BOLOD.MN - Мэдээллийн нэгдсэн сан


» Үндсэн сайт / Desktop хувилбар /
Сүүлийн үеийн 100 мэдээ

Тиймээ, чөлөөт зах зээл гэж байхгүй! Үнэнийг хэлсэн хүнд хүн өшөөтэй, үхэр нядалсан хүнд нохой өшөөтэй юу?

Саяхан Монгол Улсын Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүх “Чөлөөт зах зээл гэж байдаггүй, дэлхий дээр хаа ч байхгүй. 


 

Тиймээс зах зээлд төрийн зохицуулалт хэрэгтэй” гэж хэлээд гадаад, дотоодын олон хүний уур, бухимдлыг төрүүлж бүр урвагчаараа дуудуулаад авав.
  Үнэнийг хэлсэн хүнд хүн өшөөтэй, үхэр алсан хүнд нохой өшөөтэй гэдэг л болж. Тиймээ, Чөлөөт зах зээл гэж хаа ч байдаггүй, харин өрсөлдөөн бий! Магадгүй ганцхан гэнэхэн Монголд минь л зах зээлийг чөлөөтэй  гэж итгэдэг байх.
Өнөөгийн Монгол Улсын нийгмийн хөгжлийн хоцрогдол, эдийн засгийн доройтол, тартагтаа тулсан ядуурал, иргэдийнх нь хэт улстөржсөн хэнээрхэл нь бидний сүүлийн 30 жилд хэрэгжүүлж ирсэн “Чөлөөт зах зээл” гэх дэлхийд хаа ч бодитоор оршин тогтнодоггүй бодлогын уршигт үр дагавар юм. Зах зээл хэзээ ч чөлөөт байгаагүй, энэ асуудлыг мөн чанараар нь ойлгож өөрт ашигтайгаар эргүүлж чадсан АНУ, Герман, Англи, Япон, Солонгос, Франц, Хятад, Швед, Норвег, Сингапур  гээд олон улсууд хөгжлийн өндөр түвшинд хүрсэн. Гэвч өнөөдөр чөлөөт зах зээл хэмээн номлодог эдгээр улсууд өөрсдөө хэзээ ч чөлөөт зах зээлийн зарчмаар яваагүй, харин дотоод зах зээлээ хамгаалах, бусдын зах зээлийг эзлэх, үндэсний эрх ашгаа нэгдүгээрт тавих төрийн оновчтой зохицуулалтын замаар өрсөлдөөнд ялж хөгжсөн гэдгээ хэлдэггүй юм. Угаасаа хэлэх ч албагүй, хөгжлийн нууц биш нууцыг бид өөрсдөө судлан мэдэх ёстой. Энэ нь зах зээлийн өрсөлдөөний хууль! Хятадууд шаазан, торгоны үйлдвэрлэлийн нууцаа хэдэн зуунаар хадгалж, хамгаалж ирсэнтэй адил ухагдахуун.
Өрсөлдөөний хамгийн гол зэмсэг болсон үйлдвэрлэл, үйлчилгээг өндөр хөгжүүлж нэгэнт давуу байдлыг олсон улсууд бусдыг “Чөлөөт зах зээл”-д итгүүлэх замаар ялангуяа ядуу, буурай орнуудыг хөгжлийн гацаа, өрийн хавханд оруулж өөрсдийн эдийн засгийн хавсарга, далд хэлбэрийн “колонь” болгодог тогтолцоо олон улсад хэрэгжсээр хэдэн арван жил болжээ.
