BOLOD.MN - Мэдээллийн нэгдсэн сан


» Үндсэн сайт / Desktop хувилбар /
Сүүлийн үеийн 100 мэдээ

Хууль зөрчиж зээл олгосон гэх Төрийн банк яг жинхэнэдээ ямар байна вэ?

Д.Баярсайхан Төрийн банкны ерөнхий захирлаар ажиллах үедээ Хятадын “Шинжан шинфа” компанид хорин тэрбум төгрөгийн 


зээлийг хууль зөрчиж олгосон гэх шуугианд нэр холбогдож, мань эрийг шүүхээс буруутай гэж тогтоогоод байгаа. Хууль зөрчиж зээл авсан компани нь мөнгөө төлөөгүй гэсэн фактыг хэвлэлүүд онцлоод эхэлчихлээ. Хорин тэрбум гэдэг бол бага мөнгө биш. Тэр утгаараа шуугихаас аргагүй сэдэв. Төрд данстай ганц банкинд үнэхээр ийм асуудал бугшчихсан юм биш байгаа гэх болгоомжлол олон хүнд төрчихсөн яваа нь тодорхой. Бид энэ асуултад хариу хайсан юм. Учир нь банк бол цэвэр итгэлцэл дээр тогтдог байгууллага. Энэ банкны тухайн үеийн удирдлага тухайн үед алдаа гаргасан уу гэдэг нь шүүхийн шийдэх асуудал. Гол нь одоо үйл ажиллагаа явуулж байгаа Төрийн банк найдвартай хэвээрээ байна уу гэдэг л бидний анхаарал хандуулах сэдэв. Төрийн банк аль хэдийнэ шинэ удирдлага, шинэ бүтцээр ажиллаад чамгүй хугацаа өнгөрсөн.

Төрийн банкны захирлуудын тоо 2017 оныхоор 73-аар тоологдож байж. Харин 2018 оны бүтцээр өнөө олон захирлынхаа тоог хоёр дахин цөөлж, 40 захиралтайгаар ажиллаж байгаа юм байна. Захирал нь Хятадын компанид хууль зөрчиж хорин тэрбум төгрөг олгосон үеэс хойш энэ банкны удирдлага солигдоод хоёр жил өнгөрч буй. Шинэ захирлын буюу өнөөдөр Төрийн банкийг удирдаж буй Г.Дөлгөөнийг ажлаа авах үед Төрийн банк хорин тэрбум төгрөгийн алдагдалтай байсан бол өдгөө ашиг нь хорин тэрбумаар хэмжигдээд эхэлчихэж. Хасах 20 тэрбумаас нэмэх 20 тэрбумд хүрсэн гэсэн үг. Хоёрхон жилийн дотор энэ бол чамлахааргүй амжилт юм. Үүнээс гадна өнгөрсөн жил санхүүгийн тайланд нь “Кэй Пи Эм Жи" аудит хийсэн байна лээ. Олон улсын аудитын энэ байгууллага тус банкинд өндөр үнэлгээ өгчээ. Аудит хийсэн энэ байгууллага дэлхийд зөвшөөрөгдсөн дөрвөн том байгууллагын нэг учраас тэдний энэ үнэлгээ хэрэглэгч бидний санааг амраах нэг шалтгаан юм.

Бас болоогүй ээ. Зээлжих зэрэглэлийг нь дэлхийд хүлээн зөвшөөрөгдсөн “Мүүдис” “тогтвортой” гэж сайн дүн тавьж. Хараат бус, олон улсын байгууллагад ингэж үнэлэгдсэн банкинд гадаад ертөнцтэй харилцахад олон том боломж нээгддэг. Тэд энэ боломжоо ч ашигласан биз. Монголын банкуудаас анх удаа Репо хэлцэл хийж, дэлхийн санхүүгийн зах зээлээс доллар оруулаад ирснийг бодоход ойлгомжтой. Төв банкинд тушаах алтны хэмжээ багассан, Оюутолгойгоос өөр гадны том хөрөнгө оруулалтгүй шахам байгаа, ОУВС-гийн хөтөлбөрийн санхүүжилт үргэлжлэх эсэх нь тодорхойгүй ийм үед доллар олж ирнэ гэдэг яалт ч үгүй олзуурхахаар ажил. Банкууд энэ мэт ашигтай хэлцэл хийж, доллар татах тусам валютын нөөц зузаарах эерэг талтай.

