BOLOD.MN - Мэдээллийн нэгдсэн сан


» Үндсэн сайт / Desktop хувилбар /
Сүүлийн үеийн 100 мэдээ

“Монголд ирснээр өөрийгөө нээсэн”

Энэ удаагийн “Монголын тухай” булангийн зочноор Куба улсын иргэн, Анагаахын шинжлэх ухааны сургуулийн нүүр ам судлалын их сургуулийн нүүр амны их эмч Освалдо Кабрера Рочег урьсан юм.


-Та Монголд ажиллаж, амьдраад дөрвөн жил болж байна. Энд ирэхээсээ өмнө Монголын талаар хэр мэддэг байв?
 
–Намайг Кубын Матанзас хотын их сургуульд стоматологийн мэргэжлээр хамт суралцаж байсан нэг монгол оюутан Монголд ажиллахыг урьсан юм. Түүнээс өмнө үнэндээ Монголын талаар бараг мэддэггүй байсан. Тиймээс ирэхээсээ өмнө хайж олсон википедиад бичсэн мэдээлэл нь их бага. Чингис хааны үеийн түүх, хүн ам,шарын шашны талаар бичсэн байснаас гадна оруулсан зураг нь миний энд ирээд харсан  орчин үеийн Монгол орны бодит байдлын дүр зурагтай авцалдахгүй байсан. Соёл, ёс заншил, амьдралыг үзэх үзэл, шашин  гээд бүх юм нь миний өсч хүмүүжсэн  орчноос ялгаатай байлаа.
 
-Өөр орчин, соёлтой оронд дасах ямар байсан бэ?
 
-Дээр хэлсэн шиг википедиад Монголын эртний түүх, голлох шашин нь шарын шашны талаар бичсэнээс биш нийгэм, хүний амьдралын талаар бичсэн зүйл огт байгаагүй. Гэхдээ өөр соёл, заншилтай оронд ажиллахаар шийдээд ирсэн учраас монгол ёс заншил, цаг агаар, хоол, монгол хүмүүстэй харилцахын тулд энэ бүхэнд дасах хэрэгтэй болсон. Дасахгүй бол хийж байгаа ажил чинь амжилтад хүрэхгүй гэсэн үг. Түүнээс биш цаг агаар, хүмүүс, шашин гээд үргэлж санаа зовоод байвал мэдлэг, ур чадвараа яаж хөгжүүлж чадах вэ. Очсон орондоо дасан зохицох нь өөр оронд амьдарч байгаа бүх гадаад хүн даван туулдаг үйл явц байх.
 
-Дулаан орноос  эрс тэс амьсгалтай хүйтэн оронд ирэхэд ямар санагдав?
 
-Монголд ирсэн эхний саруудад өвлийн хүйтнээс айж байсан. Гэхдээ дараа нь хүйтэн сэрүүний улиралд зохих ёсоор нь хувцаслаад, таарч тохирох хоол хүнсийг хэрэглээд явбал ямар ч асуудалгүй гэдгийг ойлгож авсан. Цаг агаарт магадгүй хоёр, гурван сар болоод дасдаг байх. Харин дасан зохицоход их хугацаа шаардсан зүйл нь Монголын нийгэм, ёс заншил хүрээлэн байгаа орчинд дасан зохицох явдал байлаа.
Амьдарч байгаа орчиндоо  дасахгүй бол чамайг Монголын нийгэм, монголчууд хүлээн зөвшөөрөхгүй. Гэхдээ миний хувьд энэ бүхэнд дасч эхэлснээр хүмүүс намайг хүлээн зөвшөөрч, ажил дээр минь хүртэл дэмжин, тусалж эхэлсэн. Түүнээс гадна ганц хоёр монгол үг, дүрэм сурахыг оролдож эхэлсэн.
 
–Ямар ч хүнд хаана ч очсон хамгийн чухал зүйл бол хэл байдаг. Хэлний хувьд ямар нэгэн бэрхшээл байсан уу?
 