Чөлөөт нэрийн дор зах зээлээ нээ, бүх зүйлийг ямар нэгэн хориг, хязгааргүй болго, төр юунд ч бүү оролц, зах зээл өөрөө зохицуулна гэж итгэж  буй нь гүн төөрөгдөл юм. Өрсөлдөөнд бэлэн бус улс зах зээлээ бодлогогүйгээр нээвэл, төрийн зохицуулалтыг оновчтой хийж чадахгүй бол чухам юунд хүрдгийг сүүлийн гурван арванд зургаан удаа дампуурлын ирмэгт хүрч аврал эрэн энд тэндээс мөнгө гуйсан Монголын жишээ тодоор харуулж буй юм. Монгол улс экспорт, импортын татвараа 0-5 хувь болгож аж үйлдвэрлэлээ бүр мөсөн устгасан, төгрөгийн гадаад валюттай харьцах харьцааг чөлөөт хөвөгч болгож ханшийг 953 дахин унагасан, газар нутгийн ихэнх нь лиценз болон зарагдаж гадна дотнын дурын этгээд байгалийн баялагт нь эзэн сууж газрыг нь ухан сэндийлж орчныг бохирдуулж буй байдал, үндэсний аюулгүй байдалд ноцтой эрсдэл учруулах хэмжээнд хүрч ДНБ-ий 250 хувийг давсан 31 тэрбум долларын гадаад өр, бодит байдалд 60 хувь давсан ядуурал энэ бүхэн  чөлөөт бус чөлөөт зах зээлийн номлолд итгэж төөрсөөр буйн баталгаа юм. Тиймээ, Монгол Улс өнөөдөр Хятадын эдийн засгийн хавсарга, түүхий эдийг бэлтгэгч орон болсон. Нийт экспортын 90 хувь, импортын 36 хувь Хятадаас хамааралтай байна. Хятад хилээ хаахад, Орос бензиний экспортын татвараа нэмхэд, ОУВС зээлээ хумихад, эсвэл дэлхийн зах зээл дээр нүүрс, зэс, жоншны үнэ унахад Монгол Улс дампуурлаа зарлах хэмжээнд хямардаг гэдгээ бид бүгд мэддэг.
Зах зээл хэрэгтэй л үедээ чөлөөтэй, эсвэл чөлөөгүй байдаг. Үүнийг Хятадтай хийсэн худалдааны дайнд ялагдаад ирхээрээ чөлөөт худалдаанаас татгалзаж буйгаа зарласан АНУ харуулсан. Өнөөдөр та яагаад Хятадын юань, Сингапурын доллар, Японы иенийн ам.доллартай харьцах ханш өөрчлөгддөггүй тогтмол байдгийг, яагаад Солонгос, Вьетнамд худалдааны татвар бараа болгонд өөр байдгийг, яагаад Германд сүүний үнийг төрөөс хянаж байдгийг, яагаад хятадууд, канадууд манай баялгийг лиценз нэрээр худалдан авч болдог, харин монголчууд бид Хятад, Канад, Автрали, Америкт лиценз авч болдоггүй, чаддаггүйг тунгаан бодож үзээрэй.
Чөлөөт зах зээлийг дэмжигч Японы засгийн газар өнөөдөр яагаад Хятадын хөрөнгө оруулагчдын Японд үл хөдлөх хөрөнгө худалдан авалтыг зогсоов! Ер нь хэзээ ч бодитоор эдлэх, хэрэглэх, үр шимийг нь хүртэх боломжгүй чөлөө, эрх чөлөө хэнд хэрэгтэй гэж! Өлсгөлөн, ядуу ард түмэнд чөлөөт зах зээл, эрх чөлөө, ардчилал энэ тэр гэсэн хуурамч үгнээс илүү хоол унд, орох оромж эн тэргүүнд хэрэгтэй гэдгийг мэдэх хүмүүс нь мэдэхийн цаагуур мэдэж байгаа.
