BOLOD.MN - Мэдээллийн нэгдсэн сан


» Үндсэн сайт / Desktop хувилбар /
Сүүлийн үеийн 100 мэдээ

МАН тойргуудыг дахин зурна

Дөрвөн жилд нэг удаа төр төлөөлөх эрхээ улстөрчид ард түмнээс авдаг. Энэ эрхээ авахын тулд сонгууль бүрийн өмнө хуульдаа өөрчлөлт оруулж, улс орны бус амин хувийн эрх ашигтаа нийцүүлж ирсэн. Үр дүнд нь хэн нь их мөнгөтэй нь сонгогчдын саналыг худалдан авч, төрийн түшээ болдог нийтлэг дүр төрхийг өнгөрсөн долоон удаагийн сонгуулиас ард түмэн харсан. Ардчилсан намынхан сонгуулийг холимог тогтолцоогоор явуулах санал гаргасан ч дэмжигдсэнгүй. Өмнөх сонгуулийг явуулсан шиг 


мажоритар системээр сонгуулиа явуулахаар эрх баригчид тооцжээ. Ингэхдээ хүн амын суурьшлын бүсийг тооцох нэрийн дор тойргуудыг дахин зурахаар төлөвлөсөн байна. Тодорхой хэлбэл, МАН ялсан тойргуудаа төдийлөн хөндөхгүй, ялагдал хүлээсэн хэсэгт мандат нэмж, хасах аж. Нөгөө талаар нэр дэвших сонирхолтой кандитатын тоо нэмэгдсэн.

Ямар сайндаа нам дотроо нэгнийгээ “намнаж”, тойргийг нь булаах ажиллагааг өнгөрсөн хугацаанд хангалттай явуулж байв.

Хамгийн ойрын жишээ, Говь-Алтай аймаг өнгөрсөн сонгуулиар нэг мандаттай байсан. Тэр нэр дэвших квотод МАН-ын генсек Д.Амарбаясгалан өрсөлдөх сонирхолтой байгаагаа албан бусаар мэдэгдэж, УИХ-ын гишүүн Ш.Раднаасэдтэй муудалцаж байв. Тэгвэл тус аймгийг хоёр мандаттай болгож, тойргийн төлөөх хэрүүл намжсан гэдгийг эх сурвалж хэлж байлаа.

Эрх баригч нам ийм байдлаар энэ удаа Сонгуулийн тухай хуульд өөрчлөлт оруулахаар УИХ-ын дэд дарга Л.Энх-Амгалангаар ахлуулсан ажлын хэсэг ажиллуулж буй. Тэд өнгөрсөн зургаадугаар сард хуулийн төслөө боловсруулж дууссанаа зарлаж байсан ч өнөөдрийг хүртэл УИХ-д өргөн мэдүүлээгүй байна. Ажлын хэсгийнхний боловсруулсан төслөөр “Монгол Улсыг нэг тойрог гэж үзэн намууд 76 хүн нэр дэвшүүлнэ.

Нэг иргэн нэг л нэр дэвшигчийг дугуйлах аж. Хамгийн олон санал авсан хүн нь УИХ-ын гишүүн болох..” тухай зохицуулалт байсан ч одоо орвонгоороо өөрчлөгдсөн гэх мэдээлэл байна.

ЖИЖИГ ТОЙРГИЙН ЗОВЛОН

Парламент он дуусахтай зэрэгцэн Сонгуулийн тухай хуульд өөрчлөлт оруулахаар төлөвлөж буй. Эрх баригч намын нэр хүнд тааруу байгааг холбогдох байгууллагуудын гаргасан удаа дараагийн судалгаа харуулж буй.

Ийм үед сонгуулийг холимог тогтолцоогоор явуулах нь ялагдлын эхлэл хэмээн үзэж байгаа аж. Сонгуулийн тогтолцоо мажоритар байх нь намын нэр хүнд унасан ч тухайн хүн тойргоо сайн “усалсан” бол сонгогдох бүрэн боломжтой байдаг. Нөгөө талаар бэл бэнчинтэй хүн сонгогдох магадлал өндөр. Иймд гишүүдийг “Тойрогтоо сайн ажилла” гэж намын удирдлагууд нь үүрэг болгосон тухай мэдээлэл ч бий.

Нэг ёсондоо, МАН-ын нэр хүнд нийгэмд унаж, нийтээрээ муу үнэлгээ өгч байвч тухайн хүн тойрогтоо хамгийн их хөрөнгө оруулалт татаж, иргэдийн тулгамдсан асуудлыг шийдэж өгсөн бол намтай, намгүй гараад ирнэ гэж тооцжээ.

