийтлэлдээ гайхшран асуужээ.

8. Гадаад харилцаа

Монгол Улсад ОХУ-ын Ерөнхийлөгч В.В.Путин айлчилж, Монгол Улс, ОХУ Иж бүрэн стратегийн түншлэлийн харилцаатай боллоо. Манай улс хоёр хөрштэйгээ иж бүрэн стратегийн түншлэлийн харилцаа тогтоож, тэргүүлэх гуравдагч хөрш АНУ-тай стратегийн түншлэлийн харилцаанд шилжив. Гэвч...дахиад л улигт Баабарыг ишлэе. Тэрбээр Путины айлчлалыг дүгнэж, “Өнөөдөр яагаад хүндэт нөхөр Владимир Владимирович гэнэт...биднийг дахиад л яах гэж хааш нь чирээд, юу рүү түлхээд байгаа юм бол? Дотоодын дэмжлэгээ өдөр өдрөөр алдаж байгаа хүндэт нөхөр Владимир Владимирович ямар нэгэн барьцаалах зүйлтэй болох. Юутай ч дотно гаднаасаа шахуулаад эхэлсэн тэрээр одоо ёс суртахуунтай ямар нэг алхам хийхээсээ өнгөрсөн байх аа?” гэсэн ажгуу.
 
Дүгнэлт

Энэ мэтчилэн тэдний үгүйсгэлийн байг дурдваас эс дуусах бөгөөд дээр дурдсан бүх дархлаа үгүй болбоос Монголоос юу үлдэх, ямар төрхтэй болохыг төсөөлөгтүн. Үндэсний үзэл, Монгол бахархалууд бол өнгөрсөн цаг үеийн уламжлал, бахархал төдий биш, харин цаг үеэс үл хамааран үеийн үед эрхэмлэгдэх учиртай тусгаар тогтнолын дархлаа юм.

Монголчууд Манж Чин гүрний дарлалд 270 илүү жил, ЗХУ-ын нөлөөнд 70 илүү он болохдоо үндэсний үзэл, Монгол бахархалаа хадгалж, өвлүүлж чадсан. Харин одоо “Хиртэй тархитай юм чинь угаалгалгүй яадаг юм!” хэмээн үндэстнээ ёжлох “нийтлэлч” нарын “тархи угаалт”-ын давалгаанд эс автагдана гэдэгт бат итгэнэ.

А.Амар

OLLOO.MN

ҮНДЭСГҮЙ ҮЗЭЛ, БАХАРХАЛГҮЙ МОНГОЛ
Бусад мэдээ ▼

1
09-18
Эрүүл мэндийн салбарт хийгдсэн дэвшилтэт технологи, томоохон хөрөнгө оруулалтыг танилцууллаа

2
09-18
ОУ-ын наадамд "Хөх тавилан" кино шалгарчээ

3
09-18
Б.Бат-Эрдэнэ МҮБХ-ны албан ёсны тамга тэмдгийг хүлээн авлаа

4
09-18
Нийтэд хүрэлцдэггүй НИЙТИЙН ТЭЭВЭР

5
09-18
Парламентыг тарааж, ээлжит бус сонгуулийг хүссэн “хий үзэгдэл” тэнүүчилж эхэллээ

6
09-18
3 нас хүртэл нь ХҮҮХЭДДЭЭ заавал ЗААХ хэрэгтэй зүйлс

7
09-18
Улаанбаатарын агаар угаартай хэвээрээ л байна

8
09-18
Тагнуулынхан шалгалт хийгээд ч махны үнэ хямдарсангүй

9
09-18
Эрх мэдэл, мөнгөнд бөхийсөн Монголын бокс

10
09-18
Монгол Улсад шинээр байгуулагдах цахилгаан станцуудад Герман технологийг нэвтрүүлэх саналаа уламжиллаа

11
09-18
Парламентад сууж цөм баяжсан Н.Амарзаяа

12
09-18
Орхон аймгийн дараагийн Засаг дарга хэн бэ?

13
09-18
ДУНДГОВЬ: Айрагны баяр боллоо

14
09-18
Хөөн хэлэлцэх хугацааг яллагдагчаар татах хүртэл ТООЛОХ хуулийн төсөл өргөн барилаа

15
09-18
Л.Болд: Бидний зовлонгийн эх үүсвэр Үндсэн хуулийн дордуулсан долоон өөрчлөлтөөс болсон

16
09-18
Гурван ерөнхийлөгч юу шийдсэн бэ?

17
09-18
Адольф Гитлерийн хоолыг амталж, өөр дээрээ туршдаг байсан эмэгтэйн гунигт дурсамж

18
09-18
Улаан бал - Э.Бат-Үүл: Элбэгдорж, Баттулга бид 3 найз

19
09-18
УИХ-ын гишүүн Н.Учралын сургуульд ХАР ТАМХИ хэрэглэдэг багш хичээл заадаг байжээ

20
09-18
Ээлжит бус сонгууль энгийн иргэдэд бус эрх баригчдад л хэрэгтэй

21
09-18
Английг дууриах гэнэхэн оролдлого Монголыг сүйрэлрүү хөтөлсөөр...