30 жилийн турш буруу, зөв орчуулсан, хаана ч бодитоор байдаггүй чөлөөт зах зээлийг номлосон сурах бичгээр тархи руугаа балбуулсан оюутан, залуус, төргүй байх, үнэт зүйлсээсээ татгалзах, үндэсний эрх ашгаа умартан хөрөнгөгүй хөрөнгө оруулагчдыг шүтэхийг сурталдсан нео-либерал бодлогоор өглөө оройгүй тархиа угаалгаж буй ард иргэд минь өнөөдөр үнэнийг сонсох цаг нь болсон. Олон улсын эдийн засагчид, судлаачдын хүрээнд Монголыг “Darling of ultra-liberals in the West”-буюу Барууны хэт чөлөөт зах зээл номлогчдын амраг хонгор хэмээн хочлон  шоолж, манай  баримталж буй чөлөөт эдийн засгийн бодлогыг Freakonomics-Гаж эдийн засаг (Freak-гаж, economics-эдийн засаг) гэж нэрлэж байгаа нь үнэндээ бидэнд их доромж, гутамшиг юм.
Хэрэв би чөлөөт зах зээлийн мөн чанарыг ойлгодоггүй байсан бол, Монголыг Хятадын түүхий эдийн хавсарга болгон, зуучилж ашиг олж буй гадныхан, тэднийг даган баясагчдын адил чөлөөт зах зээлийг шүүмжлэгчдийг, асуудалд бодлоготойхон хандсан нөхдөө буруушаан хоолойгоо сөөтөл хашгирах байсан биз. 
Өнөөдөр Монгол Улсын Ерөнхий сайд чөлөөт зах зээл гэж бодитойгоор байхгүй, төр зохицуулах юмаа зохицуулна гэсэн нь манай улсын сүүлийн 30 жилийн хөгжлийн суурь бодлогын алдаа, завхралыг зааж, цаашдын хөгжлийн замыг тодорхойлсон хэрэг юм. Гэхдээ төрийн зохицуулалт нь зөвхөн үндэсний, нийтийн эрх ашгийн төлөө байж зөв, оновчтой болдог бөгөөд эс бол бас нэгэн завхрал болох эрсдэлтэй гэдгийг бид онцгой анхаарах ёстой. Одоо Ерөнхий сайд Хүрэлсүх энэ үгээ чин сэтгэлээсээ хэлсэн, хэлснээ хэрэгжүүлэхээр бодитоор ажиллана гэж найдах л үлдлээ. Зохицуулалтыг ойлгоход хэцүү биш, энэ нь төгрөг-долларын ханшийг байнга өөрчлөгдөөд байхгүй тогтмол болгон тогтоох, галзуурсан 20-80 хувь хүрсэн зээлийн хүү, мөнгө хүүлэлтийг хуулиар хязгаарлах, гадаад худалдааны татварыг бараа бүтээгдэхүүн болгонд ялгавартайгаар тогтоох, оффшорт нуусан хөрөнгийг оруулж ирэх, байгаль орчноо хамгаалах хуулийг бодитоор хэрэгжүүлэх, бензиний үнийг дэлхийн зах зээлтэй уялдуулан тогтоохоос эхэлнэ. Төр нь эдийн засагтаа зөв, оновчтой зохицуулалтын бодлого хэрэгжүүлж чадаж байвал улс нь эдийн засгийн хараат байдлаас ангижирч бие даасан бодлого явуулж буйн илрэл болно.
Зах зээл бол өрсөлдөөн гэдгийг ойлголгүйгээр чөлөөт гэж гүйлдсэн нь бидний гэнэн алдаа. Гэвч энэ одоо түүх, түүхэн сургамж болон хоцорч байна. Монголчууд бид үндэсний эрх ашгийг золиосолсон чөлөөт зах зээл, нео-либерал бодлогоос татгалзах хэнийг ч болов дэмжиж ёстой.
Миний бие 2014 онд хэсэг судлаач, эдийн засагчдын хамт энэхүү “Чөлөөт зах зээл“ хэмээх суурь бодлогын асуудлыг хөндөж “Шинжээч” нийгэм, эдийн засгийн сэтгүүлийг эрхлэн гаргаж байсан билээ.  Та Монголын эдийн засаг дахь төөрөгдөл, гажуудал, шок эмчилгээ, төрийн зөв оновчтой зохицуулалтын талаар мэдэхийг хүсвэл энэхүү сэтгүүлийг уншаарай.
 
