BOLOD.MN - Мэдээллийн нэгдсэн сан


» Үндсэн сайт / Desktop хувилбар /
Сүүлийн үеийн 100 мэдээ

Ерөнхий сайдын эрх мэдлийг хумьсан Үндсэн хуулийн өөрчлөлт

Төрт ёсны дор амьдарч байгаа хүн бүрийн баримтлах онол, баримжаалах чиг шугам, эрхзүйн баримт бичиг бол Үндсэн хууль. Анхдугаар Үндсэн хуулиа 


баталснаар манайх парламентын засаглалтай болсон ч Ерөнхий сайдын эрх мэдлийг нэмэгдүүлэхгүй бол гуравхан сая хүн амтай улсад улс төржилт, талцал, намчирхал их байна гэдгийг дээр дооргүй ярьсаар өнөөдрийг хүрчээ.

Гэсэн атлаа 2000 онд “эцэг” хуульд оруулсан долоон өөрчлөлтөөр Ерөнхий сайдын эрх мэдлийг хумьсан, эрх мэдлийн хуваарилалт нэг талдаа гарсан, гүйцэтгэх засаглалын тэргүүн “мэдэл” муутай, парламентаас хэт хараат болсон гэх шүүмжлэлийг энэ удаагийн өөрчлөлтөөр ор мөргүй алга болгож чадахгүй нь.

Товчхондоо, Д.Лүндээжанцан нарын 62 гишүүний өргөн мэдүүлсэн төсөлд анх тусгагдсан байсан шиг хүчтэй өөрчлөлт хийгдэхгүй нь хоёрдугаар хэлэлцүүлгээс гарсан саналуудаас тод харагдлаа.

Гэхдээ мэдээж одоогийнхоос ахиц дэвшил гарч байгаа ч Ерөнхий сайдын эрх мэдэл парламентаас хараат хэвээр байх нь ээ.

Үндсэн хуулиа өөрчлөхийн тулд ард түмэнд маш сайн мэдээлэл өгөх ёстой. Ингэж байж бид энэ өөрчлөлтийг дэмжих эсэх сонголтоо хийнэ.

Нөгөөтээгүүр “эцэг” хуулийн энэ өөрчлөлт 18- 35 насны залуусын ирэх 20 жилд Монголд амьдрах уу, гадаад руу гарах уу гэдгийг шийдэх маш том эрх зүйн баримт бичиг.

Одоогийнхоос зарчмын хувьд сайжрахгүй бол иргэдийн төрд итгэх итгэл алдарч буй энэ цаг үед нэмэгдэхүүний байр сольсон ч нийлбэр өөрчлөгддөггүйтэй адил зүйл болно.

Харамсалтай нь, холбогдох байгууллагын судалгаагаар Үндсэн хуулийн өөрчлөлтийн талаар иргэдийн 10 хүрэхтэй үгүйтэй хувь нь мэдэж байна гэх дүн гарчээ. Ард нийтийн санал асуулга явуулах цаг хугацаа хаяанд ирчхээд байхад эрх баригчид хэзээ, хэдий хэмжээний зардлаар санал асуулга явуулахаа шийдээгүй бүх ажил нь зуун задгай байна.

Ийм учраас бид хууль тогтоох байгууллага, гүйцэтгэх болон шүүх засаглал, нутгийн өөрөө удирдах байгууллагад ямар өөрчлөлт Үндсэн хуулиар хийгдэх вэ гэдгийг одоогийн зүйл заалттай нь харьцуулан хүргэж байгаа юм.

Үе үеийн парламентын хийхийг “мөрөөддөг” Үндсэн хуулийн өөрчлөлтийг Г.Занданшатарын ангийнхан зоригтойгоор явуулж байгаа ч улс төрийн хүрээнд гардаг саад бэрхшээлүүдтэй тулгарч байна.

Улс төрийн “тоглолт” хийж дундаас нь ашиг хонжоо харагчдын “барьцаанд” энэ удаагийн парламентын зарим гишүүн орсон нь Үндсэн хуулийн өөрчлөлтийг гацаах нэг шалтгаан боллоо.

Одоо МАН нэгэнт хөдөлгөсөн “эцэг” хуулийн өөрчлөлтөө явуулж, өнгөрсөн 30 орчим жилд төрд бугласан буглааг бага ч атугай арилгах зүйл заалтуудыг шингээж өгөх нь тэдний үүрэг болж байна.

