BOLOD.MN - Мэдээллийн нэгдсэн сан


» Үндсэн сайт / Desktop хувилбар /
Сүүлийн үеийн 100 мэдээ

Хариуцлагагүй эздэд хариуцлага тооцох хэрэгтэй байна

Монголд анх удаа амьтан асрах газрыг  байгуулжээ. Энэ газарт гэмтэж бэртсэн, эзэндээ хаягдсан нохой, муурыгг асран тэнхрүүлж, үрчлэн авах 


хүсэлтэй хүмүүстэй холбоо тогтоодог байна. Тэнд байгаа нохой бүр өөрийн гэсэн түүхтэй. Ад үзэгдэж, орох байх газаргүй, удаан хугацаанд тэнүүчилсэн нохдыг асран хамгаалсаар одоо 60 орчим нохойтой болжээ. Амьтанд хайртай залуус долоо хоног бүр цугларч нохдын байгаа газрыг цэвэрлэх, үйл ажиллагаанд туслахаар сайн дурын ажил зохион байгуулдаг. Дэлхийн хөгжингүй орнуудад 100 мянгаас дээш  хүн амтай хот сууринд амьтан асрах газар зайлшгүй шаардлагатай гэсэн байдаг. Харин Монгол Улсад өнөөг хүртэл дээрх үйл ажиллагаатай төстэй байгууллага байгаагүй буюу анхдагч нь болж байгаа юм. 
 Түүний нэрийг Итгэл гэдэг. Тэр бол энэ асрах газрын хамгийн гайхалтай түүхтэй амьтан. Зам дээр машинд дайруулаад хүнд байдалд байсан түүнийг асрах газрын ажилчид одоо болтол асарч байна. Итгэл одоо байнга живхтэй байдаг. Энэ нь түүний бэртэлтэй холбоотой. Асрах газрын ажилчид түүний живхийг өдөрт хоёр удаа сольж, хооллож ундалдаг. Тэнд байсан амьтан бүр өөрийн гэсэн түүхтэй, гайхалтай ухаалаг. Хүмүүс асрах газар хандан амьтдын тухай мэдээлэл өгч тэднийг аваачиж өгөхийг хүсдэг. Гэхдээ одоогоор тэдэнд байнга нохой нэмж авах боломж хомс. Одоо байгаа нохдоо сайн эзэнд үрчлүүлж өгсний дараа дахин өөр амьтдыг хүлээж авдаг байна. Гудамжны гэх тодотголтой амьтад ингэж их олширсон нь хариуцлагагүй үржүүлэгчдээс шалгаалаад байгааг ч мөн тайлбарлаж байлаа. Монгол Улсад амьтдад зориулсан хуулийн орчин дутмаг, эздэд нь зориулсан хариуцлагын тогтолцоо байхгүй. Хашаандаа тэжээдэг охин нохойгоо гөлөглөхөөр гөлөгнүүдийг нь хайрцаглаад төөрүүлж хаях нь элбэг. Мэдээж хариуцлагагүй үржлийг зогсоохгүй  бол мянга мянгаар нь устгаад ч амжилт олохгүй. Хариуцлагагүй үржүүлэгчид цэгцрэхгүй бол золбин нохдын тоо хэзээ ч буурахгүй гэдгийг сайн дурын ажилтнууд хэлж байлаа. Хашаандаа болон гэртээ тэжээж байгаа нохойныхоо үржлийн асуудал дээр анхаарал тавьдаггүй хариуцлагагүй эздээс болж гудамжны нохдын тоо өссөөр байна. Гудамжны гэх тодотголтой нохдын үржлийн асуудал нийслэлийн нэгэн шүдний өвчин болсоор олон жилийг ардаа орхижээ. 
Сүүлийн зургаан жилийн туршид жил бүр нохой устгалд зориулж нэг тэрбум гаруй хөрөнгө зарцуулдаг ч амжилт олсонгүй, нохдын тоо буурсангүй өдийг хүржээ. Монгол Улсад нохойны үржил хаах талаар ойлголт муу. Тэгвэл үржил хаах мэс засал нь яагаад чухал вэ. Энэ чиглэлээр судалгаа явуулдааг олон улсын байгууллагаас нэг эм нохой таван жилд 500-600 болж үржих боломжтой гэжээ. Тэгэхээр 150 нохойд үржил хаах мэс ажилбар буюу “спэй” хийлгэснээр  75 мянган золбин нохойтой болохоос сэргийлнэ гэсэн үг. Нэг нохойд спэй хийлгэх үнийн дүн 80-130 мянган төгрөг байдаг. Харин нэг нохойг буудахад 12 мянган төгрөг улсаас төсөвлөдөг. Нэг жилд 100 мянган нохой буудах төсвөөр 12 мянган нохойд үржил хаах мэс ажилбар хийлгэчихвэл таван жилийн дотор нийслэл маань золбин нохойгүй болох боломжтой байна. Олон оронд “Спэй” хийсний дүнд золбин нохойноосоо салж чаджээ. Тухайлбал, Турк улс золбин нохойгоо барьж аваад “Спэй” хийж, вакцинжуулаад чихэн дээр нь тэмдэглэгээ хийгээд тавиад байж. Хэсэг хугацааны дараа Станбул хот золбин нохойгүй болсон. Улаанбаатар хотын Захирагчийн ажлын албаны хот тохижилтын газраас 2020 онд эзэнгүй нохой, муур устгалын ажилд 1.2 тэрбум төгрөг төсөвлөжээ. Үүнээс 500 орчим сая төгрөг нь гэр хорооллын нохой, муурыг бүртгэлжүүлж, урьдчилан сэргийлэх үзлэг хийх, вакцин туулганд хамруулах, үржлийг хязгаарлахад зарцуулахаар төсөвлөжээ. Иймээс иргэд та бүхэн оршин суугаа газрынхаа хэсгийн ахлагчид хандан өөрийн тэжээвар амьтнаа үнэ төлбөргүй эмнэлгийн үйлчилгээнд хамруулаарай. Нохдын үржлийг хааж золбин нохдын тоог багасгах нь амьтдад хайртай хүмүүсийн үзэл бодлыг хүндэтгэх төдийгүй Монгол Улсын Үндсэн хуулийн 16 дугаар  зүй­лийн хоёр дахь хэсэгт заа­сан Иргэний үндсэн эрх, эрх чөлөөг хамгаалах ор­чинг бүрдүүлж байгаа нэн тэргүүний асуудал юм. 