Улстөрчид ийн өөрсдөдөө ашигтай шийдвэр гаргаж байгаа нь өнөө бидний сүүлийн 20 гаруй жил ярьсан төсвийг 76 хуваадаг, жалга довны үзлээсээ салаагүй гэх шүүмжлэл байсаар байх нь. Жижиг мажоритар системээр сонгууль явуулбал сонгогчийн санал гээгддэг сул тал бий. Эрх баригч нам 2016 онд 65 суудал авсан ч нийт сонгуулийн насны хүмүүсийн 42 хувийн саналыг авсан бэлэн жишээ ч байна.

ТОМСГОСОН ТОЙРОГ ХЭНД АШИГТАЙ ВЭ

УИХ өнгөрсөн хугацаанд долоон удаа Сонгуулийн тухай хуульд өөрчлөлт оруулсны дөрөв нь жижиг мажоритар, гурав нь томсгосон мажоритар /олон мандаттай/ тогтолцоо байв.

Томсгосон тойрог бол олон мандаттай учраас нэг намын нэр дэвшигчид багаараа биш өөр намын рейтинг өндөртэй улстөрчидтэй хамтарч “тоглолт” хийх, бие биетэйгээ өрсөлдөх сөрөг талтай. 2008 оны сонгуулийг томсгосон тойргоор явуулахад Сүхбаатар дүүрэгт ийм тохиолдол гарч байсныг зарим хүн иш татдаг.

Уг нь Монгол Улс цаашид тогтвортой хөгжье гэвэл улс төрийн нам гэхээсээ илүүтэй нэр хүндтэй, тулхтай хүнээр төр төлүүлэх сонирхол ард түмэнд бий. Гэвч улс төрийн намаар дамжуулж, төрийн өндөр дээд албан тушаалд хүрдэг учраас бүтэхгүй санаа ч байж болох.

Өмнө н ь УИХ-ын сонгууль мөн нутгийн өөрөө удирдах ёсны байгууллагын, Ерөнхийлөгчийн сонгуулиуд тус тусдаа хуультай байсныг 2015 онд өөрчилж, бүх шатны сонгуулийг нэг хуулиар явуулахаар болсон юм. Одоо нэг хуулиар гурван өөр сонгууль явуулах ямар ч боломжгүй гэдэгт УИХ-аас байгуулагдсан ажлын хэсэг санал нэгджээ. Ингээд Ерөнхийлөгчийн, УИХ-ын, Орон нутаг, нийслэлийн сонгуулийг тусдаа гурван хуулиар явуулахаар тохирсон байна.

Энэ талаар Сонгуулийн тухай хуулийг боловсруулж буй ажлын хэсгийн ахпагч, УИХ-ын дэд дарга Л.Энх-Амгалан “Сонгууль явуулах болгондоо Сонгуулийн тухай хуулиа еөрчилж ирсэн байна. Энэ бусад улс оронд байдаггүй буруу жишиг.

Эрх баригч нам өөрт тохирсон буюу өерийнхөө ялах хувилбарыг хүчээр тулгадаг нөхцөл байдал үүсч ирсэн. Гашуун ч гэсэн бид ингэж ажиллаж иржээ. Өнгөрсөн хугацаанд бид сайн, муу янз бүрийн туршлага хуримтлуулсан. Сонгуулийн дараа сонгуулийн үр дүнг хүлээн зөвшөөрөхгүй байх нөхцөл үүсдэг. Гашуун сургамж гэвэл долдугаар сарын 1 -ний үйл явдал байна. Сонгуулийн хуулийг дөрвөн жил тутамд өөрчилдөг байдлыг халъя гэж байгаа юм.

Мөн сонгуулийн тойргийг зохион байгуулахдаа нутаг дэвсгэрийн хэмжээ, хүн амын тоог харгалзаж үзэхээр зохицуулж өгсөн. 2016 оны сонгуулийн тойргийг яаж зурсныг хүн болгон мэдэж байгаа. Зөвхөн өөрийнхөө нам, нэр дэвшигчийг ялуулахын тулд зурсан шүү дээ. Намын болон нэр дэвшигчийн санхүүжилтийн асуудал байна. Иргэдийн саналыг худалдаж авдаг.

Сонгогчдын саналд хөндлөнгөөс нөлөөлдөг байдлыг арилгах гээд Сонгуулийн тухай хуулиар зохицуулах олон зүйл бий” гэлээ.