-Миний хувьд энэ тал дээр өөр байсан. Учир нь хоёр орны гэрээгээр Кубад сурсан испани хэлээр ярьдаг олон монгол оюутан байсан учраас харилцааны тал дээр хэцүү байгаагүй. Түүнээс гадна өнөөдөр дэлхийн хүн амын ихэнх нь ярьдаг хэл бол англи. Миний очсон газар болгон энэ хэлээр ярьдаг хүн байхыг зөвшөөрсөн бурхандаа баярладаг. Тиймээс надад  хүмүүстэй харилцах тал дээр хэцүү байгаагүй. Гэхдээ энэ нь би монгол хэл сурахаас татгалзсан гэсэн үг биш. Би сурахыг хичээж байна. Дөрвөн жил энд амьдарсны дараа хүмүүсийн ярьсныг арай илүү ойлгож, бага зэрэг ярьдаг болсон. Харин ажил ихтэй учраас монгол хэлийг сайн сурахын тулд цаг зав гаргаж чадахгүй л байна. Эхэндээ надад монгол хэл заах багш хэрэгтэй гэж боддог байсан. Гэхдээ надаар эмчлүүлэхээр ирсэн хүмүүсийн ярианаас  дөрөв таван үгээр  хэлэх гэсэн санааг нь ойлгодог болсон.
 
-Монголд амьдарч байгаа хүний хувьд ярьж хэлмээр зүйл байдаг уу?
 
-Монголд  анх ирээд   өглөө эрт согтуу хүн явах, гудамжинд хүн унтаж байхыг хараад эхэндээ балмагддаг байсан. Дараа нь энэ хүн яагаад ийм байдалд хүрэв, юу болоо вэ гэж боддог болсон. Хөдөөнөөс хотод ирээд хийх ажил олдоогүй гэх шалтгаан байгааг ойлгож эхэлсэн. Мөн үндсэрхэг үзэлтэй гадаад хүмүүст дургүй  олон хүн байдаг гэж сонсч байсан. Гэхдээ надад ийм зүйл тохиолдож байгаагүй. Магадгүй ажил, гэр гэж явдаг учраас надад тийм зүйл тохиолдож байгаагүй байх.
 
-Энэ зүйлийг нь засч сайжруулчих  юмсан гэж боддог зүйл байдаг уу?
 
-Замын түгжрэл байна. Жолооч нар нэгнийгээ хүндэтгэнэ гэж байдаггүй. Нэгнийхээ урдуур орохоор дайрах явдал ажиглагддаг. Явган хүн  гарцаар гарч явахад тулж ирээд зогсдог. Замын  хөдөлгөөний дүрмийг сахиж биелүүлнэ гэж байдаггүй. Ногоон гэрэл асвал явган зорчигчдоо гаргачих хэрэгтэй. Тэгэхгүй дуут дохиогоо дарж гарцаар түргэн гарахыг шаарддаг. Энэ бол нийгэмд байгаа асуудал.
 
-Эмзэглэдэг зүйл байдаг уу?
 
-Өөр нэг ажигласан зүйл бол залуучууд согтууруулах ундаа их хэрэглэж байна. Согтууруулах ундааг согтох гэж хэрэглэх биш цагийг сайхан өнгөрүүлж, зугаацахын тулд тохируулан хэрэглэх нь зөв. Кино театрт кино үзэж, ном уншиж, спортоор хичээллэж цагийг зөв өнгөрүүлж болно шүү дээ. Өөр нэг анхаарал татсан зүйл  нь баяр тэмдэглэж согтууруулах ундаа хэтрүүлэн хэрэглэдэг. Гэхдээ энэ бүхнийг хүндлэх хэрэгтэй. Энд ирснээр надад бүх зүйл тэнгэрээс унаад ирээгүй.
Надад энд байгаа бүхнийг би өөрийн хүчин зүтгэл, шаргуу ажилласнаар бий болгосон. Тиймээс надад ажиллах, өөрийгөө шинээр нээж бусдаас дутахгүй мэргэжлээрээ хүчээ дайчлан ажиллах боломж олгосон Монгол оронд баярлаж явдаг.
 
Энд ирснээр Перу, Австрали, хүнтэй танилцсан. Гэр бүлээсээ хол ажиллаж, амьдарна гэж  хэзээ ч бодож байгаагүй. Би ажил, амьдралын шаардлага, гэр бүлдээ туслахын тулд ажиллаж байна.
 
-Тэгвэл таалагдсан ямар зүйл байна?
 
