BOLOD.MN - Мэдээллийн нэгдсэн сан


» Үндсэн сайт / Desktop хувилбар /
Сүүлийн үеийн 100 мэдээ

Суурь өөрчлөлт хийхгүйгээр гацаа арилахгүй

Нэг бус найз нөхөд, таньдаг хүмүүс маань “Чи нэр дэвшиж байгаа юм уу? Бусад яриад чи өөрөө чимээгүй юм. Тодорхой болгох хэрэгтэй” гэж асууж, бас зөвлөв. 


Нэг бус найз нөхөд, таньдаг хүмүүс маань “Чи нэр дэвшиж байгаа юм уу? Бусад яриад чи өөрөө чимээгүй юм. Тодорхой болгох хэрэгтэй” гэж асууж, бас зөвлөв. 

Тийм ээ, би нэр дэвшиж байгаа. УИХ-ын сонгуулийн 29-р тойрог буюу Хан-Уул дүүрэгт. 

Аа, бас “Чи яагаад улс төржөөд байгаа юм бэ? Уран бүтээлээ хийгээд зоргоороо тайван сууж болохгүй байна уу?” гэж асууж, лавлах, зөвлөх нь ч бас байна. 

Болохгүй байна. Яагаад гэдгийг аль болох товчхон тайлбарлахыг хичээе.

Хууль тогтоох дээд байгууллагад сонгогдох гэж зүтгээд буйн зорилго нь Тогтолцооны өөрчлөлт хийхэд юм. Суурь өвчнийг нь эмчлэхгүйгээр, хам шинж тэмдгүүдийг эмчлэх төдийгөөр өвчтөнг бүрэн эмчлэх боломжгүй. Түүн лугаа адил өнөөгийн нийгмийн суурь тогтолцоог өөрчлөхгүйгээр биднийг бухимдуулдаг, туйлдуулдаг, талцуулдаг олон асуудал арилахгүй хэвээр байсаар л байна. 

Тухайлбал, 

- Бид зээлийн хүүгийн хүүд дарлуулж, гинжлүүлчихсэн. Тогтолцооны суурь өөрчлөлт хийхгүйгээр энэ зээлийн хүүгийн дарамт гав гинж сулрахгүй. Гадаад 30 тэрбум ам.долларын өрийн дарамт ч улам хүндэрнэ. 

- Хэдий өндөр шилэн байшингууд баригдаж, өргөн замууд тавигдаж, машин тэрэг багтаж ядан, брэнд ярьдаг болсон ч хүн амын 30 орчим хувь нь ядуу хэвээр 30 жил болов. Дундаж давхарга дээсэн дөрөөн дээр дэнжигнэсээр байна. Нийгмийн бүтэц ийм байхад баттай хөгжлийн тухай ярих боломж хомс. Үүнд тогтолцооны гажуудал суурь нөлөөтэй.

- Бид сүүлийн 30 жил авилга шударга бус явдалтай тэмцсэн. Тэмцээгүй биш тэмцсэн шүү. Гэвч арилсан уу? Үгүй. Харин ч авилга, шударга бус явдал Сovid19 вирус шиг дүрсээ хувилган мутацлагдаж, танигдахгүй болон хувирч бүр аюултай болчихлоо.

- Баялгын хувиарлалт хэтэрхий шударга бус. Бас бодлого зарчим нь гажсан. 

- Дэлхий нийт старт-ап, дижитал эрин ярьж, түрүүчээсээ шилжиж эхлээд байхад бид алт нүүрсээ ухаж худалдах тухай ярьсаар суугаа нь эмгэнэл.

- Улс төр-санхүүгийн бүлэглэлүүд хууль тогтоогч болж, эрх ашгийн зөрчилтэй хуулиар өм цөм хулгайлж байхад бид гайхаж, мэлэрч суухаас өөр юу ч хийж чадахгүй суумааргүй байна. 