Ерөнхий сайдын эрх мэдлийг нэмж байж Засгийн газар тогтвортой ажиллах боломж бүрдэнэ. Гэвч Д.Лүндээжанцан нарын төсөлд Ерөнхий сайд кабинетаа өөрөө бүрдүүлж, сайд нартаа хариуцлага хүлээлгэх чухал заалт байсан ч хэлэлцүүлгийн явцад унажээ.

Өнөө л нийт гишүүдийн ¼ буюу 19 гишүүн Ерөнхий сайдыг огцруулах бичиг өргөн барьдаг, гүйцэтгэх засаглалын тэргүүн сайд нараа УИХ-аас томилуулдаг байдал ч хэвээр байх нь ээ.

Одоо Засгийн газрын бүх гишүүн УИХ-ын гишүүн байж болдог хуулийн зохицуулалттай. Үүнийг болиулж Ерөнхий сайдын танхимын дөрвөөс илүүгүй сайд нь “давхар дээл”-тэй байх зохицуулалтыг төсөлд тусгаж өгсөн нь арай дээрдүүлсэн заалт.

ОДООГИЙН МӨРДӨГДӨЖ БАЙГАА ЗААЛТ

39.1. Засгийн газар Ерөнхий сайд, гишүүдээс бүрдэнэ.

39.2. Монгол Улсын Ерөнхий сайд Засгийн газрын бүтэц, бүрэлдэхүүн, түүнд өөрчлөлт оруулах саналаа Ерөнхийлөгчтэй зөвшилцөн Улсын ИхХуралд өргөн мэдүүлнэ.

Ерөнхий сайд уул асуудлыг Ерөнхийлөгчтэй долоо хоногийн дотор зөвшилцөж чадаагүй бол Улсын Их Хуралд өөрөө өргөн мэдүүлнэ.

/Энэ хэсгийг 1999 оны 12 дугаар сарын 24-ний өдөр батлагдсан Монгол Улсын Үндсэн хуульд оруулсан нэмэлт, өөрчлөлтөөр нэмсэн, 2000 оны 11 дүгээр сарын 29-ний өдрийн Үндсэн Хуулийн Цэцийн 02 дугаар тогтоолоор хүчингүй болгосон, 2000 оны 12 дугаар сарын 14-ний өдөр батлагдсан Монгол Улсын Үндсэн хуульд оруулсан нэмэлт, өөрчлөлтөөр нэмсэн/

З9.З. Засгийн газрын гишүүдийг Ерөнхий сайдын өргөн мэдүүлснээр Улсын Их Хурал хүн бүрээр хэлэлцэж томилно.

43.1. Засгийн газар бүрэн эрхээ хэрэгжүүлэх боломжгүй гэж үзвэл хугацаа дуусахаас өмнө огцрох тухайгаа Ерөнхий сайд Улсын Их Хуралд өргөн мэдүүлж болно.

43.2. Ерөнхий сайд, эсвэл Засгийн газрын гишүүдийн тэн хагас нь нэгэн зэрэг огцорвол Засгийн газар бүрэлдэхүүнээрээ огцорно.

43.3. Улсын Их Хурал Засгийн газрыг огцруулах тухай өөрөө санаачилсан болон Ерөнхийлөгчийн санал, Ерөнхий сайдын мэдэгдлийг хүлээн авснаас хойш арван тав хоногийн дотор Засгийн газрыг огцруулах эсэхийг хэлэлцэн шийдвэрлэнэ.

43.4. Улсын Их Хурлын гишүүдийн дөрөвний нэгээс доошгүй нь Засгийн газрыг огцруулах тухай саналыг албан ёсоор тавивал Улсын Их Хурал хэлэлцэн шийдвэрлэнэ.

44.1. Өөрт нь итгэл хүлээлгэж байгаа эсэхийг илэрхийлж өгөхийг хүсэж Засгийн газар тогтоолын төсөл оруулбал Улсын Их Хурал уул асуудлыг дөчин гуравдугаар зүйлийн З дахь хэсэгт заасан журмаар шийдвэрлэнэ.