Репо хэлцлийг энгийнээр тайлбарлавал Төрийн банк эзэмшлийнхээ төгрөгөөр илэрхийлэгдсэн Монгол Улсын Засгийн газрын үнэт цаасыг АНУ-ын Засгийн газрын бондоор сольсон гэсэн үг. Хүчирхэг эдийн засагтай их гүрний бондтой болно гэдэг алга ташихаар шийдэл. АНУ-ын Засгийн газрын бонд бол олон улсад хөрвөх чадвараараа шагшигддаг. Ийм хөрөнгийг барьцаалж дэлхийн хаанаас ч зээл авахад асуудал байхгүй. Төрийн банкны гүйцэтгэх захирлын албыг хашиж яваа Г.Дөлгөөн саяхан хэвлэлд өгсөн ярилцлагадаа “Барьцаа хөрөнгийн чанар сайжрах тусам авах зээлийн хүү ч дагаад буурах давуу талтай” гэж онцолсон байна лээ. Тийм л дээ, тэдний хийсэн Репо хэлцлийн иргэдэд наалдах өгөөж нь энэ. Дэлхий рүү харсан энэ мэт ухаалаг шийдлүүд нь Төрийн банкны харилцагчдадаа бага хүүтэй зээлээр үйлчлээд яваагийн бас нэг нууц. Г.Дөлгөөний хувьд салбартаа танигдчихсан, хийсэн ажил, хэлэх үгтэй удирдагч гэдгийг эдийн засаг, санхүүгийн салбарынхан хүлээн зөвшөөрдөг. Монголбанкинд олон жил ажилласан туршлагатайгаас гадна Люксембургийн “Шродерс” хөрөнгө оруулалтын санд ажилласан түүх түүний намтарт бий. Олон улсын зах зээлийг мэдэрч, тоглоомын дүрмийг нь ойлгодог түүн шиг банкир манай улсад цөөнгүй.

Сүүлд өрнөсөн шуугианы мөрөөр ухаад үзэхээр “төрд данстай банк хэрэггүй” гэх шүүмжлэл худлаа болохыг нотолсон энэ мэт олон шинэчлэл Төрийн банкинд өрнөжээ. Зүгээр л нэг энгийн жишээ хэлэхэд төрөөс олгодог халамж, тэтгэврийн 80 хувийг Төрийн банк дангаараа олгодог. Төрийн банк гэж байгаагүй бол Засгийн газар хүүхдийн хорин мянгыг олгохдоо банкны шимтгэл гэж төсвөөс мянган төгрөг нэмж гаргахаас аргагүйд хүрнэ. Гэтэл төсвийн мөнгө төрийнх биш, иргэд, компаниудын буюу бидний төлсөн татвар. Бүр энгийнээр хэлбэл төрөөс иргэдэд өгдөг тэтгэвэр, халамж, тэтгэмжүүдийн шимтгэл гэж арилжааны банкуудад очдог мөнгө бидний халааснаас гардаг юм. Төрд данстай банк байхын зайлшгүй шалтгаануудыг нэг нь энэ. За тэгээд ипотек, жижиг, дунд үйлдвэрийн гэх мэт төрөөс бодлогоор хэрэгжүүлэх ёстой зээлийн төрлүүд гэж бий. Төрөөс хямд хүүтэй ийм зээлийн хөтөлбөр хэрэгжүүлэхийн тулд арилжааны банкуудаар дамжуулбал илүү мөнгө төлдөг. Засгаас мөнгө хураамжийг нь төлөөд иргэд, компаниудад хэрэгтэй иймэрхүү хөтөлбөр хэрэгжүүллээ гэхэд арилжааны банкууд байрны зээл хүссэн иргэн, жижиг, дунд үйлдвэрлэлийн зээл горилсон компаниудад барьцаа хөрөнгө гэх мэт өндөр босго тавьчихдаг. Ийм асуудлуудыг шийдэх зөв бүтэц нь төрд данстай банк гэдгийг дэлхийн олон орны жишээнээс харж болно. Төрд данстай банкны тухайд иргэд, үйлдвэрлэгчдэд өндөр босго тавихгүй, халамж тэтгэврээс нэмэлт хураамж авахгүй гэх мэт давуу талууд үүсдэг гэж эдийн засагчид онцолдог. Төрийн юм болгон уруудуулаад доройтуулаад байдаг юм биш. Нарийн яривал Төрийн банк гэдэг чинь хэн нэгэн хувь эзэнтэй, тэр хүнийг баяжуулж байдаг юм биш, ард түмэн бидний л юм шүү дээ. Энийгээ яажшуухан явж байгаа, үйл ажиллагаа нь ямар байна гэж санаа тавих эрх нь бидэнд бий бий. Тиймдээ ч нөхцөл байдал ямар байна, өмнөхөөсөө ямар болж байна, удирдлага нь ямар хүн байдгийг анзаарч, бодитоор харах гэж нэхэж хайсан маань энэ.