- Үндэсний сэтгэлгээний аюулгүй байдалд улаан гэрэл асчихсан. 

- “Боловсролын шинэчлэл” гэж хэлэхэд одоо санаа зовохоор болтлоо энэ салбарын шинэчлэлийг үнэгүйдүүлсэн. 

- Дэлхийн чинээ Монгол маань улс төржилт, хийрхэл, бүлэглэл, талцал хагаралд хэрчигдэн хуваагдсаар жалгын чинээ болчихсон. Суурь тогтолцоогоо өөрчлөхгүй бол энэ намчирхал, талцал байсаар л байна. 

Эрүүл мэнд, Утаа, Бүсчилсэн хөгжил, Мал Аж ахуйн бүтээгдхүүний ашиглалт гэх мэт нийгмийн олон асуудлыг энд дурдсангүй орхив. Энэ бүх гацаа, гажуудал, бэрхшээл нь суурь тогтолцооны гажуудлаас үүдэлтэй хам шинж өвчнүүд юм.

Хүний нийгмийн хөгжил нь ахуйн болоод оюун санааны гэсэн хоёр зүтгүүртэй байдаг. Харамсалтай нь бид өнгөрсөн 30 жилд ахуй буюу Эдийн засаг л голчлон ярьж ирсэн. Нөгөө зүтгүүр болсон Үндэстний оюун сэтгэлгээний сэргэн мандал, өөрөө өөртөө итгэх итгэл, үнэлэх үнэлэмжийн талаар мартчихсан мэт, тэр бүү хэл энэ талаарх яриаг үзэл суртал, хийрхэл хэмээн эгдүүцэн хүлээн авах хандлагатай болчихсон. Монголчууд бид хэн бэ гэдгээ сэтгэлгээ, ахуйн түвшинд, өнгөрсөн одоо ирээдүйн хэлхээнд, гадаад, дотоод геоулстөрийн хүрээнд зөв тодорхойлохгүйгээр Хөгжлийн оновчтой загвар, хөтөлбөр гаргах боломжгүй юм. Бүхий л шинэчлэл, өөрчлөлт өгөөжгүй байгаагийн шалтгаан энд л бий. 

- Индивидуалист суурь хандлагатай ард түмэн бүхий Барууны ертөнцийн хөгжлийн загвар коллективист суурь хандлагатай Монголын нийгэмд таарч тохирохгүй. Яг ижилхэн төсөл хөтөлбөр хөрш хоёр улсад байтугай хоёр өөр аймагт ч харилцан адилгүй үр дүнтэй байдаг. Шалтгаан нь суурь хандлагадаа юм. 

Дээр дурдсан болон дурдаагүй бүхнийг үнэхээр бодитой өөрчлөхийг хүсэж байвал, үр дүнг нь үзмээр бол тогтолцооны өөрчлөлт хийхээс өөр гарцгүй юм. Тогтолцоог өөрчилнө гэдэг нь эргээд тоталитар дарангуйллыг тогтоох тухай асуудал биш. Харин үндэснийхээ өвөрмөц онцлог, үндэсний ертөнцийг үзэх үзэл санаанд тулгуурласан төрийн тогтолцоо бүхий шинэ Үндсэн хуулийн тухай ойлголт болно. 

- 2016 оны УИХ-ын сонгуульд би мөн л Үндсэн хуулийн өөрчлөлтийн төлөө өрсөлдсөн. 

- 2019 оны Үндсэн хуулийн өөрчлөлтийн хэлэлцүүлэг болоход ихэд баярлан, идэвхтэй оролцож, санал бодлоо бичиж, дэвшүүлж, хэлэлцүүлэгт орж байсан. 