ИНГЭЖ ӨӨРЧЛӨГДӨНӨ

39.1. Засгийн газар Ерөнхий сайд, гишүүдээс бүрдэнэ. Ерөнхий сайд болон Засгийн газрын дөрвөөс илүүгүй гишүүн Улсын их хурлын гишүүний албан тушаалыг хавсарч болно.

39.2. Улсын их хуралд олонх суудал авсан нам, эвслээс нэр дэвшүүлсэн хүнийг, аль ч нам, эвсэл олонхын суудал аваагүй бол хамгийн олон суудал авсан нам, эвсэлтэй зөвшилцөн олонхыг бүрдүүлж нэр дэвшүүлсэн хүнийг, бусад тохиолдолд Улсын их хуралд суудал авсан нам, эвсэл зөвшилцөн олонхыг бүрдүүлж нэр дэвшүүлсэн хүнийг Ерөнхий сайдаар томилох саналыг Ерөнхийлөгч тав хоногийн дотор УИХ-д оруулна.

39.3. Монгол Улсын Ерөнхий сайд Засгийн газрын бүтэц бүрэлдэхүүн, түүнд өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төслийг Ерөнхийлөгчтэй зөвшилцөн Улсын их хуралд өргөн мэдүүлнэ. Ерөнхий сайд энэ асуудлыг Ерөнхийлөгчтэй долоо хоногийн дотор зөвшилцөж чадаагүй бол УИХ-д өөрөө өргөн мэдүүлнэ.

43.1. Улсын их хурлын гишүүдийн дөрөвний нэгээс доошгүй нь Ерөнхий сайдыг огцруулах саналыг албан ёсоор тавивал УИХ гурав хоногийн дараа хэлэлцэж эхлэн арав хоногийн дотор шийдвэрлэнэ. УИХ-ын нийт гишүүний олонхыг саналыг дэмжсэн бол Ерөнхий сайдыг огцруулах тухай Улсын их хурлын тогтоол батлагдсанд тооцож шинэ Ерөнхий сайдыг 30 хоногийн дотор томилно.

43.2. Ерөнхий сайд огцорвол Засгийн газар бүрэлдэхүүнээрээ огцорно.

44.1. Ерөнхий сайд улсын төсөв, бодлогын тодорхой асуудлаар өөрт нь итгэл хүлээлгэх тогтоолын төслийг оруулбал УИХ гурав хоногийн дараа хэлэлцэж эхлэн арав хоногийн дотор Улсын их хурлын нийт гишүүний олонхын саналаар шийдвэрлэнэ.

44.2. Улсын их хурал тогтоолыг баталсан бол Ерөнхий сайдад итгэл үзүүлж, тухайн асуудлыг дэмжсэнд тооцно. Тогтоолыг батлаагүй бол Ерөнхий сайдыг огцорсонд тооцож шинэ Ерөнхий сайдыг 30 хоногийн дотор томилно.

Ерөнхий сайдыг огцруулсны дараа 30 хоногийн дотор дараагийн хүнийг томилж чадахгүй бол УИХ-ыг Ерөнхийлөгч тараахзохицуулалттай холбосноор УИХ Ерөнхий сайдыг огцруулах асуудалд хариуцлагатай ханддаг болно гэж буй ч одоогийн мөрдөгдөж байгаа зүйл заалтаас бараг ялгарахгүй байна.

Одоо ч Ерөнхий сайдыг 30 хоногийн дотор томилох хуулийн хугацаа бий, үе үеийн эрх баригчид Засгийн газраа огцруулсны дараа аль фракцаас дараагийн хүнээ томилох вэ гэдэгт маргалдсаар арайхийн хугацаандаа амждаг жишиг тогтоод удаж буй.

Хүчтэй Ерөнхий сайдтай болох яриа замхарч, Үндсэн хуульд агуулга бус хэлбэрийн төдий л өөрчлөлт орж байна. Энэ удаа оруулсан өөрчлөлт ойрын найман жилд дахин хөндөгдөхгүй.

МАН-д Үндсэн хуульд өөрчлөлт оруулсан түүхэн үүрэг ногдлоо ч хангалттай хэмжээнд эрх мэдлийн хуваарилалт, хариуцлага, хяналт, тэнцлийг бий болгож чадаагүй “гай” нь ч давхар үлдэх нь ээ.

