BOLOD.MN - Мэдээллийн нэгдсэн сан


» Үндсэн сайт / Desktop хувилбар /
Сүүлийн үеийн 100 мэдээ

Төр үүргээсээ зугтаж иргэдийн “гараар могой бариулж” байна
  • Төрийн байгууллага хов матаасаар “хооллодог” тогтолцоог өөгшүүлж байна

  • Матаачдын “арми” бэлтгэх далд уралдааныг өрнүүлж буй нь хүний мууд дурлах, өс хон­зонгийн сэдлийг өөгшүүлэх янзтай
  • Хов, худал мэдээллийг шигшихгүй, матаасаар “хооллодог” төрийн тогтолцоог халахгүй бол хяналтын тогтолцоог сайжруулж чадахгүй
  • Төрд "хов зөөх" үүрэг иргэнд оногдоогүйг эцэг хууль батална

“Нэгэн матаач нөхөр концерт үзэж дуусаад удирдаачтай уулзаж баяр хүргэнгээ “тэр хоёр төмөр (цан) хавсарч цохидог сахалтай нөхөр таныг харахаар цохиод бусад үед нь зүгээр суугаад байна лээ” хэмээсэн онигоо байдгийг уншигч авхай мэдэх биз ээ. Энэ бол хардалт хэрээс хэтрэхээр мэдэх, мэдэхгүй зүйлээ ховлож байж санаа амардаг сэтгэцийн өвчний бодит жишээ юм. Ийм хүн олшрохын хэрээр эрүүл сэтгэлгээ, хүнлэг чанар, шударга ёсны хэмжүүр зэрэг нийгмийн үнэт зүйл устаж, тамын тогооны үлгэрт хүргэдэг гэмтэй. Гэтэл сүүлийн үед ховоор “хооллож”, матаасаар мандах аргыг үндэстний хэмжээнд хөгжүүлэх оролдлого ил цагаандаа гарлаа. Тэр тусмаа төрийн байгууллагууд иргэдийн матааст үндэслэж ажлаа хийх арга барилд шулуухан шилжиж байгаа нь эмгэнэл юм. Өнгөрсөн долоо хоногт нийслэлийн хот төлөвлөлтийнхөн байгууллагынхаа сайтыг зөвшөөрөлгүй барилгыг “ховлох” зориулалтаар хөгжүүлж эхэлснээ зарлалаа. Мөн хэдхэн сарын өмнө Тээврийн цагдаагийн албанаас матаасын мөрөөр торгууль, шийтгэл ноогдуулах сошиал “олиошиг” аян өрнүүлж байсан удаатай. Энэ мэтчилэн төрийн байгууллага хяналтын үүргээ иргэдэд тохож, ажлаа хөнгөвчлөх аргыг сонгож эхэлсэн жишээ олон бий. Төрийн хяналт сул байгааг иргэдийн мэдээллээр нөхөх гэсэн ядарсан арга шиг л харагдаад байгаа юм. Яг 70, 80-аад онд НАХЯ нууц мэдээлэгчийн “армиа” ашиглан, нийгмийн оюун санааг дарангуйлдаг байсан шиг матаачийг төр үнэлж, иргэдийг хооронд нь дайсагнуулах бурангүй цаг айсуй. Цагдаа, мэргэжлийн хяналт, салбарын байцаагч зэрэг төрийн хяналтын үүргийг гүйцэтгэх байгууллага, ажилтнууд өнөөдөр иргэдийн гомдлоор ажиллаж хэрхэн гүйцэлдүүлснээрээ уралдаж