- Гэвч харамсалтай нь 2019 оны МАН-65-ын Үндсэн хуулийн өөрчлөлт нь хэдийгээр давхар дээлийг тайлсан, хууль тогтоогчид төсөв хувиарлалт, засаглалын томилгоонд оролцохгүй байх зэрэг цөөнгүй чухал өөрчлөлт хийж чадсан ч миний хүсэн хүлээж байсан суурь өөрчлөлтийг хийсэнгүй. Дээр дурдсан хөгжлийн гацаа болсон бэрхшээлүүдийг шийдэх чадамжгүй, урсгал засварын шинжтэй болсон. 

Товчхондоо,

- Үндэсний оюун сэтгэлгээний бэтгэ болсон Намчирхал хэвээр байна. 

- Шинэчлэгдсэн Үндсэн хуулийн хүрээнд явагдах 2024 оны сонгууль ч мөн өнөөдрийнх шиг намчирхал, талцал, хийрхэлтэй хэвээр байна гэсэн үг. Офшорчид, ЖДҮчид, элдэв ашиг сонирхолтой хүмүүс улс төрд орж ирж, төр самардаг нь хэвээр байна гэсэн үг. 

- Улс төр-санхүүгийн бүлэглэлүүд Монголын төрд нөлөөтэй хэвээр байна гэсэн үг. 

- Үндэсний сэргэн мандлын үзэл санаа чөдөртэй тушаатай хэвээр байна гэсэн үг. 

Бид суурь өвчнийг эмчлэхгүйгээр хам шинжүүдтэй зууралдах нь үр дүнгүй. Нэгийг нь эмчилж байтал нөгөө нь сэдэрнэ. 

Би ийм л зорилго буюу Тогтолцооны өөрчлөлтийн төлөө хууль тогтоох байгууллагад орохоор нэрээ дэвшүүлэн өрсөлдөж байна. Би ганцаараа ч биш, надтай ижил үзэл бодол бүхий найз нөхөд, танилууд, улс төрийн хүчин ч УИХ-д өрсөлдөж байгаа. 

Бид өнөө аар саар хөгжлийн тухай ярих нь дэндүү учир дутагдалтай. Харин үндэсний сэргэн мандлын тухай ярих цаг. Үүнийг цаг үе нэхэн шаардаж байгаа. Эс чадвал гээгдэн хаягдана. Үндэсний сэргэн мандал гэдэг нь олон хүчин зүйлээс хамаардаг ч суурь нь үзэл санаа, түүнийг хэрэгжүүлж чадах тогтолцоонд байдаг. Бид тийм тогтолцоог хүсэж, хүсээд зогсохгүй хууль, эрхзүйн хүрээнд бүтээхийг хүсэж нэрээ дэвшүүлэн өрсөлдөж байгаа. Би уг нь зөрчил тэмцэлд биш эвлэрэлд дуртай тайван талдаа хүн. Гэвч тайван суулгахгүй бол яах ёстой вэ?

Дээрээ суудлаа олохгүй бол доороо гүйдлээ олохгүй. Төр МАНАН-тай самуун бол бид тайван сууж эс чадна. 

Бөх нь барилдаад, дуучин нь дуулаад, мань мэтийн уран бүтээлчид нь ингэж улс төржихгүйгээр номоо бичээд тайван сайхан аж төрдөг тийм л нийгмийг би хүсэж байгаа юм. Нуур амгалан бол нугас амгалан. Төр амгалан бол түмэн амгалан. Би ч бас тайван сайхан амгалан суумаар байна. Үр хүүхэддээ өр зээлгүй, итгэл төгс сэргэн мандах Монгол орон үлдээхсэн гэсэн хүсэл байна. 