-Монголын байгаль. Учир нь Куба бол бараг борооны, зуны гэсэн улиралтай орон. Тиймээс дөрвөн улирлын байгалийг харах таалагддаг. Түүнээс гадна миний хамгийн дуртай монгол хоол гэвэл цуйван. Монгол эмэгтэйчүүд надад монгол эрэгтэйчүүдийн идэх дуртай хоол цуйван гэж хэлж байсан. Мөн монголчуудын гадаад хэл сурах авьяастай нь таалагддаг юм. Энд хоёр гурван гадаад хэлээр ярьдаг монгол хүнтэй тааралдаж болно. Энэ нь миний анхаарлыг их татсан шүү. Ямар ч нөхцөлд Монгол хүн дасан зохицох чадвартай нь бас гайхалтай санагдсан. Магадгүй энэ нь нүүдэлчин амьдралтай холбоотой байх. Миний эх орноос хол байдаг оронд хүмүүс  салса, кариб бүжиг бүжиглэж байгаа нь намайг гайхшруулсан. Сайн ч бүжиглэж байна. Монголд олон орны соёл, хоолны газрыг харж болно. Солонгост олон жил амьдарсан хүн солонгос хоолны газар ажиллуулж байна. Мексик, араб, хятад, япон хоолны газар байна. Тиймээс Улаанбаатар хотыг олон орны соёл зэрэгцэн оршдог газар гэж хэлж болно. Уламжлалт баяр цагаан сар, наадам бас надад таалагддаг. Өөр нэг зүйл нь үндэсний соёлоо хадгалж ирсэн. Дээлээ цагаан сар, наадмаар өмсч баярладаг. Мөн хэлсэндээ хүрдэг. Үнэнч, тэвчээртэй, нэг зангаараа хүмүүс. Гэхдээ Солонгос, Хятад, Японы соёл нөлөөлсөн монгол хүмүүс ч бий. Би Монголын түүх, соёлоор бахархдаг. Түүнээс гадна Монголын эдийн засаг сайжирч, хамаг хөрөнгө нь битгий гадагшаа яваасай л гэж боддог.
 
Х.Оюунболд
Эх сурвалж: “Зууны мэдээ” сонин

“Монголд ирснээр өөрийгөө нээсэн”
Бусад мэдээ ▼

1
02-22
Битүүний болон шинийн нэгний өдөр цээрлэх зүйлс

2
02-22
Цагдаа, цэргийн бие бүрэлдэхүүн өндөржүүлсэн бэлэн байдалд шилжив

3
02-22
Солонгосоос Монгол руу 5 дахин бага шимтгэлтэй гадаад гуйвуулга хийдэг боллоо

4
02-22
Гол, мөрний мөсөн дээгүүр зорчихгүй байхыг анхааруулж байна

5
02-22
Нийслэлд битүүнээс шинийн гуравныг дуустал нийтийн тээвэр үйлчлэхгүй

6
02-22
Эх орондоо буцах хүсэлт гаргасан БНХАУ-ын 54 иргэнийг явууллаа

7
02-22
Гол, мөрний мөсөн дээгүүр зорчихгүй байхыг анхааруулж байна

8
02-22
Ямар хосууд илүү таарамжтай вэ

9
02-22
Японы Кумамото хотод 20 настай сувилагч эмэгтэйгээс коронавирус илэрчээ

10
02-22
Хулгана жилийн СУУДЛЫН ЗАСАЛ ба ЗҮГ МӨР гаргах...

11
02-22
Түймэр мэт л тархаж буй Корона вирусээс хайртай хүмүүсээ хамгаалья!

12
02-22
УИХ-ын дарга АНУ-д айлчлахаар төлөвлөжээ

13
02-22
Хүн төрөлхтнийг мөхөөж чадах шумбагч онгоцууд

14
02-22
ОХУ Хятадаас хүнсний бүтээгдэхүүн оруулахыг хориглолоо

15
02-22
Эх орондоо буцах хүсэлт гаргасан БНХАУ-ын 54 иргэнийг явууллаа

16
02-22
Хөөрөг зөрүүлэн мэндлэх ёс

17
02-22
Ирландын гэмт хэрэгтэн 55 сая еврогийн үнэтэй хөрөнгөө алджээ

18
02-22
Хятадад эдгэрсэн өвчтөнүүдээс коронавирус дахин илэрсэн нь тодорхой болжээ

19
02-22
Шинэ коронавирусийн 3,000 оношлуурыг өнөөдөр хүлээн авна

20
02-22
Хотоос гарах, орох хөдөлгөөнийг ням гаригт хаана

21
02-22
БНСУ-д коронавирусний халдварын 142 шинэ тохиолдол илэрчээ

22
02-22
Монгол хэл 1600 жилийн настай

23
02-22
Аяга кофены ард А.Энхманлай, АТГ-ын хэлтсийн дарга Х.Хашбаатар нар юу тохиров?