А.Минжинсор

Эх сурвалж: "Зууны мэдээ" сонин 2020.7.31  БААСАН № 146 (6371)

Хариуцлагагүй эздэд хариуцлага тооцох хэрэгтэй байна
Бусад мэдээ ▼

1
09-18
Навчин дээр урласан итгэмээргүй үзэсгэлэнтэй 20 сийлбэр

2
09-18
НӨАТ-ын урамшууллын тохирол Ням гарагт явагдана

3
09-18
Европт халдварын тохиолдлын тоо огцом нэмэгдэж буйг анхааруулжээ

4
09-18
Ван И Монголд айлчлах үеэрээ харилцан бие биеэ хүндэтгэхийг уриаллаа

5
09-18
БНХАУ нээрээ л Монголыг бодсондоо л нүүрс авч байгаа юу

6
09-18
Хүн ам, орон сууцны 2020 оны тооллогын дүн гарлаа

7
09-18
"Дэлхийн Гитарын Өдөр"-ийг тохиолдуулан Yamaha F310 гитарыг онцлон хүргэж байна

8
09-18
Ц.Нямдорж: “Сахал” Эрдэнэбилэгийн эцэг нь Ли Чин Ши гэдэг хятад хүн шүү

9
09-18
Цагдаагийн офицер ингэж бичжээ

10
09-18
Л.Наранбаатар: Миний хувьд нэг намаас гарч нөгөө намд ороогүй, би АН-аас хоёр ч удаа хөөгдчихсөн хүн

11
09-18
Голландчууд хуванцраар "мөнхийн" зам бүтээлээ

12
09-18
Жижигхэн Монголыг төлөөлөхдөө том бай даа, гурав аа...

13
09-18
Үйлдвэрийн ослын тоо өмнөх оны мөн үеийнхээс 7.4 хувь буурчээ

14
09-18
Босоо хийморь байтугай бортоготой шээсээ ярин, сэвстэй гүзээндээ тээглэн янцаглах ТҮРҮҮ БӨХ

15
09-18
Боловсон хүчин ч үгүй, бодлого ч үгүй АН-ынхан

16
09-18
Төрийн тамгыг “доромжилсон” сайд төрд байж л байг уу?

17
09-18
“Авраамын гэрээ” ба шинэ Ойрхи Дорнод

18
09-18
Бундеслиг үзэгчтэй болно

19
09-18
Ерөнхийлөгчийн "Цагаан шүхэрт" гадаад хэргийн яам

20
09-18
Хаягдсан циркчдын өмнөөс хашхирах хэдэн шалтгаан

21
09-18
АНУ: Уйгур иргэдийн эрхийг зөрчсөн үйлдлийг тэвчихгүй

22
09-18
Хоёр настнуудаа цэцэрлэгт авахад бэлэн үү?