Б.Номинчимэд

Эх сурвалж: sonin.mn

Суурь өөрчлөлт хийхгүйгээр гацаа арилахгүй
Бусад мэдээ ▼

1
07-09
Үндэсний их баяр наадмын хөтөлбөр

2
07-09
МУИС-ийн багш, доктор, профессор М.Баярсайхан: Амьтны үр төлийн нэр

3
07-09
Гадаад байгаа иргэдийн татан авалтыг эрчимжүүлнэ

4
07-09
Наадмын өдрүүдэд Эрүүл мэндийн байгууллагуудын ажиллах цагийн хуваарь

5
07-09
Бээжин, Тяньжиньд хамгийн ойрхон “их элсэн сав газар”-ыг цөлжилтөөс ангижруулж буй тухай тэмдэглэл

6
07-09
АТГ: 2020 оны хагас жилийн ажлын тайланг танилцуулж байна

7
07-09
13 машин мөргөлдөж, 3 айлын хашааг дайрсан ноцтой осол гарчээ

8
07-09
Төв аймгийн Эрдэнэ сумын нутагт нас биед хүрсэн 19 минжийг нутагшуулжээ

9
07-09
Хариуцлагагүй ажилласан албан хаагчдыг олон нийтэд зарлана

10
07-09
Эмэгтэй хүн бүрийн мэдэх ёстой гоо сайхны 17 нууц

11
07-09
Аз жаргалтай амьдралын нууц

12
07-09
Японы ерөнхий сайд ард түмнээсээ уучлал хүслээ

13
07-09
"Бие даагчид ба Сонгууль 2020"

14
07-09
"Улсын Их Хурлын тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай” хуулийн төслийг өргөн барилаа

15
07-09
"Долдугаар сарын 16,17-ныг амралтын өдөрт шилжүүлэхгүй"

16
07-09
Израиль улс Палестиний хүүхдүүдийн нүүрийг хүчлээр түлжээ

17
07-09
Үндэсний их баяр Наадамд хурдан морь уралдуулах цагийн хуваарь, хөтөлбөр

18
07-09
Зургаан жилийн ял авсан Б.Отгонбаатар гэж хэн бэ?

19
07-09
Эмэгтэй гишүүдэд дайх үг

20
07-09
Тусгай хамгаалалттай бүсэд хүн амиа алдав

21
07-09
Төмсний үнэ тэнгэрт хадаж, төгрөгийн ханш газарт унасаар...

22
07-09
Аварга Э.Оюунболд энэ жилийн наадмыг өнжинө

23
07-09
Шинэ сайд нар Ерөнхийлөгчийн сонгууль өнгөртөл “яндан хөөлөх” үү?

24
07-09
Зуурмагийн миксер 13 автомашин мөргөж, 5 хүн гэмтсэн ноцтой осол ГАРЛАА

25
07-09
Оросын сэтгүүлчийг Чехийн тусгай албанд мэдээлэл дамжуулсан хэрэгт сэжиглэж байна

26
07-09
Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүхийн өчигдөр, өнөөдөр

27
07-09
Мөнгө угаах гэмт хэргээр шүүхэд шилжүүлсэн есөн хэрэг байгаа аж

28
07-08
Т.Доржханд сайдуудаас асуусан асуултны хариулт

29
07-08
Баяр наадмын төсөвт 1.6 тэрбум төгрөг зарцуулахаар төлөвлөжээ

30
07-08
С.Чулуун "Би хулгай хийдэг биш, эмхэлдэг цэгцэлдэг судлаач"

31
07-08
ОХУ-аас ирсэн хоёр хүний шинжилгээнд коронавирус илэрч, батлагдсан тохиолдол 227 боллоо

32
07-08
Х.Баттулга : Энэ их өрийг дарах уран ухаан, арга залийг Ч.Хүрэлбаатар та мэргэжлийн хүний хувьд бодож шийднэ биз

33
07-08
Танилц: Шинэ томилогдсон Засгийн газрын сайдуудын намтар...