Энэ дашрамд төрийн банкны гүйцэтгэх захирал Г.Дөлгөөн энэ жилийн “Bloomberg TV Mongolia awards”-ын “Шилдэг өсөлт” шагналын эзэн болсон нь дээр дурдсан амжилтуудтай холбоотой юм билээ. Тэд өнгөрсөн жил нийт активаа 27.9 хувиар өсгөсөн бол татан төвлөрүүлсэн хөрөнгөө 30.5 хувиар нэмчихэж. Нийт зээлийн багцынх нь өсөлт 28.3 хувиар өссөн нь ТОП-5 банк дотроо тэргүүлэх үзүүлэлт болж. Энэ оны аравдугаар сарын 31-ний өдрийн байдлаар гурван их наяд 93 тэрбум төгрөгийн актив хөрөнгө, хоёр их наяд 848 тэрбум төгрөгийн татан төвлөрүүлсэн хөрөнгөтэй, нэг их наяд 831 төгрөгийн зээлийн багцыг амжилттай удирдаж, харин арванхоёрдугаар сарын 1-ний байдлаар19.4 тэрбум төгрөгийн цэвэр ашигтай ажиллаж байгаа юм байна.

Төв банкнаас тодорхой шалгуур үзүүлэлтээр банкуудыг шалгадаг. Жил гаруйн өмнөхөн Төв банкнаас зарим арилжааны банкуудын нэрсийг зарласныг тодхон санаж байна. Асуудалтай, өөрийн хөрөнгөө нэмэх шаардлагатай гээд л . Тэдгээрийн дотор лав Төрийн банкны нэр зарлагдаагүй явсан. Асуудалгүй байсан гэдэг утгаараа шүү дээ. Ер нь бол Монголбанкнаас хэрэглэгчдийн эрх ашгийг хамгаалах зорилгоор байнгын шалгалт хийдэг. Энэ шалгалтад үзүүлсэн амжилтаараа толгой цохиж яваа банкуудын нэгд Төрийн банк багтжээ. Тухайлбал төлбөр түргэн гүйцэтгэх чадварын үзүүлэлт 25 хувиас дээш байх ёстой гэсэн шаардлагыг Монгол банкны зүгээс тавьдаг. Төрийн банк энэ үзүүлэлтээр гэхэд л 41.23 хувь байх жишээний. Банкны үйлчилгээг харилцагчдадаа эрсдэлгүйгээр хүргэж явааг нотолсон ийм тоонуудыг тус банкны ажлын үзүүлэлтээс харчихаж болж байна лээ. Хэдий нас залуу ч ажил мэргэжлийн туршлагатай хүн удирдаж байгаагийнх бидний төсөөлснөөс энэ банк хавьгүй илүү амжилттай, сайн үзүүлэлттэй юм байна. Төрд итгэл алдарч, улстөржих нь их ард түмэн шүү дээ, бид. Төр нь ч биднээрээ даажигнаж дуусахгүй л юм. Харин Төрийн банк бидний итгэлийг алдчихаагүй л байгаа юм байна гэсэн итгэл үнэмшил төрж байна.