байна. Түүндээ зориулж матаачдын “арми” бэлтгэх далд уралдааныг өрнүүлж буй нь хүний мууд дурлах, өс хонзонгийн сэдлийг өөгшүүлэх янзтай. Монголчууд өөрт хамааралгүй асуудлаар мэдээлэл хүргэж, гомдол бичээд гүйдэг хүнийг матаач хэмээдэг. Монгол хэлний их тайлбар тольд матаач гэх үгийг “зохих байгууллагад тодорхой асуудлаар байнга мэдээлдэг хүн”, “далдуур матаж, бусдын мууг үзэн таашаал авдаг зан байдал” гэж тодорхойлсон байгаа. Эл тодорхойлолтын угт үзэн ядах өнгө аяс илт. “Ард Аюуш” киноны Чилхаагийн дүрээс эхлээд матаачийн үнэн төрхийг үзэн ядаж, жигшин зэвүүцдэг монголчуудын сэтгэхүйд төрд хов хүргэх мөн чанар одоогоор алга. Эцэг, эхийн захиас ч бусдад хоргүй, ховгүй амьдрахыг чухалчилдаг нь учиртай. 1937 онд бичиг үсэгтэй гурван монгол тутмын хоёр нь нэгнээ матсан мэдүүлэг өгч, түүнийг нь далимдуулан хэлмэгдэлтийн шуурга өрдсөн болохоор түүхийн гашууныг цусаар төлж, ясандаа тултал мэдэрсэн ард түмэн матаач гэх үгийг цээрийн хэмжээнд жигшиж, үр хойчдоо уламжилдаг нь тэр. Харин дутагдлын дэргэдүүр дуугүй өнгөрдөггүй, алдааг нүүрэн дээр нь ил шулуун хэлдэг шударга иргэний үйлдэл үүнээс тэс өмнөө ойлголт гэдгийг энд зориуд дурдах хэрэгтэй. Мөн шүгэл үлээгч, мэдээлэгчийн эрхийн хамгаалах хуулийн зорилго, агуулгыг ч ойлгоогүй хүн олон бий. Энэхүү хуулийн төсөл бол зөвхөн авлигатай тэмцэхэд зориулж мэдээлэл гаргасан иргэнийг хамгаалах, урамшуулахад чиглэсэн агуулгатай. Авлига бол нууц байдалд, цөөн хүний хүрээнд үйлдэгддэг онцлогтой гэмт хэрэг гэдэг үүднээс мэдээлэгчид хуулийн хамгаалалт, урамшуулал зайлшгүй хэрэгтэй гэсэн заалтыг хуульчлахаар зорьж буй юм. Түүнээс бус төрийн байгууллага, албан хаагчдад “ховоор хоолоо залгуулах” боломжийг олгоогүй гэдгийг ялгаж ойлгох ёстой. Төрийн байгууллагууд хяналтын үүргээ биелүүлж чадахгүйд хүрснээ далдлахын тулд иргэдийн мэдээлэл, шүгэл үлээгчийн хуулийг ашиглах гэж буй нь мууг өдөөхөөс сайныг хөгжүүлэхгүй. Төрийн үйлчилгээний байгууллагууд иргэний гомдол ховоор ажлаа засаж сайжруулах нь угтаа хяналтаа алдчихаад ажлаа хийж чадахгүйд хүрсний илэрхийлэл буй за. Үүний цаана зарим хуулийн заалт нөлөөлж байгааг үгүйсгэхгүй. Төрийн хяналт шалгалтын тухай хуульд төрийн хяналтын