 
Х.Батсуурь
/Эдийн засагч/

 

Тиймээ, чөлөөт зах зээл гэж байхгүй! Үнэнийг хэлсэн хүнд хүн өшөөтэй, үхэр нядалсан хүнд нохой өшөөтэй юу?
Бусад мэдээ ▼

1
11-28
"Спутник V" вакцины Беларусьт явуулсан туршилт 95 хувийн үр дүн үзүүлжээ

2
11-28
Танилц: Нэг өвчтөнд зарцуулж буй 6.7-8.9 сая төгрөгний задаргаа

3
11-28
Баянхонгорт Covid-19-ийн сул эерэг тохиолдол бүртгэгджээ

4
11-28
А. Амбасэлмаа: Хөл хориог дахин 14 хоног сунгах саналаа УОК-т өгсөн

5
11-28
Б.Отгон: Эрүүл мэндийн яам хэзээний АВЛИГАЛЧИД-аараа алдартай!!

6
11-28
Б.Одончимэг:Кино бол миний хобби, театр бол миний мэргэжил

7
11-28
Д.Нямхүү: Дэлхий нийтэд хэрэглэж буй эмийг цаг хугацаандаа татаж авсан

8
11-28
Хатуу хөл хорионы 14 хоногт 152 мянган хүн ажилгүй болжээ

9
11-28
УИХ-ын чуулганы хуралдаанд Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн хэлсэн онцлох 13 эшлэл

10
11-28
"Би"-гээр өвчлөгсөд

11
11-28
ЭМЯ: Улаанбаатар хотод 5 тохиолдол нэмж бүртгэгдэж, хоёр иргэн маш хүнд байна

12
11-27
ГОЛОМТ банкны тэтгэлэгт ШИЛДЭГ 100 ОЮУТАН тодорлоо

13
11-27
ДЭМБ-ын ангиллаар манайд цар тахал тархаагүй гэв

14
11-27
Амралтын өдрүүдэд ихэнх нутгаар хүйтэн байна

15
11-27
Японд 15 мянган хүнд эсрэг биетийн шинжилгээ хийнэ

16
11-27
ОХУ-ын “Вектор” төвийн вакцины туршилтын гурав дахь үе шат эхэлжээ

17
11-27
Диего Марадонаг Буэнос-Айресийн ойролцоох оршуулгын газарт оршуулжээ

18
11-27
ГЗБГЗЗГ-ын дарга Ц.Ганхүү: Хүнээс хүнд, гараас гарт дамждаг байсан төрийн үйлчилгээ өөрчлөгдөж дэвшилтэт технологи дээр суурилан шинэчлэгдлээ

19
11-27
17000 автомашинд QR код бүхий зөвшөөрөл олгосон

20
11-27
КОВИД-19 халдвар хамгааллын олон улсын туршлага: БНХАУ-ын жишээ

21
11-27
Иргэд газрын харилцаатай холбоотой 8 төрлийн үйлчилгээг цахимаар авах боломжтой

22
11-27
Үнийн хөөрөгдлийн талаар иргэд ШӨХТГ-т хэрхэн мэдээлэх вэ?

23
11-27
"И-газар" гар утасны апп-ыг танилцуулж байна

24
11-27
МХЕГ: 1400 албан хаагч МХЕГ, НМХГ, 21 аймгийн Мэргэжлийн хяналтын газар, Хилийн боомтуудад Шуурхай штаб болон эргүүл хяналт, тандалт хийлээ

25
11-27
М.Помпео хамгийн дурсамжтай мөчөөсөө хуваалцжээ

26
11-27
Цар тахлын хөл хорионы энэ үед цахимаар ажиллах мэдээллийг хүргэж байна

27
11-27
Дараалалгүй цахим үйлчилгээ

28
11-27
Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Х.Баттулга: Шударга шүүхээр шүүлгэх иргэдийн эрхийг хөсөр хаяж, шударга бусын хонгилыг хамгаалж огт болохгүй

29
11-27
Авлигын Эсрэг Олуулаа Нэгдье

30
11-27
Иргэдийг орон нутагт нь буцаах хуваарь гарлаа

31
11-27
Монгол Улсын Төрийн албаны шинэтгэлд олон улсын зөвлөхүүд хамтарна

32
11-27
БНАСАУ-ын гимнастикч гурван метрийн өндөр хашаа давж, Өмнөд Солонгос руу зугтжээ

33
11-27
А.Амбасэлмаа: 26 хүнээс COVID-19 илэрч, дотоодын халдварын тохиолдол 300 боллоо

34
11-27
Иргэдийн мэдээлэл хайх, олж авах эрх хангагдахгүй байна

35
11-27
Төрийн тахилгат ууланд олгосон лицензүүд-3

36
11-27
G20: Вакциныг тэгш хүртээмжтэй хуваарилна

37
11-27
Хатуу хөл хорионы 14 хоногт 152 мянган хүн ажилгүй болжээ

38
11-27
Ерөнхийлөгчийн 13 дахь хоригийг эрх баригчид хэрхэх бол?