Д.МӨНГӨНДАЛАЙ

Өдрийн сонин

Хууль зөрчиж зээл олгосон гэх Төрийн банк яг жинхэнэдээ ямар байна вэ?
Бусад мэдээ ▼

1
01-18
“Анна"-г бүтээх АЖ Н.Сувдын "өөрчлөлт"

2
01-18
Өөрөөсөө илүү “Орос баавгай” гаргаж ирэх сонирхол Путинд байхгүй

3
01-18
Маргааш НӨАТ-ын сугалааны тохирол маргааш болно

4
01-18
Шинжлэх ухаан: Бидэнд бүхий л амьдралын зүй тогтолыг ойлгоход тусалдаг

5
01-18
С-500-гийн тухай Хятадын хэвлэлд

6
01-18
Төрийг тэнэгүүдээс цэвэрлэх үү

7
01-18
Мөнгө хүүлэгчдэд хариуцлага тооцъё

8
01-17
Мөнгө угаах болон терроризмыг санхүүжүүлэхтэй тэмцэх тухай хуулийг баталлаа

9
01-17
6 аймгийн 23 сум цагаан зудтай байна

10
01-17
С.Хишигжаргал: БНСУ-д бусдын өгзөгний зургийг нууцаар дарахад л 5-10 сая воноор торгуулж, тав хүртэлх жилийн хорих ялаар шийтгүүлэх хуулийн заалттай

11
01-17
Хятадын хүн 1.4 тэрбум давжээ

12
01-17
Х.Оргил-Эрдэнийг удахгүй шүүхэд шилжүүлнэ

13
01-17
Эрдсийн эдийн засгийн тойм

14
01-17
Залилах гэмт хэргийг олон аргаар үйлдэж байна

15
01-17
Төлбөрийн картын хэрэглээ ба залилах гэмт хэргээс урьдчилан сэргийлье!!!

16
01-17
Хар тамхины хэргээр хятад иргэдийг цагдан хорьжээ

17
01-17
Дуунаас хурдан тийрэлтэт нисэх онгоц 2024 онд нисэж эхэлнэ

18
01-17
Мэдээлэлгүйгээр далимдуулсан луйвар

19
01-17
Ш.Алтантуяагийн амь насыг хөнөөсөн хэргийг шуурхай шийдвэрлэхийг Малайзын парламентаас хүслээ

20
01-17
Матад, Халхгол сумд Петрочайна дачин тамсагаас 1 тэрбум 735 сая орчим төгргийн хөрөнгө оруулалт ав

21
01-17
Жэймс Бонд эрэгтэй хэвээр үлдэнэ

22
01-17
Үнэт металл, чулууны арилжаа, үл хөдлөх эд хөрөнгө зуучлал эрхэлдэг 6,000 гаруй нэгжид СЗХ хяналт тавина

23
01-17
Төрийг тэнэгүүдээс цэвэрлэх үү

24
01-17
Сураггүй болсон 3 настай охиныг нохойтой нь хамт эсэн мэнд олжээ

25
01-17
Газраа чөлөөлсөн 29 өрхийн хохирлыг хууль журмын хүрээнд яаралтай барагдуулах үүрэг өглөө

26
01-17
18,400 өрх толгойлсон аавууд байна

27
01-17
Зам, тээврийн хөгжлийн яам тойрсон аллага, авлигын хэргүүд

28
01-17
Герман улс хүрэн нүүрснээс татгалзах төлөвлөгөөгөө зарлалаа

29
01-17
TRQ 2020 онд "Оюу толгой"-н гүний уурхайн төсөлд $1.2-1.3 тэрбумыг зарцуулна

30
01-17
Хойд хөршид юу болоод байна вэ?