байгууллага төлөвлөөгүй шалгалт хийхийг хуулиар хориглосон. Төлөвлөгөөгөө жилийн өмнө баталж зарласан байх ёстойг ч тусгасан. Төлөвлөгөөт бус шалгалт хийхдээ заавал иргэдийн хов, матааст үндэслэсэн байх хуулийн заалт нь иргэдийг хов хүргэх, матаас шургуулахыг уриалах зам руу түлхэж байна. Төрийн “нүд, чих” болох ёстой хуулийн болон мэргэжлийн хяналтын эрхийг ийн хассан нь уриалга гаргах, уралдаан зарлах сэдлийг өдөөж байна. Мөн иргэдийн “ховоор” шалгалт хийж, гүйцэтгэлийн үр дүнгээр ажлын үзүүлэлтийг хэмжих болсон нь хуультайгаа зөрчилдөж эхэлснийг анзаарах сөхөө алга. Тус хуулийн 4 дүгээр зүйлд төрийн хяналт шалгалтын зарчмыг тодорхойлохдоо “Хүний амь нас, эрүүл мэнд, нийгмийн аюулгүй байдал нь аливаа сонирхол, зорилгоос илүүд байна” гэсэн бий. Гэтэл төрийн байгууллагын ажлын төлөө нийтээрээ матаач болох нь нийгмийн аюулгүй байдал, ёс суртахуунд харшилж байгаа бус уу. Иргэдээ хов хүргэ, матаас шургуул гэж уриалан дуудаж, ажлын үзүүлэлтээ ахиулах арга хэрэгсэл болгож байгаа нь эмгэнэлтэй. Төр хэнээс ч хараат бусаар хяналтаа тавьж, ажлаа хийдэг байх ёстой баймаар. Хяналт нь нийтийн эрх ашгийн төлөө үүргээ тасралтгүй гүйцэтгэж байх учиртай. Иргэн мэдээлсэн, үгүйгээс үл шалтгаалаад улсын болон нийгэм, орчны аюулгүй байдлыг хянаж байх үүрэг тэнд оногддог. Гэтэл өрөөндөө шигдэж, хов матаас ирүүлээрэй гээд уриалга гаргаад суудаг нь яав ч эрүүл тогтолцоо биш. Тэгээд ч иргэнд төрд хов зөөх үүрэг оногдоогүй. Иргэний эрх, үүргийг тодорхой тусгасан Үндсэн хуульд “Монгол Улсын иргэн ажил хөдөлмөр хийх, эрүүл мэнд, эд хөрөнгөө хамгаалах, үр хүүхдээ өсгөж хүмүүжүүлэх, хууль журмыг чандлан сахих, албан татвар төлөх, хүний нэр төр, алдар хүнд, хууль ёсны ашиг сонирхлыг хүндэтгэх, цэргийн алба хааж эх орноо батлан хамгаалах үүрэгтэй” гэсэн буй. Энд төрд хов зөөх нь бүү хэл харин бусдын нэр төр алдар хүндийг хүндэтгэх хүнлэг чанарын агуулга оршиж байна. Гэтэл иргэдийг нийтлэлийн эхэнд өгүүлсэн онигооны эзэн болгохоор улайрхын учир юу вэ. Хуулийн заалтыг өөрчилж, төрийн байгууллагын хяналтыг сайжруулахын оронд “ховоор хоолоо залгуулах”-ыг өөгшүүлж байгаа нь түүхийн гашууныг давтах, нийгэмд харшлах үйлдлүүд даамжрахын дохио юм. 