Ийм байдлаар МАН ялагдсан тойргуудынхаа мандатыг хумьж, ялах магадлалтай хэсэгтээ тойрог нэмэхээр болжээ. Үүнээс гадна сонгуульд нэр дэвшигчид биелэгдэх боломжгүй худал амлалт, хөрөнгө оруулалт хийх нэрээр сонгогчдыг хуурч, мэхэлдэг. Дараа нь хэн ч хариуцлага хүлээдэггүй. Үүнийг хуульчлах, эзэн холбогдогчид нь хариуцлага үүрүүлэх заалт төсөлд тусгагдах ёстой.

Сонгуулийн хуулиа чамбай хийхгүй бол “цагаан сонголт” өгөх хүн ч гарах болно. Учир нь, Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн долоо дахь удаагийн сонгуулийн үеэр иргэд эрхээ эдэлж, саналын хуудсаа бөглөлгүй уншуулсан буюу “Цагаан сонголт” хийсэн 100 орчим мянган хүн байсан юм.

Дээр нь шилжилт хөдөлгөөн буюу “царцаа”-ны асуудлыг ч шийдэх шаардлага бий. Өмнө нь жижиг тойрогт тухайн тойрогт байгаа сонгуулийн насны иргэдийнх нь 20 хувьтай тэнцэх хэмжээний шилжилт хөдөлгөөн хийгдэж байсан жишээ бий аж. Тэгэхээр энэ удаа шилжилт хөдөлгөөнийг цэгцлэх уян хатан зохицуулалт ч байх ёстой болж байна.

С.Батзаяа

Эх сурвалж: Үндэсний шуудан сонин  

МАН тойргуудыг дахин зурна
Бусад мэдээ ▼

1
07-03
Ж.Чинбүрэн: Би сайд болох гэж хэн нэгний үүдийг сахиж элдэв хов жив хийж явсангүй, хийх ч үгүй!

2
07-03
П.Цагаан: Алтанхуяг аа, гудамжны чавганц уу чи

3
07-03
В.Путин Үндсэн хуулийн нэмэлт, өөрчлөлтийг боловсруулсан ажлын хэсэгтэй уулзана

4
07-03
Haaдмaap xaмгaaлaлтaд aжиллax цaгдaa нapт мoнгoл бaaтpын дээл өмcгөнө

5
07-03
ЭМЯ: Нэмж халдвар илрээгүй, хоёр хүн эдгэрч эмнэлэгээс гарлаа

6
07-03
УИХ-ын Халдашгүй байдлын дэд хорооны даргаар Н.Энхболд томилогдов

7
07-03
Д.Лүндээжанцан УИХ-ын даргын зөвлөх болно

8
07-03
Хүүхдийн паркийн үйл ажиллагаa хэвийн явагдаж эхлэлээ

9
07-03
Баяр наадмын талбайд хуушуур хийх болон худалдаа эрхлэх зөвшөөрөл олгохгүй

10
07-03
Мексик халдвараар нас барсан хүний тоогоор Испанийг давжээ

11
07-03
Тусгай үүргийн хоёр онгоцоор 420 иргэн эх орондоо ирлээ

12
07-03
У.Хүрэлсүх : Бид ард түмнийхээ итгэлийг зүтгэлээр хариулах учиртай

13
07-03
2020 оны нэгдүгээр улиралд 428.1 тэрбум төгрөгийн "ногоон зээл" олгожээ

14
07-03
"МИАТ-ийн тусгай үүргийн онгоцны хөдөлгүүр гэмтсэнээс Бээжинд буулт хийжээ

15
07-03
2020 оны нөөцийн мах бэлтгэх, нийлүүлэх ажлыг нийслэл хот амжилттай зохион байгууллаа

16
07-02
Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүх Ерөнхийлөгч Х.Баттулгад бараалхлаа

17
07-02
Аялалд явахдаа мартаж болохгүй зүйл

18
07-02
БНСУ-аас 420 иргэн эх орондоо ирнэ

19
07-02
Эрхэм хэрэглэгчдийн анхааралд

20
07-02
Гадаадад байгаа Монголчуудаа эх оронд нь авчиръя

21
07-02
Жилээр биш сараар тоологдох настай УИХ, засаглал байгуулагдсан уу?