23
09-18
Хуульчдын холбооноос асууя: Хуульчийн шалгуур нь мөнгө үү, мэргэжлийн үйл ажиллагаа юу?!

24
09-17
Гадаад харилцааны сайд Н.Энхтайван ОХУ-д албан ёсны айлчлал хийнэ

25
09-17
Хоёр настай хүүхэд цахимаар хэрхэн бүртгүүлэх вэ

26
09-17
Терроризмтой тэмцэх зөвлөлийн ээлжит хуралдаан болно

27
09-17
Фейсбүүк ухаалаг нүдний шил гаргана

28
09-17
Хурууны хээ уншуулж, нүүрээ таниулахаас татгалзаж болно

29
09-17
Г.Одбаяр жиндээ тэргүүллээ

30
09-17
ХНХ-ын сайдын тамга төрсөн өдрийн мэндчилгээнд заларч олныг бухимдуулав

31
09-17
Үндэсний номын баяр маргааш эхэлнэ

32
09-17
ЭМЯ: Халдвар авсан хүний тоо 30 саяыг давлаа

33
09-17
Өмнөд Солонгос Улс ОУ-ын авлигын эсрэг чуулганыг онлайнаар зохион байгуулна

34
09-17
"Юникал таувер" ХХК нь зөвшөөрөлгүй барилга угсралтын үйл ажиллагаа явуулж байжээ

35
09-17
Зорчих эрхийг хязгаарлах ялыг цахим бугуйвчаар хэрэгжүүлнэ

36
09-17
Л.Наранбаатар: АН хулгайч, луйварчин, дээрэмчин, коммунистуудын нам болчихсон

37
09-17
Н.Энхбаярын оймсонд хавчуулагдсан Ардчилсан нам

38
09-17
Ард иргэд эсэргүүцэж, эх баригчид маш нууц айлчлуулав

39
09-17
Талийгаачдын гавлын яс өтөж, цогцос өмхийрсөн байжээ

40
09-17
Долоон Дэн буудлын үйл ажиллагааг зогсоох саналыг хүргүүллээ

41
09-17
Өнөөдөр Хилийн цэргийн өдөр тохиож байна

42
09-17
Түлш олдохгүй бээвийж суугаа иргэдийнхээ бодит амьдралтай танилцана уу, дарга нар аа

43
09-17
Архангай, Баянхонгор, Говь-Алтай зэрэг зургаан аймагт зудын эрсдлийн үнэлгээ хийлгэх хүсэлт тавьжээ

44
09-17
Абэ Шинзогийн Засгийн газар огцорлоо

45
09-17
Хятад хэтэрхий томорч, Орос огцом хүчирхэгжинэ

46
09-17
Охины ээж: Амьдралын боломж тааруу учраас охиноо үрчлүүлсэн

47
09-17
МАН-ын хотын фракцын өв залгамжлагчид нийслэлийн газраар тоглож эхэллээ

48
09-16
"БАЯЛАГ КОМПЛЕКС" ХХК-ийн хиамны үйлдвэр эрүүл ахуй ариун цэврийн шаардлага хангаагүй байжээ

49
09-16
Энэ онд 50 хүүхэд гол, усанд живж амь насаа алджээ

50
09-16
Өмнөговь: ЭЕШ-т 800 оноо авсан сурагчид батламж гардууллаа

51
09-16
"Спутник V" вакцин хийлгэсэн сайн дурынханд зовиур илэрчээ

52
09-16
НИТХ-д нэр дэвшигчдийг харьцуулбал...

53
09-16
Өвс, тэжээл, хивэгний экспортыг түр хугацаанд хязгаарлалаа

54
09-16
Гэмт хэрэгтэн хэзээ ч завсгаа ил гаргаж явдаггүй

55
09-16
Малдаа дарлуулсан Монгол

56
09-16
Үйл ажиллагаа нь нээгдсэн аж ахуйн нэгжүүд халдвар хамгааллын дэглэмийг сахина

57
09-16
Сөүл-Улаанбаатар чиглэлийн транзит тусгай үүргийн онгоцоор 255 иргэн эх орондоо ирнэ

58
09-16
Сүга Ёшихидэ 72 насандаа Японы Ерөнхий сайдаар сонгогдлоо

59
09-16
Өвөр Монголоос -Монгол хүнээс ирсэн захидал

60
09-16
Д.Батзоригийн "Тансаг хайрын дуулал" номын орлогоос тархины саажилттай хүүхдүүдэд хандивлана

61
09-16
Д.Нямхүү: Анх-Отгоны хувьд буруу ташаа мэдээлэл гарсанд ихэд эвгүйцэж, сэтгэл зовж хүлээж авсан