31
01-17
Г.Уянга УИХ-ын 2020 оны сонгуульд АН-аас нэр дэвшинэ

32
01-17
ТӨХК-ийн удирдах албан тушаалтнууд ХОМ-ийн хяналт шалгалтаас гадуур байна

33
01-17
​Дмитрий Медведев долоон жил Ерөнхий сайдаар ажиллахдаа Оросын нийгэм, эдийн засгийг ингэж өөрчилжээ

34
01-17
Хар тамхи зөөвөрлөсөн консул Б.Баттүшигийн гар утасны мэдээллийг сэргээж байна

35
01-17
Эхнэрийг нь алсан эмэгтэйтэй гэрлэсэн Африкийн Лесото улсын ерөнхий сайд огцорлоо

36
01-17
Сонгогчдоосоо зугтаж, тойргоо солигсод

37
01-17
Тэтгэврийн зээлээр Салхитын ордоо ломбардчихлаа, дараагийн зээлд аль ордоо ломбардах вэ хэдүүлээ

38
01-16
Тойргоо булаацалдсан гишүүн Н.Оюундарь, Д.Өнөрболор нарын хэрүүл нэг юм дуулгана шүү!

39
01-16
“Чингис” архины хоосон шил ба эх орон

40
01-16
Монгол Чонон дүрст Нохой

41
01-16
Бразилын кофены экспорт өсжээ

42
01-16
У.Хүрэлсүхийн “хандив авахгүй” гэснийх нь цаана бохир мөнгө урсаж байж болзошгүй

43
01-16
Тегераны дэглэмд хэдхэн сарын нас үлдээд байгааг Ираны дүрвэгч ханхүү хэлжээ

44
01-16
М.Оюунчимэг: Ус бохирдуулсны төлбөр жил ирэх тусам буурч байна

45
01-16
Харилцан ашигтай, хамтдаа хөгжих хэлэлцээр нь дэлхий нийтэд итгэл төрүүлнэ

46
01-16
Орос улсын засгийн газар огцорсон шалтгаан

47
01-16
Бүх зээлийг тэглэгч, бүх зовлонг гэтэлгэгч, амилсан бурхдын авшиг дүр... Аая, сүртэй юу

48
01-16
Сэтгэл амар амьдаръя...

49
01-16
С.Зоригийн хэргээр “занималдсаны” учир тайлагдав

50
01-16
Долоо хоногийн бороо (өгүүллэг)

51
01-16
"Петро дачин тамсаг" болон Халхгол, Матад сумдын хоорондох хэлэлцээр төрийн ордонд явагдаж байна

52
01-16
Лионель Месси: "Роналдутай хийсэн өрсөлдөөн онцгой байсан бөгөөд үүрд үлдэх болно"

53
01-16
Д.Дорлигжавыг дүүгийнх нь хамтаар цагдан хорьжээ

54
01-16
Сар шинийн баяраар Монгол, Хятадын хилийн авто замын боомтууд амарна

55
01-16
Гурвын нэг мэтээр нэгдүгээр хүн шиг засаглах Путиний гэнэтийн шийдвэр

56
01-16
Авлигачдын эрх зүйн байдлыг дээрдүүлсэн хуулийг гэмт хэрэг гэж хэлж болно

57
01-16
Элчин сайд Р.Болд Туркийн ШУА-ийн Ерөнхийлөгчтэй уулзав

58
01-16
Угшил

59
01-16
Монголчууд IQ-гийн түвшнээрээ дэлхийд есдүгээрт бичигдэж байна

60
01-16
Стив Морел: Mонгол соёл тал нутаг шигээ уудам учраас бүгдийг нь бага багаар сурах хэрэгтэй

61
01-16
Хууль бусаар мод бэлтгэх, ан амьтан агнах, гол, нууруудад загас агнахыг хориглоно

62
01-16
Мандаж явсан хэд минь “маргааш” ачигдах гээд сандарч явна

63
01-16
Харцага цолтонд хүндэтгэл үзүүлэх бөхийн барилдаан энэ сарын 26-нд болно

64
01-16
“Монголд ирснээр өөрийгөө нээсэн”