22
07-02
И.К.Азизов: ОХУ-ын Үндсэн хуулийн нэмэлт өөрчлөлт бүх салбарыг хамарч байгаа учир мэдэгдэхүйц өөрчлөлт авчирна

23
07-02
Д.Нямхүү: Өнөөдөр нэг хүн эдгэрч, ХӨСҮТ-өөс дараагийн сувилалд шилжлээ

24
07-02
Монгол Улс ФАТФ-ын саарал жагсаалтаас гарлаа

25
07-02
Өнөөдөр Замын-үүдийн боомтоор 300 монгол иргэн орж ирнэ

26
07-02
Зарим үйлчилгээний газруудыг үе шаттайгаар нээнэ

27
07-02
Ж.Эрдэнэбатыг шүүх хурал үргэлжилж байна

28
07-02
МАН-ын дарга У.Хүрэлсүхийг Монгол Улсын Ерөнхий сайдаар томиллоо

29
07-02
Т.Доржханд: Ерөнхий сайд аа дэд сайд, төрийн нарийн бичиг, зөвлөхүүдийн орон тоог цомхотгож өгөөч

30
07-02
Наадам хийж болно оо, 3 тэрбумыг “цацах” арай их биш үү

31
07-02
Ч.Хүрэлбаатар: Төсвийн орлого 1.2 их наяд төгрөгөөр тасарчихсан явж байна

32
07-02
70, 80-аад оны дур булаам рокерууд

33
07-02
В.Путин 80 нас хүртлээ ОХУ-ыг удирдахаар боллоо

34
07-02
“Гашуун Сухайт Авто Зам” ХХК-ийн Гүйцэтгэх захирал Б.Баяндэлгэрт хоёр тэрбум төгрөгийн хэрэг үүсэх үү

35
07-02
Э.Оюунболд цолноосоо “зуурч”, Н.Батсуурь, Ц.Содномдорж нар цол, чимгээ харуулдсаар наадамлах нь

36
07-02
Онцгой дэглэмийн бэлтгэлгүй ЭЕШ эхэллээ

37
07-02
С.Амарсайхан: Түүхэн цаг үеийг хамтдаа бүтээлцсэн та бүхэндээ талархал илэрхийлье

38
07-02
Герман улс Европын Холбоог даргалж эхэллээ

39
07-02
ХБИ-ий хөдөлмөр эрхлэлтийг дэмжиж 50 хувийн хөнгөлөлттэй зээл олгож байна

40
06-30
МҮОХ-ны Ерөнхийлөгчийг наймдугаар сард тодруулна

41
06-30
Ж.Азжаргал: Бүртгэлийн цахим картгүй унаач хүүхдийг уралдаанд оролцуулахгүй

42
06-30
Коронавирусийн хоёр дахь давалгаа айсуй, сонгуульдаж дууссан бол ажилдаа ор

43
06-30
УОК-ын хуралдаанаар хөл хориог сунгах эсэхийг хэлэлцэнэ

44
06-30
25 тэрбумын хохиролтой “ЖИ ТАЙМ”-ын шүүх хуралдааныг шууд дамжуулна

45
06-30
Амь аврагдсан 11 настай хүүгийн ээж цагдаагийн алба хаагчдад талархал илэрхийллээ

46
06-29
Ерөнхийлөгчийн хэвлэлийн төлөөлөгчөөр О.Батхандыг томилжээ

47
06-29
Д.Нямхүү: 19 хоногийн дараа гурав дахь шинжилгээгээр коронавирус илэрлээ

48
06-29
СЭРЭМЖЛҮҮЛЭГ: Туул голд хоёр хүн живжээ

49
06-29
Ч.СОДНОМЦЭРЭН:НИЙТ 164 ХЭСЭГТ ХЯНАЛТЫН ТООЛЛОГО ХИЙХЭД ЯМАР НЭГ ЗӨРЧИЛ ГАРСАНГҮЙ

50
06-29
Зам тээврийн ослын улмаас гурван хүний амь нас хохирчээ

51
06-29
С.Эрдэнэболд:Сүхбаатар дүүрэгт хяналтын тооллого хийлээ,тоонууд мөргөж байна

52
06-29
Хотын дарга хамгийн өндөр санал авсан нэр дэвшигчдийн гуравдугаарт бичигджээ

53
06-26
Танзанид ховор үнэт чулуу олборлосон “нинжа” саятан болжээ

54
06-26
С.Жавхлан гомдсондоо нутгийнхандаа дуугаа сонсгохгүй, дахин очихгүй хэмээ ам алдлаа

55
06-26
БНАСАУ-ын шийдвэрийг БНСУ сайшаажээ

56
06-26
Б.Жаргалсайхан: Би бүх бурууг АН-д тохож байна

57
06-26
СЕХ: УИХ-ын сонгууль хуулийн дагуу хүчин төгөлдөр боллоо

58
06-26
Т.Бат-Оргил: МАН хар хайрцгаар луйвар хийж төрийн эрхийг булаан авлаа

59
06-26
Ард түмэндээ гомдоорой!