22
09-18
Төрийн дэмжлэггүйгээс авлигатай тэмцэх ажил урагшилдаггүй

23
09-18
“Гэмтнүүдийн чуулбар” суугаад үлдэнэ гэв үү

24
09-17
Маршал Ю.Цэдэнбалын хөшөөнд цэцэг өргөж, хүндэтгэл үзүүлэв

25
09-17
Ардын авьяастнуудаас уучлал гуйхыг шаардлаа!!!

26
09-17
Тив дэлхийн 12 рекордыг эзэмшдэг Э.Содномпилжээд Хөдөлмөрийн баатар цол олгоё

27
09-17
“Монголын эзэнт улсын түүх” цуврал 5 боть зохиолын тухай

28
09-17
Өмнөд Солонгосын сөрөг хүчний намын дарга эсэргүүцлээ илэрхийлж, үсээ хусуулав

29
09-17
Роналду дээд амжилт руу дөтөлсөөр

30
09-17
Сибириэс Монголд дүрвэсэн баавгай 30 гаруй бог мал иджээ

31
09-17
“40 САЯЫН ГҮҮР”-ИЙН ТУХАЙ ГУРВАН ШҮҮМЖ

32
09-17
"Тамын тавь" буюу Дорнодчуудын амь насны аранга!!!

33
09-17
Нүүдэлчин Монголчуудын уламжлалт мэдлэг, бэлчээрийн ургамлын ашиг тус дэлхийн түвшинд үнэлэгдэж байна

34
09-17
С.Молор-Эрдэнэ: Өөрийнхөө амьдралыг тохиолдолд орхи!

35
09-17
Монголбанкны ерөнхийлөгч асан Н.Золжаргалын хэргийг шүүхэд шилжүүлжээ

36
09-17
Нүүрс: Монголын экспорт нэмэгдэж, Хятадын импорт буурч байна

37
09-17
Орост хэн хамгийн өндөр цалин авдаг вэ

38
09-17
БУУРАЛ ДАРГЫН БУРХАН УХААН

39
09-17
20 жилийн өмнөх хийн хоолойн ТЭЗҮ В.Путины ширээн дээр эргэн ирэх нь

40
09-17
Бөхийн холбоо нэгдсэн гэв үү

41
09-17
Төрийн банк сурагчийн карт, кредит карт, гялс банкны үйлчилгээг санал болгож байна

42
09-17
Хийлч Дээгий дахиад л Баярсайхантай “лагерь” дээр байжээ

43
09-17
Ой сайтай охин аав хоёр “Гайхамшигт хүмүүс”-ийг гайхшируулав

44
09-17
Хүн амын нягтралыг дагадаг асуудлуудыг хотоо тэлэхгүйгээр шийдэхгүй

45
09-17
АНУ Бен Ладены хүүг устгажээ

46
09-17
"10 хувь" авлигыг бууруулна гэвэл ЭНДҮҮРЭЛ

47
09-17
УИХ-ыг тараах санаачилга дэмжигдэх үү. Дэмжигдвэл юу болох вэ?

48
09-17
Германд хоёр хүний суудалтай агаарын таксиг туршжээ

49
09-17
С.Эрдэнийг АН-ын даргаас огцруулах 10 шалтгаан...

50
09-17
Цахилгаан моторт хүүхдийн тэрэг эрсдэлээс сэргийлнэ

51
09-17
Чоно борооноор буюу нинжа нар байгалийг бүрэн сүйтгэх аюул

52
09-17
Өдөр "өнгөрүүлэх" төлбөртэй хорио

53
09-17
Үндсэн хуулийн өөрчлөлт Цэцэд очих магадлал бий

54
09-17
Сон И-Жин, Хён Бин нар “Love’s Crash Landing” киноны зураг авалтаа хийхээр өнөөдөр Монголд ирж байна

55
09-17
Иргэдэд дөрвөөс олон шуудай түлш олгохгүй байна

56
09-17
Их шар хоолойн төгөл дэх булгийн эхийг хамгаалалтад авчээ

57
09-17
Шинэ гүүр сайхан болж гэж баярлаж сууна уу? Харин би уйлмаар байна...