С.Батзаяа

Эх сурвалж: Үндэсний шуудан сонин


Ерөнхий сайдын эрх мэдлийг хумьсан Үндсэн хуулийн өөрчлөлт
Бусад мэдээ ▼

1
05-30
Ц.Гомбосүрэн: Эцсийн бүлэгт аль нэг нам, эвсэл л улс орныг хөтлөх бодлогыг барьж хэрэгжүүлнэ

2
05-30
Францад болсон дуудлага худалдаанд 1762 оны коньяк $146,000-аар зарагджээ

3
05-30
Ц.Нямдорж: М.Энхсайханыг ажил хийсэн гэж ялласан нь буруу

4
05-30
Танилц: Хорио цээртэй үед бид ингэж сонгуулиа өгнө

5
05-30
Гүнж Кейт Миддлтон яагаад гурван бөгж зүүдэг вэ?

6
05-30
Хендрик Стрик: Коронавирусийн вакцин хэзээ ч гарахгүй байж магадгүй

7
05-30
Гол зогоох мөнгө

8
05-30
Доналд Трамп: Технологийн компаниудаас АНУ-ын иргэдийн үзэл бодол, үгээ чөлөөтэй илэрхийлэх эрх чөлөөг хамгаална

9
05-30
Мөрөөдөхөд мөнгө төлөхгүй ч солиотууд сонгуульд өрсөлдөх хориотой

10
05-30
Засгаас хариуцлага, залуусаас оролцоо нэхсэн сонгууль айсуй

11
05-30
Н.Энхбаярын шоу явахаа байжээ

12
05-29
Жагсагчид Флойдыг баривчилсан цагдаа нарын ажиллаж байсан цагдаагийн хэлтсийг бүсэлж, галдан шатаасан байна

13
05-29
Хятад, АНУ-ын хэн нь цар тахлыг илүү хүч нөлөөтэй болж давж гарах вэ гэдэг тэмцэл өрнөж байна

14
05-29
Өнөөдөр олон улсын энхийг сахиулагчдын өдөр тохиож байна

15
05-29
Сонгуулийн хууль зөрчвөл 20-200 сая төгрөгөөр торгоно

16
05-29
​СЕХ: Н.Номтойбаярыг хорьсон ч нэр дэвших эрхтэй

17
05-29
Бэлэн мөнгө гардаж авсан бичлэг задардаг шүү, нэр дэвшигчид ээ

18
05-29
“Хар жагсаалт”-ын хортой нөлөө

19
05-29
Юу ч хийсэн сэтгэл дутна...

20
05-28
Австралийн VOICE шоунд шүүгчдийг алмайруулсан монгол залуу

21
05-28
Далай Лам цахим сүлжээгээр дамжуулан Жанрайсиг бурханы авшиг хүртээнэ

22
05-28
БЗД-ийн 16 дугаар хороо Нийслэлийн шилдгээр шалгарлаа

23
05-28
Гэвш лам Дэнгела буяны их үйлээ түгээсээр байна

24
05-28
Зургаан байршилд хурд хэмжиж байна

25
05-28
Б.Баярмагнай: Хэрвээ зэвсэгт хүчинд золиос гэж байх ёстой юм бол тэр нь би байг

26
05-28
Хаалгаа түгжсэн Монгол

27
05-28
УБТЗ-ын ХХН-ийн дарга асан Л.Пүрэвбаатарыг эрүүгийн хариуцлагаас чөлөөлжээ

28
05-28
Хунтайж Харригийн байшингийнх нь дээгүүр дронууд нисдэг

29
05-28
Коронавирусээр халдварласан тохиолдол 161 болов

30
05-28
ЗТХЯ-ыг самарсан Ж.Бат-Эрдэнийн гэр бүлийн орлого жилийн дотор 100 саяас 900 сая болтлоо өсчээ

31
05-28
ЦЕГ: Тогтоол усны гүнийг хэмжиж байна

32
05-28
19 тэрбумын хөрөнгөтэй И.Нарантуяа хатагтайн шунал барагдах болоогүй юу?

33
05-28
АН хүүхдүүдийн үхлээр улс төр хийж байна

34
05-28
Ц.Сандуйгийн НЭР ДЭВШИХ эрхийг хязгаарлах уу?!