39
11-27
Жо Байден: АНУ дэлхийд тэргүүлэхэд бэлэн байна

40
11-26
Аргентины Ерөнхийлөгч гурав хоногийн үндэсний гашуудал зарлалаа

41
11-26
КОВИД-19 халдвар хамгааллын олон улсын туршлага: ОХУ-ын жишээ

42
11-26
Хот хооронд зорчих иргэдэд өгөх зааварчилгаа

43
11-26
МҮОНРТ-ийн Үндэсний зөвлөлийн гишүүдийг солино

44
11-26
УОК: Нутаг буцах иргэдийг хувийн болон нийтийн тээврээр арванхоёрдугаар сарын 1-нээс 10-н хооронд явуулна

45
11-26
"Гэрийн хаяг тодорхойгүй, ойрын хавьтлаа нуух зөрчил их байна"

46
11-26
Ши Жиньпин Жо Байденд баяр хүргэжээ

47
11-26
Трамп Үндэсний аюулгүй байдлын туслах асандаа өршөөл үзүүлжээ

48
11-26
Халдвартын үндэсний төвийн урд талын “RAPID MED” төвийн эмчилгээ, оношлогооны газруудаар 11 сарын 02-19-нд үйлчлүүлсэн иргэд ЭМЯ, ХӨСҮТ-тэй яаралтай холбоо барина уу?

49
11-26
ЭМЯ: Шинээр 13 халдвар илэрч, Монгол улсад батлагдсан 712 тохиолдол боллоо

50
11-26
ТАНИЛЦ: Хот болон орон нутагт гацсан иргэдийг буцаах түр журам БҮРЭН ЭХЭЭРЭЭ

51
11-26
Анхдугаар Үндсэн хуулиа баталж, Бүгд Найрамдах улсаа тунхагласан түүхт өдөр тохиож байна

52
11-26
Архи согтууруулах ундаа худалдан борлуулсан долоон зөрчлийг илрүүлэн шалгаж байна

53
11-26
Хөл хориог сунгах магадлал өндөр байна

54
11-25
Цар тахлын үед ААН-үүд хэрхэн ажиллаж байна? Эдийн засаг цаашид хэрхэх вэ?

55
11-25
Улаанбаатар хот, орон нутагт хязгаарлалтын дэглэмд байгаа иргэдийг 12-р сарын 1-ны өдрөөс эхлэн нутаг буцаана

56
11-25
Иргэн та тээврийн хэрэгслийн QR кодтой холбоотой санал хүсэлтээ 1800-1200 утсаар өгнө үү

57
11-25
2024 оноос устөрөгчийн хөдөлгүүртэй галт тэрэг туршина

58
11-25
Ч.ХҮРЭЛБААТАР: Ерөнхийлөгч алдаагүй хориг тавьж болдоггүй л юм байх даа, арай ч дээ

59
11-25
Хүмүүс жүжигчин А.Энхжинг элдвээр хэлж, хараан зүхэж байна

60
11-25
“Грэмми авардс-2021”-д нэр дэвшигчдийг зарлалаа

61
11-25
Сергей Безруков: Хөл хорионы үеэр манай театр 80 саяыг алдсан

62
11-25
Жо Байдены танилцуулсан АНУ-ын чухал албан тушаалтнууд дунд хоёр ч эмэгтэй багтжээ

63
11-25
Гена матар болон Чебурашкатай зоосон мөнгө гарчээ

64
11-25
УОК: Хөл хориог сунгах санал гаргаагүй

65
11-25
ШӨХТГ: Бараа бүтээгдэхүүний зохиомол хомсдол, үнийн хөөрөгдөл үүсэхээс сэргийлэн ажиллаж байна

66
11-25
Оюу толгойн уурхайн Монгол ажилтнаас ирүүлсэн "гунигт захидал"

67
11-25
Хяналтын постоор нэвтэрч байгаа иргэдийн асуумжийг цахим хэлбэрт шилжүүллээ

68
11-25
Ерөнхийлөгч Х.Баттулга 2021 оны төсвийн тухай хуульд бүхэлд нь хориг тавилаа

69
11-25
Солонгосын дээд лигт драфтаар сонгогдсон монгол залуу Х.Болдсүх

70
11-25
ЭМЯ: Нэг өвчтөнд 8 сая төгрөг зарцуулж байна

71
11-25
В.Путин: Трамп ялагдлаа хүлээн зөвшөөрсөн үед л Байденд баяр хүргэнэ

72
11-25
Аймгуудын онцгой комиссыг хэн удирдаж байна вэ?