58
09-17
Д.Отгондалай: Одоогоор албан ёсны гэрээ хийгээгүй, “Топ Ранк”-ийг хүлээж байна

59
09-17
Засгийн газрын нээлттэй өдөрлөгт Хөгжлийн банк оролцов

60
09-17
"Эрэл"-ийн Б.Эрдэнэбатыг яллагдагчаар татжээ

61
09-17
​Монголд багшлахаар ирсэн гадаадын иргэн хар тамхи хадгалж, хэрэглэж байсныг илрүүлжээ

62
09-17
“Баялгийн хараал”-ыг гэтэлж, Норвегийн араас замнах гарц

63
09-17
УИХ-ыг тараасан ч МАН-д боломж үлдэхгүй

64
09-17
Гадаад харилцааны сайд “их цэвэрлэгээ”-гээ үргэлжүүлнэ

65
09-17
Гацууртын ордыг онилох сонирхол хэнд байна вэ?

66
09-17
Тавиулын гаслант тавилан

67
09-17
Ерөнхийлөгчийн засаглал тогтоовол олигарх дэглэм мөхнө

68
09-17
МАН-ын 12 дарга “…УИХ-ыг тараая” гэж хуралджээ

69
09-16
Цахим тоглоомын төв насанд хүрээгүй иргэдэд цаг хэтрүүлэн үйлчилж байгааг зогсоолоо

70
09-16
Хонгконгийн жагсагчид Засгийн газрын байр руу шатахуунтай тэсрэх бөмбөг шиджээ

71
09-16
Хүүхдийн эмч хүрэлцээгүй байхад хүн амын өсөлт яриад ч хэрэггүй

72
09-16
Засгийн газар махны үнийн өсөлтийн өмнө бууж өглөө

73
09-16
Монголын парламентын тавих хяналтад 'Рио Тинто' бэлдэж эхэллээ

74
09-16
Д.Норжмаа: “Жем Интернэшнл” бол Үндэсний сурын спортыг дэмжигч анхдагч байгууллага

75
09-16
Цэнэг дуусдаггүй машин бүтээх хайгуул

76
09-16
Хүүхдийн сүүн шүдийг хамгаалах аргууд...

77
09-16
Монголын түүх: Ордосын Хутагтай Сэцэн хунтайж /1540-1586/

78
09-16
"Өгөөж-чихэр боов" компанийн үйлдвэрлэдэг "Өнхрүүш" хэрэглэгчдийн таашаалд нийцсэн бүтээгдэхүүнээр шалгарлаа

79
09-16
Мексикийн Жалиско мужид 44 цогцос олджээ

80
09-16
Д.Номин-Эрдэнэ Дэлхийн шатрын ноён оргилд гарлаа

81
09-16
Британийн музейгээс 18 каратын цул алтан жорлонгийн суултуур хулгайд алдагджээ

82
09-16
Хар тамхины хэрэглээг хязгаарлах уу эсвэл, хараа хяналтаасаа бүрмөсөн алдах уу?

83
09-16
Авлигыг илчилсэн хүнд 10 хувийн урамшуулал олгох хуулийн төсөл санаачилжээ

84
09-16
Д.Номин-Эрдэнэ Дэлхийн шатрын ноён оргилд гарлаа

85
09-16
ЭМНДЕГ-ын дарга Ч.Алтанхуяг нарыг дахин баривчилжээ

86
09-16
"Эрэл"-ийн Б.Эрдэнэбатыг яллагдагчаар татжээ

87
09-16
Саудын Арабт болсон халдлагын дараа газрын тосны үнэ өсөв

88
09-16
Баабар: Ардчилсан нам өөд боллоо, гэгээн дурсгалыг нь хүндэтгэе!

89
09-16
"60 тэрбумын" гэх хэргийг Баянгол дүүргийн Эрүүгийн анхан шатны шүүхэд шилжүүлжээ

90
09-16
ЛЕВИЙН АМИЙГ АВАРСАН ЛЕВ

91
09-16
Тэнэмэл, гуйлгачин Энэтхэгийг авчирч өөгшүүлж байгаа МАНАН Монголчуудыг кастын систeмд оруулж барих гэж байна!

92
09-16
Жаргалтай сайхан амьдралын төлөө "Жаргалын мод" хандивын аян

93
09-16
Тавантолгой-Зүүнбаян чиглэлийн төмөр замын бүтээн байгуулалт улирал харгалзахгүй үргэлжилнэ

94
09-16
Виктор Тадаши Итакүсү: Монголчууд яагаад хүчтэй байдгийг мэдэхийг хүсч байна

95
09-16
5G цагдаагийн эргүүлийн эхний робот Наньжин замын гудамжинд ажиллаж эхлэв

96
09-16
Бидний ойлголцохгүй байгаа "шинэ үеийнхэн"

97
09-16
Г.Занданшатар, У.Хүрэлсүх нарын зөрчил илрэв үү

98
09-16
Мод түлэхээ больж, нүүрс түлдэг болмоор байна

99
09-16
Гологдсон макет, гомдсон ерөнхий сайд

100
09-16
УИХ-ын сонгуулийг 11-р сард явуулах хуйвалдаан идэвхжиж эхэллээ