35
05-28
АНУ-д цар тахлын улмаас нас барсан хүний тоо 100 мянгыг давлаа

36
05-28
​Ц.Мөнхбаатар: Дөрвөн хүүхэд эндсэн асуудал дээр бүх шатанд хариуцлага тооцно

37
05-28
​Б.Баатархүү: 11-15 насны дөрвөн хүүхдийн хоёр нь нэг айлын хүүхдүүд байсан

38
05-28
Үндэсний цэцэрлэгт хүрээлэнгийн захирал С.Эрдэнэтуулыг үүрэгт ажлаас нь чөлөөлөв

39
05-28
​'Хан талст' компанийн хариуцлагагүй ажиллагаанаас болж дөрвөн хүүхэд алтан амиа алдлаа гэв

40
05-28
​Д.Нямхүү: Нэмж 13 хүнээс коронавирус илэрлээ

41
05-28
Н.Номтойбаяр гишүүн байхдаа Дорнод аймагт ямар бүтээн байгуулалт хийсэн бэ?

42
05-28
​Хүчирхийлэлд өртсөн эмэгтэйтэй ёс зүйгүй харьцсан шүүгчийн шүүх эрхийг бүх насаар нь түдгэлзүүллээ

43
05-28
Генерал Б.Баярмагнай: Улс төрчид Сьерра леонд очоосой, баялгийн балгаас нь суралцаасай

44
05-28
Зээлийн хүүг бууруулах нь гарц мөн үү?

45
05-28
​‘Онон’ Монголдоо эсэн мэнд буцаж ирсэн цорын ганц эгэл хөхөө болжээ

46
05-28
Гаршсан ЖДҮ-чин нэр дэвшиж болох уу

47
05-28
Төгсөрсөн луйварчин О.Магнайгийн маскыг хуулжээ

48
05-28
Тахалтай орнууд хөл хориогоо сулруулаад байх, манайх чангалаад байх аль нь зөв бэ

49
05-27
УИХ-ЫН ГИШҮҮН Н.НОМТОЙБАЯРЫН САНААЧИЛГААР УЛСЫН ТӨСВИЙН ХӨРӨНГӨӨР 2012-2019 ОНД ХИЙГДСЭН БОЛОН 2020 ОНД ХИЙХ АЖЛУУД

50
05-27
Хүүхдийн баярт зориулсан ХӨӨРХӨН ХЯМДРАЛ 50% зарлалаа

51
05-27
ОЛОНТОЙ ХҮН

52
05-27
“Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ хэмнэлтийн бодлого хэрэгжүүлсний үр дүнд уурхайчдын цалин, ахмадуудынхаа тэтгэмжийг нэмэгдүүлжээ

53
05-27
Нийслэлийн ИТХ-ын дарга Р.Дагва барилгын материалын үндэсний үйлдвэрлэгч “Жоби” үйлдвэртэй танилцлаа

54
05-27
The New York Times: Турк улс Ливид гол тоглогч болж хувирсан нь

55
05-27
Ц.Мөнхбаяр, П.Шинжээравдан нарын иргэд Н.Энхбаярыг СЕХ бүртгээгүйг эсэргүүцэж, үймээн үүсгэв

56
05-27
Сонгуулийн солиорол ба тэрбумтан болгох амлалт

57
05-27
Д.Нямхүү: Долоон хүнээс коронавирус илэрч, нийт батлагдсан тохиолдол 148 боллоо

58
05-27
Нэр дэвшигч гэх БИРДҮҮД гарч ирээд хүслээ хэл гэвэл битгий гэнэн байгаарай

59
05-27
В.Путин: Орос хүнсээр өөрийгөө хангаж чадна

60
05-27
Т.Билэгжаргалд 2.8 жилийн хорих ял оноолоо

61
05-27
Ч.Улааны амласан ба улайсан тайлбар

62
05-27
НМХГ:"Сансар" худалдааны төвийн бэлгэнд боосон "Haribo" чихэр шошгын мэдээллийн зөрчилтэй байсан

63
05-27
БНСУ-д амны хаалтгүй иргэдийг нийтийн тээврийн хэрэгслээр зорчуулахгүй

64
05-27
Алтны ханш 1700.60 ам.долларт буюу сүүлийн найман жилд хамгийн өндөр үнэ хүрлээ

65
05-27
Сонгууль явуулах журмаа хэзээ танилцуулах вэ?