 Эх сурвалж: ЗАСГИЙН ГАЗРЫН МЭДЭЭ СОНИН

Төр үүргээсээ зугтаж иргэдийн “гараар могой бариулж” байна
Бусад мэдээ ▼

1
08-11
"Дэрэн"-гийн ялалтыг Европт онцолжээ

2
08-11
ЭМЯ: Нэг хүний биеийн байдал маш хүнд байна

3
08-11
Газраа ашиглаагүй иргэдийн эзэмших эрхийг цаашид ч хураасаар байх нь

4
08-11
Нийгмийн салбарын сайдууд нийслэлийн өнөөгийн байдал, цаашид хийх ажлуудтай танилцлаа

5
08-11
Аппаратаа зүүгээд дараа төл!

6
08-11
Дэвшилтэт технологи танилцуулах уулзалт боллоо

7
08-11
СҮРЖИН эхэлсэн ч, ДАРЖИН үргэлжилж буй бидний УХАМСРЫН ДАРХЛАА

8
08-11
Ливаны засгийн газар огцорлоо

9
08-11
Саруул хотхоны 10 давхрын блок нуржээ

10
08-11
УИХ-ын гишүүн асан Б.Ундармаад 2.6 жилийн ял оноолоо

11
08-11
Боржигоны бор талыг Хятадын “Миндуотайди” компани цөлмөж эхэлжээ

12
08-11
Минск хотод болсон эмх замбараагүй байдлын үеэр нэг хүн амь үрэгджээ

13
08-11
Төрийн яамны тухай миний бодол

14
08-11
Улаанбаатарыг хэрсэн цахилгаан “тор”-ны аюул

15
08-11
Цар тахалын үед сонгуулиа хийсэн Азийн орнуудаас Монгол улс хамгийн их ирцтэй байна

16
08-11
Сэрэмжлүүлэг: Хачигнаас хүнд халдварладаг шинэ төрлийн вирус дэгджээ

17
08-11
"Монгол Улс уламжлалт ХАА-н салбараа хөгжүүлж, сэргээгдэх эрчим хүчний хэрэглээг нэмэгдүүлэхэд онцгой анхаарах шаардлагатай"

18
08-11
Гашуунсухайт боомтод нүүрс тээврийн 2 жолооч амиа алджээ

19
08-11
Томилгоо үргэлжилсээр...

20
08-11
Минск хотод болсон эмх замбараагүй байдлын үеэр нэг хүн амь үрэгджээ

21
08-10
"Прага-Улаанбаатар" чиглэлийн нислэгээр ирэх иргэдийн зардлыг Чехийн Засгийн газар хариуцна

22
08-10
Алдартай улс төрчдийн залуугийн төрх

23
08-10
Эмээлтийн товчоогоор мансууруулах ургамал нэвтрүүлэх гэж байгаад баригджээ

24
08-10
БНСУ пуужингийн довтолгооноос эсэргүүцэн хамгаалах системийг хөгжүүлж байна

25
08-10
Хүүхдээ юунд сургах вэ?

26
08-10
Хөшөө тийш урсах улсын мөнгө уйлдаггүй

27
08-10
Гадаадад гар утсаараа төлбөр тооцоо хийдэг боллоо

28
08-10
Жаред Лето мөрөөдлийн дүрдээ тоглоно

29
08-10
БНСУ-д хүчтэй аадар бороо орсны улмаас 31 хүн амиа алджээ

30
08-10
Орон сууц, нийтийн аж ахуйн салбарын удирдах ажилтны УУЛЗАЛТ, СЕМИНАР амжилттай боллоо

31
08-10
Путиныг эсэргүүцсэн жагсаал Орос улс даяар 35 дахь хоногтоо үргэлжилж байна

32
08-10
Цар тахалын үед сонгуулиа хийсэн Азийн орнуудаас Монгол улс хамгийн их ирцтэй байна

33
08-10
БЗД-т 104 байршилд хүүхдийн тоглоомын талбай, тохижилт, ногоон байгууламжийн ажил хийв

34
08-10
Архангайд осолдсон гэр бүлийн том охин нь БНСУ-д шархаа даалгүй нас баржээ

35
08-10
Ливан улсыг Францын мэдэлд буцаахыг хүсжээ

36
08-10
А.Амбасэлмаа: 621 хүний шинжилгээний хариу сөрөг гарлаа

37
08-10
Сангийн сайд Хүрэлбаатар Ганнам дүүрэгт байшингүй гэв

38
08-10
Олон улсад хүчний тэнцвэр алдагдаж байна

39
08-10
Бид яагаад үргэлж өөрсдөөсөө хулгайлдаг юм бэ?

40
08-10
Их Британи:Монгол, Европт гацсан 2500 иргэнээ хэзээ авах вэ?