73
11-25
Covid-19: Сэлэнгэ 20, Улаанбаатарт 6, Дорноговьд 1 тохиолдол бүртгэгдлээ

74
11-25
Г.Дөлгөөн: Бизнесийн болон хэрэглээний зээлийн үндсэн болон хүүгийн төлбөрийг хойшлуулахаар шийдвэрлэсэн

75
11-25
Орон нутаг руу буцах иргэдийг 119.mn сайтаар бүртгэж эхэллээ

76
11-25
Б.Хурцын хэрэг цайрах тал руугаа оров уу?!

77
11-25
Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Х.Баттулга 2021 оны төсвийн тухай хууль болон дагалдан батлагдсан хуулиудад бүхэлд нь хориг тавилаа

78
11-25
Нохой яагаад хүнээс бага насалдаг вэ гэдэг асуултанд 6 настай хүүгийн өгсөн хариултын гайхшруулам түүх

79
11-25
Байден Төрийн нарийн бичгийн даргаараа сонгосон Энтони Блинкен гэж хэн бэ?

80
11-25
Онцгой комиссынхон онцмуу шийдвэрээ хэрэгжүүлэх үү

81
11-25
Хөл хорио зөрчсөн хүмүүсийг гудамж талбайд дайчилъя

82
11-25
Ардчилсан намын үндсэн дүрмийн өөрчлөлтийг цахимаар хийх боломжтой

83
11-25
Эрүүл Мэндийн Яамныхан өөрсдөө хуурамч мэдээлэл тараагчид болсон уу?

84
11-24
Нийслэлийн ирэх оны төсвийн төслийг өргөн барилаа

85
11-24
Монгол Улс, БНСУ-ын Засгийн газар хоорондын хамтарсан хорооны V хуралдаан боллоо

86
11-24
БНХАУ-ын авлигатай тэмцэх байгууллагаас АНУ-ыг авлигын гэмт хэрэгтэй тэмцэхийг уриалжээ

87
11-24
Я.Содбаатар: Самранд явсан 600 гаруй иргэнийг өнөөдөр галт тэргээр авч ирнэ

88
11-24
Хурлын хороо, дэд хороодыг байгуулж, эрхлэх асуудлыг баталлаа

89
11-24
Коронавирусний анхны тохиолдлын талаар тодорхойгүй зүйл олон бий

90
11-24
Дараах дүүрэг, хороодод коронавирусийн халдвар бүртгэгдээд байна

91
11-24
Хөл хориог сунгах эсэхийг энэ долоо хоногт шийднэ

92
11-24
БНХАУ-ын Гадаад хэргийн сайд Японд айлчилна

93
11-24
Трамп эрх мэдлийг Байденд шилжүүлэн өгөхийг зөвшөөрчээ

94
11-24
Улаанбаатарт 3, Сэлэнгэд 26, Говьсүмбэр аймагт 3 тохиолдол шинээр илэрлээ

95
11-24
Коронавирусийн гурав дахь давлагаа ирэх жил дахин дэгдэнэ

96
11-24
Б.Хурц нарыг суллажээ

97
11-24
Зээлийн эргэн төлөлтийг хойшлуулах, түр зогсоох зохицуулалтыг хуульд тусгаж яаралтай хэлэлцүүлэхийг үүрэгдлээ

98
11-24
Хөл хорионы үеийн хүүхэд хамгаалал

99
11-24
Коронавирустай тэмцэхэд зөв бодлого чухал

100
11-24
Коронавирусийн гурав дахь давлагаа ирэх жил дахин дэгдэнэ