24
02-22
Таван өнгийн хадагний билэгдэл

25
02-22
Цагаан сарын түүх

26
02-22
Гахай жилийн онцлох 10 үйл явдал

27
02-22
В.Путин: Надад аугаа Орос орон хэрэгтэй

28
02-22
​Жулиан Ассанж: Трамп нэг болзолтойгоор намайг өршөөнө гэж амлаж байсан

29
02-21
XVII жарны “Хотол төгс” хэмээх төмөр хулгана жилийн шинийн нэгний өглөө зүг, мөр гаргах зурхай

30
02-21
“Хүндэтгэлийн аян-2020”-ийн урамшууллын эзэд тодорлоо

31
02-21
WSJ5 Victoria's Secret-ийн 55 хувийг 1,1 тэрбум доллараар зарна

32
02-21
Нийслэлийн ойгоос энэ онд 5100 шоо м мод бэлтгэнэ

33
02-21
Дотоод хэргийн их сургуулийн сонсогчдыг бэлэн байдалд шилжүүлэв

34
02-21
Урт цагаан үйлчилгээний төвийн үйл ажиллагааг өнөөдрөөс бүрэн зогсооно

35
02-21
2021 оноос Оросын сурагчид хиймэл оюун ухаан судална

36
02-21
Приус машиныг өндөрлөхийн ач тус болон хохирол?

37
02-21
365 мянган тонн сайжруулсан шахмал түлш үйлдвэрлэжээ

38
02-21
Талийгаачийн амь насыг Хууль зүйн сайд Ц.Нямдоржоос нэхлээ

39
02-21
“Rio Tinto” компани арбитрын шүүхэд ханджээ

40
02-21
Нийтийн тээврийн паркийг 100 хувь шинэчлэхээр төсөвт суулгажээ

41
02-21
Британид амиа алдсан цагаачдын хэрэгт Вьетнамын долоон иргэнийг буруутгажээ

42
02-21
Үндэсний шигшээ баг 23 спортын төрөлтэй болов

43
02-21
Хубэй мужид коронавирусээр халдварласны улмаас нас барсан хүний тоо 2144 болжээ

44
02-21
Трампын айлчлалд бэлтгэн ядуусын хорооллоо ханаар тусгаарлав

45
02-21
БНСУ-аас ирэх 100 монгол иргэнийг тусгаарлах тухай мэдээллийг үгүйсгэлээ

46
02-21
Тавантолгойн ордын хөрөнгө оруулалтын гэрээ “хорлон сүйтгэх ажиллагаа” байсан уу?

47
02-21
280 сая төгрөгийн хохирол учруулсан 13 зөрчлийг илрүүлжээ

48
02-21
Тэтгэврийн зээлийг тэглэж, зээлгүй иргэдэд "Эрдэнэс бонд" эзэмшүүлэх гэрээнд гарын үсэг зурлаа

49
02-21
Салхитын мөнгөний ордтой холбоотой хэргийн шүүх хурал хойшилжээ

50
02-21
Албаны машин унаад алт ухахдаа тултал доош орсон ИТХ-ын төлөөлөгч баригджээ

51
02-21
Коронавирээс дутахгүй аюултай нөхцөлд алаг үрс амиа алдсаар байх уу

52
02-21
Хүнсний улаан буудай, хуурай сүүний импортыг нэмэгдүүлэхээр болов

53
02-21
Цагдаагийн пост мөргөсөн ослын улмаас нэг хүн нас баржээ

54
02-21
Шалгалтад хамрагдсан 39 объектоос 310 зөрчлийг илрүүлжээ

55
02-21
Тээврийн цагдаагийн албанаас сэрэмжлүүлж байна

56
02-21
Ч.Улаан сайдад хариуцлага тооцох цаг нь болсон

57
02-21
Хятадын нэгэн шоронд 200 хоригдол коронавирусээр халдварлажээ

58
02-21
Урт цагааны үйл ажиллагааг өнөөдрөөс бүрэн зогсоохоор болов

59
02-21
Хилийн боомтуудын амрах хуваарь

60
02-21
Талийгаач Болормаагийн аав Сүхээ: Орой хуралтай гээд гарсан хүүхдээ маргааш нь нас барсан байхад нь оллоо

61
02-21
Зүүнбаянгийн төмөр замыг барихын тулд 1 сая ажлын байр бий болгох мөнгийг салхинд хийсгэх гэж байна

62
02-21
А.Батцэцэг гурван жил дарааллан тивээсээ Медаль зүүлээ

63
02-21
Говь-Алтай аймгийн Засаг дарга В.Рэнцэндоржийг ажлаас нь чөлөөллөө

64
02-21
Д.Трамп ерөнхийлөгчөөр сонгогдсоноос хойш 7 сая орчим ажлын байр бий болжээ

65
02-21
Солонгос улсад сүүлийн 2 хоногт COVID-н 53 тохиолдол нэмэгдсэн шалтгаан...