41
08-10
Д.Баярхүү: Гуравдагч хөрш ба Монголын гадаад орчил

42
08-10
Б.Жаргалсайхан: Т.Чимгээ, Б.Содномдаржаа нар шоронгоос үхэж л гарна

43
08-10
О.Анужин: Тайзан дээрээ бүжиглэж, үзэгчдийг баярлуулах нь надад илүү үнэ цэнтэй

44
08-10
Г.Жанчив: Би харахад ШОГЧ, хөгжилтэй юм шиг хэрнээ их уяхан, мэдрэмтгий хүн

45
08-10
"Токио-2020" олимп зохион байгуулахыг Япончуудын гуравны нэг нь эсэргүүцжээ

46
08-10
УИХ-ын гишүүд хаана, ямар ажил амжуулж байна вэ?

47
08-10
“Ганнамын монгол сайд” маань Ч.Хүрэлбаатар болж таарсан уу, Ерөнхий сайд аа?!

48
08-10
Хятадад тарваган тахлын улмаас нас барсан дахин нэг тохиолдол бүртгэгджээ

49
08-08
ЭНЭ ДОЛОО ХОНОГИЙН ҮЙЛ ЯВДЛЫН ТОЙМ

50
08-08
"ХӨСҮТ-д тусгаарлагдаж байгаа нэг хүний биеийн байдал маш хүнд байна"

51
08-08
А.Амбасэлмаа: Коронавирусний халдвар нэмж илрээгүй

52
08-08
Бейрут хотод жагсаал болжээ

53
08-08
Монгол Улс иргэдээ зохион байгуулалттай нэвтрүүлсээр байна

54
08-08
МҮОХ-ны ерөнхийлөгч, дэд ерөнхийлөгчийн сонгуульд нэр дэвшигчид зарлагдлаа

55
08-08
Хэрэглээний зээлийн эргэн төлөлтийг он дуустал хойшлууллаа

56
08-08
"Нас барсан иргэнээс Covid-19-ын шинж тэмдэг илрээгүй"

57
08-07
Гашуунсухайтын Цагаан хад боомтод нүүрс тээврийн 2 жолооч амиа алдлаа

58
08-07
Халдвар аваад эдгэрсэн 183 хүний тусгаарлан, ажиглах хугацаа дууссан байна

59
08-07
Бейрут: Засгийн газраа эсэргүүцсэн иргэд эмх замбараагүй байдал өдөөжээ

60
08-07
Баянхошууны замд айлын гэр мөргөж хүний амь хохироосон ноцтой осол гарчээ

61
08-07
Гейтс: Цаг уурын өөрчлөлт COVID-19 вирусээс ч илүү хор хөнөөлтэй

62
08-07
Таван хүний аминд хүрч байсан “Эко Алтан заамар”-т дахин осол гарч хүний амь эрсэджээ

63
08-07
Ливаны нийслэлд “атомын бөмбөг” маягийн дэлбэрэлт болсноос 70 гаруй хүн амь үрэгдэж, хэдэн мянган хүн шархджээ

64
08-07
Ээжийгээ скочоор хүлж, амийг нь хөнөөгөөд, хувцасны шүүгээнд хийчихээд, өөрөө зургаан давхраас үсэрч амиа хорлосон бололтой

65
08-07
Ангела Меркелийг шийтгэсэн нь буюу Америкийн цэргийг гаргах шийдвэр

66
08-07
Нийслэлийн 129 дүгээр цэцэрлэгийн багш нар өлсгөлөн зарлана

67
08-07
Богдхан уулын тусгай хамгаалалттай газрыг хятадын хоёр компанид заржээ

68
08-07
Хойд солонгос пуужинд цөмийн төхөөрөмж суурилуулсан байж болзошгүй

69
08-07
55 улсаас 11 мянган иргэн эх орондоо ирэх хүсэлтээ гаргажээ

70
08-07
“Эрэл”-ийн Б.Эрдэнэбатад залилан хийсэн хэргээр долоон жил хорих ял оноолоо