65
01-16
Мадуро 4.5 сая торх нефтийг криптовалютаар худалдах зарлиг гаргажээ

66
01-16
Нийслэлийн прокурорын газраас мэдэгдэл гаргажээ

67
01-16
ОХУ-дэлхийн хоёр дахь хүчирхэг улс

68
01-16
ОХУ-ын Засгийн газар огцорлоо

69
01-16
Бүгдийг булаан аваад өчүүхнийг эргүүлэн өгөх

70
01-16
Хэн Монголын Цагдаагаас Германы шүүх рүү яриад байна вэ

71
01-16
Владимир Путин ОХУ-ын шинэ ерөнхий сайдын нэрийг дэвшүүллээ

72
01-16
Малын хулгайч түмэн олны үр сад малтай айлын өнчин ишигнээс дорд үзэгдлээ

73
01-16
Хөөн хэлэлцэх хугацааг буцаах тоолуур шүүхийг шахалтад оруулах уу

74
01-15
Зөнөг өвгөн

75
01-15
Их аварга Хакүхо өнжиж, Какүрюү 2 унаатай барилдаанаа үргэлжлүүлнэ

76
01-15
ОУСИ: Монгол Улсын Засгийн газрын өр Хятадаас шууд хамааралтайгаар огцом өсөж буйг анхааруулжээ

77
01-15
Австралийн арми имжид агаараас тэжээл цацлаа

78
01-15
Залуу насны омгоор нүцгэлж явсан Р.Анхнямын "өөрчлөлт"

79
01-15
Увайгүй Ч.Улаан сайд ОГЦОР

80
01-15
Тэмээний бөхнөөс хорт хавдрыг эмчлэх эм, бэлдмэл гаргаж эхэлжээ

81
01-15
Индонез улс шинэ нийслэл байгуулахдаа Арабын ханхүү, Японы тэрбумтан, Британийн ерөнхий сайд аснаар зөвлүүлнэ

82
01-15
СОНГУУЛЬ 2020: "Фэйсбүүк" компани Монголд түр хугацааны нэгж нээнэ

83
01-15
Австралийн эрх баригчид зэрлэг байгалийг сэргээхэд зориулж 35 сая орчим ам.долларыг олгоно

84
01-15
Эрдэмтэд Лаос улсын өмнөд хэсэгт аварга хэмжээтэй солир унасан болохыг тогтоожээ

85
01-15
Украины нисэх онгоцыг хоёр удаа пуужингаар харвасныг шинэ ДҮРС БИЧЛЭГ харуулжээ

86
01-15
“Туг тойрсон дэмжлэгийн синдром” буюу АНУ-ын сонгууль дахь Ираны үйл явдлын нөлөө

87
01-15
Хятадын төрийн өмчит компани Засгийн газрыг шүүхэд өгчээ

88
01-15
УИХ-д нэр дэвшигч тодруулах МАН-ын зорилттой Б.Ундармаагийн хүсэл мөргөлдөв

89
01-15
Мөнгө угаах, терроризмыг санхүүжүүлэхтэй тэмцэхэд онцгой анхааран ажиллаж байна гэлээ

90
01-15
Сонгуулийн үеийн домог урианууд: Бид бусад намаас ч илүүг амлаж болно

91
01-15
13 настай хүү 60 удаагийн хулгай үйлдэлджээ

92
01-15
5G сүлжээг бүтээхэд “Huawei” компанийг оролцуулахгүй байхыг уриалжээ

93
01-15
М.Намсрай: Цагаан сар энэ сарын 25-нд болно

94
01-15
Ногоон тивийг нөмөрсөн гамшиг – дэлхийн дулаарлын уршиг

95
01-15
Түлш цацагдсаны улмаас олон хүн бэртжээ

96
01-15
Гэмт хэрэгтэй тэмцэхэд хамтран ажиллахыг “Apple” компанид уриалжээ

97
01-15
С.Эрдэнэ хүргэн Г.Энхболдтой нийлж Баянгол дүүргийг хувьчилж, төсвийн мөнгөөр туйлж байна!!!

98
01-15
“Саарал жагсаалт”-аас гарахад тусална гэдгээ дахин мэдэгдэв

99
01-15
​Хятад 2020 оны цагаан сарын үдэшлэгт шинэ технологийг ашиглана

100
01-15
Улс төрийн хилс хэрэгт хэлмэгдэгсдийг цагаатгаж, нэр төрийг сэргээх ажилд ТЕГ-ын гүйцэтгэсэн үүрэг