60
06-26
УИХ-ын гишүүний үнэмлэхийг энэ сарын 29-нд олгоно

61
06-26
Ард түмнээр дүнгээ тавиулсан МАН-ын гишүүд

62
06-26
Ялсан МАН-ын зовлон яг одоо эхэллээ

63
06-26
Үнэмлэхүй ялалтыг буухиалсан “буруутан” нь тогтолцоо

64
06-23
"Тавиул" дарга нар

65
06-23
Монголчууд түүхэн сонголт хийх үү

66
06-22
Санхүүгийн ухаалаг хэрэглээг таны гарт

67
06-22
Өрөн дээр өр нэмж 126.4 сая ам.доллар зээлэхээр болж

68
06-22
Өнөөдөр нар буцах өдөр тохиож байна

69
06-22
УИХ-ын ээлжит сонгуулийн сурталчилгаа өнөөдөр өндөрлөнө

70
06-22
Өнөөдрөөс ГУРАВ ХОНОГ архи, согтууруулах ундаа худалдахгүй, түүгээр үйлчлэхгүй

71
06-22
Путины өгүүллэгийн тухайд

72
06-22
Танай нам, манай нам гэж талцсаар танхил үрсээ хөсөр хаяжээ, монголчууд

73
06-20
Орос танкууд дэлхийн топ-5-д оржээ

74
06-20
Хямралыг даваад, хуримтлуулж чадвал сайн л хэрэг

75
06-20
“Одоо боллоо”-нуудыг түр хаая

76
06-19
"Энэтхэгийн соёлын өдөр" өдөрлөгт урьж байна

77
06-18
Цагаан арьст залууг аварч байгаа хар арьст залуугийн зураг цахим орчинд хурдацтай тархжээ

78
06-17
Энэтхэг-Хятадын хилийн маргаантай бүсэд болсон мөргөлдөөний үеэр Энэтхэгийн талаас 20 цэрэг амь үрэгджээ

79
06-17
Нийгмийн халамжийн сангийн зарцуулалт

80
06-17
Хөдөлмөр эрхлэлтийн статистик мэдээ

81
06-17
Сэлбэг, материал худалдан борлуулах тухай

82
06-17
АНУ-ын ерөнхийлөгч цагдаагийн байгууллагад шинэчлэлт хийх захирамж гаргана

83
06-17
Хөдөлмөрт бэлтгэх, ур чадвар олгох

84
06-17
Умард Солонгосын тал хоёр Солонгосын хамтарсан төлөөлөгчийн газрын байрыг дэлбэлжээ

85
06-17
Залуучуудын хөдөлмөр эрхлэлт, гарааны бизнесийг дэмжих хөтөлбөр

86
06-17
Нийслэлийн ИТХ-ын дарга Р.Дагва Элчин сайд Майкл Клеческиг хүлээн авч уулзлаа

87
06-16
Алтаа ухуулаад авдрандаа хаягдсан “Шүрэн гал”

88
06-15
Д.Нямхүү: Өнөөдөр 10 хүн эдгэрч эмнэлгээс гарлаа

89
06-15
Оросын шүүх АНУ-ын иргэнд тагнуулын хэргээр 16 жилийн хорих ял оноолоо

90
06-15
Израйль улс хорио цээрийн дэглэмийг нь зөрчсөн Америк тэрбумтны хүүг нутаг дэвсгэрээсээ хөөжээ

91
06-15
Малчдын хөдөлмөр эрхлэлтийг дэмжих хөтөлбөр

92
06-15
Ахмад мэргэжилтний зөвлөх үйлчилгээ

93
06-15
Өвөр Монголоос бал чулууны арвин нөөц илэрчээ

94
06-15
Хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэний ажлын байр дэмжих хөтөлбөр

95
06-15
БГД-ийн нэгдсэн эмнэлгийн дарга З.Балдандугар 30 хүн ажлаас халсан уу?

96
06-15
Хөдөлмөр эрхлэлтийг дэмжих чиглэлээр 6 хөтөлбөр батлан хэрэгжүүлж байна

97
06-15
Ажлын байрыг дэмжих хөтөлбөр

98
06-15
Цахим хилээ хамгаалах нь жинхэнэ хил хязгаараа манахтай ижил ач холбогдолтой

99
06-15
Эдийн засгийн хямрал дөнгөж эхэлж байгааг анхааруулжээ

100
06-14
XX зууны хувьсгалч Че Гевара өнөөдөр 92 нас хүрэх байлаа