34
07-08
Эрүүл мэндийн сайдаар Б.Цогтбаатарын оронд Т.Мөнхсайханыг томилуулахаар танилцууллаа

35
07-08
"Жи Тайм" сүлжээний гэгдэх эрүүгийн хэргийн шүүх хуралдаан дахин хойшлов

36
07-08
Сөүл-Улаанбаатар чиглэлийн тусгай үүргийн онгоцоор 258 иргэн ирнэ

37
07-08
Бразилын Ерөнхийлөгчийн шинжилгээний хариу эерэг гарчээ

38
07-08
Гэр шатаж, хоёр хүн нас баржээ

39
07-08
"Челси" гуравдугаар байр руу орж, "Лестер" дөрөв рүү ухарлаа

40
07-08
У.Хүрэлсүх жинхэнэ мэргэжлийн, технократуудын Засгийн Газар байгуулахыг зорьжээ

41
07-08
Ц.Нямдоржийг Ерөнхий Сайдын зөвлөхөөр томилжээ

42
07-08
Их Британи, Хятад хоёр Хонконгчуудыг булаацалдаж эхэллээ

43
07-08
Н.Номтойбаярын нийтийн албанд ажиллах эрхийг 5 жил хасч, 5.5 жил хорих ял оноолоо

44
07-08
Ж.Эрдэнэбатын хэрэг парламентад ямар жишиг тогтоох бол?

45
07-08
АН хаашаа нүүх вэ?

46
07-07
АНУ Хятадын нийгмийн сүлжээний хавсралтуудыг хориглох асуудлыг “судалж байна”

47
07-07
Сөүлээс 172 иргэн эх орондоо ирлээ

48
07-07
ОХУ-аас орж ирсэн ТАВАН хүний шинжилгээнд коронавирус илэрч, батлагдсан тохиолдол 225 боллоо

49
07-07
Наадмаар ТАВ ХОНОГ амарч, долдугаар сарын 16-нд ажил ЦУГЛАНА

50
07-07
ЧУУЛГАН: Засгийн газрын бүтцийг УИХ-ын чуулганаар эцэлсэн баталлаа

51
07-07
Наадам хийх газар судлаад судлаад олдсон нь л Ерөнхийлөгчийн гэр бүлийнхний амралт юм гэнэ

52
07-07
У.Хүрэлсүх: Ирэх 4 жилд 2.9 тэрбум долларын өр төлнө

53
07-07
Ерөнхийлөгч Уул уурхай, хүнд үйлдвэрийн яам, Эрчим хүчний яамыг нэгтгэх санал хүргүүлжээ

54
07-07
У.Хүрэлсүхийн удирдсан Засгийн Газар 14 яам, 17 сайдтай байна

55
07-07
Байгаль Орчны Сайд асан У.Барсболд таалал төгсчээ

56
07-07
Токиогийн олимп болох эсэх нь тодорхойгүй байна

57
07-07
Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүх наадмаас өмнө танхимаа бүрдүүлнэ

58
07-06
Өнөөдөр Дээрхийн Гэгээнтэн 14-р Далай багшийн мэлмий гийж лагшин мэндэлсний 85 насны ойн өдөр

59
07-06
Сураггүй алга болсон эмэгтэйг уулнаас эсэн мэнд олжээ

60
07-06
Ерөнхий сайд байхдаа өөртөө лиценз олгосон Ж.Эрдэнэбатад 6 жилийн хорих ял оноолоо

61
07-06
УИХ-ын гишүүн Д.Эрдэнэбатад ял тулгажээ

62
07-06
Ерөнхийлөгч, Ерөнхий сайд хоёр Засгийн газрын ийм хувилбарууд дээр “ярилцаж” байна

63
07-06
Амралтын өдрүүдэд гурван хүн зам тээврийн ослоор амиа алджээ

64
07-06
ОХУ-д 21 сая гаруй хүнд коронавирусний шинжилгээ хийжээ

65
07-06
ОХУ: 40 эмч коронавирусын улмаас нас баржээ

66
07-06
Бухимдал, гомдол дагуулсан 2020 оны ЭЕШ

67
07-06
НӨАТ-ын хоёрдугаар улирлын урамшуулал олгоно

68
07-06
Наадмын дараа төсөв тодотгоно

69
07-03
Ж.Чинбүрэн: Би сайд болох гэж хэн нэгний үүдийг сахиж элдэв хов жив хийж явсангүй, хийх ч үгүй!