66
05-27
Усаа хэмнэх ухаан нь амьдралыг тэтгэх үнэт зүйл юм

67
05-27
Цар тахлын төв дэлхийн бөмбөрцгийн баруун хагаст шилжиж буйг ДЭМБ анхааруулжээ

68
05-27
АНУ-ын хотуудад хөл хорионы улмаас хоол хүнсгүй болсон хархнууд бие биеэ барьж идэж байгааг мэдээлжээ

69
05-27
Мөнгөөр нь биш, мөрийн хөтөлбөрөөр нь сонгоё

70
05-27
Парламентын сонгуулиар хэнийг Ерөнхий сайд болгохоо давхар шийднэ

71
05-26
Нийслэлийн 2020 оны газар зохион байгуулалтын төлөвлөгөөнд нэмэлт, өөрчлөлт орууллаа

72
05-26
Энэ сарын 30-нд нутгийн зүүн хагаст бороо, уулаараа нойтон цас орж, эрс сэрүүснэ

73
05-26
Нийслэлийн ИТХ дахь Ардчилсан намын бүлгийн ахлагчаар М.Тулгатыг сонголоо

74
05-26
Хятадын Засгийн газар ажлын тайлангаа танилцуулжээ

75
05-26
Амжилтын түүх: Кино түрээслэгчээс "Нетфликс"-ийн гүйцэтгэх захирал болсон Рид Хастингс

76
05-26
Наадамлаад өвдөх үү, наадахаас татгалзах уу

77
05-26
Эверест оргилоос харагдах үзэмж

78
05-26
Цэнхэр дэлгэцийн наадам гэж юу байдаг юм бэ?

79
05-26
ОХУ-ын ерөнхийлөгч Владимир Путин Кремльд эргэн иржээ

80
05-26
Монгол Улсаас ОХУ-д 1 сая ам.долларын махны тусламж үзүүлэх гэрчилгээг гардуулав

81
05-26
Гэрээний хүрээнд хүлээсэн үүргээ биелүүлэхийг АНУ-д уриалжээ

82
05-26
ОХУ-д “Ми-8” цэргийн нисдэг осолджээ

83
05-26
Энэ сонгууль миний бодлоор…

84
05-26
Францад трансжендер эмэгтэй анх удаа хотын даргаар сонгогджээ

85
05-26
Салхитын мөнгөний ордын хэргээр шүүгдсэн Ш.Мөнгөншагай нарт 2-5 жилийн ял оноолоо

86
05-26
Д.Цогтбаатар сайд гадаад дахь иргэдийг ОЛИГАРХИ хэмээн доромжлов

87
05-26
Хариуцлага алдсан таван хүний асуудлыг 30 хүнийг халсан болгож дэвэргэжээ

88
05-26
МАН-ын нэр дэвшигчдээс ЖДҮ-гийн зээл авсан нь баримтаар нотлогдсон ганц хүн Х.Нямбаатар

89
05-26
Нийслэлийн 2,000 цэгт хүний нүүр царайг таних боломжтой камер суурилуулахаар болжээ

90
05-26
ОХУ-аас 171 иргэн эх орондоо ирлээ

91
05-26
Шүүхийн ерөнхий зөвлөл Үндсэн хууль зөрчив үү?

92
05-26
Маш ноцтой: “Дуншиж” буй шашны хууль гадаадын захиалгатай гэв үү?!

93
05-26
Шүүхийн ерөнхий зөвлөл Үндсэн хууль зөрчив үү?

94
05-26
Хитлерийн хайртай араатан Москвагийн амьтны хүрээлэнд 84 насандаа амьсгал хураажээ

95
05-26
Татан авах хүмүүсээ тал, гэр хоёртоо байрлуулъя

96
05-26
Ч.Улаан сайд аа, уучлаарай чинь хэрэггүй, дахиж Монголын төрд битгий ойрт

97
05-26
Үндсэн хуулийн өөрчлөлт: Цэцийг ч гэсэн сэгсрээд үзье

98
05-25
Туул, Сэлбэ, Дунд голын эргийн дагуу эрүүл мэнд, соёл, амралтын орчныг бүрдүүлнэ

99
05-25
БНХАУ яагаад энэ онд эдийн засгийн өсөлтийн тодорхой зорилт дэвшүүлээгүй вэ?

100
05-25
Хөл хориог зургаадугаар сарын 30-ныг дуустал сунгалаа