62
09-16
Д.Нямхүү: Нийт 522 сорьцод шинжилгээ хийхэд коронавирус илрээгүй

63
09-16
Азийн хөгжлийн банкнаас 3.5 сая долларын буцалтгүй тусламж олгоно

64
09-16
“Рио Тинто” буулт хийж эхлэв үү

65
09-16
Сэлэнгэ аймагт самар түүж явсан иргэн сураггүй алга болжээ

66
09-16
Монгол, Хятадын соёл, боловсрол, хүмүүнлэгийн хамтын ажиллагааг улам гүнзгийрүүлнэ

67
09-16
Толгойгүй АН, үнэт зүйлгүй МАХН

68
09-16
Тавантолгой-Гашуунсухайтын жолооч нар тээвэр зогсоох мэдэгдэл гаргажээ

69
09-16
Монгол улсын ГХ-ны Сайд Н.Энхтүвшин БНХАУ-ын Төрийн Зөвлөлийн гишүүн, Гадаад хэргийн сайд Ван И нар хэлэлцээр хийв

70
09-16
Японы шинэ удирдагч Ёшихидэ Сүга бол тариачны хүү юм

71
09-16
Дэн буудлуудаас цагаан хэрэглэл урагдсан, ариутгаагүй зөрчил илэрчээ

72
09-16
ДЭМБ: Коронавирусний урт хугацаандаа илрэх үр дагавар тодорхойгүй хэвээр байна

73
09-16
“Тэлээлж” сонгогдсон төлөөлөгчийг Засаг даргад зүтгэх эрхгүй болгочих

74
09-16
Тавантолгой-Гашуунсухайтын жолооч нар тээвэр зогсоох мэдэгдэл гаргажээ

75
09-15
​Сангийн яамны мэргэжилтэн Д.Болор улсын өмчийг битүүмжилж хууль зөрчсөн үү

76
09-15
Робот худалдагч

77
09-15
“Apple” шинэ бүтээгдэхүүнээ танилцуулна

78
09-15
АН-ын "шал арчсан" шалтгаан нь Ардчиллыг өмчилдөг хөгшчүүлийн "дайн"-аас үүдэлтэй

79
09-15
“Dream” буудалд тусгаарлагдсан иргэд хоолны хордлого болсон уу?

80
09-15
Шүүх хуралд ирээгүй мэргэжлийн хяналтын байцаагчийг цагдан хорихоор болов

81
09-15
Өнгөрсөн сард ХДХВ/ДОХ-ын хоёр тохиолдол илэрчээ

82
09-15
Айл өрхийн дулааныг өгч эхэллээ

83
09-15
МАН-аас нийслэлд нэр дэвшигчдийг шинжихүй

84
09-15
Дэлхийн хамгийн том дижитал камер анхны зургуудаа авчээ

85
09-15
БНХАУ-ын гадаад хэргийн сайд Ван И-гийн айлчлал 16:00 цагт эхэлнэ

86
09-15
Л.Месси хамгийн өндөр орлоготой хөлбөмбөгчдийн жагсаалтыг тэргүүлжээ

87
09-15
Залуус маргалдсаны улмаас нэгнийгээ авто машинаар мөргөж, гурван удаа дээгүүр нь гарчээ

88
09-15
ЭМЯ: Нэг хүн эдгэрч дараагийн шатны сувилалд шилжлээ

89
09-15
Хоёр настнуудыг цэцэрлэгт бүртгэж эхэллээ

90
09-15
Үерийн улмаас Баянбайгаль амралт руу очих боломжгүй болсон тул иргэдийг “Вензоу” зочид буудалд байрлуулахаар болов

91
09-15
Ж.Эрдэнэбат өөрөө лицензгүй ч ойр дотно хүмүүсийнхээ нэр дээр алт олборлодог байв уу?

92
09-15
Серена азгүйтэж, Осака тодров

93
09-15
Ж.Эрдэнэбат ойр дотныхоо хүмүүсийн нэр дээр алт олборлодог байсан уу?

94
09-15
Ерөнхий сайд асан Ж.Эрдэнэбатын шүүх хурал эхэллээ

95
09-15
ГИХГ-ын Замын-Үүд боомтын ажилтан учир битүүлгээр нас баржээ

96
09-15
Бодлогын хүүг бууруулсан нь холыг харсан шийдвэр мөн үү?

97
09-15
А.Навальный Орос руу буцах бодолтой байна

98
09-15
Ковид 19-ийн үед барууны орнуудын бүх сул тал тод илэрч байна

99
09-15
Өнөөх чинь АН-ыг самарчихаад МАН руу ирлээ

100
09-15
Дэрвэгэр жиргэрүү гэх ургамлыг нуун, хилээр нэвтрүүлэх гэж байсныг илрүүллээ