66
02-21
Африкийн Лесото улсын ерөнхий сайд эхнэрээ захиалж алуулсан хэрэгт ял сонсоно

67
02-21
Монгол хүнийг модоор зорж, тѳмрѳѳр хийгээгүй учир..

68
02-21
COVID-19: Хубэйд вирусийн улмаас нас барсан хүний тоо 2144 болжээ

69
02-21
Айсуй сонгуулийн чимээ: Дорноговь, Говьсүмбэр

70
02-21
Тэд ирж болох ч интернет орчинд “томрох”-ыг илүүд үзэв

71
02-21
М.Энхсайханд "бүх насаар нь хорих" зүйлчлэлтэй ял тулгажээ

72
02-21
Борис Жонсон ВВС-д дайн зарласан нь

73
02-21
Сэргэдэггүй хийморийн балаг эрчүүдийн амиа алдах шалтгаан болсоор байх уу

74
02-21
Баянгол Дүүргийн засаг дарга С.Одонтуяа сонгуулийн хууль зөрчиж, сонгогчдод мөнгө, бараа материал тараах гэж байна

75
02-20
Путин: Засгийн газрыг огцруулах талаар Медведевтэй урьдчилан ярилцчихсан байсан

76
02-20
Сар шинийн битүүн, 1, 2, 3-нд орон нутгийн замыг түр хаана

77
02-20
БНАСАУ-д хөл хорионы хугацааг 30 хоног болгожээ

78
02-20
"Эрдэнэт үйлдвэр"-ийн Оёдлын цех амны хаалт үйлдвэрлэж байна

79
02-20
Б.Очирхуяг: МУИС-ийн 700 гаруй багш 7 хоногт 4800 гаруй оролтод зориулсан цахим хичээлийн материалыг бэлтгэж байна

80
02-20
Зургаан аймаг Цагаан сараар иргэдийн хөдөлгөөнийг хязгаарлах шийдвэр гаргаад байна

81
02-20
Хийн хоолойг Монголоор дамжуулах ТЭЗҮ-ийг боловсруулах Оросын талын ажлын хэсэг байгуулагджээ

82
02-20
Хот руу орж, гарч байгаа автомашины хөдөлгөөнийг бүрэн автомат системээр бүртгэж эхэллээ

83
02-20
Зөвлөгөө: Шинэ коронавирусээс бид зөв сэргийлж чадаж байна уу?

84
02-20
Тэтгэврийн зээлийг 6 сарын хугацаатай олгож эхэллээ

85
02-20
Ялахгүй гэсэн сонгуулиасаа ялж гарах нь улс төр юм

86
02-20
Гайхамшигтай эрдэнийн чулуу алмаазын тухай сонирхолтой баримтууд

87
02-20
Дундаж давхарга "гоожиж" байна

88
02-20
"Газрын тос боловсруулах үйлдвэр"-ийн барилга угсралтын ажил энэ хавар эхэлнэ

89
02-20
“Иx xapш жил тoxиoж бaйгaa хүмүүс aнзaaргaгүй явж бoлoxгүй “

90
02-20
ТӨБЗГ-ын дарга З.Мэндсайхан: ОХУ-аас шилжүүлэн авсан орон сууцыг оршин суугчдад нь үнэгүй хувьчилана

91
02-20
“Аэросити” хот төсөл нь Улаанбаатарын эдийн засгийн том боломж

92
02-20
БНХАУ зогсоогоод байсан нүүрс тээвэрлэлтийн сүлжээнийхээ 70 хувийг сэргээжээ

93
02-20
Венесуэлд хүнсний бүтээгдэхүүний үнэ нэмэгджээ

94
02-20
Гүүгл байгальд ээлтэй "модон" хорооллын төслөө танилцууллаа

95
02-20
Коронавирусийн халдвараас урьдчилан сэргийлэх ажлыг эрчимжүүлэв

96
02-20
Тэнгэр мэднэ

97
02-20
“Амгалан дулааны станц” ХХК-ийг төрийн өмчит компани болголоо

98
02-20
"Урт цагаан" энэ хаврын улстөрийн хамгийн халуун цэг болно

99
02-20
Монголын хөлбөмбөгчид Катарт 14 хоногийн бэлтгэл хийнэ

100
02-20
Маккартизмын сүүдэр Цагаан ордныг бүрхсэн үү