71
08-06
Санхүүгийн дархлааг дэмжих “Витамин ₮” урамшуулалт аяны тухай таны мэдвэл зохих 5 чухал мэдээлэл

72
08-06
Тусгаарлалтанд байгаа иргэд согтууруулах ундаа хэрэглэх зөрчил гаргасаар байна

73
08-06
Улс төрийн “сул хүн”

74
08-06
ХӨСҮТ-д эмчлүүлж байгаа гурван хүний биеийн байдал хүнд байна

75
08-06
Коронавирусийн шинэ тохиолдол бүртгэгдээгүй, 16 хүн эдгэрч ХӨСҮТ-ээс гарлаа

76
08-06
Голомт банк бизнес эрхлэгч та бүхэнд ПОС төхөөрөмжийг онлайнаар захиалах боломжийг олгож байна

77
08-06
COVID-19: Олон орон хөл хориогоо дахин чангатгаж байна

78
08-06
"Туул-Сонгино усны нөөцийн цогцолбор" зэрэг гурван газрыг улсын тусгай хэрэгцээнд авахаар болов

79
08-06
Бейрутын дэлбэрэлт ба Ливанд нүүрлээд буй сорилт

80
08-06
Ниргэсэн хойно нь хашхирах вий

81
08-06
Увс аймгийн Цагаанхайрхан сумын 240 суудалтай соёлын төвийн барилга ашиглалтанд орлоо

82
08-06
БХТ: Хэрлэн сумын багийн төвийн ШИНЭ ЦЭЦЭРЛЭГ ашиглалтад орлоо

83
08-06
Хулгайн самарчид цар тахлыг “өрдөх” вий

84
08-06
Бейрут: Дэлбэрэлтийн улмаас нас барагсдын тоо 135 боллоо

85
08-06
Сангийн сайд Ч.Хүрэлбаатарын өчигдөр, өнөөдөр

86
08-06
Гэрэл зурагчин Ричард Корман Мадоннагийн алдар нэрд гаргахаас өмнөх гэрэл зургуудыг дэлгэжээ

87
08-06
“Жаст”-ын Ш.Батхүүг Монголын шүүх долоон жил шүүж байна

88
08-06
Дэлхий дээрх “хиймэл нар”- эрчим хүчний шавхагдашгүй ундарга

89
08-06
Шинэ Дели-Улаанбаатар чиглэлийн тусгай үүргийн онгоц газардлаа

90
08-06
Хирошимагийн бөмбөгдөлтөөс амьд үлдсэн хүмүүсийн дурсамж

91
08-06
Н.Түвшинбаяр МҮОХ-ны Ерөнхийлөгч болох нь тодорхой болжээ

92
08-05
Төр хувийн хэвшлийн түншлэлээр хог хаягдлын менежментийг сайжруулах төсөл хэрэгжүүлнэ

93
08-05
Б.Жаргалсайхан: Т.Чимгээ, Б.Содномдаржаа нар шоронгоос үхэж л гарна

94
08-05
Дэлхий дахин Ливаны гашуудлыг хуваалцаж байна

95
08-05
ТАНИЛЦ: Засгийн газраас төсвийн тодотголтой холбоотой гаргасан онцлох шийдвэрүүд

96
08-05
НҮБ: Цар тахлаас үүдэлтэй боловсролын хоцрогдол дэлхий дахинд "сүйрэл" дагуулна

97
08-05
Г.Загджав хоол, цай барьж С.Баяр, Г.Солтан, Ж.Эрдэнэбат нарыг ЭРГЭЖ ШОРОНД ОЧСОН УУ

98
08-05
"Жаст"-ын Ш.Батхүүгийн залилан, луйврын 7 хэргийн шүүх хурал эхэллээ

99
08-05
Бэйдөү дэлхийн өнцөг булан бүрийг холбоно

100
08-05
66934 хүн хэрэглэх бодисыг хураажээ