70
07-03
П.Цагаан: Алтанхуяг аа, гудамжны чавганц уу чи

71
07-03
В.Путин Үндсэн хуулийн нэмэлт, өөрчлөлтийг боловсруулсан ажлын хэсэгтэй уулзана

72
07-03
Haaдмaap xaмгaaлaлтaд aжиллax цaгдaa нapт мoнгoл бaaтpын дээл өмcгөнө

73
07-03
ЭМЯ: Нэмж халдвар илрээгүй, хоёр хүн эдгэрч эмнэлэгээс гарлаа

74
07-03
УИХ-ын Халдашгүй байдлын дэд хорооны даргаар Н.Энхболд томилогдов

75
07-03
Д.Лүндээжанцан УИХ-ын даргын зөвлөх болно

76
07-03
Хүүхдийн паркийн үйл ажиллагаa хэвийн явагдаж эхлэлээ

77
07-03
Баяр наадмын талбайд хуушуур хийх болон худалдаа эрхлэх зөвшөөрөл олгохгүй

78
07-03
Мексик халдвараар нас барсан хүний тоогоор Испанийг давжээ

79
07-03
Тусгай үүргийн хоёр онгоцоор 420 иргэн эх орондоо ирлээ

80
07-03
У.Хүрэлсүх : Бид ард түмнийхээ итгэлийг зүтгэлээр хариулах учиртай

81
07-03
2020 оны нэгдүгээр улиралд 428.1 тэрбум төгрөгийн "ногоон зээл" олгожээ

82
07-03
"МИАТ-ийн тусгай үүргийн онгоцны хөдөлгүүр гэмтсэнээс Бээжинд буулт хийжээ

83
07-03
2020 оны нөөцийн мах бэлтгэх, нийлүүлэх ажлыг нийслэл хот амжилттай зохион байгууллаа

84
07-02
Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүх Ерөнхийлөгч Х.Баттулгад бараалхлаа

85
07-02
Аялалд явахдаа мартаж болохгүй зүйл

86
07-02
БНСУ-аас 420 иргэн эх орондоо ирнэ

87
07-02
Эрхэм хэрэглэгчдийн анхааралд

88
07-02
Гадаадад байгаа Монголчуудаа эх оронд нь авчиръя

89
07-02
Жилээр биш сараар тоологдох настай УИХ, засаглал байгуулагдсан уу?

90
07-02
И.К.Азизов: ОХУ-ын Үндсэн хуулийн нэмэлт өөрчлөлт бүх салбарыг хамарч байгаа учир мэдэгдэхүйц өөрчлөлт авчирна

91
07-02
Д.Нямхүү: Өнөөдөр нэг хүн эдгэрч, ХӨСҮТ-өөс дараагийн сувилалд шилжлээ

92
07-02
Монгол Улс ФАТФ-ын саарал жагсаалтаас гарлаа

93
07-02
Өнөөдөр Замын-үүдийн боомтоор 300 монгол иргэн орж ирнэ

94
07-02
Зарим үйлчилгээний газруудыг үе шаттайгаар нээнэ

95
07-02
Ж.Эрдэнэбатыг шүүх хурал үргэлжилж байна

96
07-02
МАН-ын дарга У.Хүрэлсүхийг Монгол Улсын Ерөнхий сайдаар томиллоо

97
07-02
Т.Доржханд: Ерөнхий сайд аа дэд сайд, төрийн нарийн бичиг, зөвлөхүүдийн орон тоог цомхотгож өгөөч

98
07-02
Наадам хийж болно оо, 3 тэрбумыг “цацах” арай их биш үү

99
07-02
Ч.Хүрэлбаатар: Төсвийн орлого 1.2 их наяд төгрөгөөр тасарчихсан явж байна

100
07-02
70, 80-аад оны дур булаам рокерууд